Γνωμοδότηση για την πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για τη θέσπιση προγράμματος ερευνητικών και αναπτυξιακών έργων της Κοινότητας στον τομέα των τεχνολογιών της πληροφόρησης (Esprit)

19. 12. 83
Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων
Αριθ. C 341/33
5.4. Όσον αφορά την εξέταση της πολιτικής των τιμών
που εφαρμόζουν οι επιχειρήσεις, διαπιστώνεται, δυστυ­
χώς, ότι η εξέταση αυτή έχει γίνει μόνο για τους τομείς
του βιβλίου και των αυτοκινήτων. Η εξέταση αυτή είναι
απαραίτητη και στο μέλλον θα έπρεπε να δοθεί προτεραι­
ότητα στους τομείς των ασφαλίσεων, των φαρμακευτι­
κών προϊόντων, των τραπεζών, κυρίως όσον αφορά τη
δανειοδότηση επιχειρήσεων (ποσοστό και κριτήρια επι­
λογής), της ενέργειας και των οικοδομικών υλικών.
Το οικονομικό πλαίσιο της πολιτικής ανταγωνισμού
6.1. Η μείωση των ποσοστών του κοινού εξωτερικού
δασμολογίου ελάττωσε τη σπουδαιότητα των δασμών
και άνοιξε την Κοινότητα στο διεθνή ανταγωνισμό. Σύμ­
φωνα με ανάλυση μη κοινοτικών υπηρεσιών ορισμένες
κρατικές ενισχύσεις μπορούν να εξομοιωθούν με ενέρ­
γειες ντάμπιγκ και αυτό με ακόμη μεγαλύτερη ευκολία,
καθώς η απαραίτητη διαφάνεια τους διευκολύνει την εξω-
κοινοτική πληροφόρηση.
6.2. Έτσι η Κοινότητα εκτίθεται στον ανταγωνισμό
αφενός των κρατών με προηγμένη τεχνολογική εξέλιξη
(ΗΠΑ, Ιαπωνία) στον τομέα των νέων βιομηχανικών
προϊόντων, και αφετέρου των αναπτυσσόμενων χωρών
όσον αφορά τις βιομηχανικές παραγωγές που απαιτούν
άφθονο εργατικό δυναμικό (κλωστοϋφαντουργία, υποδή­
ματα).
6.3. Οι δύο πρώτες δεκαετίες της ΕΟΚ χαρακτηρίστη­
καν από φιλελευθερισμό στο βιομηχανικό τομέα και από
«προγραμματισμό» στον αγροτικό τομέα (ΚΓΠ). Η εξέ­
λιξη της οικονομικής κατάστασης εδώ και μερικά χρόνια
επιφέρει αλλαγές στα δεδομένα αυτά και για να παρα­
σχεθούν στην Κοινότητα τα μέσα αντιμετώπισης του διε­
θνούς ανταγωνισμού είναι σκόπιμο να γίνουν συστάσεις
για:
— μια κοινή βιομηχανική πολιτική ί|, διαφορετικά, μια
κοινοτική στρατηγική που να λαμβάνει υπόψη την
εξέλιξη του διεθνούς καταμερισμού εργασίας,
— μια επιλογή, σύμφωνα με σημαντική ποσόστωση ενι­
σχύσεων, για τομείς που συμβάλλουν στην ανάπτυξη
των εξαγωγών της Κοινότητας,
— την ενδεχόμενη προσφυγή σε διασφαλιστικά μέτρα
που προβλέπει η συνθήκη της Ρώμης, σε περίπτωση
που αυτό αποβαίνει προς όφελος της εμπορικής πολι­
τικής της Κοινότητας, εφόσον είναι σκόπιμο να
ληφθούν ταυτόχρονα υπόψη οι ανταγωνιστικοί σε
παγκόσμια κλίμακα τομείς, οι νέες τεχνολογίες και
οι διατιθέμενοι χρηματοδοτικοί πόροι" ιδιαίτερα, θα
πρέπει να εγκριθεί το ταχύτερο και να αξιοποιηθεί με
εμμονή και με συνοχή το νέο αμυντικό μέσο που
προτείνει η Επιτροπή κατά των παράνομων εμπορι­
κών πρακτικών των τρίτων χωρών, που συχνά παίρ­
νουν τη μορφή προστατευτισμού και τη μονομερή
επιβολή δασμών σε αντίθεση και κατά παράβαση
των κοινοτικών και διεθνών συμφωνιών.
6.4. Εξάλλου, η συγκεκριμένη εφαρμογή από τα κράτη
μέλη της οδηγίας που πρόσφατα υιοθετήθηκε από το Συμ­
βούλιο στον τομέα των τεχνικών προδιαγραφών ή ρυθμί­
σεων θα αποτελούσε σημαντικό στοιχείο για τη ρύθμιση
του ενδοκοινοτικού ανταγωνισμού.
Βρυξέλλες, 29 Σεπτεμβρίου 1983.
Ο Πρόεδρος
της Οικονομικής και Κοινωνικής
Επιτροπής
Francis CEYRAC
Γνωμοδότηση για την πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για τη θέσπιση προγράμματος
ερευνητικών και αναπτυξιακών έργων της Κοινότητας στον τομέα των τεχνολογιών της
πληροφόρησης (Esprit)
Το κείμενο που αποτελεί αντικείμενο της γνωμοδότησης αυτής έχει δημοσιευθεί στην Επίσημη
Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων αρβ. C 321 της 26ης Νοεμβρίου 1983, σελίδα 10.
Α. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ ΤΗΣ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ
Το Συμβούλιο αποφάσισε, στις 17 Ιουνίου 1983 να ζητήσει, σύμφωνα με τις διατάξεις του
άρθρου 198 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, τη γνωμο­
δότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω πρόταση.
Αριθ. C 341/34 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 19. 12. 83
Β. ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εξέδωσε τη γνωμοδότηση της για το ανωτέρω θέμα
κατά τη 210η σύνοδο της ολομελείας της, που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες, στις 28 και
29 Σεπτεμβρίου 1983.
Το κείμενο της γνωμοδότησης αυτής είναι το ακόλουθο:
Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη:
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής
Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 198,
την αίτηση γνωμοδότησης του Συμβουλίου των Ευρωπαϊ­
κών Κοινοτήτων της 24ης Ιουνίου 1983 για την πρόταση
απόφασης του Συμβουλίου για τη θέσπιση προγράμματος
ερευνητικών και αναπτυξιακών έργων της Κοινότητας
στον τομέα των τεχνολογιών της πληροφόρησης (Esprit),
την απόφαση του Προεδρείου της της 5ης Ιουλίου 1983 να
αναθέσει στο τμήμα βιομηχανίας, εμπορίου, βιοτεχνίας
και υπηρεσιών την επεξεργασία γνωμοδότησης σχετικά
με το θέμα αυτό,
τη γνωμοδότηση που επεξεργάστηκε το τμήμα αυτό στη
συνεδρίαση του της 7ης Σεπτεμβρίου 1983,
την εισηγητική έκθεση του κ. Nierhaus, εισηγητή,
τις συζητήσεις κατά τη 210η σύνοδο ολομέλειας που
πραγματοποιήθηκε στις 28 και 29 Σεπτεμβρίου 1983
(συνεδρίαση της 29ης Σεπτεμβρίου 1983),
1.2. Η παρούσα γνωμοδότηση λαμβάνει επίσης υπόψη
τα έγγραφα COM(82) 287 (ανακοίνωση της Επιτροπής
στο Συμβούλιο για το Esprit) και COM(82) 486 και 737
(βάσεις του Esprit: προκαταρκτική φάση) (').
2. Στόχοι
2.1. Έχει σημειωθεί ραγδαία πρόοδος όσον αφορά την
ανάπτυξη και τη διάδοση των τεχνολογιών πληροφόρη­
σης σε ολόκληρο τον κόσμο, κυρίως τα τελευταία χρόνια.
Ο τομέας αυτός διακρίνεται από μια αξιόλογη δυναμική,
έτσι ώστε τα τελευταία αποτελέσματα της έρευνας και
ανάπτυξης μετατρέπονται με διαρκώς ταχύτερο ρυθμό σε
εμπορεύσιμα προϊόντα, τα οποία παύουν, ωστόσο, με τον
ίδιο ταχύ ρυθμό να είναι σύγχρονα αν δεν βελτιώνονται
συνεχώς με βάση τα αποτελέσματα των νέων ερευνών.
Οι οικονομίες των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ιαπω­
νίας είναι σήμερα πρωτοπόρες στον τομέα αυτό και ακο­
λουθεί, με κάποια διαφορά, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα.
Ωστόσο, η τελευταία μπορεί να διατηρήσει και να βελτι­
ώσει τη θέση της μόνο αν καταβληθούν εξαιρετικές προ­
σπάθειες σε εθνικό και κοινοτικό επίπεδο για να τονωθεί
η έρευνα και η ανάπτυξη και να χρησιμοποιηθούν τα
τεχνολογικά επιτεύγματα για την παραγωγή εμπορεύσι­
μων προϊόντων.
ΥΙΟΘΕΤΗΣΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ
κατά πλειοψηφία εκτός 1 αποχής:
1. Εισαγωγή
1.1. Η ΟΚΕ τάσσεται υπέρ της πρότασης της Επιτροπής
για ένα κοινοτικό πρόγραμμα έρευνας και ανάπτυξης
στον τομέα των τεχνολογιών πληροφόρησης, που θα έχει
ως κύριο αντικείμενο τους εξής πέντε τομείς: μικροηλε­
κτρονική, βιομηχανική παραγωγή με τη βοήθεια υπολογι­
στών, βιομηχανία προγραμμάτων (software), προηγμένη
επεξεργασία πληροφοριών και μηχανοργάνωση γρα­
φείων.
Η ΟΚΕ παρατηρεί ότι τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού
Συμβουλίου της 21ης και 22ας Μαρτίου 1983 και της 17ης
και 19ης Ιουνίου 1983, σχετικά με τις τεχνολογίες πληρο­
φόρησης και επικοινωνιών, διαπνέονται από το ίδιο
πνεύμα.
Η ΟΚΕ εκφράζει τη σαφή ικανοποίηση της για το σχέδιο
της Επιτροπής και εγκρίνει το παρόν πρόγραμμα, ιδιαί­
τερα επειδή οι τεχνολογίες πληροφόρησης κατέχουν νευ­
ραλγική θέση στη γενική οικονομική και τεχνολογική
ανάπτυξη.
Στην περίπτωση αυτή, η ΟΚΕ υποστηρίζει ομόφωνα ότι,
καταρχήν, η ανάπτυξη και η εφαρμογή των τεχνολογιών
πληροφόρησης πρέπει να συμβάλει αισθητά στην επίλυση
των προβλημάτων οικονομικής πολιτικής και απασχόλη­
σης που αντιμετωπίζουν οι χώρες της Κοινότητας. Οι
τεχνολογίες πληροφόρησης είχαν πράγματι επιπτώσεις σε
όλους τους τομείς της βιομηχανίας. Αυτό συνέβη, για
παράδειγμα, στην περίπτωση της βιομηχανίας εργαλειο-
μηχανών των χωρών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, που
δεν μπορεί να διατηρήσει τη θέση της μεγαλύτερης παρα­
γωγού εργαλειομηχανών στον κόσμο, παρά μόνο με τη
χάραξη μιας θετικής στρατηγικής που να της επιτρέψει να
συμβαδίσει με το ρυθμό ανάπτυξης της ηλεκτρονικής.
(') Υιοθετήθηκαν από την ΟΚΕ το Νοέμβριο του 1982 (ΕΕ αριθ.
C 346 της 31.12.1982, σ. 13).
19. 12. 83 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 341/35
Εγκρίνοντας το πρόγραμμα, η ΟΚΕ γνωρίζει ότι η ανά­
πτυξη των τεχνολογιών πληροφόρησης θα έχει επιπτώ­
σεις σε όλους τους τομείς της ζωής του ανθρώπου. Αυτό
εγκλείει σημαντικές δυνατότητες περαιτέρω ανάπτυξης
των εθνικών οικονομιών και της κοινωνικοπολιτιστικής
ζωής αλλά και κινδύνους ανάπτυξης ανεπιθύμητων οικο­
νομικών και κοινωνικών πολιτικών. Η ανάπτυξη του
τομέα των τεχνολογιών πληροφόρησης θα επιτευχθεί,
ωστόσο, σε μεγάλο βαθμό, ανεξάρτητα από τη θέση της
ευρωπαϊκής βιομηχανίας. Κατά τη γνώμη της ΟΚΕ, η
δυνατότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας να συμβάλει
περισσότερο στην ανάπτυξη της τεχνολογίας, αυξάνει τις
πιθανότητες μείωσης των κινδύνων και —αν ληφθούν
εξαρχής υπόψη οι ενδεχόμενες επιπτώσεις— προσαρμο­
γής των εφαρμογών των αποτελεσμάτων στις ιδιαίτερες
ανάγκες των ευρωπαίων και των πολιτιστικών παραδό­
σεων τους.
2.2. Η ΟΚΕ θεωρεί ιδιαίτερα το συντονισμό και την
τόνωση της έρευνας, όπως αυτή προβλέπεται στο πρό­
γραμμα Esprit, σαν μια πρώτη κατάλληλη αφετηρία για
τα προγράμματα που ενισχύει η Κοινότητα, για τους εξής
λόγους:
— η Κοινότητα έχει στον τομέα αυτό τις πιο ευοίωνες
προοπτικές να καλύψει μακροπρόθεσμα τη διαφορά
που τη χωρίζει στον τομέα της τεχνολογίας από τις
Η ΠΑ και την Ιαπωνία,
— με τις παρούσες συνθήκες, ο ανταγωνισμός στο εσω­
τερικό της Κοινότητας δεν απειλείται από την εφαρ­
μογή μιας τέτοιας κοινοτικής χρηματοδότησης, που
έχει ευνοϊκή επίδραση στη συνεργασία ανάμεσα στις
ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις,
— αυτό θα ευνοήσει την κατάρτιση ενός ευρωπαϊκού
συστήματος κανόνων προέλευσης με βάση την
τεχνολογική έρευνα και ανάπτυξη της ίδιας της Κοι­
νότητας στον τομέα αυτό,
— θα είναι σχεδόν αδύνατο στις επιχειρήσεις και τις
κυβερνήσεις μεμονωμένα να συγκεντρώσουν τους
απαιτούμενους χρηματοδοτικούς πόρους για να διε­
ξαγάγουν επιτυχώς όλο το φάσμα των δραστηριοτή­
των στον τομέα της έρευνας και ανάπτυξης του
Esprit' μπορούν, απεναντίας, να επιτύχουν το σκοπό
τους σε συνεργασία με την Κοινότητα, πράγμα που
αληθεύει περισσότερο αν ληφθεί υπόψη ότι οι έρευ­
νες αυτές, που δεν σχετίζονται άμεσα με την αγορά,
συνεπάγονται σοβαρούς οικονομικούς κινδύνους.
Προβλέποντας μια στενή συνεργασία ανάμεσα στις
κυβερνήσεις, τη βιομηχανία, τα πανεπιστήμια, τις ανώτε­
ρες σχολές και άλλα ιδρύματα ερευνών, τα εργατικά
σωματεία και την ευρωπαϊκή κοινή γνώμη, χωρίς να λαμ­
βάνονται υπόψη τα εθνικά σύνορα, το Esprit μπορεί επί­
σης να συμβάλει στην επίτευξη του πολιτικού στόχου της
πιο προχωρημένης αλληλοσύνδεσης των εθνικών οικονο­
μιών των χωρών της Κοινότητας.
2.3. Η ΟΚΕ κρίνει ότι η εφαρμογή του προγράμματος
θα επιτρέψει να αναπτυχθούν, να δοκιμασθούν και,
τέλος, να παγιωθούν, από την προκαταρκτική φάση διε­
θνικές μορφές ενδοευρωπαϊκής συνεργασίας στον τομέα
των τεχνολογιών πληροφόρησης, ανάμεσα στις εθνικές
αρχές, τις υπηρεσίες έρευνας και ανάπτυξης της βιομηχα­
νίας, τα ιδρύματα ανώτερης εκπαίδευσης και τα επιστη­
μονικά ιδρύματα, προκειμένου να επιτευχθεί διαρκής βελ­
τίωση των συνθηκών ανταγωνιστικότητας του τομέα των
τεχνολογιών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας στην παγκό­
σμια οικονομία.
Συνεπώς, η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίηση της που η
Επιτροπή δεν θεωρεί ότι το Esprit αντιπροσωπεύει απλώς
χρηματοδοτική ενίσχυση σε ένα πρόγραμμα ερευνών
αλλά ένα πρόγραμμα που έχει καταρτισθεί προσεκτικά
και επιλεκτικά με συγκεκριμένους στόχους, ώστε να δια­
σφαλισθεί η αποτελεσματική, υπεύθυνη και σαφής εφαρ­
μογή του.
Καίτοι δεν ορίζονται προτεραιότητες στους τομείς έρευ­
νας του Esprit, θα πρέπει να αποδοθεί ιδιαίτερη σημασία
στην έρευνα στον τομέα των εναλλακτικών τεχνικών,
στην επίλυση των διαρθρωτικών και οργανωτικών προ­
γραμμάτων και στη λήψη μέτρων για βελτίωση των ικα­
νοτήτων.
3. Εφαρμογή
3.1. Οι φιλόδοξοι στόχοι τους οποίους επιδιώκει η Επι­
τροπή με το πρόγραμμα Esprit συνεπάγονται ανάλογη
δέσμευση σε οικονομικούς πόρους και σε προσωπικό. Η
ΟΚΕ ξεκινά από την αρχή ότι οι πιστώσεις που είναι
εγγεγραμμένες στον προϋπολογισμό για το 1983, για την
προκαταρκτική φάση, δηλαδή 11,5 εκατομμύρια ECU,
αποτελούν το πρώτο μόνο τμήμα της συνολικής χρηματο­
δότησης. Αν ληφθούν υπόψη τα μέσα που διατίθενται για
την έρευνα και την ανάπτυξη στον τομέα της τεχνολογίας
της πληροφόρησης στις ΗΠΑ και την Ιαπωνία, που ανέρ­
χονται σε δισεκατομμύρια, και αν ληφθούν υπόψη τα
ερευνητικά προγράμματα των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων
και των εθνικών ευρωπαϊκών επιχειρήσεων που συχνά
είναι φιλόδοξα, το Esprit πρέπει να διαθέτει ανάλογα
μέσα για να επιτευχθεί μια «κριτική μάζα» που θα επέ­
τρεπε το ξεκίνημα μιας αληθινής τεχνολογικής προόδου
σε ποιοτικό επίπεδο.
Το ποσό του 1,5 δισεκατομμυρίου ECU που προβλέπεται
για την πρώτη πενταετή φάση, και από το οποίο η Κοινό­
τητα θα πρέπει να αναλάβει το μισό, κατά τη γνώμη της
ΟΚΕ αποτελεί ελάχιστο όριο. Ένα μικρότερο ποσό δεν
θα επέτρεπε την εκπλήρωση των στόχων Esprit που είναι
«η επίτευξη τεχνολογικής ισότητας ή και υπεροχής σε
σχέση με τους διεθνείς ανταγωνιστές της Κοινότητας στα
επόμενα 10 χρόνια». Αν συγκεντρωθούν τα χρηματοδο­
τικά μέσα σε ιδιαίτερα προηγμένες εργασίες και αν επιλε­
χθεί σωστά το σημείο εκκίνησης, όπως προτείνει η Επι­
τροπή, τα μέσα προώθησης που προβλέπονται θα μπορού­
σαν αναμφισβήτητα να καταλήξουν σε μια αισθητή πρό­
οδο προς την κατεύθυνση των επιδιωκόμενων στόχων και
να αποκαταστήσουν την αυτοπεποίθηση της ευρωπαϊκής
βιομηχανίας της τεχνολογίας της πληροφόρησης.
