EUR-Lex -  61981CJ0021 - EL - ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΤΗΣ 10ΗΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1982

Περίληψη
Διάδικοι
Αντικείμενο της υπόθεσης
Σκεπτικό της απόφασης
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Διατακτικό
Λέξεις κλειδιά

1 . Αλιεία — Διατήρηση τών θαλασσίων πόρων — Αποκλειστική αρμοδιότης τής Κοινότητος — Μή άσκηση — Θέσπιση εθνικών μέτρων διατηρήσεως — Προϋποθέσεις — Υποχρέωση διαβουλεύσεως μέ τήν Επιτροπή καί συμμορφώσεως πρός τήν άποψή της

( Πράξη προσχωρήσεως άρθρο 102 )

2 . Κοινοτικό δίκαιο — Αντίθετη εθνική νομοθετική πράξη — Ποινική καταδίκη — Ασυμβίβαστη πρός τό κοινοτικό δίκαιο — Εθνικοί κανόνες σύμφωνοι μέ τίς κοινοτικές υποχρεώσεις — Επιτρεπτή κύρωση

3 . Πράξεις τών οργάνων — Διαχρονική εφαρμογή — Αναδρομικότης ενός ουσιαστικού κανόνος — Προϋποθέσεις

4 . Αλιεία — Διατήρηση τών θαλασσίων πόρων — Τεχνικά μέτρα διατηρήσεως — Κανονισμός 2527/80 καί μεταγενέστεροι κανονισμοί περί παρατάσεως τής ισχύος του — Αναδρομικότης — Έλλειψη

( Κανονισμός τού Συμβουλίου 2527/80 )

Περίληψη

1 . Μετά τήν λήξη , κατά τήν 1η Ιανουαρίου 1979 , τής προβλεπομένης από τό άρθρο 102 τής πράξεως προσχωρήσεως μεταβατικής περιόδου , η εξουσία λήψεως μέτρων διατηρήσεως τών θαλασσίων πόρων , στό πλαίσιο τής κοινής πολιτικής αλιείας , ανήκει πλήρως καί οριστικώς στήν Κοινότητα , έτσι ωστε τά Κράτη μέλη , από τής ανωτέρω ημερομηνίας , στερούνται εξουσίας στόν τομέα αυτόν καί εφ’ εξής δύνανται νά ενεργούν μόνο ως διαχειριστές τού κοινού συμφέροντος . Εν όψει μιάς καταστάσεως πού χαρακτηρίζεται από τήν αδράνεια τού Συμβουλίου καί από τήν κατ’ αρχήν διατήρηση τών ισχυόντων μέτρων διατηρήσεως , τά Κράτη μέλη έχουν τήν υποχρέωση νά διαβουλεύονται λεπτομερώς μέ τήν Επιτροπή καί νά επιζητούν καλόπιστα τήν έγκρισή της , αλλά καί τό καθήκον νά μή θεσπίζουν εθνικά μέτρα διατηρήσεως παρά τίς αντιρρήσεις , επιφυλάξεις ή ορους πού θά ηδύνατο νά διατυπώσει η Επιτροπή .

2 . Ποινική καταδίκη πού απαγγέλλεται δυνάμει εθνικής νομοθετικής πράξεως , η οποία έχει κριθεί ως αντίθετη πρός τό κοινοτικό δίκαιο , ειναι επίσης ασυμβίβαστη πρός τό δίκαιο αυτό . Αντιθέτως , στό Κράτος μέλος εναπόκειται νά επιβλέπει , εντός τής ζώνης τής δικαιοδοσίας του , τήν τήρηση τών κανόνων πού έχει θεσπίσει τό ίδιο , σύμφωνα μέ τίς κοινοτικές του υποχρεώσεις .

3 . Οι ουσιαστικοί κανόνες τού κοινοτικού δικαίου , προκειμένου νά διασφαλισθεί η τήρηση τών αρχών τής ασφαλείας τού δικαίου καί τής δικαιολογημένης εμπιστοσύνης , πρέπει νά ερμηνευθούν ως έχοντες εφαρμογή επί καταστάσεων πού έχουν ήδη διαμορφωθεί πρό τής ενάρξεως τής ισχύος τους , μόνο εφ’ οσον προκύπτει σαφώς από τήν διατύπωσή τους , τούς σκοπούς ή τήν οικονομία τους οτι πρέπει νά τούς αναγνωρισθεί αναδρομική ισχύς .

4 . Ούτε ο κανονισμός 2527/80 τού Συμβουλίου περί λήψεως ορισμένων τεχνικών μέτρων διατηρήσεως τών αλιευτικών πόρων , ούτε οι μεταγενέστεροι κανονισμοί πού παρέτειναν τήν ισχύ του έχουν αναδρομική ισχύ .

Διάδικοι

Στήν υπόθεση 21/81 , πού έχει ως αντικείμενο αίτηση τού Rechtbank van eerste aanleg τής Bruges πρός τό Δικαστήριο , κατ’ εφαρμογή τού άρθρου 177 τής συνθήκης ΕΟΚ , μέ τήν οποία ζητείται , στό πλαίσιο τής διαφοράς πού εκκρεμεί ενώπιον τού αιτούντος δικαστηρίου μεταξύ

ΕΙΣΑΓΓΕΛΙΚΗΣ ΑΡΧΗΣ

καί

1 . DANIEL BOUT ,

2.BVI BOUT EN ZONEN , μέ εδρα τό Kortgene , Κάτω Χώρες ,

Αντικείμενο της υπόθεσης

η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως πρός τήν ερμηνεία τού κανονισμού 2527/80 τού Συμβουλίου , τής 30ής Σεπτεμβρίου 1980 , περί ορισμένων τεχνικών μέτρων διατηρήσεως τών αλιευτικών πόρων ( JO L 258 , σ . 1 ) καί ως πρός τό άν συμβιβάζονται μέ τό κοινοτικό δίκαιο ορισμένα μέτρα πού ελήφθησαν μέ τό βελγικό βασιλικό διάταγμα τής 23ης Απριλίου 1979 , περί λήψεως μέτρων γιά τήν πρόληψη τής εξαντλήσεως τών αποθεμάτων ιχθύων , οστρακοδέρμων καί μαλακίων εντός τής ζώνης αλιείας τού Βελγίου , οπως ετροποποιήθη μέ τό βασιλικό διάταγμα τής 20ής Δεκεμβρίου 1979 , περί λήψεως παρομοίων προσωρινών μέτρων στήν Βόρειο Θάλασσα ,

Σκεπτικό της απόφασης

1 Μέ απόφαση τής 19ης Ιανουαρίου 1981 , η οποία περιήλθε στό Δικαστήριο στίς 5 Φεβρουαρίου 1981 , τό Rechtbank van eerste aanleg ( πρωτοδικείο ) τής Bruges υπέβαλε , δυνάμει τού άρθρου 177 τής συνθήκης ΕΟΚ , δύο προδικαστικά ερωτήματα , ως πρός τήν ερμηνεία , σέ σχέση μέ τά βελγικά μέτρα περί αλιείας , τού άρθρου 102 τής πράξεως τής 22ας Ιανουαρίου 1972 περί τών ορων προσχωρήσεως καί τών προσαρμογών τών συνθηκών , καθώς καί τού κανονισμού 2527/80 τής 30ής Σεπτεμβρίου 1980 , ο οποίος προβλέπει ορισμένα τεχνικά μέτρα διατηρήσεως τών αλιευτικών πόρων ( PB L 258 , σ . 1 ).

