Eskişehir'de fotoğraf stüdyolarının anlaşma yaparak film banyosu, kart baskısı, CD'ye yazdırma ve 1 adet büyütme işlemlerinin fiyatını artırdıkları iddiası - Karar Sayı 08-54/859-345

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2008-4-133 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 08-54/859-345
Karar Tarihi : 18.9.2008

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10
Üyeler : Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN,
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN,
Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE

B. RAPORTÖRLER : Kerem TOMUR, Recep GÜNDÜZ

C. ŞİKAYET EDEN : Gizlilik talebi vardır.

D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA
YAPILANLAR : Eskişehir Profesyonel Fotoğrafçılar Derneği ve Üyeleri 20
Üniversite Cd. No:7/8 Eskişehir

E. DOSYA KONUSU: Eskişehir’de fotoğraf stüdyolarının anlaşma yaparak
film banyosu, kart baskısı, CD’ye yazdırma ve 1 adet büyütme işlemlerinin
fiyatını artırdıkları iddiası.

F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikâyet dilekçesinde özetle; Eskişehir ilinde bulunan
fotoğraf stüdyolarının, “film banyo- kart baskısı- CD’ye aktarma- 1 adet büyütme”
işleminin fiyatını aralarında anlaşmak suretiyle 4-6 YTL.’den 12,5 YTL.’ye kadar
çıkardıkları ileri sürülmektedir. 30

G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 18.6.2008 tarih ve 3779 sayı ile giren
başvuru üzerine hazırlanan 14.7.2008 tarih ve 2008-4-133/İİ-08-SB sayılı İlk
İnceleme Raporu, 24.7.2008 tarih ve 08-47 sayılı Kurul toplantısında görüşülmüş
ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. ve 6. maddelerinin
ihlaline ilişkin bir soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi
amacıyla, Kanun'un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına 08-47/659-
M sayı ile karar verilmiştir.
İlgili karar uyarınca düzenlenen 12.9.2008 tarih 2008-4-133/ÖA-08-KT sayılı
Önaraştırma Raporu aynı tarih, REK.0.08.00.00-110/285 sayılı Başkanlık 40
önergesi ile 08-54 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da
- Eskişehir Profesyonel Fotoğrafçılar Derneği (ESFODER)’nin ve üyesi bulunan
teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
08-54/859-345
2
piyasadaki fiyat oluşumunu etkileyecek her türlü toplantı ve görüşmelere son
vermelerini teminen, daha önce fotoğrafçılık hizmetlerindeki fiyatlara ilişkin olarak
Dernek bünyesinde alınan tüm kararların geçersiz olduğuna dair bir Karar
alınarak 60 gün içinde Kurul’a bildirmesi ve bu hususun ilgili Esnaf Odası ve
Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü’ne duyurulması gerektiği, 50
- Önaraştırma sonucu alınan nihai kararın bilgilendirme amacıyla Eskişehir
Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü’ne ve Esnaf ve Sanatkârlar Odası’na bildirilmesi
gerektiği,
- Özgür Fotoğrafçılık’ın düğün fotoğrafları pazarında hakim durum yarattığı,
rakiplerini dışladığı ve fahiş fiyat uyguladığı iddialarına ilişkin olarak 4054 sayılı
Kanun kapsamında herhangi bir ihlal tespit edilemediği ve adı geçen teşebbüs
hakkında soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı
ifadelerine yer verilmiştir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 60

I.1. İlgili Pazar

I.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Başvuru konusu dikkate alınarak, ilgili ürün pazarı “fotoğrafçılık hizmetleri pazarı”
olarak tespit edilmiştir.

I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Başvuru konusu uygulamanın taraflarının Eskişehir’de faaliyet gösterdikleri
dikkate alınarak, ilgili coğrafi pazar “Eskişehir” olarak belirlenmiştir. 70

I.2. Yapılan Tespitler ve Deliller
Önaraştırma aşamasında Raportörler tarafından yapılan yerinde incelemelerde
edinilen bilgi ve belgelere aşağıda yer verilmiştir:

I.2.1. İlgililerle Yapılan Görüşmeler

I.2.1.1. Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Yetkilisi İle Yapılan Görüşme
Eskişehir Büyükşehir Belediyesi yetkilisi, belediyenin veya belediye meclisinin
fotoğrafçıların fiyat belirlemelerinde herhangi bir işlevi olmadığı gibi kendilerine 80
intikal eden bir şikayet de olmadığını belirtmiştir. Dolayısıyla bu alanda
belediyelerin regulasyon yetkileri olmadığı dile getirilmiştir.

I.2.1.2. Tüketici Koruma Derneği Yetkilisi İle Yapılan Görüşme
Dernek yetkilisi konuyu yerel basından takip ettiğini, olayların Ticaret Odası’nın
fotoğrafçılar için belirlediği fiyatları fotoğrafçıların beğenmemesi nedeniyle bir
Dernek kurmaları şeklinde geliştiğini belirtmiştir. Bu uygulama sonucunda
fiyatların bir miktar yükseldiğini belirten yetkili, bununla birlikte fotoğraf çekiminde
08-54/859-345
3
tek bir standart olmadığı için uygulanan sabit bir fiyatın olduğunu söylemenin de
mümkün olmadığına değinmiştir. 90

I.2.1.3. Eskişehir Esnaf ve Sanatkarlar Odası Yetkilisi ile Yapılan Görüşme
Yetkili konuya ilişkin olarak, fotoğrafçıların kendi aralarında anlaşma yaptıkları ve
fiyatları yükselttiklerine dair iddiaların kendilerine de ulaştığını; Eskişehir’deki
fotoğrafçıların sermaye ve iş hacmi büyüklüklerine bağlı olarak Ticaret Odası’na
veya Esnaf ve Sanatkarlar Odası’na kayıtlı bulunduklarını; Esnaf ve Sanatkarlar
Odası ve Ticaret Odası’nın daha önce herhangi bir fiyat tarifesi olmayan şikayete
konu sektörde fiyat tarifesi yayımlamasını takiben fotoğrafçıların açıklanan
fiyatlara tepki göstererek, dernekleşme yoluna başvurduklarını; kurulan derneğin
yetkisi bulunmamakla birlikte, alternatif fiyat listesi oluşturduğu yönünde duyum 100
aldıklarını; kendilerinin Büyükşehir Belediyesi ve Sanayi ve Ticaret İl
Müdürlüğü’ne bu konuda şikayet yazıları göderdiklerini; halen bu konudaki
şikayetlerin devam ettiğini belirtmiştir.
Yetkiliye göre; söz konusu sektörde özellikle belli bir fotoğraf stüdyosunun (Özgür
Fotoğrafçılık) ihale ile elde etiği düğün fotoğrafları hizmetlerini, fahiş fiyatlar
üzerinden ve bazı durumlarda tehditle sattığı yönünde çok miktarda şikâyet
gelmektedir. Özgür Fotoğrafçılık, düğün salonları tarafından yapılan ihalelere
diğer fotoğrafçılarla da anlaşma yapmak suretiyle tek başına girmekte ve bu
ihalelerin %80’lik bölümünü almış bulunmaktadır. Uygulamada, anlaşma ile
belirlenen satış fiyatının çok üzerindeki fiyatlarla fotoğraflar son kullanıcıya 110
satılmaktadır. Yetkili bazı durumlarda, söz konusu fotoğrafçının faaliyet gösterdiği
düğün salonlarında zor kullanmak ve tehdit etmek suretiyle de satış yaptığını
öğrendiklerini; özellikle düğün salonlarında belirlenen ve uygulanan fiyatın Oda
tarafından belirlenen fiyatın çok çok üzerinde olduğunu; 4 yıl önce 1 YTL.’ye
satılan fotoğrafların halen 5 YTL. ve üzerinde fiyatla satıldığını; kendilerinin
bunun sebebini Özgür Fotoğrafçılık’ın çeşitli yöntemlerle düğün salonlarının
önemli bir bölümünü ele geçirmesinden kaynaklanan gücüne bağladıklarını; söz
konusu teşebbüsün Derneğin kuruluşunda ve şikayete konu fiyatların
yürürlüğünün devam etmesinde aktif rol aldığını ileri sürmüştür.
Yetkili son olarak, şikayetlerin özellikle düğün fotoğrafları üzerinde 120
yoğunlaşmakla birlikte, diğer fotoğraf türleri için de Derneğin fiyat belirlediğini
bildiklerini söylemiştir.

