EUR-Lex -  61979CC0140 - EL

ΠΡΟΤΆΣΕΙΣ ΤΟῦ ΓΕΝΙΚΟΫ" ΕΙΣΑΓΓΕΛΈΑ HENRI MAYRAS

ΠΟΫ ΑΝΑΠΤΫΧΘΗΚΑΝ ΣΤΊΣ 29 'ΑΠΡΙΛΊΟΥ 1980 ( 1 )

Κύριε πρόεδρε,

κύριοι δικαστές,

Μέ διάταξη τῆς 6ης Σεπτεμβρίου 1979, ὁ Pretore τοῦ Castell'Arquato σᾶς ζητά, κατ' ἐφαρμογή τοῦ ἄρθρου 177 τῆς συνθήκης τῆς Ρώμης, ν' ἀποφανθείτε προδικαστικῶς ἐπί τῆς ἑρμηνείας τοῦ 35ου άρθρου της, ἐν ὄψει τῆς ἰταλικῆς νομοθεσίας περί τῆς φορολογίας τῆς μετουσιωμένης αλκοόλης, γιατί θεωρεί ὅτι ἡ «ἔρευνα σχετικά μέ τη νομιμότητα τῆς αὐξήσεως τοῦ ἐν λόγω φόρου, πού ἔχει ἐπιβληθεῖ ἀπό τό νόμο 506 τῆς 18ης Αυγούστου 1978, προσλαμβάνει ... χαρακτήρα καθοριστικό καί προδικαστικό γιά τήν ἀπόφαση».

Τά ἐρωτήματα αυτά μοιάζουν πολύ μέ ἐκείνα πού σᾶς έχουν παραπεμφθεί μέ διάταξη πού ἐκδόθηκε «έκτός συνεδριάσεως» στίς 30 Ἰανουαρίου 1980 ἀπό τόν ἐπίτιμο Vice - Pretore τοῦ Casteggio καί πού ἀποτελούν τό ἀντικείμενο τῆς υποθέσεως πού πρωτοκολλήθηκε μέ τόν ἀριθμό 46/80.

Ι — 

Στην προκειμένη περίπτωση ἡ ἑταιρεία Chemial Farmaceutici τοῦ Τορίνου υπέβαλε στόν Pretore αἴτηση μέ τήν ὁποία ζητά νά καταδικαστεῖ ἡ ἑταιρεία DAF τοῦ San Giorgio Piacentino στην ἐκτέλεση προσφοράς πωλήσεως τῆς 18ης 'Ιουλίου 1978, πού έγινε ἀποδεκτή «inter partes» στίς 27 ἑπόμενου Ἰουλίου καί έχει ἀντικείμενο τήν προμήθεια στίς 15 Σεπτεμβρίου 1978«δείγματος 20 ἑκατολίτρων αιθυλικῆς μετουσιωμένης ἀλκοόλης ἐκ συνθέσεως 90 βαθμῶν πού έχει εἰσαχθεῖ ἀπό Κράτος μέλος».

Ἡ εταιρεία DAF, για νά δικαιολογήσει τήν άρνησή τῆς νά πωλήσει, ἐπικαλέσθηκε τό γεγονός ὅτι ἡ ἑταιρεία Chemial εἶχε ἀρνηθεί νά τῆς καταβάλει συμπληρωματικό τίμημα πού ἀντιπροσωπεύει τήν αύξηση τοῦ εἰδικοῦ κρατικοῦ φόρου ἐπί τῆς μετουσιωμένης αἰθυλικῆς ἀλκοόλης καί προκύπτει ἀπό τό άρθρο 3 τοῦ νόμου τῆς 18ης Αύγουστου 1978, τό ὁποίο αύξησε τό φόρο αὐτό ἀπό 6000 σέ 12000 λιρέτες ἀνά ἑκατόλιτρο. Ή Chemial, ἀπό τήν πλευρά της, ἐπικαλέσθηκε τόν παράνομο χαρακτήρα ἐν όψει τοῦ ἄρθρου 95 τῆς συνθήκης, τοῦ εἰδικοῦ κρατικοῦ φόρου, ὅλως ἰδιαιτέρως, τῆς αὐξήσεώς του πού ἐπιβλήθηκε μέ τό νόμο τοῦ Αὐγούστου 1978.

ΙΙ — 

Φαίνεται ὅτι ἡ ἑταιρεία Chemial ἐπιζητά, στην πραγματικότητα, μέσω τῆς παρούσας διαδικασίας, στηριζόμενη ἐπί «σημαντικῆς» ἀποφάσεως τοῦ Δικαστηρίου (πρόκειται γιά τήν ἀπόφαση Hansen τῆς 10ης 'Οκτωβρίου 1978, Rec. σ. 1788 ἑπ.) νά ἀναγνωριστεί ἀπό τό Δικαστήριο ὅτι ἡ 'Ιταλική Δημοκρατία, συνεχίζοντας τήν επιβολή τοῦ εἰδικοῦ φόρου των 6000 λιρετῶν ἀνά εκατόλιτρο ἐπί τῆς μετουσιωμένης ἀλκοόλης ἐκ συνθέσεως, πού έχει ἐπιβληθεί μέ τό decreto legge 1200 τῆς 6ης 'Οκτωβρίου 1948, τό όποιο τροποποιήθηκε μέ τό decreto legge 836 τῆς 16ης Σεπτεμβρίου 1955 — φόρου πού αυξήθηκε αργότερα σέ 12000 λιρέτες μέ τό νόμο 506 τῆς 18ης Αὐγούστου 1978 — παρέβη τίς υποχρεώσεις πού τῆς ἐπιβάλλονται ἀπό τό άρθρο 95 τῆς συνθήκης.

Διαβλέπουμε την ἀπόδειξη τοῦ προδήλως τεχνητοῦ χαρακτήρα τῆς «κατασκευής» αὐτής στά ἀκόλουθα περιστατικά:

1)

Ὅπως προκύπτει ἀπό τή δικογραφία ή ἑταιρεία DAF, προκειμένου νά ἐκπληρώσει τίς υποχρεώσεις της, εἶχε προσφέρει τήν ἴδια ποσότητα αἰθυλικῆς ἀλκοόλης γεωργικής καταγωγής ἀπό τήν ἴδια τήν παραγωγή τῆς «Ιδιαιτέρως καλής ποιότητας», άλλά ἡ ἑταιρεία Chemial «γιά τεχνικούς λόγους» ἀπέρριψε αὐτή τήν προσφορά ἀπαιτώντας «ἀπολύτως» τήν προμήθεια συνθετικῆς ἀλκοόλης (αἰθανόλη ἐκ συνθέσεως).

Καί κατά τίς διαπιστώσεις τοῦ Pretore ή μετουσιωμένη αἰθυλική ἀλκοόλη εἶναι ἀπολύτως ταυτόσημη, εἴτε εἶναι συνθετικής καταγωγής εἴτε προέρχεται ἀπό γεωργική ουσία καί κατατάσσεται στην ἴδια ὑποκλάση τοῦ κοινοῦ δασμολογίου (22.08 Α).

Πρόκειται γιά «προϊόν ἀπολύτως ταυτόσημο ἀναλώσιμο στην ἀγορά» καί ή 'Επιτροπή παρατηρεί ἐπίσης ὅτι «σέ περίπτωση πού ἐπιτευχθεί, εἴτε μέ τή μέθοδο τῆς διυλίσεως εἴτε μέ ἐκείνη τῆς συνθέσεως, ὁ ίδιος βαθμός καθαριότητας, οἱ αιθυλικές ἀλκοόλες μποροῦν κάλλιστα νά ἀλληλοϋποκατασταθοῦν...».

Ή ἑταιρεία Chemial, ἀπαιτώντας αλκοόλη ἐκ συνθέσεως — παρά ἀλκοόλη γεωργικής καταγωγής — παρ' όλον ὅτι τά προϊόντα αυτά μπορούν νά ἀλληλοϋποκατασταθοῦν γιά τή χρήση πού τά προόριζε — ἐνεργοῦσε ευθέως κατά τῶν ίδιων τῶν εμπορικών της συμφερόντων ἀφοῦ ὁ φόρος, ἀντί τῶν 6000 λιρετών πού ἐπιβάλλεται στή μετουσιωμένη συνθετική ἀλκοόλη, θά ήταν μόνο 1000 λιρέτες, προκειμένου περί τῆς μετουσιωμένης ἀλκοόλης ἐκ ζυμώσεως, τήν ὁποία εἶχε παραγάγει καί προσέφερε ἡ ἑταιρεία DAF.

2)

Ή φορολογία τῆς συνθετικής ἀλκοόλης, πού υποτίθεται ὅτι εισάγει διακρίσεις, προέκυπτε ήδη ἀπό τό decreto legge τοῦ 1948, τό ὁποῖο τροποποιήθηκε μέ τό decreto legge 836 τῆς 16ης Σεπτεμβρίου 1955. Γι' αυτή καί μόνο τήν αἰτία, ἡ ἑταιρεία Chemial ὄφείλε νά διατυπώσει τίς ἐπιφυλάξεις τῆς στην ἑταιρεία DAF πρίν ἀκόμη πραγματοποιηθεί ἡ αύξηση τῆς 18ης Αὐγούστου 1978.

ΙΙΙ — 

Ἐπιπλέον δέν σᾶς εξαπάτησε ή «κατασκευή» αύτη' παρ' ὅλον ὅτι κανένα Κράτος μέλος — ούτε καί αύτη ἡ 'Ιταλική Δημοκρατία — καί ἡ 'Επιτροπή δέ ζήτησαν τὴν παραπομπή στην ὁλομέλεια τοῦ Δικαστηρίου, ἀποφύγατε νά διατάξετε τήν παραπομπή στό τμήμα.

Ή 'Επιτροπή πρός υποστήριξη τῶν παρατηρήσεών της, ἐκθέτει ὅτι ἀφοῦ προσκάλεσε τήν 'Ιταλική Δημοκρατία νά διατυπώσει τίς παρατηρήσεις της, στίς 18 Ἰουnίου 1976, τῆς κοινοποίησε στίς 31 Ἰονλίον 1978 αιτιολογημένη γνώμη κατά τό άρθρο 169 προσκαλώντας την νά υἱοθετήσει, ἐντός μηνιαίας προθεσμίας τά ἀπαιτούμενα μέτρα γιά τήν κατάργηση τῆς διαφοροποιημένης φορολογίας ὅσον άφορᾶ τήν ἐφαρμογή τοῦ φόρου παραγωγής καί τοῦ κρατικού φόρου ἐπί τῶν ἀλκοολών. Ή 'Επιτροπή, στίς παρατηρήσεις τῆς τῆς 12ης Νοεμβρίου 1979, ἐπισήμανε οτι, ἐπειδή δέ δόθηκε καμιά συνέχεια σ' αύτη τήν αἰτιολογημένη γνώμη, εἶχε τήν πρόθεση νά φέρει τήν υπόθεση πρό τοῦ Δικαστηρίου σέ σύννομο χρονικό οιάστημα».

"Εχουν παρέλθει μέχρι σήμερα πλέον των έξι μηνών καί παρά τήν ἐπιδείνωση της φορολογικής διακρίσεως πού — κατά τήν άποψη τῆς Ἐπιτροπῆς — συνιστᾶ ἡ αύξηση πού επιβλήθηκε μέ τό άρθρο 3 τοῦ νόμου τοῦ 1978, ἡ 'Επιτροπή δέ δίνει συνέχεια σ' αυτή τήν «πρόθεση».

Τήν ἐννοούμε ἐξαλλου, γιατί, ἄν ἐπιτύγχανε τή λύση τοῦ ζητήματος ἀπό ἐθνικό δικαστή τουλάχιστον σέ μιά εἰδική περίπτωση, θά μπορούσε νά ἀποφύγει νά ἀποτανθεῖ σέ σας βάσει τοῦ ἄρθρου 169.

Ἀλλά, αὐτός ὁ τρόπος ενέργειας, ἐκτος ἀπό τή λεπτή θέση στην ὁποία θό περιήρχετο ὁ γενικός εἰσαγγελεύς τοῦ Δικαστηρίου αὐτοῦ, ἄν ἡ Ἐπιτροπή ἀποφάσιζε νά ἀποτανθεῖ σέ σᾶς βάσει τοῦ ἐν λόγω άρθρου μετά τίς προτάσεις του καί προτού ἀποφανθείτε, δέν ἀνταποκρίνεται πρός τήν ἀποστολή πού οἱ συντάκτες τῆς συνθήκης θέλησαν νά ἀναθέσουν στην Επιτροπή ἐπιφορτίζοντάς την νά «μεριμνα γιά τήν εφαρμογή τῆς παρούσας συνθήκης καθώς καί τῶν διατάξεων πού θεσπίζονται δυνάμει αυτής ἀπό τά όργανα» (άρθρο 155, παράγραφος 2).

Ἄν ἡ διαδικασία τοῦ ἄρθρου 177 ἀποτελεί αυτόνομο νομικό μέσο, μέ τό όποιο οἰ ιδιῶτες μπορούν νά ἐπιτύχουν ἀπευθείας την προστασία τῶν δικαιωμάτων πού τους παρέχουν οἱ διατάξεις τῆς συνθήκης, υφίσταται ἀπαράδεκτη σύγχυση μεταξύ αυτού τοῦ νόμιμου μέσου καί τῆς προσφυγής λόγω παραβάσεως, ὅταν ἡ διαδικασία τοῦ άρθρου 169 έχει κινηθεῖ πρίν ἀπό τά γεγονότα πού προκάλεσαν τήν αίτηση γιά έκδοση προδικαστικής ἀποφάσεως.

Είναι σκόπιμο νά γίνει ἐδω ἡ υπόμνηση των σκέψεων πού ἡ διαδικασία τῆς παραπομπής γιά έκδοση προδικαστικής αποφάσεως εἶχε, ήδη ἀπό τίς 2 Δεκεμβρίου 1964, ἐμπνεύσει στό γενικό εισαγγελέα Gand, στίς προτάσεις του γιά τήν υπόθεση Albatros (Rec. σ. 14). 'Απηχώντας τή γνώμη τοῦ γενικού εἰσαγγελέως Lagrange υπενθύμιζε «ἀφ' ενός τή δυσκολία νά χαραχθεί ἡ ὁροθετική γραμμή μεταξύ ἑρμηνείας καί ἐφαρμογής τῆς συνθήκης, πού εἶναι συγχρόνως καί εκείνη τῆς ἀντίστοιχης ἀρμοδιότητας τοῦ κοινοτικού καί τῶν ἐθνικῶν δικαστηρίων, τῆς ὁποίας ὁ προσδιορισμός, σέ περίπτωση συγκρούσεως, δέν έχει ἀνατεθεί σέ κανένα δικαστή». 'Αναρωτιόταν ἀφ' ἑτέρου: πρέπει νά ἐφαρμόζεται μέχρι τῶν τελευταίων δυνατών συνεπειών τῆς ἡ ἀρχή σύμφωνα μέ τήν ὁποία τό Δικαστήριο δέν έχει υποχρέωση νά ἀξιολογήσει τίς σκέψεις, ἐπί τῶν ὁποίων ὁ εθνικός δικαστής στήριξε τήν παραπομπή για έκδοση προδικαστικῆς ἀποφάσεως ἀκόμη καί ἄν τό ἐρώτημα εἶναι καταφανῶς άσχετο μέ τή διαφορά πού ἀποτελεί τό ἀντικείμενο της κύριας δίκης; Ὀφείλει ἐν τούτοις τό Δικαστήριο, σ' αυτή τήν περίπτωση, νά δώσει ἑρμηνεία ἀφηρημένη, δογματική, άσχετη πρός τήν ἐπίλυση διαφορᾶς, ἀλλά της ὁποίας θά μποροῦσε ἐξίσου νά γίνει ἐπίκληση γιά άλλους σκοπούς καί ἡ ὁποία θά μπορούσε νά προκαλέσει συγκρούσεις μέ τά ἐθνικά δικαστήρια καί ἀρχές; Ἴσως κάποια μέρα θ' ἀπαιτηθεί νά καθορίσετε ὅριο σ' αυτό πού θά παρουσιαζόταν ὡς διαδικαστική κατάχρηση».

Μέ τελείως πρόσφατη νομολογία (ἀπόφαση Foglia τῆς 11ης Μαρτίου 1980, κατόπιν συμφώνων προτάσεων τοῦ πρώτου γενικού εἰσαγγελέως Warner) μόλις θέσατε ἕνα πρώτο όριο σέ τέτοιες καταχρήσεις.

"Αν εἶναι ὀρθό, ὅπως τό ἐπισημαίνει ἡ διάταξη τοῦ Pretore, ὅτι ἀπόκειται στό Δικαστήριο νά «ἐξετάσει τό ἀσυμβίβαστο ἡ μή τοῦ ἰταλικού συστήματος πρός τήν κοινοτική ρύθμιση», ἡ διαδικασία τοῦ άρθρου 177 δέν εἶναι ἡ ἁρμόζουσα καί ή κατάλληλη προκειμένου «νά γίνει ἀπό τό Δικαστήριο ἡ διαπίστωση τοῦ ενδεχόμενου παράνομου χαρακτήρα τοῦ εἰδικοῦ κρατικού φόρου πού επιβάλλεται στην Ἰταλία ἐπί τῶν πρός μετουσίωση ἀλκοολών», γιά νά ἐπαναλάβουμε τή διατύπωση τῆς ἀνωτέρω διατάξεως.

Μόνες ἡ ἐνάγουσα στην κύρια δίκη καί ή 'Επιτροπή υπέβαλαν γραπτές παρατηρήσεις. Ή εναγομένη εταιρεία ἀπέφυγε νά λάβει θέση. Ή ἰταλική κυβέρνηση διατύπωσε στίς 13 Μαρτίου 1980, πολύ ἐμπεριστατωμένες προφορικές παρατηρήσεις τῶν ὁποίων ή έκθεση γιά τήν ἐπ' ἀκροατηρίου συζήτηση δεν μπορούσε νά κάνει μνεία, άλλά, ἐπειδή ή διαδικασία τοῦ ἄρθρου 177 δέ διεξάγεται κατ' ἀντιμωλίαν, δε σας παρέχεται ἡ δυνατότητα νά ἐκτιμήσετε ὀρθώς τό σύνολο τοῦ ἐρωτήματος ούτε στήν ἀνάγκη νά διαφωτιστείτε μέ μέσα ἀποδείξεως τά ὁποῖα θά μποροῦσαν ν' ἀποδειχτούν ἀπαραίτητα σέ ἕναν τόσο τεχνικό τομέα.

Κρίνατε μέ τήν απόφαση Foglia τῆς 11ης Μαρτίου 1980 (σκέψη 11) ὅτι «ή λειτουργία πού έχει ἀνατεθεί στό Δικαστήριο μέ τό άρθρο 117 τῆς συνθήκης συνίσταται στην παροχή σέ κάθε δικαστήριο τῆς Κοινότητας τῶν στοιχείων ἑρμηνείας τοῦ Κοινοτικού Δικαίου, τά ὁποῖα τοῦ εἶναι ἀναγκαία γιά τήν ἐπίλυση τῶν πραγματικῶν διαφορών πού τοῦ έχουν ὑποβληθεί. Ἄν τό Δικαστήριο, μέ τό τέχνασμα τῶν συμφωνιών τοῦ τύπου αὐτών πού περιγράφονται ἀνωτέρω, ήταν υποχρεωμένο ν' ἀποφανθεί, θά θιγόταν τό σύστημα τοῦ συνόλου τῶν διαδικαστικών ενδίκων μέσων, πού διαθέτουν οἱ ἰδιῶτες γιά νά προστατευθούν κατά της εφαρμογῆς φορολογικών νόμων οἱ ὁποίοι θά ήσαν ἀντίθετοι πρός τίς διατάξεις τῆς συνθήκης». Ἀπό τά ἀνωτέρω προκύπτει ὅτι, λαμβάνοντας υπόψη τά περιστατικά τῆς προκειμένης περιπτώσεως, τά ἐρωτήματα πού ὑπέβαλε τό ἐθνικό δικαστήριο δεν τοποθετοῦνται μέσα στό πλαίσιο τῆς δικαιοδοτικῆς ἀποστολῆς πού έχει ἀνατεθεί στό Δικαστήριο κατ' ἐφαρμογή τοῦ ἄρθρου 177 τῆς συνθήκης» (σκέψη 13).

Προτείνουμε ν' ἀναγνωρίσετε ὅτι τό Δικαστήριο δέν έχει ἁρμοδιότητα ν' ἀποφανθεί ἐπί τῶν ερωτημάτων πού ἔχει υποβάλει τό ἐθνικό δικαστήριο. Ἄν δέν μπορείτε νά υἱοθετήσετε αὐτή τή λύση σᾶς ζητᾶμε νά μας ἀκούσετε ἐπί τῆς οὐσίας.

( 1 ) Μετάφραση ἀπό τά γαλλικά.

Full & Egal Universal Law Academy