Περίληψη
Διάδικοι
Αντικείμενο της υπόθεσης
Σκεπτικό της απόφασης
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Διατακτικό
Λέξεις κλειδιά
1 . Ελεύθερη κυκλοφορία τών εμπορευμάτων — Βιομηχανική καί εμπορική ιδιοκτησία — Σχέδια καί πρότυπα — Προστασία — Εφαρμογή τού άρθρου 36 τής συνθήκης
( Συνθήκη ΕΟΚ , άρθρο 36 )
2 . Ελεύθερη κυκλοφορία τών εμπορευμάτων — Βιομηχανική καί εμπορική ιδιοκτησία — Σχέδια καί πρότυπα — Προστασία — Προϋποθέσεις καί τρόποι [προστασίας] — Χορήγηση τού αποκλειστικού δικαιώματος μέ τήν πρώτη κατάθεση — Καθορισμός από τό εθνικό δίκαιο
( Συνθήκη ΕΟΚ , άρθρο 36 )
3 . Ανταγωνισμός — Συμφωνίες — Σχέδια καί πρότυπα — Άσκηση τού δικαιώματος — Προϋποθέσεις απαγορεύσεως
( Συνθήκη ΕΟΚ , άρθρο 85 , παράγραφος 1 )
4 . Ελεύθερη κυκλοφορία τών εμπορευμάτων — Βιομηχανική καί εμπορική ιδιοκτησία — Σχέδια καί πρότυπα — Προστασία — Εναντίωση στήν εισαγωγή προϊόντων προελεύσεως κράτους μέλους , πανομοιοτύπων πρός τό κατατεθέν εντός άλλου κράτους μέλους πρότυπο — Προϋποθέσεις — Όρια
( Συνθήκη ΕΟΚ , άρθρο 36 )
Περίληψη
1 . Η προστασία τών σχεδίων καί προτύπων εντάσσεται στήν προστασία τής βιομηχανικής καί εμπορικής ιδιοκτησίας υπό τήν έννοια τού άρθρου 36 τής συνθήκης , καθ’ οσον έχει ως αντικείμενο τόν καθορισμό τών χαρακτηριστικών τής εν λόγω ιδιοκτησίας δικαιωμάτων αποκλειστικότητος .
2 . Ελλείψει ενοποιήσεως στό πλαίσιο τής Κοινότητος ή προσεγγίσεως τών νομοθεσιών , ο καθορισμός τών προϋποθέσεων καί τού τρόπου προστασίας τών σχεδίων καί προτύπων εμπίπτει στήν εθνική νομοθεσία κάθε κράτους μέλους . Τό κοινοτικό δίκαιο , στό παρόν στάδιο εξελίξεώς του , δέν εμποδίζει τήν θέσπιση εθνικών διατάξεων πού προβλέπουν οτι τό αποκλειστικό δικαίωμα επί σχεδίου ή προτύπου αποκτάται μέ τήν πρώτη κατάθεση , χωρίς νά διερευνάται άν ο καταθέτης ειναι καί ο δημιουργός τού προτύπου ή ελκων δικαίωμα από τόν δημιουργό καί χωρίς τά ενδιαφερόμενα πρόσωπα νά έχουν τήν δυνατότητα νά προβάλουν οτι ο καταθέτης δέν ειναι ο δημιουργός τού προτύπου , ο εντολεύς του ή ο εργοδότης του .
3 . Άν καί τό δικαίωμα επί τού προτύπου , ως δικαίωμα εκ τού νόμου , εκφεύγει καθ’ εαυτό από τά συμβατικά ή τά στοιχεία εναρμονισμένης πρακτικής πού προβλέπονται στό άρθρο 85 , παράγραφος 1 , η άσκηση τού εν λόγω δικαιώματος δύναται νά εμπίπτει στίς απαγορεύσεις τής συνθήκης οταν ειναι τό αντικείμενο , τό μέσο ή η συνέπεια μιάς συμφωνίας .
4.Ο κάτοχος δικαιώματος επί προτύπου , πού απεκτήθη δυνάμει τής νομοθεσίας κράτους μέλους , δύναται νά αντιταχθεί στήν εισαγωγή προϊόντων , προελεύσεως άλλου κράτους μέλους , πού έχουν πανομοιότυπη εμφάνιση μέ τό κατατεθέν πρότυπο , υπό τόν ορο τά επίδικα προϊόντα νά έχουν τεθεί σέ κυκλοφορία εντός τού άλλου κράτους μέλους χωρίς τήν παρέμβαση ή τήν συναίνεση τού κατόχου τού δικαιώματος , ή προσώπου πού εξαρτάται από τόν δικαιούχο νομικώς ή οικονομικώς , νά μή υφίσταται μεταξύ τών οικείων φυσικών ή νομικών προσώπων καμμία συμφωνία περιοριστική τού ανταγωνισμού καί , τέλος , τά αντίστοιχα δικαιώματα τών κατόχων τού δικαιώματος επί τού προτύπου εντός τών διαφόρων κρατών μελών νά έχουν δημιουργηθεί χωρίς καμμία μεταξύ τους εξάρτηση .