I.2.1.4. Feshedilmiş Olan Fotoğrafçılar Odası’nın Eski Yetkilisi ile Yapılan
Görüşme
Üye sayısı 100’ün altına düştüğü için feshedilen Fotoğrafçılar Odası’nın eski
yetkilisi konuya ilişkin olarak; Özgür Fotoğrafçılık’ın düğün salonlarında var olan
tekelleşme eğilimi nedeniyle sektördeki diğer teşebbüslerin mağdur olduğunu;
düğün salonlarının, belediyenin düğün salonu hariç, neredeyse tamamı ile
anlaşma yapan Özgür Fotoğrafçılık haricindeki fotoğrafçıların bu alanda 130
faaliyetlerini sürdüremediğini; Burada sektörün en önemli gelir kaleminden çok
büyük miktarda paralar kazanan Özgür Fotoğrafçılık’ın buradan elde ettiği gelirle
düğün fotoğrafları dışında kalan alanlarda da ciddi rekabet gücü elde ettiğini;
08-54/859-345
4
rekabet edilen bu alanlarda da Özgür Fotoğrafçılık’ın uygulaması nedeniyle
maliyetlere kadar düşen fiyatların söz konusu olduğunu belirtmiştir.
Söz konusu şahıs ayrıca aşağıdaki hususları ifade etmiştir:
- 3 ay öncesine kadar fotoğraf stüdyolarında 36 pozluk stüdyo gelin fotoğrafları,
vesikalık fotoğraflar 5 YTL. üzerinden satılırken, düğün salonları ile yapılan
anlaşmalardan dolayı Özgür Fotoğrafçılık, sadece 1 fotoğrafı piyasa rayicinin çok
üzerinde ortalama 5 YTL. fiyatla satmaktadır. Düğün sahipleri, alternatifi 140
olmaması nedeniyle bu teşebbüsle çalışmak zorunda kalmaktadırlar.
- Özgür Fotoğrafçılık, yeni açılan veya faaliyet gösteren düğün salonlarına (…….)
YTL. gibi yüksek miktarlarda peşin ücret vermek suretiyle belirli sayıda düğünü
peşinen kiralamakta ve kendi belirlediği ve piyasa fiyatlarının çok çok üzerinde
olan fiyat listesini tekel hakkından faydalanarak kabul ettirmektedir. Örneğin
belediye nikah salonunda 40 YTL.’ye video kaydı yapılırken, Özgür
Fotoğrafçılık’ın anlaşmalı olduğu Anemon Otel’de yapılan video kayıtları (…..)
YTL. olarak ücretlendirilmektedir.
- Özgür Fotoğrafçılık Eskişehir’in bilinen düğün salonlarından Özgüven,
Öğretmenevi, Tülomsaş, Şoförler Odası ve Bağlar düğün salonları başta olmak 150
üzere yaklaşık 30 düğün salonu ile anlaşma imzalamıştır.

I.2.1.5. Eskişehir Ticaret Odası Yetkilisi ile Yapılan Görüşme
Yetkili, Ticaret Odası’nın daha önce bir düzenlemesinin olmadığı söz konusu
alanda, gelen şikayetler doğrultusunda, bir fiyat düzenlemesine gittiğini; Oda
bünyesinde oluşturulan bir kurul tarafından şikayetlerin yoğunlaştığı ekspres
fotoğraflarda fiyatın 2 YTL. olarak tespit edildiğini; belirlenen fiyatın ilgili
makamlara bildirdiğini belirtmiştir. Şikayetlerin düğün salonlarındaki ekspres
fotoğraflarda yoğunlaşmasını, düğün salonlarının sundukları hizmetleri bir paket
olarak sunmak istemelerine bağlayan yetkili, bu bağlamda düğün salonlarının 160
belirli fotoğrafçılarla anlaştıklarını belirtmiştir.

