ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (πρώτο τμήμα)
της 14ης Ιουλίου 1977 ( *1 )
Στην υπόθεση 1/77,
που έχει ως αντικείμενο αίτηση του Finanzgericht Hamburg προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογή του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, με την οποία ζητείται, στο πλαίσιο της διαφοράς που εκκρεμεί ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, μεταξύ
Robert Bosch GmbH
και
Hauptzollamt Hildesheim,
η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως προς την ερμηνεία του άρθρου 3, παράγραφος 1, του κανονισμού (ΕΟΚ) 803/68 του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 1968, περί της δασμολογητέας αξίας των εμπορευμάτων (Abl. L 148, σ. 6),
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πρώτο τμήμα),
συγκείμενο από τους Α. Μ. Dormer, πρόεδρο, J. Mertens de Wilmars και G. Bosco, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: J. P. Warner
γραμματέας: A. Van Houtte
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
(το μέρος που περιέχει τα περιστατικά παραλείπεται)
Σκεπτικό
1
Με Διάταξη της 5ης Νοεμβρίου 1976, η οποία περιήλθε στη γραμματεία του Δικαστηρίου στις 3 Ιανουαρίου 1977, το Finanzgericht του Αμβούργου υπέβαλε στο Δικαστήριο, σύμφωνα με το άρθρο 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, προδικαστικό ερώτημα ως προς την ερμηνεία του κανονισμού 803/68 του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 1968 περί της δασμολογητέας αξίας των εμπορευμάτων (ABl. L 148, σ. 6) ιδίως δε του άρθρου 3 του κανονισμού, αυτού. Το ερώτημα ανέκυψε στο πλαίσιο διαφοράς, η οποία αφορά τη δασμολογητέα αξία μιας COS -μηχανής (Cast-on Strap), η οποία είναι κατοχυρωμένη με ένα, όπως αποκαλείται, δίπλωμα ευρεσιτεχνίας πράγματος, ενώ παράλληλα υφίσταται ένα, όπως αποκαλείται, δίπλωμα ευρεσιτεχνίας μεθόδου σχετικά με τον τρόπο χρησιμοποιήσεως της μηχανής για την παρασκευή πόλων σε σειρά για υγρούς συσσωρευτές. Το ερώτημα αναφέρεται στο αν κατά τον προσδιορισμό της «κανονικής τιμής» δηλαδή της δασμολογητέας αξίας της μηχανής, πρέπει να ληφθεί υπόψη το υφιστάμενο για την χρησιμοποίησή της δίπλωμα ευρεσιτεχνίας μεθόδου, ειδικότερα δε, «αν το άρθρο 3, παράγραφος 1, του κανονισμού 803/68 του Συμβουλίου (κανονισμός περί δασμολογητέας αξίας) πρέπει να ερμηνευτεί υπό την έννοια ότι η κανονική τιμή περιλαμβάνει και την αξία του διπλώματος ευρεσιτεχνίας μεθόδου που ενσωματώνεται στη συσκευή υπό την έννοια της αποφάσεως του Bundesfi-nanzhof της 7ης Αυγούστου 1962 (Αρ. υπ. VII 89/60 U, Bundessteuerblatt III 1962, σ. 549)».
2
Η απόφαση αυτή του Bundesfinanzhof εκδόθηκε βάσει σχετικών νομοθετικών διατάξεων που ίσχυαν κατά το χρόνο της εκδόσεώς της και δικαστικών αποφάσεων που στο μεταξύ ξεπεράστηκαν από την κοινοτική ρύθμιση -συνεπώς, το πρόβλημα πρέπει να εξεταστεί αποκλειστικά υπό το φως των διατάξεων του κοινοτικού δικαίου που ήδη ισχύουν.
3
Το άρθρο 1 του κανονισμού 803/68 ορίζει: «Για την εφαρμογή του κοινού δασμολογίου η δασμολογητέα αξία των εισαγομένων εμπορευμάτων είναι η κανονική τιμή, δηλαδή η τιμή που μπορεί να επιτευχθεί για τα εμπορεύματα αυτά (…) στο πλαίσιο αγοραπωλησίας υπό τους όρους του ελεύθερου ανταγωνισμού μεταξύ αγοραστή και πωλητή που βρίσκονται σε ανεξάρτητη μεταξύ τους σχέση.» Στα επόμενα άρθρα ρυθμίζεται πώς πρέπει να εφαρμόζεται η βασική αυτή διάταξη στις συγκεκριμένες περιπτώσεις, ώστε να μπορούν να λαμβάνονται υπόψη διάφοροι παράγοντες οι οποίοι ενδεχομένως επηρεάζουν την τιμή του εμπορεύματος. Το άρθρο 3, παράγραφος 1, στοιχείο α) ορίζει: «Όταν τα εμπορεύματα των οποίων πρέπει να εξευρεθεί η αξία κατασκευάζονται σύμφωνα με προστατευόμενη ευρεσιτεχνία ή αποτελούν αντικείμενο προστατευόμενου σχεδίου ή προτύπου, κατά την εξεύρεση της κανονικής τιμής λαμβάνεται υπόψη ότι η τιμή αυτή περιλαμβάνει την αποτίμηση του δικαιώματος χρήσεως του διπλώματος ευρεσιτεχνίας ή του σχεδίου ή του προτύπου. Αυτό ισχύει επίσης για οποιοδήποτε δικαίωμα του δημιουργού ή κάθε άλλο δικαίωμα πνευματικής δημιουργίας ή βιομηχανικής ιδιοκτησίας.»