2 Τά ερωτήματα αυτά ανέκυψαν στό πλαίσιο ποινικής διαδικασίας κινηθείσης κατά τού Daniel Bout , κυβερνήτου τού ολλανδικού αλιευτικού σκάφους «Christina» , γιά παράβαση , μεταξύ άλλων , τού βελγικού βασιλικού διατάγματος τής 23ης Απριλίου 1979 , περί λήψεως μέτρων γιά τήν προστασία τών αποθεμάτων ιχθύων , οστρακοδέρμων καί μαλακίων εντός τής αλιευτικής ζώνης τού Βελγίου ( Belgisch Staatsblad [Βελγική Εφημερίδα Κυβερνήσεως] τής 15ης Μα ΐου 1979 , σ . 5791 ), οπως ετροποποιήθη μέ τό βασιλικό διάταγμα τής 20ής Δεκεμβρίου 1979 , περί λήψεως παρομοίων προσωρινών μέτρων εν σχέσει πρός τήν Βόρειο Θάλασσα ( Belgisch Staatsblad τής 29ης Φεβρουαρίου 1980 , σ . 2566 ). Τό πρώτο από τά διατάγματα αυτά , τής 23ης Απριλίου 1979 , απηγόρευσε , μεταξύ άλλων , τήν αλιεία γλωσσών καί ψησσιδίων ή τριγλοειδών ιχθύων εντός τών βελγικών χωρικών υδάτων μέ πλοία χωρητικότητος μεγαλυτέρας τών 50 τόννων ολικής χωρητικότητος , καθώς καί τήν χρήση δικτύων διπλού νήματος , τό μέγεθος τών ματιών ( βροχίδων ) τών οποίων ειναι μικρότερο από 75 χιλιοστά . Τό δεύτερο διάταγμα , τής 20ής Δεκεμβρίου 1979 , ηύξησε τό κατώτατο ελάχιστο μέγεθος τών ματιών από 75 σέ 80 χιλιοστά .

3 Τήν 7η Μα ΐου 1980 , τό αλιευτικό πλοίο «Christina» , ολικής χωρητικότητος 67 τόννων αλίευε γλώσσες καί ψησσίδια ή τριγλοειδείς ιχθύς εντός τών βελγικών χωρικών υδάτων , χρησιμοποιώντας δίκτυα διπλού νήματος , έχοντα μέγεθος ματιών μεγαλύτερο τών 75 χιλιοστών , αλλά μικρότερο τών 80 χιλιοστών .

4 Κατά τήν διάρκεια τής ποινικής διαδικασίας , ο κατηγορούμενος ισχυρίσθη οτι ο προαναφερθείς κανονισμός τού Συμβουλίου 2527/80 , τής 30ής Σεπτεμβρίου 1980 , ο οποίος ετέθη σέ ισχύ τήν 1η Οκτωβρίου 1980 , περιείχε ευνοϊκότερες γι’ αυτόν διατάξεις , καθ’ οσον ηύξησε τό οριο τής χωρητικότητος σέ 70 τόννους ολικής χωρητικότητος καί καθώρισε τό ελάχιστο μέγεθος τών ματιών τών δικτύων διπλού νήματος σέ 75 χιλιοστά . Τό Rechtbank θεωρήσαν οτι τού ηταν αναγκαία μία απόφαση τού Δικαστηρίου , όχι μόνο γιά νά αποφανθεί επί τού ισχυρισμού αυτού , αλλά επίσης , καί κυρίως , γιά νά κρίνει άν συνεβιβάζοντο τά προαναφερθέντα βελγικά μέτρα μέ τό κοινοτικό δίκαιο , υπέβαλε στό Δικαστήριο τά κάτωθι ερωτήματα :

«1 . Κατά τόν χρόνο τών περιστατικών πού έχουν τεθεί υπό τήν κρίση τού παρόντος δικαστηρίου , τά Κράτη μέλη ειχαν ακόμη τήν εξουσία νά θεσπίζουν διατάξεις περί περιορισμού τής αλιείας , οπως εκείνες πού περιέχονται στό βασιλικό διάταγμα τής 23ης Απριλίου 1979 περί μέτρων προστασίας , τών αποθεμάτων ιχθύων , οστρακοδέρμων καί μαλακίων εντός τής αλιευτικής ζώνης τού Βελγίου [Belgisch Staatsblad ( Βελγική Εφημερίδα τής Κυβερνήσεως ) τής 15ης Μα ΐου 1979] καί ειχαν τό δικαίωμα νά επιβλέπουν τήν τήρηση τών μέτρων αυτών εντός τής ζώνης τής δικαιοδοσίας τους , λαμβανομένων υπ’ όψη τών άρθρων 30 , 34 , 38 εως 47 τής συνθήκης ΕΟΚ , τής 25ης Μαρτίου 1957 , τού άρθρου 102 τής πράξεως προσχωρήσεως καί τών κανονισμών ( ΕΟΚ ) 100/76 καί 101/76 περί κοινής οργανώσεως αγοράς στόν τομέα τών προϊόντων αλιείας καί περί θεσπίσεως κοινής διαρθρωτικής πολιτικής στόν τομέα τής αλιείας αντιστοίχως ( ΕΕ ειδ . έκδ . τόμος 04/001 , σσ . 43 καί 61 αντιστοίχως );

