Samenvatting
Partijen
Onderwerp
Overwegingen van het arrest
Beslissing inzake de kosten
Dictum
Trefwoorden
1 . MEDEDINGING - MACHTSPOSITIE - RELEVANTE MARKT - MARKT VAN LOSSE ONDERDELEN - AFBAKENING
( EEG-VERDRAG , ART . 86 )
2 . MEDEDINGING - MACHTSPOSITIE - BEGRIP
( EEG-VERDRAG , ART . 86 )
3 . MEDEDINGING - ONDERNEMERSAFSPRAKEN EN MACHTSPOSITIE - ONGUNSTIGE BEINVLOEDING HANDEL TUSSEN LID-STATEN - VOORWAARDEN VOOR TOEPASSING GEMEENSCHAPSVOORSCHRIFTEN
( EEG-VERDRAG , ART . 85 EN 86 )
4 . MEDEDINGING - MACHTSPOSITIE - MISBRUIK - ONGUNSTIGE BEINVLOEDING HANDEL TUSSEN LID-STATEN - VOORWAARDE - DAADWERKELIJK OF POTENTIEEL BESTAAND , NORMAAL HANDELSVERKEER TUSSEN LID-STATEN
( EEG-VERDRAG , ART . 86 )
Samenvatting
1 . OM TE BEOORDELEN OF EEN ONDERNEMING EEN MACHTSPOSITIE INNEEMT DIENT IN DE EERSTE PLAATS TE WORDEN VASTGESTELD WELKE DE RELEVANTE MARKT IS . WANNEER HET GAAT OM DE LEVERING VAN LOSSE ONDERDELEN DIENT DAARTOE TE WORDEN ONDERZOCHT OF DEZE LEVERING EEN AFZONDERLIJKE MARKT VORMT DAN WEL EEN DEEL IS VAN EEN GROTERE MARKT . OM DEZE VRAAG TE KUNNEN BEANTWOORDEN , MOET WORDEN VASTGESTELD BIJ WELKE CATEGORIE AFNEMERS VRAAG NAAR DEZE ONDERDELEN BESTAAT .
2 . DE FABRIKANT VAN EEN PRODUKT NEEMT EEN MACHTSPOSITIE IN WANNEER HIJ IN STAAT IS ZIJN GEDRAG TE BEPALEN ZONDER REKENING TE HOUDEN MET CONCURRERENDE BEVOORRADINGSBRONNEN .
3 . BIJ DE UITLEGGING EN TOEPASSING VAN DE IN DE ARTIKELEN 85 EN 86 EEG-VERDRAG OPGENOMEN VOORWAARDE BETREFFENDE DE GEVOLGEN VOOR DE HANDEL TUSSEN LID-STATEN , DIENT MEN UIT TE GAAN VAN HET DOEL ERVAN , NAMELIJK OM TER ZAKE VAN DE MEDEDINGINGSREGELS HET TOEPASSINGSGEBIED VAN HET GEMEENSCHAPSRECHT AF TE BAKENEN TEGENOVER DAT VAN HET RECHT DER LID-STATEN . ONDER HET GEMEENSCHAPSRECHT VALLEN DAN ONDERNEMERSAFSPRAKEN EN GEDRAGINGEN DIE DE VRIJE HANDEL TUSSEN LID-STATEN IN GEVAAR KUNNEN BRENGEN OP EEN WIJZE DIE SCHADELIJK KAN ZIJN VOOR DE VERWEZENLIJKING VAN DE DOELSTELLINGEN VAN EEN MARKT TUSSEN DE LID-STATEN , INZONDERHEID DOOR AFSCHERMING VAN DE NATIONALE MARKTEN OF DOOR WIJZIGING VAN DE MEDEDINGINGSSTRUCTUUR IN DE GEMEENSCHAPPELIJKE MARKT . DAARENTEGEN VALLEN GEDRAGINGEN WAARVAN DE GEVOLGEN ZICH BINNEN HET GRONDGEBIED VAN EEN ENKELE LID-STAAT DOEN GEVOELEN , ONDER DE NATIONALE RECHTSORDE .
4 . INDIEN HET RESTRICTIEVE VERKOOPBELEID VAN EEN PRODUCENT EEN MOGELIJKE AFNEMER , GEVESTIGD IN DEZELFDE LID-STAAT , BELET IN ZIJN BEHOEFTE TE VOORZIEN VIA DE NORMALE HANDELSKANALEN , DAT WIL ZEGGEN OP DE NATIONALE MARKT , EN HEM ER BIJ GEVOLG TOE BRENGT ZICH HET BETROKKEN PRODUKT IN DE ANDERE LID-STATEN TE PROBEREN TE VERSCHAFFEN , KUNNEN DEZE POGINGEN NIET WORDEN BESCHOUWD ALS EEN AANWIJZING DAT ER EEN NORMAAL , DAADWERKELIJK OF POTENTIEEL HANDELSVERKEER IN DAT PRODUKT TUSSEN DE LID-STATEN BESTAAT . ONDER DIE OMSTANDIGHEDEN VERMAG HET GEDRAG VAN DE PRODUCENT DUS NIET DE HANDEL TUSSEN LID-STATEN ONGUNSTIG TE BEINVLOEDEN , IN DE ZIN VAN ARTIKEL 86 EEG-VERDRAG .
Partijen
IN ZAAK 22/78 ,
1 . HUGIN KASSAREGISTER AB , TE STOCKHOLM ,
2 . HUGIN CASH REGISTERS LTD , TE LONDEN ,
TE DEZE VERTEGENWOORDIGD DOOR W . VAN GERVEN EN ( VOOR DE SCHRIFTELIJKE BEHANDELING ) DOOR J.-F . BELLIS , ADVOCATEN TE BRUSSEL , DOMICILIE GEKOZEN HEBBENDE TE LUXEMBURG BIJ ELVINGER EN HOSS , GRAND-RUE 84 ,
VERZOEKSTERS ,
TEGEN
COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN , TE DEZE VERTEGENWOORDIGD DOOR HAAR JURIDISCH ADVISEUR J . TEMPLE LANG ALS GEMACHTIGDE , DOMICILIE GEKOZEN HEBBENDE TE LUXEMBURG BIJ HAAR JURIDISCH ADVISEUR M . CERVINO , BATIMENT JEAN MONNET , KIRCHBERG ,
VERWEERSTER ,
Onderwerp
BETREFFENDE EEN VERZOEK TOT NIETIGVERKLARING VAN BESCHIKKING NR . 78/68 VAN DE COMMISSIE VAN 8 DECEMBER 1977 INZAKE EEN PROCEDURE OP GROND VAN ARTIKEL 86 VAN HET EEG-VERDRAG ( IV/29.132 HUGIN/LIPTONS ) ( PB L 22 VAN 1978 , BLZ . 23 ),
Overwegingen van het arrest
1HET BEROEP , OP 24 FEBRUARI 1978 INGESTELD DOOR DE ZWEEDSE ONDERNEMING HUGIN KASSAREGISTER AB EN HAAR BRITSE DOCHTERMAATSCHAPPIJ HUGIN CASH REGISTER LTD - HIERNA TEZAMEN AANGEDUID ALS ' ' HUGIN ' ' - , STREKT PRIMAIR TOT NIETIGVERKLARING VAN DE BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE VAN 8 DECEMBER 1977 INZAKE EEN PROCEDURE OP GROND VAN ARTIKEL 86 VAN HET EEG-VERDRAG ( PB L 22 VAN 1978 , BLZ . 23-35 ), EN SUBSIDIAIR TOT INTREKKING OF VERLAGING VAN DE BIJ DEZE BESCHIKKING AAN BEIDE ONDERNEMINGEN HOOFDELIJK OPGELEGDE BOETE .
2IN ARTIKEL 1 VAN DE BESCHIKKING WORDT VASTGESTELD DAT HUGIN VANAF 1 JANUARI 1973 INBREUK HEEFT GEMAAKT OP ARTIKEL 86 , DOOR TE WEIGEREN VERVANGINGSONDERDELEN VOOR HUGIN-KASREGISTERS TE LEVEREN AAN LIPTONS CASH REGISTERS AND BUSINESS EQUIPMENT LTD , GEVESTIGD TE LONDEN . DAARENBOVEN WORDT VASTGESTELD DAT HUGIN KASSAREGISTER AB OOK INBREUK HEEFT GEMAAKT OP DIT ARTIKEL , DOOR HAAR DOCHTERMAATSCHAPPIJEN EN DEALERS BINNEN DE GEMEENSCHAPPELIJKE MARKT TE VERBIEDEN ZULKE VERVANGINGSONDERDELEN BUITEN HAAR DISTRIBUTIENETWERK TE VERKOPEN . OM HAAR BESCHIKKING TE MOTIVEREN , ZET DE COMMISSIE UITEEN DAT HUGIN EEN MACHTSPOSITIE BEZIT ALS BEDOELD IN ARTIKEL 86 , DAT ZIJ DEZE MACHTSPOSITIE HEEFT MISBRUIKT EN DAT DE HANDEL TUSSEN LID-STATEN DAARDOOR ONGUNSTIG KAN WORDEN BEINVLOED .
HUGINS POSITIE OP DE MARKT
3MET BETREKKING TOT DE VRAAG OF HUGIN OP DE MARKT EEN MACHTSPOSITIE BEZIT , IS DE COMMISSIE VAN MENING DAT UIT DE FEITEN VAN DE ZAAK BLIJKT DAT HUGIN WELISWAAR SLECHTS EEN BETREKKELIJK KLEIN DEEL VAN DE - STERK CONCURRERENDE - MARKT VAN KASREGISTERS IN HANDEN HEEFT , DOCH HET MONOPOLIE BEZIT VOOR VERVANGINGSONDERDELEN VOOR DE APPARATEN VAN EIGEN FABRIKAAT EN BIJ GEVOLG IN DE SECTOR SERVICE EN REPARATIE VAN HUGIN-KASREGISTERS EEN MACHTSPOSITIE INNEEMT TEN OPZICHTE VAN DE ONAFHANKELIJKE ONDERNEMINGEN , DIE ZICH ORIGINELE ONDERDELEN MOETEN KUNNEN VERSCHAFFEN . DE COMMISSIE IS EVENEENS VAN MENING DAT HUGIN IN DE SECTOREN REVISIE VAN GEBRUIKTE APPARATEN EN VERHUUR VAN APPARATEN EEN MACHTSPOSITIE INNEEMT VOOR WAT KASREGISTERS VAN HAAR EIGEN MERK BETREFT , AANGEZIEN DE ONDERNEMINGEN DIE ZICH DAARMEE BEZIGHOUDEN , AFHANKELIJK ZIJN VAN DE LEVERING VAN HUGIN-ONDERDELEN .
4HUGIN BETWIST DE JUISTHEID VAN DE BEVINDINGEN VAN DE COMMISSIE OP DEZE VERSCHILLENDE PUNTEN . HAAR VOORNAAMSTE ARGUMENT IS , DAT DE LEVERING VAN ONDERDELEN , HET VERLENEN VAN SERVICE EN HET VERRICHTEN VAN REPARATIES IN HET ALGEMEEN GEENSZINS EEN AFZONDERLIJKE MARKT IS , DOCH EEN WEZENLIJK ELEMENT VAN DE MEDEDINGING OP DE MARKT VAN KASREGISTERS IN HAAR GEHEEL . ZIJ WIJST EROP DAT OP DEZE MARKT DE SERVICE EN DE KWALITEIT VAN ONDERHOUD EN REPARATIES , INCLUSIEF DE LEVERING VAN ONDERDELEN , EEN DUSDANIG BELANGRIJKE CONCURRENTIEFACTOR IS , DAT HUGIN DEZE DIENSTEN MET VERLIES VERLEENT .
5OM DIT GESCHIL TE KUNNEN BESLECHTEN , DIENT IN DE EERSTE PLAATS TE WORDEN VASTGESTELD WELKE DE RELEVANTE MARKT IS . TEN DEZE MOET IN AANMERKING WORDEN GENOMEN DAT DE AAN HUGIN VERWETEN GEDRAGING ERIN BESTAAT , DE LEVERING VAN ONDERDELEN AAN LIPTONS , EN IN HET ALGEMEEN AAN ELKE ONAFHANKELIJKE ONDERNEMING BUITEN HAAR DISTRIBUTIENET , TE WEIGEREN . DE VRAAG WAAROM HET GAAT , IS DUS OF DE LEVERING VAN ONDERDELEN EEN AFZONDERLIJKE MARKT VORMT DAN WEL EEN DEEL IS VAN EEN GROTERE MARKT . OM DEZE VRAAG TE KUNNEN BEANTWOORDEN , MOET WORDEN VASTGESTELD BIJ WELKE CATEGORIE AFNEMERS VRAAG NAAR DEZE ONDERDELEN BESTAAT .
6TE DEZE STAAT ENERZIJDS VAST , DAT KASREGISTERS TECHNISCH ZO INGEWIKKELD ZIJN , DAT DE GEBRUIKER DE VERVANGINGSONDERDELEN NIET ZELF IN HET APPARAAT KAN MONTEREN , MAAR DAARVOOR IS AANGEWEZEN OP DE DIENSTEN VAN EEN GESPECIALISEERDE MONTEUR , EN ANDERZIJDS , DAT DE WAARDE VAN DE ONDERDELEN , VERGELEKEN MET DE SERVICE- EN REPARATIEKOSTEN , GERING IS . ZO GEZIEN , TREDEN DE GEBRUIKERS VAN KASREGISTERS , ONGEACHT DE WIJZE WAAROP ZIJ HET ONDERHOUD EN DE REPARATIE VAN HUN APPARATEN VERZEKEREN , DUS NIET ALS KOPERS VAN ONDERDELEN OP DE MARKT OP . OF ZIJ NU GEBRUIK MAKEN VAN DE SERVICEVERLENING DOOR HUGIN DAN WEL ONAFHANKELIJKE ONDERHOUDS- EN REPARATIEBEDRIJVEN INSCHAKELEN , HUN BEHOEFTE AAN ONDERDELEN UIT ZICH NIET IN EEN RECHTSTREEKSE EN ZELFSTANDIGE VRAAG OP DE MARKT . OFSCHOON ER OP HET NIVEAU VAN DE GEBRUIKERS STELLIG EEN MARKT VOOR ONDERHOUD EN REPARATIE BESTAAT DIE ZICH ONDERSCHEIDT VAN DE MARKT VAN NIEUWE KASREGISTERS , GAAT HET DAARBIJ IN WEZEN OM EEN DIENSTENMARKT EN NIET OM EEN VERKOOPMARKT VAN EEN PRODUKT , ZOALS RESERVEONDERDELEN , WAAROP DE IN DE BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE GEWRAAKTE LEVERINGSWEIGERING BETREKKING HEEFT .
7WEL BESTAAT ER EEN AFZONDERLIJKE MARKT VOOR HUGIN-ONDERDELEN OP EEN ANDER NIVEAU , TE WETEN DAT VAN DE ONAFHANKELIJKE ONDERNEMINGEN DIE ZIJN GESPECIALISEERD IN ONDERHOUD EN REPARATIE VAN KASREGISTERS , IN REVISIE VAN GEBRUIKTE APPARATEN ALSMEDE IN DE VERKOOP VAN TWEEDEHANDSAPPARATEN EN VERHUUR VAN APPARATEN . DEZE ONDERNEMINGEN TREDEN OP DE MARKT OP ALS VRAGERS VAN ONDERDELEN VOOR HUN VERSCHILLENDE ACTIVITEITEN . ZIJ HEBBEN ZE NODIG VOOR HUN DIENSTVERLENING , IN DE VORM VAN SERVICE EN REPARATIE AAN DE GEBRUIKERS VAN KASREGISTERS , ALSMEDE VOOR DE REVISIE VAN GEBRUIKTE APPARATEN , BESTEMD VOOR WEDERVERKOOP OF VERHUUR . TEN SLOTTE HEBBEN ZIJ ONDERDELEN NODIG VOOR HET ONDERHOUD EN DE REPARATIE VAN HUN EIGEN NIEUWE OF GEBRUIKTE APPARATEN , DIE ZIJ AAN HUN KLANTEN VERHUREN . DAARENBOVEN STAAT VAST , DAT ER EEN SPECIFIEKE VRAAG IS NAAR ONDERDELEN VAN HET MERK HUGIN , AANGEZIEN DEZE NIET UITWISSELBAAR ZIJN MET ONDERDELEN VAN KASREGISTERS VAN ANDERE MERKEN .
8VOOR DE TOEPASSING VAN ARTIKEL 86 OP DE FEITEN VAN DE ONDERHAVIGE ZAAK MOET MITSDIEN DEZE MARKT VAN HUGIN-ONDERDELEN DIE DOOR ONAFHANKELIJKE ONDERNEMINGEN WORDEN GEVRAAGD , ALS DE RELEVANTE MARKT WORDEN BESCHOUWD . HET IS IMMERS DEZE MARKT WAAROP HET VERWETEN MISBRUIK ZOU ZIJN GEPLEEGD .
9VERVOLGENS MOET WORDEN ONDERZOCHT OF HUGIN OP DEZE MARKT EEN MACHTSPOSITIE BEZIT . TE DEZE ERKENT HUGIN DAT ZIJ HET MONOPOLIE VAN NIEUWE ONDERDELEN HEEFT . OM COMMERCIELE REDENEN IS EEN CONCURRERENDE FABRICAGE VAN ONDERDELEN DIE IN HUGIN-KASREGISTERS KUNNEN WORDEN GEBRUIKT , IN DE PRAKTIJK ONDENKBAAR . HUGIN BETOOGT ECHTER DAT ER EEN ANDERE BEVOORRADINGSMOGELIJKHEID BESTAAT , NAMELIJK HET OPKOPEN EN SLOPEN VAN TWEEDEHANDSAPPARATEN . HET BELANG VAN DEZE BEVOORRADINGSMOGELIJKHEID IS TUSSEN PARTIJEN OMSTREDEN . HOEWEL UIT HET DOSSIER LIJKT TE KUNNEN WORDEN AFGELEID DAT HET IN DE SECTOR KASREGISTERS GEBRUIKELIJK IS OM GEBRUIKTE KASREGISTERS TE SLOPEN , KAN DIT NIET ALS EEN TOEREIKENDE , ALTERNATIEVE BEVOORRADINGSMOGELIJKHEID WORDEN BESCHOUWD . DE OMZET VAN LIPTONS IN DE JAREN WAARIN HUGIN WEIGERDE HAAR ONDERDELEN TE VERKOPEN , TOONT IMMERS AAN DAT LIPTONS ' ACTIVITEITEN OP HET GEBIED VAN VERKOOP , VERHUUR EN REPARATIE VAN HUGIN-APPARATEN AANMERKELIJK ZIJN VERMINDERD , NIET ENKEL IN ABSOLUTE CIJFERS , MAAR , WANNEER MEN DE INFLATIE IN AANMERKING NEEMT , NOG MEER IN REELE TERMEN .
10OP DE MARKT VAN HAAR EIGEN ONDERDELEN BEVINDT HUGIN ZICH DUS IN EEN POSITIE DIE HAAR IN STAAT STELT HAAR GEDRAG TE BEPALEN ZONDER REKENING TE HOUDEN MET CONCURRERENDE BEVOORRADINGSBRONNEN . ER IS DUS NIETS WAT DE CONCLUSIE KAN ONTKRACHTEN DAT ZIJ OP DIE MARKT EEN MACHTSPOSITIE BEZIT IN DE ZIN VAN ARTIKEL 86 .
HUGINS GEDRAG OP DE MARKT
11DE COMMISSIE IS VAN OORDEEL DAT HUGIN HAAR MACHTSPOSITIE HEEFT MISBRUIKT DOOR TE WEIGEREN ONDERDELEN TE LEVEREN AAN LIPTONS EN IN HET ALGEMEEN AAN ELKE ONAFHANKELIJKE ONDERNEMING BUITEN HAAR EIGEN DISTRIBUTIENET . DEZE PRAKTIJK , DIE VOORTVLOEIT UIT HUGINS BELEID OM ONDERHOUD EN REPARATIE VAN HUGIN-KASREGISTERS AAN HAAR EIGEN TECHNISCHE DIENSTEN VOOR TE BEHOUDEN , ZOU MISBRUIK OPLEVEREN , OMDAT ZIJ DE GEBRUIKERS VAN HUGIN-APPARATEN BELET VRIJ HET BEDRIJF TE KIEZEN DAT HET ONDERHOUD EN DE REPARATIE ERVAN KAN VERZORGEN , EN OMDAT DAARDOOR IEDERE CONCURRENTIE WORDT UITGESCHAKELD , MET NAME EEN BELANGRIJKE CONCURRENT OP HET GEBIED VAN SERVICE , ONDERHOUD , VERHUUR EN REVISIE VAN HUGIN-APPARATEN .
12VOLGENS HUGIN ZIJN DEZE STELLINGEN ONGEGROND . HAARS INZIENS HEEFT DE OMSTREDEN PRAKTIJK DE MEDEDINGING NIET WEZENLIJK BEPERKT EN LIPTONS NIET VAN DE MARKT VERDRONGEN , NOCH IN HAAR BESTAAN BEDREIGD . DEZE PRAKTIJK ZOU BOVENDIEN OBJECTIEF GERECHTVAARDIGD ZIJN DOOR LEGITIEME OVERWEGINGEN VERBAND HOUDEND MET HUGINS COMMERCIELE BELEID , DAT ER ONDER MEER IN BESTAAT OM EERSTEKLAS SERVICE EN REPARATIEDIENSTEN TE VERLENEN .
13INZONDERHEID STELT HUGIN DAT ZIJ ONDERHOUD EN REPARATIE IN EIGEN HAND WIL HOUDEN , NIET ALS EEN OP ZICHZELF WINSTGEVENDE ACTIVITEIT , DOCH OM , GEZIEN DE CONCURRENTIE VAN ANDERE MERKEN , DE GOEDE REPUTATIE VAN BETROUWBAARHEID VAN HAAR KASREGISTERS TE HANDHAVEN , HETGEEN VOLGENS HAAR BLIJKT UIT HET FEIT DAT ZIJ DIE DIENSTEN MET VERLIES VERLEENT . HUGIN VERKLAART BOVENDIEN DAT ZIJ NIET OPEREERT OP DE MARKT VAN TWEEDEHANDSKASREGISTERS NOCH OP DIE VAN VERHUUR VAN KASREGISTERS , EN DAT ZIJ LIPTONS HEEFT AANGEBODEN , HAAR DE ONDERDELEN TE LEVEREN DIE ZIJ NODIG HEEFT VOOR DE REVISIE VAN GEBRUIKTE APPARATEN . DOCH IN OVEREENSTEMMING MET HAAR COMMERCIELE BELEID WENST HUGIN ONDERHOUD EN REPARATIE VAN ALLE HUGIN-KASREGISTERS , OOK VAN TWEEDEHANDS VERKOCHTE OF DOOR EEN ONAFHANKELIJKE ONDERNEMING VERHUURDE APPARATEN , AAN HAAR EIGEN TECHNISCHE DIENSTEN VOOR TE BEHOUDEN .
14MET HET OOG OP DEZE DISCUSSIE TUSSEN PARTIJEN IS HET IN CASU NOODZAKELIJK , ALLEREERST TE ONDERZOEKEN OF DE GEDRAGING IN GEDING VOLDOET AAN DE IN ARTIKEL 86 EEG-VERDRAG GESTELDE VOORWAARDE EN DAARMEE ONDER HET GEMEENSCHAPSRECHT VALT . ARTIKEL 86 BEPAALT IMMERS DAT HET DAARIN VERVATTE VERBOD SLECHTS VAN TOEPASSING IS VOOR ZOVER DE GEDRAGING DIE ALS MISBRUIK VAN DE MACHTSPOSITIE VAN EEN ONDERNEMING WORDT BESCHOUWD , DE HANDEL TUSSEN LID-STATEN ONGUNSTIG KAN BEINVLOEDEN .
DE INVLOED OP DE HANDEL TUSSEN LID-STATEN
15DE COMMISSIE VERKLAART IN HAAR BESCHIKKING ' ' DAT LIPTONS VERHINDERD IS IN DE VOORTGEZETTE UITBREIDING VAN ZIJN ACTIVITEITEN OP EEN WEZENLIJK DEEL VAN DE GEMEENSCHAPPELIJKE MARKT EN GEEN VERVANGINGSONDERDELEN KAN KOPEN IN ANDERE LID-STATEN ' ' . VOLGENS DE COMMISSIE OEFENT HET DOOR HUGIN OPGEZETTE DISTRIBUTIENET EEN ' ' MERKBARE INVLOED UIT OP DE MEDEDINGINGSSTRUCTUUR IN DE GEMEENSCHAPPELIJKE MARKT ' ' .
16HUGIN BETWIST DE JUISTHEID VAN DEZE BEWERINGEN . VOLGENS HAAR REIKEN LIPTONS ' ACTIVITEITEN NIET VERDER DAN HET GRONDGEBIED VAN EEN ENKELE LID-STAAT EN BESTAAT ER GEEN ECHTE MARKT VAN ONDERDELEN , DIE HET GRONDGEBIED VAN MEER LID-STATEN OMVAT .
17BIJ DE UITLEGGING EN TOEPASSING VAN DE IN DE ARTIKELEN 85 EN 86 EEG-VERDRAG OPGENOMEN VOORWAARDE BETREFFENDE DE GEVOLGEN VOOR DE HANDEL TUSSEN LID-STATEN , DIENT MEN UIT TE GAAN VAN HET DOEL ERVAN , NAMELIJK OM TER ZAKE VAN DE MEDEDINGINGSREGELS HET TOEPASSINGSGEBIED VAN HET GEMEENSCHAPSRECHT AF TE BAKENEN TEGENOVER DAT VAN HET RECHT DER LID-STATEN . ONDER HET GEMEENSCHAPSRECHT VALLEN DAN ONDERNEMERSAFSPRAKEN EN GEDRAGINGEN DIE DE VRIJE HANDEL TUSSEN LID-STATEN IN GEVAAR KUNNEN BRENGEN OP EEN WIJZE DIE SCHADELIJK KAN ZIJN VOOR DE VERWEZENLIJKING VAN DE DOELSTELLINGEN VAN EEN MARKT TUSSEN DE LID-STATEN , INZONDERHEID DOOR AFSCHERMING VAN DE NATIONALE MARKTEN OF DOOR WIJZIGING VAN DE MEDEDINGINGSSTRUCTUUR IN DE GEMEENSCHAPPELIJKE MARKT . DAARENTEGEN VALLEN GEDRAGINGEN WAARVAN DE GEVOLGEN ZICH BINNEN HET GRONDGEBIED VAN EEN ENKELE LID-STAAT DOEN GEVOELEN , ONDER DE NATIONALE RECHTSORDE .
18OM DEZE CRITERIA OP DE OMSTANDIGHEDEN VAN DE ONDERHAVIGE ZAAK TE KUNNEN TOEPASSEN , MOETEN ENERZIJDS DE GEVOLGEN VOOR DE HANDELSACTIVITEITEN VAN LIPTONS EN ANDERZIJDS DIE VOOR DE HANDEL VAN ONDERDELEN IN HET ALGEMEEN , AFZONDERLIJK WORDEN ONDERZOCHT .
19HET STAAT VAST DAT LIPTONS ' ACTIVITEITEN ZIJN GECONCENTREERD IN LONDEN EN OMGEVING , ALTHANS ZICH NOOIT TOT BUITEN HET VERENIGD KONINKRIJK HEBBEN UITGESTREKT . ER IS GEEN ENKELE AANWIJZING DAT LIPTONS HAAR ACTIVITEITEN IN DE TOEKOMST BUITEN DEZE GEOGRAFISCHE GRENZEN WIL UITBREIDEN . DEZE GRENZEN WORDEN TROUWENS BEPAALD DOOR DE AARD VAN DE BETROKKEN ACTIVITEITEN ZELF . ONDERHOUD , REPARATIE EN VERHUUR VAN KASREGISTERS ALSMEDE DE VERKOOP VAN TWEEDEHANDSKASREGISTERS LENEN ZICH NIET VOOR WINSTGEVENDE ACTIVITEIT BUITEN EEN BEPAALDE ZONE RONDOM DE OPERATIEBASIS VAN EEN ONDERNEMING . DEZE KARAKTERISTIEK KOMT TOT UITING IN DE HUIDIGE STRUCTUUR VAN DE ONDERNEMINGEN . BLIJKENS HET DOSSIER BESTAAT ER IN HET VERENIGD KONINKRIJK EEN GROOT AANTAL KLEINE , PLAATSELIJKE ONDERNEMINGEN DIE IN DEZE DIENSTVERLENING ZIJN GESPECIALISEERD . MEN MAG AANNEMEN DAT DE COMMERCIELE EN BEDRIJFSSTRUCTUUR HETZELFDE IS IN DE ANDERE LID-STATEN , WAAR HET EVENEENS HUGINS CONSEQUENTE BELEID IS OM GEEN ONDERDELEN TE LEVEREN BUITEN HAAR EIGEN DISTRIBUTIENET .
20HIERUIT MOET DUS WORDEN GECONCLUDEERD DAT DE HANDEL TUSSEN LID-STATEN NIET ONGUNSTIG WORDT BEINVLOED DOOR DE BELEMMERINGEN DIE HUGINS GEDRAG OPLEVERT VOOR DE ACTIVITEITEN VAN ONAFHANKELIJKE GESPECIALISEERDE ONDERHOUDSBEDRIJVEN .
21VOOR WAT DE DISTRIBUTIE VAN HUGIN-ONDERDELEN ALS AFZONDERLIJKE COMMERCIELE ACTIVITEIT BETREFT , STAAT VAST DAT LIPTONS TEVERGEEFS HEEFT GEPROBEERD DERGELIJKE ONDERDELEN TE VERKRIJGEN VAN HUGIN-DEALERS IN BEPAALDE ANDERE LID-STATEN . HUGIN ONTKENT OVERIGENS NIET DAT HAAR VASTE POLITIEK OM GEEN ONDERDELEN TE LEVEREN BUITEN HAAR EIGEN NET , OFSCHOON GEEN EXPORTVERBOD INHOUDENDE , NOODZAKELIJKERWIJZE WEL IMPLICEERT DAT DE LEVERINGSWEIGERING TEN OPZICHTE VAN ALLE ONAFHANKELIJKE ONDERNEMINGEN GELDT , ONGEACHT DE PLAATS WAAR DEZE ZIJN GEVESTIGD .
22HET GAAT ER DUS OM , OF MEN MAG AANNEMEN DAT ER HANDELSVERKEER IN HUGIN-ONDERDELEN TUSSEN DE LID-STATEN ZOU BESTAAN , INDIEN DE MARKT GEHEEL VRIJ WAS EN NIET ONDERWORPEN AAN RESTRICTIEVE PRAKTIJKEN ZOALS IN CASU DOOR HUGIN WORDEN TOEGEPAST .
23TE DEZE ZIJ ERAAN HERINNERD , DAT DE WAARDE OP ZICH VAN DE ONDERDELEN BETREKKELIJK GERING IS . IN HET HANDELSVERKEER TUSSEN DE LID-STATEN KUNNEN ZIJ DAN OOK NIET COMMERCIEEL INTERESSANT ZIJN , NOG DAARGELATEN DAT HET EEN ONAFHANKELIJKE ONDERNEMING GEEN ENKEL ECONOMISCH VOORDEEL ZOU OPLEVEREN OM ZE BIJ EEN DOCHTERONDERNEMING VAN HUGIN IN EEN ANDERE LID-STAAT TE KOPEN IN PLAATS VAN BIJ DE MOEDERMAATSCHAPPIJ . ER IS IMMERS NIET GESTELD DAT HUGIN GEDIFFERENTIEERDE PRIJZEN TOEPAST OP DE VERSCHILLENDE LOKALE MARKTEN . MEN MAG ZONDER MEER AANNEMEN DAT EEN ONAFHANKELIJK BEDRIJF , DAT EEN BEPAALD ONDERDEEL NIET BIJ DE TER PLAATSE GEVESTIGDE HUGIN-DOCHTERMAATSCHAPPIJ KAN VERKRIJGEN , ZICH TOT DE MOEDERMAATSCHAPPIJ WENDT , IN CASU DUS EEN LEVERANCIER DIE IN EEN NIET-LID-STAAT IS GEVESTIGD , IN PLAATS VAN TOT EEN DOCHTERMAATSCHAPPIJ IN EEN ANDERE LID-STAAT . ZOU DEZE LAATSTE WEG WORDEN GEKOZEN , DAN ZOU DAT EERDER UITZONDERING ZIJN DAN NORMAAL HANDELSGEBRUIK .
24ALS LIPTONS ZICH IN CASU TOT DOCHTERMAATSCHAPPIJEN EN DEALERS VAN HUGIN IN SOMMIGE ANDERE LID-STATEN HEEFT GEWEND , DAN WAS DAT JUIST OMDAT HUGINS RESTRICTIEVE BELEID HAAR BELETTE VIA DE NORMALE HANDELSKANALEN IN HAAR BEHOEFTE AAN ONDERDELEN TE VOORZIEN . HAAR POGINGEN OM ZICH IN DE ANDERE LID-STATEN ONDERDELEN TE VERSCHAFFEN , KUNNEN DUS NIET WORDEN BESCHOUWD ALS EEN AANWIJZING DAT ER EEN NORMAAL , DAADWERKELIJK OF POTENTIEEL HANDELSVERKEER IN ONDERDELEN TUSSEN DE LID-STATEN BESTAAT . MET ANDERE WOORDEN , HAD LIPTONS DE ONDERDELEN BIJ EEN DOCHTERMAATSCHAPPIJ VAN HUGIN IN EEN ANDERE LID-STAAT KUNNEN BEMACHTIGEN , DAN ALLEEN OMDAT HUGIN BEREID ZOU ZIJN GEWEEST DEZE ONDERDELEN BUITEN HAAR EIGEN DISTRIBUTIENET TE VERKOPEN . IN DAT GEVAL ZOU HET ECHTER NORMAAL ZIJN DAT LIPTONS ZICH TOT DE HUGIN-DOCHTERMAATSCHAPPIJ TER PLAATSE RICHTTE IN PLAATS VAN TOT EEN IN EEN ANDERE LID-STAAT .
25IN DEZE OMSTANDIGHEDEN KAN HET GEDRAG VAN HUGIN NIET WORDEN GEACHT TOT GEVOLG TE HEBBEN DAT HET GOEDERENVERKEER , GELET OP DE ECONOMISCHE EN TECHNISCHE BIJZONDERHEDEN VAN DE BETROKKEN SECTOR , BUITEN ZIJN NORMALE BANEN OM WORDT GELEID .
26DERHALVE MOET WORDEN GECONCLUDEERD DAT DE HANDEL TUSSEN LID-STATEN DOOR HET GEDRAG VAN HUGIN NIET KAN WORDEN BEINVLOED . DE BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE VOLDOET DUS NIET AAN ALLE IN ARTIKEL 86 EEG-VERDRAG GESTELDE VOORWAARDEN EN MOET MITSDIEN WORDEN NIETIGVERKLAARD .
Beslissing inzake de kosten
KOSTEN
27INGEVOLGE ARTIKEL 69 , PARAGRAAF 2 , VAN HET REGLEMENT VAN DE PROCESVOERING MOET DE IN HET ONGELIJK GESTELDE PARTIJ IN DE KOSTEN WORDEN VERWEZEN , VOOR ZOVER ZULKS IS GEVORDERD . AANGEZIEN IN CASU DE COMMISSIE IN HET ONGELIJK IS GESTELD , DIENT ZIJ IN DE KOSTEN TE WORDEN VERWEZEN .
Dictum
HET HOF VAN JUSTITIE ,
RECHTDOENDE :
1 . VERKLAART DE BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE VAN 8 DECEMBER 1977 INZAKE EEN PROCEDURE OP GROND VAN ARTIKEL 86 VAN HET EEG-VERDRAG ( IV/29.132-HUGIN/LIPTONS ) NIETIG .
2 . VERWIJST DE COMMISSIE IN DE KOSTEN .
Full & Egal Universal Law Academy