Διάδικοι
Στήν υπόθεση 144/81 ,
πού έχει ως αντικείμενο αίτηση τού Gerechtshof τής Χάγης πρός τό Δικαστήριο , κατ’ εφαρμογή τού άρθρου 177 τής συνθήκης ΕΟΚ , μέ τήν οποία ζητείται , στό πλαίσιο τής διαφοράς πού εκκρεμεί ενώπιον τού αιτούντος δικαστηρίου μεταξύ
KEURKOOP BV , μέ εδρα τό Ρόττερνταμ ,
εφεσειούσης ,
καί
NANCY KEAN GIFTS BV , μέ εδρα τήν Χάγη ,
εφεσιβλήτου ,
Αντικείμενο της υπόθεσης
η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως πρός τήν ερμηνεία τού άρθρου 36 τής συνθήκης , προκειμένου νά εκτιμηθεί άν ο ενιαίος νόμος τής Μπενελούξ περί βιομηχανικών σχεδίων ή προτύπων , τού οποίου οι οροι εθεσπίσθησαν μέ τήν σύμβαση τής 25ης Οκτωβρίου 1966 ( Tractatenblad 1966 , αριθ . 292 , σ . 3 ), ειναι σύμφωνος πρός τό κοινοτικό δίκαιο ,
Σκεπτικό της απόφασης
1 Μέ απόφαση τής 20ής Μα ΐου 1981 , πού περιήλθε στό Δικαστήριο στίς 5 Ιουνίου 1981 , τό Gerechtshof τής Χάγης υπέβαλε , δυνάμει τού άρθρου 177 τής συνθήκης , δύο προδικαστικά ερωτήματα ως πρός τήν ερμηνεία τών κανόνων τής συνθήκης πού αναφέρονται στήν ελεύθερη κυκλοφορία τών εμπορευμάτων , προκειμένου τό εθνικό δικαστήριο νά δυνηθεί νά προσδιορίσει τούς ορους εφαρμογής , εν όψει τού κοινοτικού δικαίου , τού ενιαίου νόμου Μπενελούξ , περί σχεδίων ή προτύπων , τού οποίου οι οροι εθεσπίσθησαν μέ τήν σύμβαση τής 25ης Οκτωβρίου 1966 ( Tractatenblad 1966 , αριθ . 292 , σ . 3 ) καί πού ετέθη σέ ισχύ τήν 1η Ιανουαρίου 1975 .
2 Από τά στοιχεία πού προσεκόμισε τό εθνικό δικαστήριο προκύπτει οτι η εταιρία Nancy Kean Gifts ( εφ’ εξής : NKG ), τής οποία η εδρα ειναι στήν Χάγη , κατέθεσε , στίς 23 Απριλίου 1979 , στό γραφείο σχεδίων ή προτύπων τής Μπενελούξ ( γραφείο καταθέσεων Μπενελούξ ) τό πρότυπο μιάς γυναικείας τσάντας .
3 Τό κατατεθέν από τήν εταιρία NKG πρότυπο φαίνεται παρόμοιο μέ ενα αμερικανικό πρότυπο , τό οποίο κατετέθη στίς 28 Μαρτίου 1977 ως «US Patent Design 250.734» αναφέροντας ως «Inventor» ( εφευρέτη ) τόν Siegel καί ως εκδοχέα τήν εταιρία Amba Marketing Systems Inc .
4 Η εταιρία NKG , η οποία επραγματοποίησε τίς προμήθειές της από τήν εταιρία Renoc AG , Zug Ελβετίας , αναφέρει οτι η τσάντα πού διαθέτει στό εμπόριο κατασκευάζεται στήν Taiwan , από οπου αποστέλλεται κατ’ ευθείαν στίς Κάτω Χώρες .
5 Στήν αρχή τού 1980 , διαπιστώνοντας οτι μία άλλη εταιρία , η εταιρία Keurkoop BV , πού έχει τήν εδρα της στό Ρόττερνταμ , προσέφερε πρός πώληση μία γυναικεία τσάντα , η οποία ειχε εμφάνιση πού εθεώρησε πανομοιότυπη μέ τό κατατεθέν πρότυπο εκείνης πού επώλει η ίδια , η εταιρία NKG εκίνησε κατά τής Keurkoop μία διαδικασία λήψεως ασφαλιστικών μέτρων , ενώπιον τού προέδρου τού Arrondissementsrechtbank τού Ρόττερνταμ , επικαλουμένη τό αποκλειστικό της δικαίωμα επί τού προτύπου .