4
Το Κοινό Δασμολόγιο αναφέρεται από την φύση του μόνο στην εισαγωγή εμπορευμάτων, δηλαδή ενσωμάτων αντικειμένων δεν ισχύει επομένως για την εισαγωγή άυλων αγαθών, όπως μεθόδων λειτουργίας, παροχής υπηρεσιών ή τεχνογνωσίας («know-how»), τα οποία ήδη από τη φύση τους δύσκολα μπορούν να συλληφθούν από άποψη δασμολογικής τεχνικής. Πρέπει, επομένως, κατά τον καθορισμό της δασμολογητέας αξίας να λαμβάνεται καταρχήν υπόψη μόνο αυτή καθαυτή η αξία του εμπορεύματος, η δε αξία μεθόδων — έστω και κατοχυρωμένων με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας — σύμφωνα με τις οποίες μπορεί να χρησιμοποιηθεί το εμπόρευμα, να μη λαμβάνεται υπόψη. Διαφορετικά θα υφίστατο κίνδυνος η εφαρμογή του κοινού δασμολογίου, μέσω υπερβολικά διασταλτικής ερμηνείας των όρων αξία και τιμή, να επεκταθεί στην εισαγωγή αυτής καθαυτής της εφευρετικότητας στην Κοινότητα, χωρίς η εφευρετικότητα αυτή να έχει υλοποιηθεί σε ενσώματα αντικείμενα μια τέτοια εφαρμογή θα ήταν αναγκαστικά αυθαίρετη, επειδή δεν είναι δυνατό να προσδιορίζεται με αυτό τον τρόπο η — λίγο πολύ αβέβαιη — σχέση μεταξύ της εφευρετικότητας και των αντίστοιχων εμπορευμάτων.
5
Το άρθρο 3 αναφέρει μόνο κατοχυρωμένες με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας εφευρέσεις, σύμφωνα με τις οποίες κατασκευάζονται τα εμπορεύματα, και φαίνεται έτσι ότι αποκλείονται διπλώματα ευρεσιτεχνίας, που αφορούν τη μέθοδο για την χρησιμοποίηση του εμπορεύματος. Η διάκριση αυτή χάνει εντούτοις την σημασία της, όταν το αντικείμενο που κατασκευάζεται και η μέθοδος εφαρμογής συνδέονται μεταξύ τους τόσο στενά ώστε και τα δύο να ενσωματώνονται σε ένα και το αυτό εμπόρευμα. Ερμηνεία του άρθρου 3, ανταποκρινόμενη στους στόχους της βασικής διατάξεως του άρθρου 1 του κανονισμού, έχει ως αποτέλεσμα να θεωρείται ως ενσωματωθείσα η κατοχυρωμένη με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας μέθοδος στο εισαγόμενο εμπόρευμα, όταν η μοναδική επωφελής χρησιμοποίηση του εμπορεύματος από οικονομική άποψη έγκειται στην εφαρμογή της μεθόδου και αυτή πάλι μπορεί να επιτελεσθεί μόνο με τη χρησιμοποίηση αυτού του εμπορεύματος.
6
Κατόπιν όλων αυτών των σκέψεων, πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 3, παράγραφος 1, στοιχείο α του κανονισμού 803/68 του Συμβουλίου πρέπει να ερμηνευτεί υπό την έννοια ότι η κανονική αξία ενός εμπορεύματος περιλαμβάνει την αξία του διπλώματος ευρεσιτεχνίας μεθόδου, αν η κατοχυρωμένη μέθοδος είναι αδιάσπαστα ενσωματωμένη στο εμπόρευμα και η εφαρμογή της συνιστά τη μοναδική επωφελή χρησιμοποίηση του εμπορεύματος από οικονομική άποψη.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πρώτο τμήμα),
κρίνοντας επί του ερωτήματος που του υπέβαλε με Διάταξη της 5ης Νοεμβρίου 1976 το Finanzgericht Hamburg, αποφαίνεται:
Το άρθρο 3, παράγραφος 1, στοιχείο α, του κανονισμού 803/68 του Συμβουλίου πρέπει να ερμηνευτεί υπό την έννοια ότι η κανονική τιμή ενός εμπορεύματος περιλαμβάνει την αξία του διπλώματος ευρεσιτεχνίας μεθόδου, αν η κατοχυρωμένη μέθοδος είναι αδιάσπαστα ενσωματωμένη στο εμπόρευμα και η εφαρμογή της συνιστά τη μοναδική επωφελή χρησιμοποίηση του εμπορεύματος από οικονομική άποψη.
Donner
Mertens de Wilmars
Bosco
Κρίθηκε από το Δικαστήριο στο Λουξεμβούργο στις 14 Ιουλίου 1977.
Δημοσιεύτηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 14 Ιουλίου 1977.
Donner
Mertens de Wilmars
Bosco
Ο γραμματέας
Α. Van Houtte
Ο Πρόεδρος του πρώτου τμήματος
Α. Μ. Donner
( *1 ) Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.
Full & Egal Universal Law Academy