2.Δύναται νά αναγνωρισθεί αναδρομική ισχύς στόν κανονισμό 2527/80 τού Συμβουλίου , ο οποίος προβλέπει ορισμένα τεχνικά μέτρα διατηρήσεως τού αλιευτικού πλούτου ή σέ ενδεχομένους μεταγενέστερους κανονισμούς πού ρυθμίζουν τά ίδια θέματα;»

Επί τού πρώτου ερωτήματος

5 Μέ τό πρώτο ερώτημα ερωτάται άν , μετά τήν 31η Δεκεμβρίου 1978 , τά Κράτη μέλη εξακολούθησαν νά έχουν εξουσία θεσπίσεως μέτρων διατηρήσεως στόν τομέα τής αλιείας , οπως εκείνα πού περιέχονται στά δύο εν λόγω βελγικά βασιλικά διατάγματα .

6 Όπως έχει ήδη δεχθεί τό Δικαστήριο μέ τήν απόφασή του τής 5ης Μα ΐου 1981 , στήν υπόθεση 804/79 , Επιτροπή κατά Ηνωμένου Βασιλείου ( Συλλογή 1980 , σ . 1045 ), μετά τήν λήξη , κατά τήν 1η Ιανουαρίου 1979 , τής προβλεπομένης από τό άρθρο 102 τής πράξεως προσχωρήσεως μεταβατικής περιόδου , η εξουσία λήψεως μέτρων διατηρήσεως τών θαλασσίων πόρων , στό πλαίσιο τής κοινής πολιτικής αλιείας , ανήκει πλήρως καί οριστικώς στήν Κοινότητα , έτσι ωστε τά Κράτη μέλη , από τής ανωτέρω ημερομηνίας , στερούνται εξουσίας στόν τομέα αυτόν καί εφ’ εξής δύνανται νά ενεργούν μόνο ως διαχειριστές τού κοινού συμφέροντος , ελλείψει καταλλήλου ενεργείας εκ μέρους τού Συμβουλίου .

7 Επομένως , τό Δικαστήριο εδέχθη οτι , εν όψει μιάς καταστάσεως πού χαρακτηρίζεται από τήν αδράνεια τού Συμβουλίου καί από τήν κατ’ αρχήν διατήρηση τών ισχυόντων μέτρων διατηρήσεως , τά Κράτη μέλη έχουν τήν υποχρέωση νά διαβουλεύονται λεπτομερώς μέ τήν Επιτροπή καί νά επιζητούν καλόπιστα τήν έγκρισή της , αλλά καί τό καθήκον νά μή θεσπίζουν εθνικά μέτρα διατηρήσεως παρά τίς αντιρρήσεις , επιφυλάξεις ή ορους πού θά ηδύνατο νά διατυπώσει η Επιτροπή .

8 Όσον αφορά τό βελγικό βασιλικό διάταγμα τής 23ης Απριλίου 1979 , από τήν ανακοίνωση τής Επιτροπής πού εδημοσιεύθη στήν Επίσημη Εφημερίδα τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων τής 4ης Ιουνίου 1980 αριθ . C 133 σελίς 2 προκύπτει οτι τό διάταγμα αυτό ειχε κοινοποιηθεί στήν Επιτροπή στίς 12 Ιανουαρίου καί στίς 6 Απριλίου 1979 καί οτι έτυχε τής εγκρίσεώς της στίς 12 Ιουλίου 1979 . Άρα τό εν λόγω διάταγμα εθεσπίσθη σύμφωνα μέ τίς υποχρεώσεις πού υπέχουν τά Κράτη μέλη , οπως αυτές πού περιεγράφησαν ανωτέρω .