6 Σύμφωνα μέ τά στοιχεία πού προσεκόμισε η εταιρία Keurkoop , η εταιρία αυτή επρομηθεύθη τήν επίδικη τσάντα από τήν εξαγωγική εταιρία Formosa Keystone Products Corp ., πού έχει τήν εδρα της στήν Taiwan καί η οποία επρομηθεύετο τήν τσάντα από δύο κατασκευαστές εγκατεστημένους επίσης στήν Taiwan , ήτοι τήν Taiwan Plastic Company καί τήν Ocean Lights Industries Corp .
7 Από τίς γραπτές διευκρινίσεις τών διαδίκων στήν κυρία δίκη καί τής Επιτροπής προκύπτουν , ιδίως , οι ακόλουθες ενδείξεις . Κατά τήν NKG , η επίδικη τσάντα διατίθεται στό εμπόριο στήν Ομοσπονδιακή Δημοκρατία τής Γερμανίας από τήν εταιρία Otto GmbH , η οποία τήν εισάγει απ’ ευθείας από τήν Taiwan . Στό Ηνωμένο Βασίλειο , η τσάντα πωλείται από τήν Nancy Kean Gifts Limited καί στήν Δανία από τό Atelier Nancy APS . Τά δύο αυτά τελευταία νομικά πρόσωπα ανήκουν στόν ίδιο ομιλο μέ τήν NKG , προμηθεύονται δέ επίσης τίς τσάντες , οι οποίες κατασκευάζονται στήν Taiwan , από τήν ελβετική εταιρία Renoc AG . Η Keurkoop προσθέτει οτι η τσάντα πωλείται επίσης στίς Κάτω Χώρες από τήν Otto ( Tilburg ) καί τήν Euro Direct Service ( Tegelen ). Τέλος , κατά τήν Keurkoop καί τήν Επιτροπή , τό ίδιο πρότυπο τσάντας κατετέθη , στίς 18 Απριλίου 1979 , στό γαλλικό μητρώο προτύπων από τόν Peter Herman , τής Νέας Υόρκης .
8 Μέ απόφαση τής 8ης Μα ΐου 1980 , ο πρόεδρος τού Arrondissementsrechtbank τού Ρόττερνταμ εδέχθη τά αιτήματα τής εταιρίας NKG απαγορεύοντας στήν εταιρία Keurkoop «νά κατασκευάζει , εισάγει , πωλεί , προσφέρει πρός πώληση , εκθέτει , παραδίδει , χρησιμοποιεί ή κατέχει γιά εναν από τούς ανωτέρω λόγους , γιά βιομηχανικό ή εμπορικό σκοπό μία ή περισσότερες γυναικείες τσάντες , οι οποίες έχουν τήν ίδια εμφάνιση μέ τό κατατεθέν από τήν αιτούσα σχέδιο ή πού διαφέρουν από αυτό μόνο σέ μικρολεπτομέρειες» .
9 Η εταιρία Keurkoop ήσκησε έφεση κατά τής αποφάσεως αυτής ενώπιον τού Gerechtshof τής Χάγης , τό οποίο εις απάντηση τών δύο πρώτων προβληθέντων λόγων , έλαβε θέση επί πολλών σημείων . Η θέση αυτή πρέπει νά υπομνησθεί λόγω τού οτι αποσαφηνίζει τά προδικαστικά ερωτήματα πού υπεβλήθησαν στό Δικαστήριο .
10 Τό Gerechtshof διεπίστωσε , κατ’ αρχάς , οτι η NKG δέν ειναι η δημιουργός τού σχεδίου τής τσάντας πού κατέθεσε καί οτι δέν προέβη στήν κατάθεσή του ούτε μέ τήν συναίνεση τού δημιουργού ή τού ελκοντος εξ αυτού δικαιώματα γιά τήν Μπενελούξ ούτε δυνάμει οιασδήποτε εννόμου σχέσεως μέ ενα από τά πρόσωπα αυτά .
