Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2017-3-68 (Muafiyet)
Karar Sayısı : 17-35/575-249
Karar Tarihi : 26.10.2017
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Adem BİRCAN, Şükran KODALAK,
Mehmet AYAN
B. RAPORTÖRLER : Nesrin ATA, Cansu TOPAK KORKMAZ, Ebru ÖZYURT
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Et ve Süt Kurumu Genel Müdürlüğü
Muhsin Yazıcıoğlu Cad. No:51/B Balgat/Ankara
(1) D. DOSYA KONUSU: Et ve Süt Kurumu ile perakende kırmızı et satış noktaları
arasında imzalanacak “Taze Karkas Et Satışına İlişkin Çerçeve Sözleşme”ye menfi
tespit belgesi verilmesi/muafiyet tanınması talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 17.10.2017 tarih ve 7491 sayı ile giren ve
eksiklikleri 25.10.2017 tarih ve 7734 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine
düzenlenen 26.10.2017 tarihli ve 2017-3-68/MM sayılı Muafiyet/Menfi Tespit Raporu
görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle;
- Et ve Süt Kurumu Genel Müdürlüğü (ESK) ile alıcı arasında imzalanacak olan
‘Taze Karkas Et Satış Sözleşmesi’nin (Sözleşme) 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesi kapsamında
olduğu,
- Sözleşme’ye menfi tespit verilemeyeceği,
- Sözleşme’nin, 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin
(2002/2 sayılı Tebliğ) 2. maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen %40 pazar payı
eşiği aşılmadığından grup muafiyetinden faydalandığı
sonucuna ulaşıldığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1. Bildirim Konusu Sözleşme
(4) Başvuruda özetle; ESK tarafından çıkılacak ilan sonrası tespit edilecek alıcılar ile
akdedilecek ‘Karkas Et Satış Sözleşmesi’ne 4054 sayılı Kanun kapsamında menfi tespit
belgesi veya muafiyet verilmesi talep edilmiştir.
G.2. Taraflar
G.2.1. ESK
(5) ESK, devletin genel hayvancılık politikası çerçevesinde, hayvancılık sektöründe
düzenleyici ve destekleyici bir rol üstlenmesini temin etmek, piyasa ekonomisi kuralları
17-35/575-249
2/4
içerisinde sektörde tam rekabet koşullarının tesisine katkıda bulunarak kamu yararı ile
faaliyetlerini sürdürmek amacıyla kurulan bir iktisadi devlet teşekkülüdür.
G.2.2. Perakende Kırmızı Et Satış Noktaları
(6) Bildirimde ifade edildiği üzere ESK tarafından çıkılacak ilan sonrasında başvuruda
bulanacak olan alıcıların, Türkiye’de 4000 ve üzeri mağazaya sahip olma ve hâlihazırda
kasap reyonu bulundurmama koşullarını sağlayan perakende satış noktaları olması
hedeflenmektedir.
G.3. İlgili Pazar
G.3.1. İlgili Ürün Pazarı
(7) İncelenen Sözleşme toptan kırmızı et sağlayıcısı konumunda bulunan ESK tarafından
alıcılara sağlanacak olan karkas etin kıyma ve kuşbaşı olarak perakende satışını konu
edinmektedir. Dolayısıyla ilgili ürün pazarları üst pazar olarak ‘toptan kırmızı et satışı
pazarı’ ve alt pazar olarak ‘perakende kırmızı et satışı pazarı’ olarak belirlenmiştir.
G.3.2. İlgili Coğrafi Pazar
(8) Başvuruya konu Sözleşme’nin dağıtım ve satış ağının tüm Türkiye’yi kapsaması ve
rekabet koşullarında bölgesel farklılıklar olmaması dikkate alınarak, dosya bakımından
ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak tanımlanmıştır.
G.4. Değerlendirme
G.4.1. 4054 Sayılı Kanun’un 4. Maddesi Kapsamında Değerlendirme
(9) Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından kırmızı et ithal etme yetkisi münhasıran
kendisine verilmiş olan ESK, son günlerde perakende kırmızı et fyatlarının yükselişi
nedeniyle tüketicilerin sığır etini satın almakta yaşadığı güçlük karşısında bir politika
olarak, mevzuatın kendisine tanıdığı yetkiler çerçevesinde temin edeceği erkek karkas ve
kesimlik sığırlardan elde edeceği eti, halihazırda kasap reyonu bulunmayan ve Türkiye’de
yaygın satış ağı bulunan perakendeciler aracılığıyla tüketicilere ulaştırmayı
amaçlamaktadır.
(10) ESK ile yapılan görüşmelerde edinilen bilgiye göre, yılda (…..) etin bu şekilde
perakendeciler aracılığıyla uygun fiyata tüketicilere ulaştırılacağı, istenilen perakende
satış mağaza sayısına ulaşıldığında ise mağaza başına günlük olarak yaklaşık (…..) kg
kırmızı et tedarik edileceği ifade edilmiştir.