9 Αντίθετα , οπως προκύπτει από τίς πληροφορίες πού παρέσχε η Επιτροπή , τό βασιλικό διάταγμα τής 20ής Δεκεμβρίου 1979 δέν απετέλεσε αντικείμενο διαβουλεύσεως . Εθνικό μέτρο πού λαμβάνεται υπό τίς συνθήκες αυτές δέν ειναι σύμφωνο πρός τίς προαναφερθείσες υποχρεώσεις .

10 Τό εθνικό δικαστήριο ερωτά επίσης άν τά Κράτη μέλη ειχαν τό δικαίωμα νά επιβλέπουν τήν τήρηση τών μέτρων αυτών εντός τής ζώνης τής δικαιοδοσίας τους .

11 Επί τού θέματος αυτού , τό Δικαστήριο έχει δεχθεί , τελευταίως στήν απόφαση τής 16ης Δεκεμβρίου 1981 ( Tymen , 269/80 , πού δέν έχει ακόμη δημοσιευθεί στήν Συλλογή τής Νομολογίας ), οτι μιά ποινική καταδίκη πού απαγγέλλεται δυνάμει εθνικής νομοθετικής πράξεως , η οποία έχει κριθεί ως αντίθετη πρός τό κοινοτικό δίκαιο , ειναι επίσης ασυμβίβαστη πρός τό δίκαιο αυτό . Αντιθέτως , στό Κράτος μέλος εναπόκειται νά επιβλέπει , εντός τής ζώνης τής δικαιοδοσίας του , τήν τήρηση τών κανόνων πού έχει θεσπίσει τό ίδιο σύμφωνα μέ τίς κοινοτικές του υποχρεώσεις .

12 Επομένως , στό πρώτο ερώτημα , προσήκει η απάντηση οτι μετά τήν λήξη τής προβλεπομένης στό άρθρο 102 τής πράξεως προσχωρήσεως περιόδου , τά Κράτη μέλη δέν έχουν τήν εξουσία νά λαμβάνουν , χωρίς προηγουμένη κατάλληλη διαβούλευση μέ τήν Επιτροπή ή παρά τίς αντιρρήσεις , επιφυλάξεις ή ορους πού διατυπώνει η Επιτροπή , μέτρα διατηρήσεως στόν τομέα τής αλιείας , οπως εκείνα πού περιέχονται στά βελγικά βασιλικά διατάγματα τής 23ης Απριλίου καί 20ής Δεκεμβρίου 1979 , περί λήψεως μέτρων γιά τήν προστασία τών αποθεμάτων ιχθύων , οστρακοδέρμων καί μαλακίων , καί οτι τό Κράτος μέλος δέν έχει τό δικαίωμα νά επιβλέπει τήν τήρησή τους , εντός τής ζώνης τής δικαιοδοσίας του , άν τά μέτρα δέν έχουν ληφθεί σύμφωνα μέ τίς προαναφερθείσες υποχρεώσεις του .

Επί τού δευτέρου ερωτήματος

13 Τό δεύτερο ερώτημα θέτει τό ζήτημα άν ο προαναφερθείς κανονισμός 2527/80 πρέπει νά θεωρηθεί οτι έχει αναδρομική ισχύ . Πρέπει νά σημειωθεί σχετικώς οτι , σύμφωνα μέ παγία νομολογία τού Δικαστηρίου , η οποία προσφάτως επεβεβαιώθη μέ τήν απόφαση τής 12ης Νοεμβρίου 1981 ( Salumi κλπ . 212 εως 217/80 , πού δέν έχει ακόμα δημοσιευθεί στήν Συλλογή τής Νομολογίας ) οι ουσιαστικοί κανόνες τού κοινοτικού δικαίου , προκειμένου νά διασφαλισθεί η τήρηση τών αρχών τής ασφαλείας τού δικαίου καί τής δικαιολογημένης εμπιστοσύνης , πρέπει νά ερμηνευθούν ως έχοντες εφαρμογή επί καταστάσεων πού έχουν ήδη διαμορφωθεί πρό τής ενάρξεως τής ισχύος τους , μόνο εφ’ οσον προκύπτει σαφώς από τήν διατύπωσή τους , τούς σκοπούς ή τήν οικονομία τους οτι πρέπει νά τούς αναγνωρισθεί αναδρομική ισχύς .