11 Τό εν λόγω δικαστήριο , εν συνεχεία , διευκρίνισε , στό σημείο 11 τού σκεπτικού τής αποφάσεώς του , τήν έκταση ισχύος τού ενιαίου νόμου Μπενελούξ περί σχεδίων ή προτύπων . Τό Gerechtshof διέλαβε οτι μολονότι , στά κράτη τής Μπενελούξ , η δημιουργία επροστατεύετο από τό δικαίωμα τού δημιουργού , τό αντικείμενο τής προβλεπομένης από τόν ενιαίο νόμο προστασίας ηταν μόνο , κατά τό άρθρο 1 τού εν λόγω νόμου , «η νέα εμφάνιση προϊόντος , τό οποίο έχει μιά πρακτικά χρήσιμη λειτουργία» . Λόγω τής διατυπώσεως τού άρθρου 4 , προϊόντα γνωστά κατά τό παρελθόν , αλλά πού περιέπεσαν σέ λήθη από πεντηκονταετίας στήν Μπενελούξ , δύνανται νά έχουν τήν ιδιότητα τού νέου κατά τήν έννοια τού νόμου . Ούτε ο ενιαίος νόμος διατυπώνει τήν επιταγή νά προκύπτει τό νέο προϊόν από δημιουργική δραστηριότητα , δηλαδή κατ’ ουσίαν , καλλιτεχνική . Αντίθετα από ο,τι υποστηρίζει η Keurkoop , τό άρθρο 3 , παράγραφος 1 , κατά τό οποίο «τό αποκλειστικό δικαίωμα επί σχεδίου ή προτύπου αποκτάται μέ τήν πρώτη κατάθεση» δέν βασίζεται καθόλου στήν εικασία οτι ο καταθέτης ειναι ο δημιουργός . Ο ενιαίος νόμος σκοπεί τήν προστασία τού βιομηχάνου ή τού βιοτέχνη πού επιθυμεί τό προϊόν του , είτε ειναι καλλιτεχνικό είτε ειναι κοινό , νά διακρίνεται από τά άλλα , χωρίς πάντως ο ίδιος ο καταθέτης νά πρέπει νά έχει τήν ιδιότητα τού βιομηχάνου ή τού βιοτέχνη . Ο νόμος σκοπεί νά εμποδίσει γιά ενα ορισμένο χρονικό διάστημα τήν παραποίηση τών προτύπων πού έχουν επιλέξει οι βιομήχανοι καί οι βιοτέχνες , τό δέ κριτήριο τής παραποιήσεως ειναι η δυνατότης νά προκληθεί ευχερώς στό κοινό σύγχυση τών προτύπων .
12 Τό εθνικό δικαστήριο έκρινε οτι , λαμβανομένων υπ’ όψη τών δύο άλλων λόγων εφέσεως πού προέβαλε η Keurkoop , ηταν αναγκαίο νά υποβληθούν στό Δικαστήριο τά εξής δύο προδικαστικά ερωτήματα :
«1 . Συμβιβάζεται μέ τούς κανόνες τής συνθήκης ΕΟΚ πού αφορούν τήν ελεύθερη κυκλοφορία τών εμπορευμάτων , ειδικότερα δέ μέ τίς διατάξεις τού άρθρου 36 , η εφαρμογή τού ενιαίου νόμου τής Μπενελούξ περί σχεδίων καί βιομηχανικών προτύπων οταν τό αποτέλεσμα τού εν λόγω νόμου συνίσταται στό νά παρέχει αποκλειστικό δικαίωμα επί τού σχεδίου , οπως τό αναφερόμενο στόν νόμο αυτό αποτέλεσμα καί τό οποίο έχει τό αντικείμενο καί τήν λειτουργία πού περιγράφονται στήν σκέψη 11 , στό πρόσωπο πού πρώτο τό κατέθεσε στήν αρμοδία αρχή , καί οταν κανένα άλλο πρόσωπο , εκτός από τό πρόσωπο , τό οποίο ισχυρίζεται οτι ειναι ο σχεδιαστής ή ο εντολοδόχος ή ο εργοδότης τού σχεδιαστού , δέν έχει τήν δυνατότητα ν’ αμφισβητήσει τό δικαίωμα τού καταθέτου καί/ή νά αντικρούσει αίτηση εκδόσεως αποφάσεως περί επιβολής απαγορεύσεως , η οποία υπεβλήθη από τόν καταθέτη , προβάλλοντας τό γεγονός οτι ο καταθέτης δέν ειναι ο σχεδιαστής τού προτύπου ούτε ο εντολοδόχος ή ο εργοδότης τού σχεδιαστού .
2.Δύναται η αίτηση εκδόσεως αποφάσεως περί επιβολής απαγορεύσεως ν’ απορριφθεί , οταν αφορά προϊόντα , τά οποία απέκτησε ο καθ’ ου σέ χώρα ανήκουσα στήν κοινή αγορά , εκτός από τήν χώρα ( ανήκουσα επίσης στήν κοινή αγορά ) γιά τήν οποία έχει ζητηθεί η ανωτέρω απόφαση , άν τά δικαιώματα τού καταθέτου , ο οποίος ζητεί τήν εν λόγω απόφαση , δέν θίγονται σ’ αυτή τήν άλλη χώρα μέ τήν διάθεση στό εμπόριο τών προϊόντων αυτών;»
Επί τού πρώτου ερωτήματος
13 Τό πρώτο ερώτημα αναφέρεται , κατ’ ουσίαν , στό κατά πόσον οι διατάξεις τού άρθρου 36 τής συνθήκης επιτρέπουν τήν εφαρμογή εθνικού νόμου , ο οποίος , οπως ο ενιαίος νόμος Μπενελούξ περί σχεδίων καί προτύπων , παρέχει αποκλειστικό δικαίωμα στόν πρώτο καταθέτη προτύπου , χωρίς νά έχουν τήν δυνατότητα άλλα πρόσωπα εκτός από τόν δημιουργό ή τούς ελκοντες εξ αυτού δικαιώματα , προκειμένου νά αμφισβητήσουν τό αποκλειστικό αυτό δικαίωμα ή νά αντικρούσουν αίτηση εκδόσεως αποφάσεως περί επιβολής απαγορεύσεως πού υπέβαλε ο κάτοχος τού εν λόγω δικαιώματος , νά προβάλουν οτι ο καταθέτης δέν ειναι ο δημιουργός τού προτύπου , ο εντολεύς του ή ο εργοδότης του .
14 Ενδείκνυται , προκαταρκτικώς , νά γίνει η παρατήρηση οτι , οπως έχει ήδη κρίνει τό Δικαστήριο γιά τά δικαιώματα ευρεσιτεχνίας , επί τού σήματος καί τού δημιουργού , η προστασία τών σχεδίων καί προτύπων εντάσσεται στήν προστασία τής βιομηχανικής καί εμπορικής ιδιοκτησίας υπό τήν έννοια τού άρθρου 36 , καθ’ οσον έχει ως αντικείμενο τόν καθορισμό τών χαρακτηριστικών τής εν λόγω ιδιοκτησίας δικαιωμάτων αποκλειστικότητος .
15 Ο ενιαίος νόμος Μπενελούξ , σύμφωνα μέ τό πρώτο άρθρο του , δέν προστατεύει παρά μόνο τήν νέα εμφάνιση προϊόντος , τό οποίο έχει μιά πρακτικά χρήσιμη λειτουργία , δηλαδή , κατά τό άρθρο 4 , ενα προϊόν πού δέν ηταν πραγματικά πασίγνωστο στούς ενδιαφερομένους βιομηχάνους καί εμπορικούς κύκλους στό έδαφος τής Μπενελούξ κατά τήν διάρκεια τών προηγουμένων τής καταθέσεως πενήντα ετών . Δυνάμει τού άρθρου 3 , τό αποκλειστικό δικαίωμα επί τού σχεδίου ή προτύπου αποκτάται μέ τήν πρώτη κατάθεση χωρίς νά διερευνάται άν ο καταθέτης ειναι καί ο δημιουργός τού προτύπου ή ελκων δικαίωμα από τόν δημιουργό· ο κανόνας δέ αυτός ευρίσκει τήν αιτιολογία του τόσο στήν λειτουργία τού δικαιώματος επί τού σχεδίου ή τού προτύπου μέσα στήν οικονομική ζωή , οσο καί σέ λόγους απλουστεύσεως καί αποτελεσματικότητος . Τέλος , δυνάμει καί σύμφωνα μέ τούς ορους τού άρθρου 5 τού νόμου , ο δημιουργός τού σχεδίου ή προτύπου δύναται νά διεκδικήσει τό δικαίωμα καταθέσεως επί πενταετίαν καί νά προβάλει τήν ακυρότητα τής καταθέσεως χωρίς χρονικό περιορισμό .
16 Τά χαρακτηριστικά αυτά πού δέν ειναι ούτε εξαντλητικά ούτε περιοριστικά , επιτρέπουν πάντως τόν ισχυρισμό οτι νομοθεσίες πού εμφανίζουν χαρακτηριστικά , οπως τά προαναφερθέντα , ειναι νομοθεσίες προστατευτικές τής βιομηχανικής καί εμπορικής ιδιοκτησίας υπό τήν έννοια τού άρθρου 36 τής συνθήκης .
17 Ειναι αληθές οτι άν καί δυνάμει τού άρθρου 15 τού ενιαίου νόμου Μπενελούξ περί σχεδίων ή προτύπων , κάθε ενδιαφερόμενος , συμπεριλαμβανομένης καί τής εισαγγελικής αρχής , δύναται νά επικαλεσθεί τήν ακυρότητα τών δικαιωμάτων πού απορρέουν από τήν κατάθεση , αμφισβητώντας ιδίως οτι πρόκειται περί νέου προϊόντος , δέν δύναται αντιθέτως νά προβάλει οτι ο καταθέτης δέν ειναι ο δημιουργός τού προτύπου , ο εντολεύς του ή ο εργοδότης του . Λαμβάνοντας υπ’ όψη τόν περιορισμό αυτό , τό εθνικό δικαστήριο διερωτάται κατά πόσον ο ενιαίος αυτός νόμος εμπίπτει στό πεδίο εφαρμογής τού άρθρου 36 τής συνθήκης .
18 Επί τού σημείου αυτού , τό Δικαστήριο δέν δύναται παρά νά διαπιστώσει οτι στό παρόν στάδιο εξελίξεως τού κοινοτικού δικαίου καί ελλείψει ενοποιήσεως στό πλαίσιο τής Κοινότητος ή προσεγγίσεως τών νομοθεσιών , ο καθορισμός τών προϋποθέσεων καί τού τρόπου προστασίας τών σχεδίων καί προτύπων εμπίπτει στήν εθνική νομοθεσία καί , εν προκειμένω , στήν κοινή νομοθεσία πού εθεσπίσθη στό πλαίσιο τής αναφερομένης στό άρθρο 233 τής συνθήκης περιφερειακής ενώσεως , η οποία συνεστήθη μεταξύ τού Βελγίου , τού Λουξεμβούργου καί τών Κάτω Χωρών .
19 Επομένως , οι διατάξεις περί τής ελευθέρας κυκλοφορίας εμπορευμάτων δέν εμποδίζουν τήν θέσπιση διατάξεων σάν αυτές πού περιέχονται στόν ενιαίο νόμο Μπενελούξ περί σχεδίων ή προτύπων , οπως περιγράφονται από τό εθνικό δικαστήριο .
20 Πρέπει , επομένως , στό πρώτο ερώτημα νά δοθεί η απάντηση οτι εθνικές νομοθεσίες πού εμφανίζουν τά χαρακτηριστικά τού ενιαίου νόμου Μπενελούξ περί σχεδίων ή προτύπων εμπίπτουν στίς διατάξεις τού άρθρου 36 τής συνθήκης περί προστασίας τής βιομηχανικής καί εμπορικής ιδιοκτησίας . Στό παρόν στάδιο εξελίξεώς του , τό κοινοτικό δίκαιο δέν αντιτίθεται στήν θέσπιση εθνικών διατάξεων σάν αυτές πού περιέχονται στόν ενιαίο νόμο Μπενελούξ , οπως περιγράφονται από τό εθνικό δικαστήριο .
Επί τού δευτέρου ερωτήματος
21 Τό δεύτερο ερώτημα αναφέρεται , ουσιαστικώς , στό κατά πόσον ο κάτοχος αποκλειστικού δικαιώματος επί προτύπου , προστατευομένου από τήν νομοθεσία κράτους μέλους δύναται , λαμβανομένων υπ’ όψη τών διατάξεων τής συνθήκης , νά επικαλεσθεί τήν εν λόγω νομοθεσία γιά νά αντιταχθεί στήν εισαγωγή προϊόντων πού έχουν πανομοιότυπη εμφάνιση μέ τό κατατεθέν πρότυπο , προελεύσεως ενός τών κρατών μελών τής Κοινότητος , οπου η διάθεσή τους στό εμπόριο δέν προσβάλλει κανένα δικαίωμα τού κατόχου τού αποκλειστικού δικαιώματος εντός τού κράτους εισαγωγής .
22 Πρέπει , πρώτον , νά παρατηρηθεί οτι , κατ’ αρχήν , η προστασία τής βιομηχανικής καί εμπορικής ιδιοκτησίας πού θεσπίζει τό άρθρο 36 θά εστερείτο σημασίας , άν επετρέπετο σέ πρόσωπο άλλο , εκτός τού κατόχου τού δικαιώματος επί τού προτύπου εντός ενός κράτους μέλους , νά διαθέτει στό εμπόριο στό κράτος αυτό προϊόν πού έχει πανομοιότυπη εμφάνιση μέ τό κατατεθέν πρότυπο . Η διαπίστωση αυτή διατηρεί ολη της τήν ισχύ στήν συγκεκριμένη περίπτωση πού αναφέρει τό εθνικό δικαστήριο , οπου πρόσωπο , τό οποίο επιθυμεί νά διαθέσει στό εμπόριο ενα προϊόν εντός ενός κράτους μέλους , τό προμηθεύεται γιά τόν σκοπό αυτό από άλλο κράτος μέλος , οπου η διάθεση στό εμπόριο τού προϊόντος δέν προσβάλλει τά δικαιώματα τού καταθέτου , αποκλειστικού κατόχου τού δικαιώματος επί τού προτύπου εντός τού πρώτου κράτους .
23 Ενδείκνυται , πάντως , νά υπομνησθεί οτι στό πλαίσιο τών διατάξεων περί τής ελευθέρας κυκλοφορίας τών εμπορευμάτων , οι απαγορεύσεις καί οι περιορισμοί επί τών εισαγωγών πρέπει , δυνάμει τού άρθρου 36 , νά δικαιολογούνται , μεταξύ άλλων , από λόγους προστασίας τής βιομηχανικής καί εμπορικής ιδιοκτησίας , καί δέν πρέπει , ιδίως , νά αποτελούν συγκεκαλυμμένους περιορισμούς στό εμπόριο μεταξύ τών κρατών μελών .
24 Τό άρθρο 36 επιδιώκει έτσι νά τονίσει οτι ο συμβιβασμός μεταξύ τών επιταγών τής ελευθέρας κυκλοφορίας τών εμπορευμάτων καί τού σεβασμού πού οφείλεται στά δικαιώματα βιομηχανικής καί εμπορικής ιδιοκτησίας πρέπει νά πραγματοποιείται κατά τέτοιο τρόπο ωστε νά εξασφαλίζεται η προστασία τής νομίμου ασκήσεως τών παρεχομένων από τίς εθνικές νομοθεσίες δικαιωμάτων , υπό τήν μορφή «δικαιολογημένων» απαγορεύσεων επί τών εισαγωγών υπό τήν έννοια τού άρθρου αυτού , αλλά , αντιθέτως , νά αποκλείεται οιαδήποτε καταχρηστική άσκηση τών ιδίων δικαιωμάτων , η οποία ειναι φύσεως ικανής νά διατηρήσει ή δημιουργήσει τεχνητές στεγανοποιήσεις στό εσωτερικό τής κοινής αγοράς . Η άσκηση τών δικαιωμάτων βιομηχανικής καί εμπορικής ιδιοκτησίας πού παρέχονται από τήν εθνική νομοθεσία πρέπει , συνεπώς , νά περιορίζεται στό αναγκαίο γιά τόν συμβιβασμό αυτόν μέτρο .
25 Κατά παγία νομολογία , ο κάτοχος δικαιώματος βιομηχανικής καί εμπορικής ιδιοκτησίας πού προστατεύεται από τήν νομοθεσία κράτους μέλους δέν δύναται νά επικαλεσθεί τήν εν λόγω νομοθεσία γιά νά αντιταχθεί στήν εισαγωγή ή στή διάθεση στό εμπόριο προϊόντος , τό οποίο διετέθη νομίμως στήν αγορά άλλου κράτους μέλους , από τόν ίδιο τόν κάτοχο τού δικαιώματος , μέ τήν συναίνεσή του ή από πρόσωπο πού εξαρτάται από αυτόν νομικώς ή οικονομικώς .
26 Επί πλέον , ο κάτοχος αποκλειστικού δικαιώματος δέν δύναται νά επικαλεσθεί τό δικαίωμά του άν η απαγόρευση εισαγωγής ή διαθέσεως στό εμπόριο , τήν οποία επικαλείται , συνδέεται μέ συμφωνία περιοριστική τού ανταγωνισμού στό εσωτερικό τής Κοινότητος , αντίθετης πρός τίς διατάξεις τής συνθήκης καί , ιδίως , πρός τίς διατάξεις τού άρθρου 85 .
27 Πράγματι , άν καί τό δικαίωμα επί τού προτύπου , ως δικαίωμα εκ τού νόμου , εκφεύγει καθ’ εαυτό από τά συμβατικά ή τά στοιχεία εναρμονισμένης πρακτικής πού προβλέπονται στό άρθρο 85 , παράγραφος 1 , η άσκηση τού εν λόγω δικαιώματος δύναται νά εμπίπτει στίς απαγορεύσεις τής συνθήκης οταν ειναι τό αντικείμενο , τό μέσο ή η συνέπεια μιάς συμφωνίας .
28 Εναπόκειται , επομένως , στόν εθνικό δικαστή νά εξακριβώνει , σέ κάθε περίπτωση , άν η άσκηση τού σχετικού αποκλειστικού δικαιώματος οδηγεί σέ μία από τίς καταστάσεις πού εμπίπτουν στίς απαγορεύσεις τού άρθρου 85 καί οι οποίες , στό πλαίσιο τής ασκήσεως τών δικαιωμάτων αποκλειστικότητος επί τών σχεδίων καί προτύπων , δύνανται νά λάβουν πολύ διαφορετικές μορφές , οπως παραδείγματος χάρη εκείνη τών προσώπων πού θά κατέθεταν συγχρόνως ή διαδοχικώς τό ίδιο πρότυπο σέ διάφορα κράτη μέλη προκειμένου νά διαμοιρασθούν τίς αγορές στό εσωτερικό τής Κοινότητος .
29 Από τά ανωτέρω συνάγεται οτι στό δεύτερο ερώτημα προσήκει η απάντηση οτι ο κάτοχος δικαιώματος επί προτύπου , πού απεκτήθη δυνάμει τής νομοθεσίας κράτους μέλους , δύναται νά αντιταχθεί στήν εισαγωγή προϊόντων , προελεύσεως άλλου κράτους μέλους , πού έχουν πανομοιότυπη εμφάνιση μέ τό κατατεθέν πρότυπο , υπό τόν ορο τά επίδικα προϊόντα νά έχουν τεθεί σέ κυκλοφορία εντός τού άλλου κράτους μέλους , χωρίς τήν παρέμβαση ή τήν συναίνεση τού κατόχου τού δικαιώματος ή προσώπου πού εξαρτάται από τόν δικαιούχο νομικώς ή οικονομικώς , νά μή υφίσταται μεταξύ τών οικείων φυσικών ή νομικών προσώπων καμμία συμφωνία περιοριστική τού ανταγωνισμού καί , τέλος , τά αντίστοιχα δικαιώματα τών κατόχων τού δικαιώματος επί τού προτύπου εντός τών διαφόρων κρατών μελών νά έχουν δημιουργηθεί χωρίς καμμία μεταξύ τους εξάρτηση .
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Επί τών δικαστικών εξόδων
30 Τά έξοδα στά οποία υπεβλήθησαν η κυβέρνηση τών Κάτω Χωρών , η κυβέρνηση τού Ηνωμένου Βασιλείου , η γαλλική κυβέρνηση καί η Επιτροπή τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων πού κατέθεσαν παρατηρήσεις στό Δικαστήριο δέν αποδίδονται . Δεδομένου οτι η παρούσα διαδικασία έχει ως πρός τούς διαδίκους τής κυρίας δίκης τόν χαρακτήρα παρεμπίπτοντος , πού ανέκυψε ενώπιον τού εθνικού δικαστηρίου , σ’ αυτό εναπόκειται νά αποφανθεί επί τών δικαστικών εξόδων .
Διατακτικό
Διά ταύτα ,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
κρίνοντας επί τών ερωτημάτων πού τού υπέβαλε μέ απόφαση τής 20ής Μα ΐου 1981 , τό Gerechtshof τής Χάγης , αποφαίνεται :
1 ) Εθνικές νομοθεσίες πού εμφανίζουν τά χαρακτηριστικά τού ενιαίου νόμου Μπενελούξ περί σχεδίων ή προτύπων εμπίπτουν στίς διατάξεις τού άρθρου 36 τής συνθήκης περί προστασίας τής βιομηχανικής καί εμπορικής ιδιοκτησίας . Στό παρόν στάδιο εξελίξεώς του , τό κοινοτικό δίκαιο δέν αντιτίθεται στήν θέσπιση εθνικών διατάξεων σάν αυτές πού περιέχονται στόν ενιαίο νόμο Μπενελούξ , οπως περιγράφονται από τό εθνικό δικαστήριο .
2)Ο κάτοχος δικαιώματος επί προτύπου , πού απεκτήθη δυνάμει τής νομοθεσίας κράτους μέλους , δύναται νά αντιταχθεί στήν εισαγωγή προϊόντων , προελεύσεως άλλου κράτους μέλους , πού έχουν πανομοιότυπη εμφάνιση μέ τό κατατεθέν πρότυπο , υπό τόν ορο τά επίδικα προϊόντα νά έχουν τεθεί σέ κυκλοφορία εντός τού άλλου κράτους μέλους χωρίς τήν παρέμβαση ή τήν συναίνεση τού κατόχου τού δικαιώματος ή προσώπου πού εξαρτάται από τόν δικαιούχο νομικώς ή οικονομικώς , νά μή υφίσταται μεταξύ τών οικείων φυσικών ή νομικών προσώπων καμμία συμφωνία περιοριστική τού ανταγωνισμού καί , τέλος , τά αντίστοιχα δικαιώματα τών κατόχων δικαιώματος επί τού προτύπου εντός τών διαφόρων κρατών μελών νά έχουν δημιουργηθεί χωρίς καμμία μεταξύ τους εξάρτηση .
Full & Egal Universal Law Academy