3.2. Η ΟΚΕ διαπιστώνει με ικανοποίηση ότι δεν θα
ενθαρρύνονται μόνο πολύπλοκα στρατηγικά προγράμ-
Αριθ. C 341/36 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 19. 12. 83
ματα στα οποία εμπλέκεται ιδιαίτερα η μεγάλη βιομηχα­
νία (τύπου Α), αλλά επίσης ορισμένα ενδιαφέροντα μεμο­
νωμένα προγράμματα μικρότερης έκτασης. Τα προγράμ­
ματα αυτά έχουν το χαρακτηριστικό ότι προσφέρονται
ιδιαίτερα για τη συμμετοχή πανεπιστημίων και άλλων
ερευνητικών ιδρυμάτων καθώς επίσης και ιδιωτών.
Στο πλαίσιο αυτό θα ήταν σκόπιμο να ληφθεί υπόψη το
γεγονός ότι σε ορισμένες περιπτώσεις, θα έπρεπε στις επι­
χειρήσεις μεσαίου μεγέθους που συμμετέχουν στα προ­
γράμματα να διατεθούν μέσα που αντιπροσωπεύουν ένα
μεγαλύτερο ποσοστό.
3.3. Η ΟΚΕ ελπίζει ότι η Επιτροπή θα συμφωνήσει μαζί
της ότι μόνο ένα μακροπρόθεσμο χρηματοδοτικό πρό­
γραμμα, το οποίο θα εκτείνεται σε μια δεκαετή περίοδο,
μέχρι την πραγματοποίηση των στόχων του Esprit, μπο­
ρεί να εγγυηθεί την επιδιωκόμενη επιτυχία και να επιτρέ­
ψει στις ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις και τα ερευνητικά
ιδρύματα να εκτιμήσουν τους οικονομικούς κινδύνους.
Για το λόγο αυτό η ΟΚΕ συμφωνεί με την πρόταση της
Επιτροπής να καταρτίσει σε πρώτο στάδιο ένα πενταετές
πρόγραμμα. Με τον τρόπο αυτό το Συμβούλιο θα μπορέ­
σει να επεκτείνει έγκαιρα το πρόγραμμα για μια άλλη
πενταετία, καθώς προβλέπει το άρθρο 6 της πρότασης
απόφασης.
Η ΟΚΕ ελπίζει να μην αποτύχουν οι στόχοι του προ­
γράμματος Esprit λόγω των πολύ στενών περιθωρίων των
δεσμεύσεων που προβλέπουν οι πρώτες πιστώσεις των
ετήσιων προϋπολογισμών της Κοινότητας για την έρευνα
και ανάπτυξη.
3.4. Για να στεφθεί το πρόγραμμα με επιτυχία μακρο­
πρόθεσμα, η ΟΚΕ πιστεύει ότι όλα τα μεμονωμένα προ­
γράμματα πρέπει να συνδεθούν στα πλαίσια ενός στρατη­
γικού στόχου. Ιδιαίτερα τα πρότυπα προγράμματα πρέ­
πει, στο μέτρο του δυνατού, να ενσωματωθούν στη
στρατηγική αυτή. Θα έπρεπε επίσης να ληφθεί υπόψη,
από την άποψη αυτή, το γεγονός ότι αυτές οι δυνατότη­
τες συνεργασίας και συντονισμού ανάμεσα στα κράτη
μέλη και την Κοινότητα μπορούν να αντισταθμίσουν την
υπεροχή των εθνικών οικονομιών των ΗΠΑ και της Ιαπω­
νίας στον τομέα της καινοτομίας. Στο μέτρο που τα ανα­
γκαία όργανα συντονισμού, τα συστήματα πληροφόρη­
σης, και οι μηχανισμοί μακροπρόθεσμου προγραμματι­
σμού, δεν υπάρχουν ακόμη, πρέπει να δημιουργηθούν.
Πρέπει ιδιαίτερα επίσης να επιδιωχθεί συντονισμός με τα
προγράμματα των κυβερνήσεων των κρατών μελών ή και
με άλλα εθνικά προγράμματα έρευνας και ανάπτυξης, για
να επιτευχθεί μια περισσότερο συγκεντρωμένη και απο­
τελεσματική χρήση των διαθέσιμων μέσων. Πρέπει επί­
σης να ενθαρρυνθεί στα πλαίσια του προγράμματος μια
σωστή συνεργασία στον τομέα της έρευνας και ανάπτυ­
ξης ανάμεσα στη βιομηχανία, την ανώτατη εκπαίδευση
και τα επιστημονικά ιδρύματα, περιλαμβάνοντας επίσης
την επιστήμη της εργασίας και τις κοινωνικές επιστήμες.
Για το λόγο αυτό η ΟΚΕ υποστηρίζει τις προτάσεις που
αφορούν τους μηχανισμούς διαβούλευσης και συντονι­
σμού, και ιδιαίτερα τις προτάσεις για τη σύσταση επιτρο­
πής διαχείρισης και διαβούλευσης και την καθιέρωση
διαβουλεύσεων με τη βιομηχανία. Στα συμβουλευτικά
όργανα επιστημονικού χαρακτήρα θα έπρεπε επίσης να
συμμετέχουν ειδικοί επιστήμονες της επιστήμης της εργα­
σίας και των κοινωνικών επιστημών.
Η ΟΚΕ πιστεύει ότι για να επιτευχθεί αποτελεσματικός
συντονισμός των διαφόρων προγραμμάτων του Esprit,
καθώς και διαφάνεια όλων των φάσεων των προγραμμά­
των αυτών, η προβλεπόμενη διαχείριση των προγραμμά­
των είναι απαραίτητη. Η ΟΚΕ συμφωνεί επίσης με το
προτεινόμενο προσωπικό και τη διάρθρωση του.
3.5. Η ΟΚΕ υποθέτει ότι τα προγράμματα θα συγκε­
ντρωθούν σε ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και επιστημονικά
ιδρύματα. Υπάρχει ο ενδεχόμενος κίνδυνος να απειληθεί
η επίτευξη των στόχων του Esprit, δηλαδή η επίτευξη
τεχνολογικής ισότητας με την τεχνολογική ανάπτυξη των
ΗΠΑ και της Ιαπωνίας, αν διαμέσου των ευρωπαϊκών
θυγατρικών των πολυεθνικών εταιρειών, τα αποτελέ­
σματα ορισμένων ερευνών ωφελήσουν τους εξωκοινοτι-
κούς ανταγωνιστές προτού τεθούν σε πρακτική εφαρ­
μογή. Αντίθετα, τα αποτελέσματα των ερευνών θα έπρεπε
να χρησιμοποιηθούν κατά προτεραιότητα από τις επιχει­
ρήσεις που συμμετέχουν στα προγράμματα του Esprit.
3.6. To Esprit θα έπρεπε να αφορά πολλούς βασικούς
τομείς εφαρμογής της τεχνολογίας της πληροφόρησης,
όπως πχ. τη βιομηχανική παραγωγή με τη βοήθεια υπολο­
γιστών, την επεξεργασία πληροφοριών, τη μηχανοργά­
νωση γραφείων κλπ. Θα έπρεπε, χωρίς αμφιβολία, να
γίνει δεκτή η αρχή σύμφωνα με την οποία ο βασικός στό­
χος του Esprit πρέπει να είναι η ευρωπαϊκή βιομηχανία
του υλικού (hardware) και των προγραμμάτων (software),
η επιτυχία του όμως δεν φαίνεται να εξασφαλίζεται αν οι
επιχειρήσεις και οι οργανισμοί που θα εφαρμόσουν στη
συνέχεια τις τεχνολογίες αυτές δεν συνδεθούν άμεσα με
την ανάπτυξη του. Για το λόγο αυτό η ΟΚΕ προτείνει να
καταβληθεί κάθε προσπάθεια για να εξασφαλισθεί ότι
αυτοί οι οποίοι θα εφαρμόσουν τις τεχνολογίες (πχ. η
βιομηχανία παραγωγής εξοπλισμού γραφείων) συμμετέ­
χουν άμεσα στα ερευνητικά προγράμματα.
4. Ιδιαίτερα κροβλήματα
4.1. Η τεχνολογία της πληροφόρησης δεν είναι μόνο
βασική τεχνολογία από την οικονομική άποψη. Οι κοινω­
νικές επιπτώσεις της είναι σημαντικές και θα επηρεάσουν
τις συνθήκες ζωής των ατόμων και της κοινωνίας κατά
διαρκή τρόπο, αυξάνοντας την παραγωγικότητα όχι μόνο
του βιομηχανικού τομέα, αλλά επίσης, και προπαντός
όλων των συναφών τομέων (εφαρμογή των τεχνολογιών
της πληροφόρησης στις κοινωνικές υπηρεσίες, στις υπη­
ρεσίες της υγιεινής, στη δημόσια διοίκηση, την εκπαί­
δευση και την επαγγελματική κατάρτιση, κλπ). Ήδη
σήμερα, οι θετικές και αρνητικές επιπτώσεις, στη διάρ­
θρωση της απασχόλησης και στην αγορά της εργασίας
γενικότερα, γίνονται αισθητές ποιοτικά και ποσοτικά,
όπως και στο σύστημα της επαγγελματικής εκπαίδευσης.
19. 12. 83 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 341/37
Εξάλλου, η έρευνα και ανάπτυξη στον τομέα αυτό δεν
πρέπει να λαμβάνει υπόψη της οικονομικούς και τεχνολο­
γικούς στόχους αποκλειστικά, αλλά επίσης και τις κοινω­
νικές επιπτώσεις, τόσο όσον αφορά τους στόχους της όσο
και τα αποτελέσματα της.
4.2. Η ΟΚΕ υποθέτει ότι η Επιτροπή προτίθεται να δια­
σφαλίσει ότι τα προγράμματα δεν θα εξετάζονται και
εκτιμούνται από οικονομική και τεχνολογική άποψη
μόνο. Έτσι θα είναι δυνατόν να παρέχονται στους πολιτι­
κούς υπεύθυνους ενδείξεις που συνδέονται στενά με ορι­
σμένες τεχνολογικές εξελίξεις, και αυτό σε αρχικό στά­
διο, για να τροποποιούνται, αν είναι αναγκαίο, οι γενικές
κοινωνικές συνθήκες, ιδιαίτερα στα πλαίσια της αγοράς
εργασίας και της πολιτικής της επαγγελματικής εκπαίδευ­
σης. Εξάλλου, υπάρχει ο κίνδυνος ότι οι κοινωνικές επι­
πτώσεις των αποτελεσμάτων πολύ εξειδικευμένης έρευ­
νας και ανάπτυξης δεν διαπιστώνονται παρά μόνον όταν
είναι πολύ αργά και κατά συνέπεια οδηγούν σε συγκρού­
σεις.
Η ΟΚΕ ελπίζει ότι η Επιτροπή θα λάβει υπόψη της την
πτυχή αυτή, ιδιαίτερα όσον αφορά τη σύνθεση των συμ­
βουλευτικών οργάνων.
4.3. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι υπάρχει κίνδυνος η επαγγελμα­
τική κατάρτιση και επιμόρφωση των εργαζομένων να μην
ακολουθούν με τον αυτό ρυθμό την ταχεία πρόοδο, σε
ποσοτικό και ιδιαίτερα σε ποιοτικό επίπεδο, που πραγμα­
τοποιείται στον τομέα των τεχνολογιών αιχμής. Για το
λόγο αυτό η κατάρτιση των νέων τεχνικών πρέπει, στο
μέτρο του δυνατού, να αποτελέσει τμήμα της στρατηγι­
κής. Επίσης, πέρα από την έρευνα που συνδέεται με τη
βιομηχανία, πρέπει να περιληφθούν στο πρόγραμμα και η
ανώτατη εκπαίδευση και τα επιστημονικά ιδρύματα.
Η πτυχή αυτή θα έπρεπε να αποτελέσει συμπληρωματικό
στοιχείο της εκτίμησης των προγραμμάτων και πιθανό
κριτήριο για τη δικαιολόγηση ενός μεγαλύτερου ποσο­
στού ενίσχυσης.
4.4. Ορισμένες τεχνολογικές εξελίξεις συνεπάγονται
σχεδόν αναπότρεπτα αλλαγές στις ειδικότητες του εργα­
τικού δυναμικού. Παρόμοια, οι εξελίξεις στον τομέα του
software θα επηρεάσουν τη ζήτηση προγραμματιστών
από ποσοτική και ποιοτική άποψη. Το ίδιο ισχύει, με
ακόμα σημαντικότερες επιπτώσεις για το προσωπικό
Βρυξέλλες, 29 Σεπτεμβρίου 1983.
γραφείων, μετά από την εισαγωγή της μηχανοργάνωσης
γραφείων. Η ΟΚΕ εκφράζει την ευχή να περιληφθεί η
μελέτη των επιπτώσεων αυτών στο στρατηγικό πρό­
γραμμα εκτός από την τεχνολογική έρευνα και ανάπτυξη.
Αν οι επιπτώσεις αυτές ληφθούν υπόψη από την αρχή των
εργασιών της ανάπτυξης, ιδιαίτερα στους τομείς της
μηχανοργάνωσης των γραφείων και στην ολοκληρωμένη
παραγωγή μέσω υπολογιστών που αποτελούν τομείς μελ­
λοντικής εφαρμογής, είναι δυνατόν να ελαττωθεί προπά­
ντων ο κίνδυνος δαπανηρών εσφαλμένων εξελίξεων που
ενδέχεται να προέλθουν από το γεγονός ότι για λόγους
κοινωνικού χαρακτήρα ορισμένα προϊόντα, δεν μπορούν
να διατεθούν στην αγορά. Η ΟΚΕ συμφωνεί απόλυτα με
την Επιτροπή ότι «δεν θα ήταν λογικό να ξεκινήσει εντα­
τική επιστημονική και τεχνολογική έρευνα για τη σύν­
δεση ανθρώπου-μηχανής χωρίς να μελετηθούν οι επιπτώ­
σεις της πάνω στα άτομα (πχ. εκπαίδευση, αυτοσεβασμός
του ανθρώπου) πάνω στο επαγγελματικό περιβάλλον (πχ.