I.2.1.6. Özgür Fotoğrafçılık’ın Sahibi ve ESFODER Yönetim Kurulu Başkanı
ile Yapılan Görüşme
Söz konusu şahıs konu hakkında; Özgür Fotoğrafçılık’ın Eskişehir’de fotoğrafçılık
hizmeti veren en büyük işletmelerden olduğunu; yaklaşık 25 sigortalı çalışanı
bulunduğunu; fotoğrafçılık hizmetlerinin yanı sıra reklamcılık ve katalog çekimleri
de yaptıklarını; düğün hizmetlerinden elde ettikleri cironun, fotoğrafçılık
hizmetlerinden elde ettiklerinin yaklaşık olarak %30’unu oluşturduğunu; 2004
yılından bu yana 4 YTL. olarak uygulanan fiyatın Ticaret Odası ve Esnaf 170
Odası’nın belirlediği fiyat tarifesi ile bu seneden itibaren 2 YTL.’ye düşürülmesinin
rahatsızlığa neden olduğunu; söz konusu fiyatın maliyeti karşılamadığını; bu
çerçevede yaklaşık 2 ay önce ESFODER’i kurduklarını; rahatsızlıklarını dile
getirmek için Ticaret Odası’nda geniş katılımlı toplantılar gerçekleştirdiklerini;
bunun üzerine, halen resmen ilan edilmese bile, istekleri doğrultusunda fiyatın 5
YTL. olarak güncellendiğini ifade etmiştir.
08-54/859-345
5
Öte yandan anılan şahıs, Özgür Fotoğrafçılık hakkındaki düğün salonlarına ilişkin
şikayetlerin asılsız olduğunu; iddiaların temel sebebinin işletmeleri ile sözleşmesi
olan düğün salonlarının rakiplere verilmesi için ticari olmayan çeşitli pazarlıkların
yapılması ve bunların sonuç vermemesi olduğunu; fiyatların 2 YTL.’ye 180
düşürülmesinin de rakipleri tarafından kasti olarak yapıldığını düşündüğünü
belirtmiştir.
Söz konusu şahıs düğün salonlarındaki faaliyetlere ilişkin şikayetler hakkında,
ayrıca, düğün salonlarının hizmetleri bir paket olarak sunma taraftarı olduklarını;
fotoğraf hizmetlerinin de bu pakete dahil olduğunu; düğün salonu sahiplerinin
paket olarak belli bir fiyata sattıkları düğün hizmetinin fotoğrafları için
fotoğrafçılardan fiyat istediklerini ve hizmeti verecek fotoğrafçıyı bu şekilde
belirlediklerini; fotoğrafçıların asıl para kazandığı alanın standart düğün
fotoğrafları değil, ekspres fotoğraflar ve stüdyo çekimleri olduğunu; bu alanda
hizmet kalitesi ile tercih edildiklerini düşündüğünü; Eskişehir’de yaklaşık olarak 190
50 düğün salonu bulunduğunu; bunların 4’ü anlaşmalı olmak üzere 11’i ile
çalıştıklarını; diğer salonlarda rakiplerinin iş yapması için hiçbir engel
bulunmadığını; esasen düğün salonlarının genellikle ihaleler düzenlemek yoluyla
bu hizmetleri satın aldıklarını; örneğin Anemon Otel’e (…….) YTL. vermek
suretiyle düğün fotoğraflarını çekme hizmetini aldıklarını; bu otel turizm belgesine
sahip olduğu için ekspres fotoğraflarda 5 YTL. fiyat uyguladıklarını; turizm belgesi
olmayan diğer yerlerde ise uyguladıkları fiyatın 3 YTL. olduğunu söylemiştir.
Şahıs, Derneğe ilişkin olarak; amaçlarının fotoğrafçılık hizmeti veren üyelerinin
mağduriyetinin önüne geçmek olduğunu; Gönüllülük esasına göre çalıştıklarını;
yemeklerde piyasada faaliyet gösteren firmalar olarak bir araya geldiklerini; 200
herhangi bir denetim faaliyetlerinin bulunmadığını; düğün fotoğrafları haricindeki
pazardaki kıyasıya rekabet nedeniyle zararına satışlar yapanlar bulunduğundan,
sektör temsilcileriyle ve Ticaret Odası ile görüşmeler yaptıklarını, bunun
sonucunda fiyatların yükseltilmesi hususunda ve bu fiyatlara uyulması konusunda
mutabakat sağlamaya çalıştıklarını; böylece daha önce fotoğraf stüdyolarının
camlarında yer alan zararına satış ibarelerinin önüne geçtiklerini; fiyatların bir
miktar yükseltildiğini belirtmiştir.

I.2.2. İlgili Pazardaki İdari Düzenlemeler
Eskişehir ilinde İlgili pazarda faaliyet gösteren fotoğrafçılar, ciro büyüklüklerine 210
bağlı olarak Ticaret Odası veya Esnaf ve Sanatkârlar Odası’na kayıtlı
durumdadırlar. Dosya mevcudu bilgilere göre, Esnaf ve Sanatkarlar Odası
bünyesinde kayıtlı fotoğrafçıların sayısı 100 rakamının altına inmiştir. Bu nedenle
bu oda kapsamında faaliyet gösteren Fotoğrafçılar Odası feshedilmiş, fotoğrafçı
esnafı Oda içindeki karma komisyonda temsil edilmeye başlanmıştır. Ticaret
Odası’na kayıtlı olan fotoğrafçıların sayısı ise yaklaşık 30’dur.
Yapılan görüşmelerde gerek Ticaret Odası yetkilileri ve gerekse Esnaf Odası
yetkilileri bu alanda daha önce bir fiyat tarifesi olmadığından piyasada farklı
uygulamalardan kaynaklanan şikâyetlerin olduğunu, bu nedenle bir fiyat
düzenlemesi yapmak yoluna gittiklerini dile getirmişlerdir. 220
08-54/859-345
6
5714 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu’nun
Odaların görevlerini düzenleyen 12. maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinde yer
alan “Gerektiğinde 507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkârlar Kanununun 125 inci
maddesinde sayılan mal ve hizmetlerin azamî fiyat tarifelerini, kendi üyeleri için,
Bakanlıkça çıkarılacak yönetmeliğe uygun olarak tespit etmek ve onaylamak”
hükmüne dayanarak, Eskişehir Ticaret Odası, Oda Meclisi’nin 29.4.2008 tarih ve
6 sayılı kararı ile “Fotoğraf Stüdyoları Azami Fiyat Tarifesi”ni kabul etmiş ve bu
kararını 30.4.2008 tarihli yazılarla gerekli makamlara bildirmiştir.
Atölye fotoğrafları, amatör baskılar, düğün salonlarında fotoğraf çekimi, düğün
salonlarında video çekimi için fiyat üst limitleri ile düğün salonları için özel 230
hükümler getiren ilgili karar ve fiyat üst limitleri aşağıdaki gibidir:

FOTOĞRAF VE VİDEO ÇEKİMİ FİYAT TARİFESİ
ATÖLYE FOTOĞRAFLARI
6 Adet Vesikalık 6.00 YTL
3 Adet 15x21 15,00 YTL
1 Adet 18x24 15,00 YTL
1 adet 20x25 20,00 YTL
1 adet 30x40 25,00 YTL
1 adet 50x60 40,00 YTL
1 adet 75x100 50,00 YTL
AMATÖR BASKILAR
Film Banyo 2,00 YTL
1 adet 10x15 0,25 krş-40 adet ve üstü
1adet 13x18 0,35 krş-10 adet ve üstü
1 adet 15x21 1,00 YTL-10adet ve üstü
1 adet 18x24 2,50 YTL-10 adet ve üstü
DÜĞÜN SALONLARINDA FOTOĞRAF ÇEKİMİ
1 pozdan 1 adet 13x18 1,25 YTL
1 pozdan 2 adet 13x18 1,75 YTL
Exp. Satış 13x18 2,00 YTL
DÜĞÜN SALONLARINDA VİDEO ÇEKİMİ
1 saate kadar 75 YTL
İlave her 30 dakika için 25,00 YTL
DÜĞÜN SALONLARI İÇİN ÖZEL HÜKÜMLER
1. Fotoğrafların orijinal kayıtları verilmez. Arşivde saklanmak zorundadır.
2. 3 ay içinde alınmayan işlerde alınan kaparo haricindeki miktara %10 fark alınır.
3. Sözleşme yapılmadan çekim yapılmaz. Sözleşme yapılmadan yapılan çekimlerde
çıkacak problemlerde 4077 sayılı Tüketici Koruma Yasası uygulanır.
4. Takı ve tebrik pozları birer adet grup pozları ikişer adet olarak hazırlanır.
5. Mükerrer pozları müşteri isterse alır.
6. Yapılan sözleşmede müşteri tarife hakkında bilgilendirilmek zorundadır.
Öte yandan Eskişehir Esnaf ve Sanatkarlar Odası Birliği 5362 sayılı Esnaf ve
Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu’nun 62. maddesine dayanarak Yönetim
Kurulu’nun 2.5.2008 tarih ve 2008/4 sayılı kararı ile Eskişehir Ticaret Odası’nın
ilan ettiği ücret tarifesi ile aynı olan bir tarifeyi kabul etmiş ve üyelerine bildirmiştir.



240
08-54/859-345
7
I.2.3. Eskişehir Profesyonel Fotoğrafçılar Derneği ve Fiyat Listesi
Yerinde incelemede edinilen bilgi ve belgelere göre, Eskişehir Ticaret Odası ve
Esnaf ve Sanatkârlar Odası’nın fotoğrafçılar için yayınladıkları azami fiyat listeleri
bazı sektör temsilcileri tarafından tepki ile karşılanmıştır. Bu fiyat listeleri ilan
edildikten sonra, fotoğrafçılık sektörünü temsilen bir grup Ticaret Odası’na
ziyarette bulunarak tespit edilen fiyatlardan duydukları rahatsızlıkları dile
getirmişlerdir. Yaşanan bu gelişmeler şehirde yayınlanmakta olan yerel
gazetelerde de geniş yer tutmuştur. Örneğin Eskişehir ili’nde yayınlanan yerel
gazetelerden biri olan İstikbal Gazetesi’nin 8.5.2008 tarihli sayısının 17.
sayfasında “Fotoğrafçılardan ETO’ya İtiraz” başlıklı haberde şu ifadeler yer 250
almaktadır:
“ Eskişehir’de faaliyet gösteren fotoğrafçı esnafı önceki gün Ticaret Odası
Yönetim Kurulu Başkanı Cemalettin Sarar’ı makamında ziyaret etti. Geçtiğimiz
hafta içerisinde gerçekleştirilen Ticaret Odası Meclis toplantısında fotoğraf satışı
konusunda alınan karara tepki gösteren esnaflar alınan kararın yeniden gözden
geçirilmesini talep ettiler.
Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkanı Sarar’a taleplerini sıralayan fotoğrafçı
esnafı, çevre illerde uygulanan fiyatların da dikkate alınması gerektiğini
vurguladılar. Fotoğrafçılıkla geçimini sağlayan esnaflar, ‘Meclis üyesi Faruk
Dökmeci bizlerden görüş almadan, fiyatlar konusunda talepte bulunuyor. 260
Kendisinin bir düğün salonu ile anlaşması yoktur. 2006 yılında Dernek fiyatı 4
YTL iken bugün 2 YTL’ye düşürülüyor. Yapılan teknolojik yatırım, salon
fiyatlarının her geçen yıl artması, zamları da beraberinde getirmektedir. Karar
alınmadan önce bir çok arkadaşımız salonlarla, düğün sahipleri ile anlaşmalarda
bulundu. Fiyatların düşürülmesi ile bizler zor durumda bırakıldık. Ekmek fiyatının
tespitinde diğer iller göz önüne alınırken, fotoğraf fiyatının tespitinde bu iller
neden dikkate alınmıyor? Alınan karar esnaf camiamızda sıkıntı yaratmaktadır.’
diye dert yandılar. Konu ile ilgili esnaflar topladıkları imzaları başkan Sarar’a
teslim ederek sıkıntının giderilmesini talep ettiler.”
Aynı şekilde İki Eylül Gazetesi’nin 8.5.2008 tarihli sayısının 10. sayfasında yer 270
alan “Fotoğrafçılardan ETO’ya Tepki” başlıklı haberde;
“Bir grup fotoğrafçı Eskişehir ticaret Odası Başkanı Cemalettin Sarar’ı ziyaret
ederek düğün fotoğraflarındaki fiyat indirimine tepki gösterdi. 2006 yılında 4 YTL
olan düğün fotoğraflarının Eskişehir Ticaret Odası Yönetim Kurulu’nun aldığı
kararla 2 YTL’ye indirilmesi fotoğrafçıların tepkisine neden oldu. Fotoğrafçılardan
oluşan bir grup konuyu ETO Başkanı ile görüştü.
Daha sonra bir açıklama yapan fotoğrafçılar yaptıkları açıklamada şu görüşlere
yer verdiler: ‘Olacak şey değil. Ticaret Odası üyesinin hakkını mı korur, yoksa
fotoğrafçı esnafının sorununu bilmeyen meclis üyesinin dediğini mi yapar. 2006
yılından bu yana 4 YTL olan düğün fotoğrafları ne oldu da 2 YTL’ye indirildi. 280
Malzememiz hep dolara bağlı. Fotoğrafçı esnafı güç durumda kaldı.’
Fotoğrafçılar komşu illerden Kütahya’da 5 YTL, Bursa’da 6 YTL, Ankara’da 10
YTL fiyat uygulandığını iddia ettiler.”
08-54/859-345
8
ifadeleri yer almaktadır.
Bu ve benzeri haberlerde ve raportörlerin sektör temsilcileri ile yerinde
incelemelerde yaptıkları görüşmelerde düzenledikleri tutanaklarda dikkat çeken
husus, bazı sektör temsilcilerinin açıklanan fiyatların maliyeti karşılamayacağı
görüşü etrafında birleşmek suretiyle yeni bir dernek oluşumuna gittikleridir.
Eskişehir Profesyonel Fotoğrafçılar Derneği adı altında kurulan ve kuruluş
dilekçesi Eskişehir il Dernekler Müdürlüğü’ne 3.6.2008 tarihinde verilen Derneğin 290
23 adet üyesi bulunmaktadır.
Dernek kuruluşundan kısa bir süre sonra, üyelerinin Eskişehir Ticaret Odası’nın
aldığı karardan duydukları rahatsızlıkları içeren bir şikayet dilekçesini, Eskişehir
Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü’ne iletmiştir. Söz konusu dilekçede, özetle, düğün
fotoğraflarındaki fiyatların %50 nispetinde düşürülmesinin fotoğrafçılar açısından
karşılanamayacak maliyetler yarattığı, söz konusu fiyatların belirlenmesinde en
azından yakın illerdeki fiyatların dikkate alınması yoluyla bu mağduriyet
iddialarının giderilmesi talebinde bulunulmuştur.
Öte yandan raportörlerce yapılan incelemelerde Dernek tarafından hazırlanan bir
fiyat listesi elde edilmiştir. 300