(11) Bu amaç doğrultusunda yapılacak duyuru sonrasında belirlenecek alıcılar ile akdedilecek
çerçeve sözleşme hükümlerine göre sözleşmenin konusu, ESK tarafından yurtdışından
ithal ediecek olan erkek sığır karkaslar ile yurt dışından kesimlik olarak getirilen erkek
sığırlardan elde ediecek etler ve yurt içinde üretilen taze karkas sığır etlerinin alıcı
tarafından modifiye atmosfer paketli (MAP ambalajlı) şekilde kıyma ve kuşbaşı olarak
satılmasıdır.
17-35/575-249
3/4
(12) Sözleşme’nin “Yetkili Et Üretim Tesisleri’nin Yapacağı İşler ve Denetlenmesi” başlıklı
maddesinde alıcının, sözleşme konusu taze karkas sığır etlerinden karkas kilosunun
%(…..)’ü kıyma (±%(…..)) ve % (…..)’i kuşbaşı (±%(…..)) olmak üzere toplam %(…..)’i
oranında kıyma ve/veya kuşbaşı elde edeceği, bu etleri (…..) kg. veya (…..) kg.’lık
ambalaj içerisinde Yetkili Et Üretim Tesislerinde ürettirerek satışını yapacağı ifade
edilmektedir. Belirtilen oranların dışında karkastan bakiye kalması halinde bunlar
üzerinde alıcının serbestçe tasarruf hakkı olduğu düzenlenmektedir.
(13) Sözleşmenin 12. maddesine göre alıcı, taze karkas sığır etlerinden üreteceği kıymayı
azami (…..) TL/kg (KDV dâhil), kuşbaşı eti azami (…..) TL/kg (KDV dâhil) fiyattan
perakende seviyede satmayı taahhüt etmektedir. Bildirim konusu Sözleşme’nin yukarıda
da değinildiği üzere satıcının azami satış fiyatını tespit ettiği dikkate alındığında,
sözleşmenin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında olduğu, dolayısıyla
sözleşmeye menfi tespit belgesi verilemeyeceği anlaşılmıştır.
G.4.2. Grup Muafiyeti Değerlendirmesi
(14) Bildirime konu Sözleşme, tedarikçi seviyesinde faaliyet gösteren ESK ile dağıtıcı
seviyesindeki teşebbüsler arasında yapılacak ve kırmızı etin alımı, satımı ile perakende
seviyede satışına yönelik düzenlemeler içeren bir anlaşmadır. 2002/2 sayılı Tebliğ’de,
“üretim ve dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren iki ya da daha fazla
teşebbüs arasında belirli mal veya hizmet alımı, satımı veya yeniden satımı amacıyla
yapılan anlaşmalar” dikey anlaşma olarak tanımlanmaktadır. Buna göre, üst pazarda
bulunan ESK ile alt pazarda yer alan perakendeciler arasında akdedilecek olan sözleşme
dikey bir anlaşmadır.
(15) 2002/2 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin ikinci fıkrasında; “Tebliğ ile sağlanan muafiyet
sağlayıcının dikey anlaşma konusu mal veya hizmetleri sağladığı ilgili pazardaki pazar
payının %40’ı aşmaması durumunda uygulanır.” hükmüne yer verilmiştir. Taraf beyanına
göre ESK’nın pazar payı ‘toptan ve perakende et satışı’ pazarları için birlikte %(…..)’tir.
Öte yandan ESK’nın esas faaliyetinin toptan satış olduğu ve perakende satış faaliyetinin
franchise sözleşmelerinin de sona ermesinden sonra tüm ülkede (…..) ilde (…..) mağaza
ile sınırlı olduğu ifade edilmiştir. ESK ayrıca sözleşme ile alt pazar olan ‘perakende kırmızı
et satışı pazarı’nın ancak %(…..)’inin etkileneceğini öngörmektedir.
(16) 2002/2 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, alıcı teşebbüsün kendi
satış fiyatını belirleme serbestisinin engellenmesine ilişkindir. Buna göre, alıcının sabit
veya asgari satış fiyatının belirlenmesi kesinlikle yasaktır. Ancak, sabit veya asgari satış
fiyatına dönüşmemesi koşuluyla sağlayıcının, alıcının azami satış fiyatını belirlemesi veya
alıcıya satış fiyatını tavsiye etmesi mümkündür. Dolayısıyla Sözleşme’nin azami satış
fiyatını belirleme yetkisine ilişkin hükmünün 2002/2 sayılı Tebliğ ile uyumlu olduğu
anlaşılmaktadır.
(17) Açıklamalar çerçevesinde sağlayıcının ilgili pazarlardaki pazar payının %40’ın altında
olduğu ve Sözleşme’nin 2002/2 sayılı Tebliğ’in izin vermediği herhangi bir kısıtlama
içermediği dikkate alınarak, Sözleşme’nin 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup
muafiyetinden yararlandığı sonucuna varılmıştır.
17-35/575-249
4/4
H. SONUÇ
(18) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
- Et ve Süt Kurumu ile Alıcı arasında imzalanacak olan ‘Taze Karkas Et Satış
Sözleşmesi’nin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında olması nedeniyle,
aynı Kanun’un 8. maddesi çerçevesinde menfi tespit belgesi verilemeyeceğine,
- Sözleşme’nin, 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği
kapsamında grup muafiyetinden yararlandığına,
gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı
yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy