ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΊΟΥ (δεύτερο τμήμα)
της 26ης Ιουνίου 1980 ( *1 )
Στην υπόθεση 788/79,
η οποία έχει ως αντικείμενο αίτηση του Pretore του Bolzano προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογή του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, και με την οποία ζητείται, στο πλαίσιο της ποινικής διώξεως που εκκρεμεί ενώπιον του κατά των
Herbert Gilli και Paul Andres,
η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως προς την ερμηνεία του άρθρου 30 της Συνθήκης ΕΟΚ,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (δεύτερο τμήμα),
συγκείμενο από τους Α. Touffait, πρόεδρο τμήματος, Ρ. Pescatore και Ο. Due, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: F. Capotorti
γραμματέας: Α. Van Houtte
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
(το μέρος που περιέχει τα περιστατικά παραλείπεται)
Σκεπτικό
1
Με Διάταξη της 26ης Οκτωβρίου 1979, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 31 Οκτωβρίου 1979, ο Pretore του Bolzano υπέβαλε, δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, προδικαστικό ερώτημα για το αν η απαγόρευση, που θεσπίστηκε με το άρθρο 51 του διατάγματος 162 του Προέδρου της Ιταλικής Δημοκρατίας, της 12ης Φεβρουαρίου 1965 (Gazzetta ufficiale 73 της 23.3.1965) — στο εξής: Διάταγμα 162 — όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 20, του νόμου 739, της 9ης Οκτωβρίου 1970, της θέσεως σε κυκλοφορία προϊόντων που περιέχουν οξικό οξύ που δεν παράγεται από την οξική ζύμωση του οίνου, συνιστά ποσοτικό περιορισμό επί των εισαγωγών ή μέτρο ισοδυνάμου αποτελέσματος προβλεπόμενο από το άρθρο 30 της Συνθήκης ΕΟΚ.
2
Το ερώτημα αυτό ανέκυψε στο πλαίσιο ποινικής διώξεως για απάτη δύο εμπόρων κατοίκων Bolzano οι οποίοι κατηγορούνται ο ένας ότι έθεσε σε κυκλοφορία και κατείχε ενόψει πωλήσεως όξος μήλων γερμανικής προελεύσεως που περιέχει οξικό οξύ που δεν παράγεται από την οξική ζύμωση του οίνου, ο άλλος δε διότι κατείχε ενόψει πωλήσεως το ίδιο προϊόν, εγκλήματα προβλεπόμενα και κολαζόμενα από τα άρθρα 51 και 94 του Διατάγματος 162, το οποίο απαγορεύει την άμεση ή έμμεση χρήση στον τομέα της διατροφής, μεταξύ άλλων, προϊόντων που περιέχουν οξικό οξύ που δεν προέρχεται από τη ζύμωση οίνου, ακόμη και όταν τα προϊόντα αυτά εισάγονται από το εξωτερικό.
3
Οι κατηγορούμενοι της κύριας δίκης ισχυρίστηκαν ότι η απαγόρευση εισαγωγής από την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας και της διαθέσεως στο εμπόριο στην Ιταλία όξους μήλων αποτελούσε μέτρο ισοδυνάμου αποτελέσματος με ποσοτικό περιορισμό αντίθετο προς το άρθρο 30 της Συνθήκης ΕΟΚ, κατόπιν δε αυτού ο εθνικός δικαστής ζήτησε από το Δικαστήριο να αποφανθεί προδικαστικά επί του ακόλουθου ερωτήματος:
«Ο όρος “ποσοτικοί περιορισμοί επί των εισαγωγών καθώς και όλα τα μέτρα ισοδυνάμου αποτελέσματος” που αναφέρεται στο άρθρο 30 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητος πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι η απαγόρευση, που θεσπίζει το άρθρο 51, του Διατάγματος 162, της 12ης Φεβρουαρίου 1965, της θέσεως σε κυκλοφορία προϊόντων που περιέχουν οξικό οξύ που δεν παράγεται από την οξική ζύμωση του οίνου αποτελεί ποσοτικό περιορισμό επί των εισαγωγών ή μέτρο ισοδυνάμου αποτελέσματος;»
4
Το εθνικό δικαστήριο ζητεί με το πιο πάνω ερώτημα του να του δοθούν τα κριτήρια ερμηνείας που θα του επιτρέψουν να κρίνει αν μια απαγόρευση σαν αυτή που θεσπίζει το άρθρο 51, του Διατάγματος 162 εμπίπτει ή όχι στην κατηγορία των ποσοτικών περιορισμών επί των εισαγωγών ή των μέτρων ισοδυνάμου αποτελέσματος που προβλέπει το άρθρο 30 της Συνθήκης ΕΟΚ.
5
Ελλείψει κοινής κανονιστικής ρυθμίσεως της παραγωγής και της διαθέσεως στο εμπόριο ενός προϊόντος, τα κράτη μέλη είναι αρμόδια να ρυθμίζουν, το καθένα εντός του εδάφους του, ο,τιδήποτε αφορά την παραγωγή, τη διανομή και την κατανάλωση του προϊόντος αυτού, υπό την προϋπόθεση πάντως ότι οι κανονιστικές αυτές ρυθμίσεις δεν εμποδίζουν, άμεσα ή έμμεσα, πραγματικά ή ενδεχομένως, το ενδοκοινοτικό εμπόριο.
6
Μόνον εφόσον μια εθνική κανονιστική ρύθμιση, που έχει αδιακρίτως εφαρμογή στα εθνικά και στα εισαγόμενα προϊόντα, μπορεί να δικαιολογηθεί ως αναγκαία για την ικανοποίηση επιτακτικών αναγκών που αφορούν ιδίως στην προστασία της δημοσίας υγείας, στην εντιμότητα των εμπορικών συναλλαγών και στην υπεράσπιση των καταναλωτών, θα μπορούσε να παρεκκλίνει από τις απαιτήσεις που απορρέουν από το άρθρο 30 της Συνθήκης ΕΟΚ.
7
Από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτει ότι είναι βέβαιο πρώτον ότι το όξος μήλων στερείται βλαβερών ουσιών και δεν βλάπτει την υγεία, δεύτερον ότι τα δοχεία που περιέχουν το όξος αυτό είναι εφοδιασμένα με αρκούντως σαφή σήμανση στην οποία αναγράφεται ότι πρόκειται πράγματι για όξος μήλων, έτσι ώστε να αποκλείεται για τον καταναλωτή κάθε δυνατότητα συγχύσεως με το όξος οίνου.
8
Έτσι, τόσο από άποψη προστασίας της δημοσίας υγείας, όσο και από άποψη εντιμότητας των εμπορικών συναλλαγών ή ακόμη από άποψη υπερασπίσεως των καταναλωτών, κανένα στοιχείο δεν δικαιολογεί περιορισμό της εισαγωγής του εν λόγω προϊόντος.
9
Από τις προηγούμενες σκέψεις προκύπτει ότι οι διατάξεις που απαγορεύουν την διάθεση στο εμπόριο προϊόντων που περιέχουν οξικό οξύ πλην εκείνου που παράγεται από οίνο, όπως ορίζονται από το άρθρο 51, του Διατάγματος 162, δεν επιδιώκουν σκοπό γενικού συμφέροντος ώστε να υπερέχουν των απαιτήσεων της ελευθέρας κυκλοφορίας των εμπορευμάτων, η οποία αποτελεί έναν από τους θεμελιώδεις κανόνες της Κοινότητας.
10
Το πρακτικό αποτέλεσμα τέτοιων διατάξεων έγκειται κυρίως στην προστασία της εθνικής παραγωγής απαγορεύοντας τη διάθεση στην εθνική αγορά προϊόντων άλλων κρατών μελών που δεν ανταποκρίνονται στις προδιαγραφές που į επιβάλλει η εθνική κανονιστική ρύθμιση.
11
Κατόπιν αυτού η μονομερής απαίτηση, που επιβάλλει η κανονιστική ρύθμιση ενός κράτους μέλους, της απαγορεύσεως διαθέσεως στο εμπόριο όξους που δεν προέρχεται από οξική ζύμωση του οίνου αποτελεί εμπόδιο στις εμπορικές ανταλλαγές που είναι ασυμβίβαστο προς τις διατάξεις του άρθρου 30 της Συνθήκης.
12
Κατά συνέπεια, στο ερώτημα που έθεσε ο Pretore του Bolzano πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι ο όρος «μέτρα ισοδυνάμου αποτελέσματος με ποσοτικούς περιορισμούς επί των εισαγωγών», που αναφέρεται στο άρθρο 30 της Συνθήκης ΕΟΚ, πρέπει να νοηθεί υπό την έννοια ότι εμπίπτει στη διάταξη αυτή η απαγόρευση, που θεσπίζεται από κράτος μέλος, της εισαγωγής ή της διαθέσεως στο εμπόριο όξους που περιέχει οξικό οξύ που δεν παράγεται από την οξική ζύμωση του οίνου, και συγκεκριμένα όξους μήλων, όταν πρόκειται για όξος που παρήχθη και διατέθηκε νομίμως στο εμπόριο σε άλλο κράτος μέλος.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (δεύτερο τμήμα),
κρίνοντας επί του ερωτήματος που του υπέβαλε ο Pretore του Bolzano, με Διάταξη της 26ης Οκτωβρίου 1979, αποφαίνεται:
Ο όρος «μέτρα ισοδυνάμου αποτελέσματος με ποσοτικούς περιορισμούς επί των εισαγωγών», που αναφέρεται στο άρθρο 30 της Συνθήκης ΕΟΚ, πρέπει να νοηθεί υπό την έννοια ότι εμπίπτει στη διάταξη αυτή η απαγόρευση, που θεσπίζεται από κράτος μέλος, της εισαγωγής ή της διαθέσεως στο εμπόριο προϊόντων που περιέχουν οξικό οξύ που δεν παράγεται από την οξική ζύμωση του οίνου, όταν πρόκειται για όξος που παρήχθη και διατέθηκε νομίμως στο εμπόριο σε άλλο κράτος μέλος.
Touffait
Pescatore
Due
Δημοσιεύτηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 26 Ιουνίου 1980.
Ο Γραμματέας
Α. Van Houtte
Ο πρόεδρος του δευτέρου τμήματος
Α. Touffait
( *1 ) Γλώσσα διαδικασίας: η ιταλική.
Full & Egal Universal Law Academy