I.2.4. Özgür Fotoğrafçılık’ın Düğün Salonları İle Yaptığı Sözleşmeler

I.2.4.1. Ordu Evleri Müdürlüğü Düğün Salonu ile Yapılan Sözleşme
Eskişehir Orduevleri Müdürlüğü Astsubay Orduevi Düğün Salonu’nun 1.1.2008 –
31.12.2008 tarihleri arasındaki fotoğraf ve video çekimi işi için 27.12.2007
tarihinde bir ihale düzenlenmiş ve söz konusu ihaleyi en yüksek promosyon
bedeli olan (…….) YTL.’yi veren Özgür Fotoğrafçılık kazanmıştır.
Söz konusu ihale sonucunda, Özgür Fotoğrafçılık ile Ordu Evleri düğün salonu
arasında yapılan sözleşmenin önaraştırma konusu ve rekabet hukuku 310
bakımından dikkat çeken başlıca hükümlerine aşağıda yer verilmiştir:
“2. Düğün sahiplerine 36 pozluk film ((…….) YTL) ve video çekimi için hizmet
karşılığı ((…….)YTL) toplam (…….) Ytl ücret ödenecektir
3. Konuk resimleri 13x18 ebadında yapılacak, adedi 2,50 YTL’den satılacaktır.
4. Video-cd çekimlerinde 120 dakikalık kaset- cd kullanılacaktır.
6. Orduevi müdürlükleri, düğün salonu haricindeki tüm tesislerde düzenleyeceği
özel toplantı, kokteyl, yemek vb. durumlarda istediği firma veya kişiyle ikili
analaşmayla belirleyeceği fiyatlardan fotoğraf, video çekim hakkına sahiptir.”

I.2.4.2. Eskişehir Öğretmenevi ve ASO Müdürlüğü Düğün Salonu ile Özgür 320
Fotoğrafçılık Arasındaki Fotoğraf ve Video Çekim Sözleşmesi
Eskişehir Öğretmenevi Çok amaçlı Salonu ile Restaurantta yapılacak olan düğün,
nişan video ve fotoğraf çekim işlemleri için açık ihale kapalı teklif usulü ile
düzenlenen ihaleyi kazanan Özgür Fotoğrafçılık ile Öğretmenevi arasında
14.5.2007 tarihinde sözleşme imzalanmıştır. Söz konusu Sözleşme 14.5.2008
08-54/859-345
9
tarihinde yenilenmiştir. Bu sözleşmenin önaraştırma kapsamında önemli olan
başlıca maddeleri şöyledir:
“2. Foto Özgür, Çok Amaçlı Salon ile Restaurant (düğün salonu) da yapılacak
çekimlerde 120 dk. Dijital video kaset ve kasetin cd’ye çekilmiş hali için (…….)
YTL; 15x21,5 ebadında 36 poz için (…….) YTL olmak üzere toplam (…….) YTL 330
(KDV dahil olarak) belirlenmiştir. 36 pozluk film çekiminden sonra düğün sahibi
talebi olması halinde yapılacak ilave çekimlerden 3,00 YTL ücret alınacaktır.
Ekstra çekilen fotoğraflardan, satılmayarak firmanın elinde kalan olursa, düğün
sahibine veya çektirenlere fotoğrafları alamsı için zorlama yapılmayacaktır.
6. Sözleşme süresi 14 Mayıs 2008 ile 30 Nisan 2009 arasındadır.
7. Öğretmenevi, salonlarındaki fotoğraf ve video çekimlerini sözleşme yapılan
firmaya yaptırmakla yükümlüdür. Başka firmaya çektiremez. Sözleşme bedelinin
2 katı ceza uygulanır.
13. 27.4.2007 Perşembe günü saat 14.00 de Öğretmenevi Müdürlüğü’nde
yapılan ihale sonucunda (…………) YTL (kırkbirbinyüz ytl) bedelle kazanan 340
Özgür Fotoğraf 2008 yılı için ödediği meblağın %10 fazlası olan (…………) YTL
(kırkbeşbinikiyüzon) tutarında ödeme yapacaktır.
16. Salonlardaki çekimlerde düğün sahibi, firmadan izin almak kaydı ile 10 pozu
geçmeyecek şekilde fotoğraf çekimi yapabilecektir.
17. çekilen fotoğraf stantda satılacak, müşteri rahatsız edilmeyecektir.
20. Tarafların anlaşması halinde sözleşme, hizmet bedeli %10 arttırılarak
uzatılır.“

I.2.4.3. Anemon Turizm ve İnşaat A.Ş (Eskişehir Anemon Otel) ile Foto
Özgür Arasındaki Sözleşme 350
Anemon Otel’de gerçekleştirilecek olan her türlü düğün, konferans, toplu
yemekler, balo ve benzeri organizasyonlarda fotoğraf ve video çekim işlemleri
için Özgür Fotoğrafçılık ile 25.2.2005 tarihinde bir sözleşme imzalanmıştır. Bu
sözleşmenin başlıca hükümleri aşağıda verilmiştir:
“Süresi:
İşbu sözleşmenin başlangıç tarihi 25 Şubat 2005, bitiş tarihi ise 24 Şubat 2009
olup, işbu sözleşme 4(dört) yıllıktır.
…
Hükümleri:
İşbu sözleşme ile Anemon, Anemon Eskişehir Oteli’nde verilecek fotoğraf ve 360
video film çekimi işlerini aşağıda belirtilen hükümler dahilinde Özgür’e
vermektedir. Buna göre Özgür, Anemon’a işbu sözleşmede belirtilen ücreti
ödemeyi kabul ve taahhüt eder.
Özgür tarafından bu işler için müşterilere uygulanacak fiyat tarifesi emsal
otellerde uygulananla büyük ölçüde uyumlu olacaktır.
08-54/859-345
10
Özgür, işbu protokol hükümleri çerçevesinde gerçekleştireceği ve
Anemon’da gerçekleşecek olan organizasyonlarda müşterilerle çalışma şartları
ve uygulanacak olan fiyatlar konusunda Anemon’u düzenli olarak bilgilendirmekle
yükümlüdür. Söz konusu organizasyonlarda yapılacak olan fotoğraf ve video
çekimlerinin koşulları Özgür ve otel müşterisi arasında gerçekleşecek olan ticari 370
ilişkinin bir parçasıdır.
Özgür, işbu protokole konu fotoğraf ve video çekim işlemi çerçevesinde,
Anemon’da yapılacak olan her organizasyonda, hiçbir şekilde Anemon’u ve otel
müşterilerini münhasıran kendisinin görev yapacağı zorlaması ve dayatmasıyla
karşı karşıya bırakamaz. Organizasyon sahibinin kendi yapacağı çekimleri
engelleyemez.
Özgür tarafından Anemon’da yapılacak olan organizasyonlarda, fotoğraf ve video
çekimlerinin münhasıran Özgür tarafından gerçekleştirilip gerçekleştirilmeyeceği
yada söz konusu organizasyon sahibi kurum, kişi ve kuruluşlar tarafından
dışarıdan başkaca bir fotoğrafçı getirilip getirilmeyeceği hususları tamamen 380
Özgür ve otel müşterisi arasındaki sözleşme hürriyeti hükümleri gereğince ve
ticari anlaşmanın şartları çerçevesinde belirlenecektir…
İşbu sözleşmeye konu ve yukarıda anılan şekildeki organizasyonlar dışında,
Özgür hiçbir şekilde ve durumda, herhangi bir otel müşterisinin kendi talebi ve
izni bulunmaksızın fotoğraf ve video çekimi yapamaz. Ayrıca, hiçbir otel
müşterisini kendi isteği ile yada isteği dışında yapılan fotoğrafları almaya
zorlayamaz.
Özgür, işbu sözleşmeye konu faaliyetler çerçevesinde, gerek Anemon’da
gerçekleşecek olan organizasyonlarda, gerekse, otel müşterilerine yapılacak olan
çekimlerde uygulayacağı fiyatı belirlerken Anemon’u mutlaka bilgilendirmek ve 390
Anemon’un uyarılarını ve taleplerini dikkate almakla yükümlüdür.
11. İşbu protokole konu faaliyet karşılığı olarak, 4 (dört) yıllık sözleşme süresi
için, sözleşmenin imzası sırasında peşinen ödenmek üzere, Özgür tarafından
Anemon’a (…………) (yüzellibin) YTL derhal defaten ve peşin olarak
ödenecektir.”

I.2.4.4. Eskişehir Şoförler ve Otomobilciler Hiz. İşletmeleri ve Ltd. Şti. ile
Özgür Fotoğrafçılık Arasında İmzalanan Sözleşme
Eskişehir Şoförler ve Otomobilciler Hizmet İşletmeleri Ltd. Şti.’ne bağlı düğün
salonları ve restaurantlarında fotoğraf ve video çekimi işlemleri için imzalanan 400
sözleşmenin başlıca hükümleri şu şekildedir:
“2. sözleşme üç yıllıktır. Sözleşme başlangıcı 01.01.2008 ve sözleşme bitiş tarihi
ise 01.01.2011’dir.
4. düğün sahibi kendi isteği ile çektirdiği (takı ve grup fotoğrafları) tüm fotoğrafları
almak zorundadır. Fotoğrafçının düğün sahibinin isteği dışında çektiği fotoğrafları
düğün sahibi almak zorunda değildir. Seçerek alabilir.
…
08-54/859-345
11
7. Özgür Fotoğrafçılığın ödeme şekli aşağıdaki gibidir:
İlk yıl (2008) (…………) (kırkbirbin) YTL.
Bundan sonraki yıllar %30 arttırılacaktır. Aynı oranda fotoğrafçının paket fiyatı da 410
%30 artacaktır.
8. özgür Fotoğrafçılığın uygulayacağı fiyatlar birinci yıl için 50 poz ikişer adetten
100 adet,13x18 + 2 saatlik video çekimi (…) YTL’dir. Takip eden yıllar her yıl için
%30 arttırılacaktır. Diğer yıllar paket 36 poz + 2 saat video çekimi olacaktır.”

J. GEREKÇE ve HUKUKİ DAYANAK
Önaraştırma, elektronik posta yoluyla başvuran bir tüketicinin yaptığı şikâyet
üzerine açılmıştır. Şikâyetçinin iddiaları temel olarak, Eskişehir ilinde faaliyet
gösteren fotoğrafçıların kendi aralarında anlaşma yapmak suretiyle özellikle film
banyo, kart baskı, CD’ye aktarma ve 1 adet büyütme işlemlerinde uyguladıkları 420
fiyatları yükselttikleri ve bu suretle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ilk
fıkrasının (a) bendini ihlal ettikleri noktasındadır.
Bununla birlikte yerinde incelemeler kapsamında yapılan görüşmelerde taraflar
bakımından ilgili pazara ilişkin esaslı sorun olarak düğün salonlarında yapılan
fotoğraf çekimlerindeki uygulamalar ve fiyatlandırmalar gösterilmiştir. Bu yöndeki
şikâyetler, düğün salonlarında yapılan anlaşmalarla sadece bir fotoğraf
stüdyosuna münhasırlık tanınmasının (özellikle Özgür Fotoğrafçılık
teşebbüsünün adı zikredilmiştir) fotoğraf piyasasındaki rekabet üzerinde olumsuz
etkiler yarattığı, münhasırlık hakkının aşırı fiyatlamaya yol açtığı, uygulamada ise
düğün salonlarında münhasıran fotoğraf çeken stüdyo çalışanlarının cebir yolu ile 430
fotoğraflarını satmaya çalıştıkları ve pazarın bu kısmında elde edilen pazar
gücünün pazarın geri kalan kısmında rekabette belli teşebbüslere avantaj
sağladığı şeklinde özetlenebilir.
Bu bağlamda öncelikle fiyat anlaşması iddiaları değerlendirilecektir. Eskişehir
ilinde sayıları yüze yakın fotoğraf stüdyosu bulunmaktadır. Bunlardan yaklaşık 30
fotoğraf stüdyosu Ticaret Odası bünyesinde kayıtlı iken, sayıları 100’ün altına
düşen kısmı ise Esnaf ve Sanatkarlar Odası bünyesinde temsil edilmektedir.
Sayıları bu düzeyde olan fotoğraf stüdyoları arasında, özellikle vesikalık, artistik
çekimler gibi farklı ebat ve kalitede çekilmesi mümkün olan stüdyo çalışmalarında
sabit bir fiyatın uygulandığından bahsetmenin mümkün olmadığı hem görüşülen 440
taraflarca dile getirilen hem de yerinde incelemelerde raportörlerce gözlemlenen
bir husus olmuştur. Bu tür fotoğrafların fiyatlandırılması, çekilen fotoğrafın
ebadına, kalitesine ve adedine göre değişmekte ve bu kıstaslara göre
iskontolarda bulunulmaktadır. Söz konusu durum amatör çekimlerin banyosunda,
CD’ye aktarılmasında ve büyütülmesinde de geçerlidir. Bunun ötesinde, hali
hazırda üye sayısı gerekli sayının altına düştüğü için feshedilmiş olan
Fotoğrafçılar Odası’nın yetkilisi tarafından, ilgili pazarın düğün fotoğrafı dışında
kalan alanlarında zaman zaman maliyetine satış yapacak nispette rekabetin
yaşandığı da dile getirilen hususlar arasındadır.
08-54/859-345
12
Bunun ötesinde ilgili pazardaki fiyatlar gerek Ticaret Odası ve gerekse Esnaf ve 450
Sanatkarlar Odası tarafından düzenlemeye tabi tutulan bir alandır. Yukarıda da
belirtildiği gibi, son dönemde Ticaret Odası üyelerinin fotoğraf çekimlerinde
uygulayacakları fiyat tarifelerini belirlemiş, daha sonra aynı tarifeyi Esnaf ve
Sanatkarlar Odası da aynen kabul etmiştir. Dolayısıyla en azından belirlenen
ebatlarda stüdyo çekimleri için fotoğraf stüdyolarının yasal olarak uygulamak
durumda oldukları azami fiyatlar bellidir.
Fakat ilgili pazarda dikkat çeken husus, ESFODER’in kuruluşunu müteakip,
fiyatların daha önceki seviyelerin üzerine çıkarılmasına yönelik girişimlerdir.
Kuruluş süreci tespitler kısmında ayrıntılı olarak anlatılan Derneğin başkanının
(aynı zamanda Özgür Fotoğrafçılık’ın sahibi) yukarıda yer alan ifadelerinden de 460
anlaşıldığı üzere dernek, kuruluş tüzüklerinde yer alan amaçları
gerçekleştirmenin yanı sıra, sektör temsilcileri arasında fiyatların müzakere
edilmesine de aracılık yapmaktadır. Bu müzakerelerde, düğün fotoğrafları
haricindeki fotoğrafçılık hizmetlerinde yaşanan kıyasıya rekabetin önüne geçmek
için bir takım düzenlemeler yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu amaçla Dernek, bir fiyat
listesi de hazırlamıştır. Dosya mevcudu bilgilere göre, ilgililerce söz konusu
dernek çalışmalarının amacının, sabit bir fiyat belirlemekten ziyade, yaşanan
yoğun rekabet sonucunda gerçekleştiği iddia edilen zararına satışların önüne
geçmek olduğu ifade edilmiştir. Dolayısıyla önaraştırmaya konu olan fiyat artışları
iddiasının temelinde yatan husus Derneğin bu yöndeki çalışmaları olduğu kanaati 470
güçlenmiştir.
Esas itibarıyla, düğün salonlarında çekilen fotoğrafların fiyatlarının düşürülmesine
itiraz etmek ve tepki göstermek amacıyla kurulan Derneğin yayınladığı fiyat
listesi yakından incelendiğinde, burada stüdyo çekimleri ve amatör çekimlerin
baskısı için belirlenen fiyatların Ticaret ve Esnaf Odaları tarafından belirlenen
fiyatlardan daha düşük olduğu görülmektedir. Odaların yayınladığı fiyat tarifesi ile
Derneğin yayınladığı fiyat tarifelerinde aynı ebattaki ürünler için belirlenen fiyatlar
aşağıdaki tabloda karşılaştırılmıştır:

Ebat ESFODER’in Film- Dijital-
Stüdyo çekimleri için
belirlediği fiyat
Ticaret ve esnaf Odalarının
hazırladıkları tarifede yer alan
fiyat
10x15 (vsk) 0,30 YTL (1ADET) 6,00 (6 ADET)
10x15 0.13 YTL 0,25 YTL
13x18 0,25 YTL 0,35 YTL
15x21 0,50-0,70 YTL 1,00 YTL
18x24 1,25 YTL 2,50 YTL
Film Banyo 1,00 YTL 2,00 YTL
480
ESFODER’in belirlediği fiyatların her iki Oda tarafından belirlenen fiyatın altında
olması, bu uygulama ile amaçlananın tekel karı elde etmek olmadığını
göstermektedir.
08-54/859-345
13
Bununla beraber, zararına satışların önüne geçmek gibi bir sebeple bile olsa
teşebbüs birliklerinin rakip teşebbüsler arasında fiyat mutabakatı sağlamaya
çalışmaları rekabet hukuku bakımından istenilen bir durum değildir. Söz konusu
uygulama 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin ihlali
anlamında bir ”mal veya hizmetlerin alım yada satım fiyatının, fiyatı oluşturan
maliyet kar gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi”
uygulamasıdır. Bununla birlikte, piyasanın yapısı dikkate alındığında, henüz 490
yaklaşık iki aylık bir geçmişi olan Derneğin piyasa üzerinde etkisinin sınırlı olduğu
anlaşılmıştır.
Öte yandan, düğün salonlarında verilen fotoğrafçılık hizmetlerine yönelik iddialar
yönüyle bakıldığında, öncelikle belirtilmelidir ki, son dönemlerde düğün salonları
veya benzeri nitelikteki organizasyonları düzenleyen teşebbüsler, bu hizmet
dahilinde sunulan eğlence, müzik, ikram ve fotoğraf çekim hizmetlerinin hepsini
bir paket olarak sunmayı tercih etmektedirler. Bu bağlamda, teşebbüsler,
organizasyonlardaki fotoğrafçılık hizmetlerini, anlaştıkları bir fotoğraf stüdyosuna
belli bir bedel karşılığında vermekte, böylece hem organizasyonlarındaki fotoğraf
hizmetlerine belli bir standart getirmekte hem de bir gelir kalemi yaratmış 500
olmaktadırlar. Bu amaçla teşebbüsler bazen ihaleler düzenlemekte bazen de
doğrudan kendilerine en iyi teklif sunan fotoğraf stüdyosu ile anlaşma yoluna
gitmektedirler.
Yerinde incelemelerde Özgür Fotoğrafçılık’ın piyasadaki düğün salonlarının
oldukça önemli bir bölümü ile anlaşma imzalamak suretiyle rakiplerinin
faaliyetlerini zorlaştırdığı ve fahiş fiyat uyguladığı yönündeki iddialar kapsamında
Özgür Fotoğrafçılık’ın düğün salonları ile yaptığı anlaşmalar incelenmiştir. Bu
incelemelerde, Özgür Fotoğrafçılık’ın Ordu Evleri Müdürlüğü Düğün Salonu,
Öğretmenevi ve ASO Müdürlüğü Düğün Salonu, Anemon Otel ve Şoförler ve
Otomobilciler Hiz. İşletmeleri Düğün Salonu olmak üzere 4 adet düğün ve toplantı 510
salonu ile anlaşmasının olduğu tespit edilmiştir. Bunun haricinde, 7 adet düğün
salonunun ise aralarında herhangi bir anlaşma olmaksızın fotoğraf çekim
hizmetlerini yürütmektedir. Yerinde incelemelerde edinilen bilgilere göre tam bir
rakam verilmesi mümkün olmamakla beraber Eskişehir’de yaklaşık 50 düğün
salonu bulunmaktadır. Özgür Fotoğrafçılık’ın aralarındaki anlaşma dolayısıyla
münhasıran fotoğraf çekme yetkisi bu düğün salonlarından 4’ü için geçerlidir.
Söz konusu düğün salonları ile yapılan anlaşmalar incelendiğinde, her şeyden
önce bunların düzenlenen ihaleler sonucunda yapılan anlaşmalar olduğu
görülmektedir. Özgür Fotoğrafçılık, Orduevi Düğün Salonu için (………..) YTL.;
Öğretmenevi Düğün Salonu için (………..) YTL.; Şoförler Odası Düğün Salonu 520
için (………..) YTL.; turizm belgesine ve beş yıldıza sahip Anemon Otel’in
toplantı salonunda gerçekleştirilecek organizasyonlar için ise (………..) YTL. fiyat
vermek suretiyle bu düğün salonları ile anlaşma yapma hakkını elde etmiştir.
İmzalanan sözleşmelerin süresine bakıldığında ise Orduevi ve Öğretmenevi
düğün salonları ile birer yıllık, Şoförler Odası düğün salonu ile 3 yıllık ve Anemon
Otel ile 4 yıllık sözleşme yapıldığı görülmektedir. Bu hususlar göz önüne
alındığında, piyasada faaliyet gösteren ve sayılarının yaklaşık 50 olduğu ifade
edilen düğün salonlarından 4’ü ile makul sayılabilecek süreler dahilinde
08-54/859-345
14
imzalanan sözleşmelerin rekabet hukuku bakımından sakıncalı bir duruma işaret
etmediği değerlendirilmiştir. Özgür Fotoğrafçılık’ın anlaşmasız çalıştığı 7 adet 530
düğün salonunda ise bir sözleşme ilişkisi mevcut olmadığı için rakip
fotoğrafçıların faaliyet göstermesinin ya da bu amaçla teklifte bulunmalarının
önünde hukuki bir engel yoktur. Dolayısıyla, Özgür Fotoğrafçılık’ın yaptığı
anlaşmalar yoluyla rakiplerinin faaliyetlerini zorlaştırdığı iddialarının gerçeği
yansıtmadığı anlaşılmıştır.
Öte yandan yapılan sözleşmelerde video ve fotoğraf çekimlerinde miktar ve
fiyatlandırma konusunda detaylı düzenlemelere yer verilmiştir. Örneğin, Orduevi
düğün salonu ile yapılan sözleşmede 36 pozluk film ve 120 dakikalık video CD
çekimi için toplam 167 YTL., 13x18 ebadında çekilecek konuk resimleri için 2,50
YTL. fiyat belirlenmiştir. Öğretmenevi düğün salonu ile yapılan sözleşmede ise 540
120 dakikalık video çekimi ve 15x21,5 ebadındaki 36 poz için toplam 300 YTL.,
bunların dışında çekilecek ekspres fotoğrafları için 3,00 YTL. fiyat belirlenmiştir.
Şoförler Odası düğün salonu ile yapılan sözleşmede ise 100 adet 13x18 poz ve 2
saatlik video çekimi 375 YTL. olarak ücretlendirilirken, takip eden yıllar itibarıyla
bu fiyatların düğün salonuna ödenen yıllık ücret ile paralel biçimde %30
nispetinde arttırılacağı hükme bağlanmıştır. Anemon Otel ise sözleşmesinde
fiyatlandırmaya dair doğrudan bir hükme yer vermemiş, bunu organizasyon
sahibi ile Özgür Fotoğrafçılık arasında bir ticari ilişki olarak değerlendirmiştir.
Bununla birlikte Sözleşme Özgür Fotoğrafçılık’a uygulayacağı fiyatı düzenli
olarak Anemon Otel’e bildirme ve bu fiyatları Anemon Otel mukabilindeki 550
otellerde uygulanan fiyat ile paralel belirleme yükümlülüğü getirmektedir.
Dolayısıyla yapılan sözleşmelerle düğün salonlarında verilecek fotoğrafçılık
hizmetlerinin niteliği ve fiyatı önceden hükme bağlanmıştır. Düğün salonlarında
organizasyon yapacak olan kişiler, imzaladıkları sözleşmelerde bu hükümlerin de
altına imza atmaktadırlar. Düğün salonları tarafından önceden bildirilen bu
fiyatların dışında uygulamalar ise rekabet hukuku çerçevesinde değil,
sözleşmeye aykırı uygulamalar çerçevesinde adli makamlarca incelenecek
konulardır. Keza, sözleşmelerde özellikle ekspres fotoğrafların satımı esnasında
müşterilere yönelik fiyatlandırma ve davranışların da ayrıntılı olarak düzenlendiği
görülmektedir. Öte yandan, cebren fotoğraf satışına ilişkin iddialar rekabet 560
hukukunun değil, adli makamların yetki alanına girmektedir.
Değerlendirilmesi gereken bir başka iddia ise, özellikle ekspres düğün
fotoğraflarının fiyatlarının yüksek olduğu iddiasıdır. Esasen, düğün salonları ile
yapılan anlaşmalarda çekimi yapılacak olan ekspres fotoğrafların fiyatları,
Anemon Otel dışında, belirlenmiş durumdadır. Yapılan görüşmede Özgür
Fotoğrafçılık’ın, diğer düğün salonlarında 3 YTL. fiyat uygularken, beş yıldıza ve
turizm belgesine sahip olan Anemon Otel’de ekspres fotoğraflar için 5 YTL. fiyat
uyguladığı tespit edilmiştir. Yukarıda da belirtildiği üzere Ticaret Odası ve Esnaf
ve Sanatkarlar Odası daha önce 4 YTL. olarak belirlenen fiyatı 2 YTL. düzeyine
çekmişlerdir. Bu belirlenen yeni fiyatın piyasa dengesini yansıtıp yansıtmadığının 570
ya da 5 YTL.’nin yüksek bir fiyat olup olmadığının değerlendirilmesi, benzer
piyasalardaki fiyatların mukayese edilmesi çerçevesinde ele alınabilir. Bu
bağlamda çevre illerdeki Esnaf ve Sanatkarlar Odalarının çekilen ekspres
fotoğraflar için Bursa’da 6 YTL., Ankara’da 10 YTL. fiyat belirledikleri
08-54/859-345
15
görülmektedir. Dolayısıyla Eskişehir’de Odalar tarafından belirlenen fiyatın diğer
illerde belirlenen fiyatın çok altında kaldığı, Eskişehir’de uygulanan fiyatların ise
diğer illerdeki denge fiyatına yaklaştığı, dolayısıyla bu iddiaların 4054 sayılı
Kanun kapsamında ele alınamayacağı kanaatine varılmıştır.

K. SONUÇ 580
Düzenlenen rapora ve dosya kapsamına göre;
1. Başvuru konusu iddialar ile ilgili olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi
uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığına,
2. Eskişehir Profesyonel Fotoğrafçılar Derneği’nin ve üyesi bulunan teşebbüslerin
aynı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde piyasadaki fiyat
oluşumunu etkileyecek her türlü toplantı ve görüşmelere son vermelerini teminen,
adı geçen Dernek tarafından 30 gün içinde daha önce fotoğrafçılık
hizmetlerindeki fiyatlara ilişkin olarak Dernek bünyesinde alınan tüm kararların
geçersiz olduğuna dair bir karar alınmasına, Rekabet Kurumuna tevsik
edilmesine ve bu hususun Eskişehir Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü ve Eskişehir 590
Esnaf ve Sanatkarlar Odası’na duyurulmasına,
3. Ayrıca, alınan bu kararın bilgilendirme amacıyla Eskişehir Sanayi ve Ticaret İl
Müdürlüğü ve Eskişehir Esnaf ve Sanatkarlar Odası’na bildirilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.






Full & Egal Universal Law Academy