αριθμός θέσεων εργασίας, ποιότητα εργασίας) και πάνω
στην κοινωνία (πχ. αντίκτυπος πάνω στο εκπαιδευτικό
σύστημα και τις δημοκρατικές διαδικασίες)» (έγγρ.
COM(83) 258, παράρτημα, σ. 40).
4.5. Τα τμήματα του προγράμματος Esprit που προσφέ­
ρονται περισσότερο για πρακτική εφαρμογή, δηλαδή οι
τεχνικές παραγωγής μέσω υπολογιστών και η μηχανορ­
γάνωση γραφείων, θα έχουν ιδιαίτερα άμεσες επιπτώσεις
στο επίπεδο και τη διάρθρωση της απασχόλησης. Η ΟΚΕ,
κατά συνέπεια, καλεί τους εκπροσώπους των εργοδοτών
και των εργατικών συνδικάτων να συμμετάσχουν ήδη
από τα πρώτα στάδια στην εκπόνηση των διαφόρων προ­
γραμμάτων και την εκτίμηση των αποτελεσμάτων ώστε
να μπορέσουν να εξετασθούν εκτός από τις τεχνολογικές
πτυχές και οι επιπτώσεις των προγραμμάτων στους εργα­
ζομένους.
Έτσι θα μπορέσουν να αμβλυνθούν οι ενδεχόμενες κοι­
νωνικές αντιθέσεις με έγκαιρη δράση και από τις δύο
πλευρές της βιομηχανίας.
4.6. Περαίνοντας, η ΟΚΕ θεωρεί ότι το πρόγραμμα
Esprit, με την επίδραση του στη μελλοντική οικονομική
διάρθρωση και ανταγωνιστικότητα της Κοινότητας, είναι
ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα έρευνας και
ανάπτυξης της Κοινότητας. Η ΟΚΕ επίσης θεωρεί ότι η
αρχική φάση του προγράμματος θα αρχίσει το αργότερο
στις αρχές του 1984.
Ο Πρόεδρος
της Οικονομικής και Κοινωνικής
Επιτροπής
Francis CEYRAC
Αριθ. C 341/38 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 19. 12. 83
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
της γνωμοδότησης της Οικονομικής και Κοινωνικής Εχκροχης
ΤοοκολογΙα «ο» αχοορίφθηκε
Η παρακάτω τροπολογία που καταρτίστηκε με βάση τη γνωμοδότηση του τμήματος και υποβλήθηκε σύμ­
φωνα με τις διατάξεις του εσωτερικού κανονισμού, απορρίφθηκε από την ΟΚΕ κατά τη διάρκεια των συζη­
τήσεων:
Σελίδβ 12 σημείο 4.5
Να προστεθούν τα ακόλουθα στην τελευταία παράγραφο:
«θα έπρεπε επίσης να ληφθούν υπόψη τα συμφέροντα των χρηστών και των προμηθευτών ιδιαίτερα
στον τομέα του software».
Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας:
Ψήφοι υπέρ: 24, ψήφοι κατά: 35, αποχές: 11.
Γνωμοδότηση για την χρόταση κανονισμού τον Συμβουλίου κερί του καθορισμού των τιμών για
τις οδικές εμπορευματικές μεταφορές μεταξύ των κρατών μελών
Το κείμενο που αποτελεί αντικείμενο της γνωμοδότησης αυτής έχει δημοσιευθεί στην Επίσημη
Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτωναριθ. C 265 της 9ης Οκτωβρίου 1982, σελίδα 5.
Α. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ ΤΗΣ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ
Το Συμβούλιο αποφάσισε, στις 5 Οκτωβρίου 1982, να ζητήσει, σύμφωνα με τις διατάξεις του
άρθρου 75 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, τη γνωμο­
δότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω πρόταση.
Β. ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εξέδωσε τη γνωμοδότηση της για το ανωτέρω θέμα
κατά τη 210η σύνοδο της ολομελείας της, που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες, στις 28 και
29 Σεπτεμβρίου 1983.
Το κείμενο της γνωμοδότησης αυτής είναι το ακόλουθο:
Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη:
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής
Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 75,
την απόφαση του Συμβουλίου της 5ης Οκτωβρίου 1982 να
ζητήσει τη γνωμοδότηση της ΟΚΕ για την παραπάνω
πρόταση (·),
(') ΕΕ αριθ. C 265 της 9.10.1982, σ. 5.
την απόφαση του Προεδρείου της 13ης Οκτωβρίου 1982
να αναθέσει στο τμήμα μεταφορών και επικοινωνιών,
σύμφωνα με το άρθρο 22 του ΕΚ, την επεξεργασία ειση­
γητικής έκθεσης και γνωμοδότησης για το θέμα αυτό,
τη γνωμοδότηση που υιοθέτησε το παραπάνω τμήμα
κατά την 151η συνεδρίαση του της 14ης Σεπτεμβρίου
1983,
την έκθεση του εισηγητή, κ. Bos,


Full & Egal Universal Law Academy