14 Σύμφωνα μέ τό άρθρο 22 τού προαναφερθέντος κανονισμού 2527/80 , η ισχύς του άρχισε τήν 1η Οκτωβρίου 1980 . Κανένα στοιχείο τού εν λόγω κανονισμού , ούτε τών μεταγενεστέρων κανονισμών πού παρέτειναν τήν ισχύ του , δέν επιτρέπει νά συναχθεί τό συμπέρασμα οτι αποβλέπει στήν ρύθμιση καταστάσεων προϋφισταμένων τής εν λόγω ημερομηνίας .

15 Επομένως , στό δεύτερο ερώτημα προσήκει η απάντηση οτι ούτε ο κανονισμός 2527/80 τού Συμβουλίου , τής 30ής Σεπτεμβρίου 1980 , περί λήψεως ορισμένων τεχνικών μέτρων διατηρήσεως τών αλιευτικών πόρων ούτε οι μεταγενέστεροι κανονισμοί πού παρέτειναν τήν ισχύ του έχουν αναδρομική ισχύ .

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Επί τών δικαστικών εξόδων

16 Τά έξοδα στά οποία υπεβλήθησαν η βελγική κυβέρνηση καί η Επιτροπή τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων , οι οποίες κατέθεσαν παρατηρήσεις στό Δικαστήριο δέν αποδίδονται . Δεδομένου οτι η παρούσα διαδικασία έχει ως πρός τούς διαδίκους τής κυρίας δίκης τόν χαρακτήρα παρεμπίπτοντος , πού ανέκυψε ενώπιον τού εθνικού δικαστηρίου , σ’ αυτό εναπόκειται νά αποφανθεί επί τών δικαστικών εξόδων .

Διατακτικό

Διά ταύτα

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ

κρίνοντας επί τών ερωτημάτων πού τού υπέβαλε τό Rechtbank van eerste aanleg τής Bruges , μέ τήν απόφαση τής 19ης Ιανουαρίου 1981 , αποφαίνεται :

1 ) Μετά τήν λήξη τής προβλεπομένης στό άρθρο 102 τής πράξεως προσχωρήσεως περιόδου , τά Κράτη μέλη δέν έχουν τήν εξουσία νά λαμβάνουν , χωρίς προηγουμένη κατάλληλη διαβούλευση μέ τήν Επιτροπή ή παρά τίς αντιρρήσεις , επιφυλάξεις ή ορους πού διατυπώνει η Επιτροπή , μέτρα διατηρήσεως στόν τομέα τής αλιείας , οπως εκείνα πού περιέχονται στά βελγικά βασιλικά διατάγματα τής 23ης Απριλίου καί 20ής Δεκεμβρίου 1979 , περί λήψεως μέτρων γιά τήν προστασία τών αποθεμάτων ιχθύων , οστρακοδέρμων καί μαλακίων· ούτε τό Κράτος μέλος έχει τό δικαίωμα νά επιβλέπει τήρησή τους , εντός τής ζώνης τής δικαιοδοσίας του , άν τά μέτρα δέν έχουν ληφθεί σύμφωνα μέ τίς προαναφερθείσες υποχρεώσεις του .

2)Ούτε ο κανονισμός τού Συμβουλίου 2527/80 , τής 30ής Σεπτεμβρίου 1980 , περί λήψεως ορισμένων τεχνικών μέτρων διατηρήσεως τών αλιευτικών πόρων ούτε οι μεταγενέστεροι κανονισμοί πού παρέτειναν τήν ισχύ του έχουν αναδρομική ισχύ .

Full & Egal Universal Law Academy