Περίληψη
Διάδικοι
Αντικείμενο της υπόθεσης
Σκεπτικό της απόφασης
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Διατακτικό
Λέξεις κλειδιά
1 . Γεωργία — Κοινή οργάνωση αγορών — Διάκριση μεταξύ παραγωγών ή καταναλωτών τής Κοινότητος — Απαγόρευση — Σημασία
( Συνθήκη ΕΟΚ άρθρο 40 παράγραφος 3 εδάφιο 2 )
2 . ΕΟΚ — Εξωτερικές σχέσεις — Αρχή τής απαγορεύσεως τών διακρίσεων — Έλλειψη
3 . Κοινή εμπορική πολιτική — Εμπορικές ανταλλαγές μέ τίς τρίτες χώρες — Κοινοτικά μέτρα προστασίας — Επιτρεπτό — Προϋποθέσεις
( Συνθήκη ΕΟΚ άρθρο 110 )
4 . Κοινή εμπορική πολιτική — Ρύθμιση από τά κοινοτικά όργανα — Εξουσία εκτιμήσεως — Δικαιολογημένη εμπιστοσύνη τών επιχειρηματιών γιά τήν διατήρηση υφισταμένης καταστάσεως — Έλλειψη
Περίληψη
1 . Η απαγόρευση τών διακρίσεων πού εξαγγέλλεται στό άρθρο 40 , παράγραφος 3 , εδάφιο 2 τής συνθήκης ΕΟΚ ειναι η ειδικότερη έκφραση τής γενικής αρχής τής ισότητος , η οποία περιλαμβάνεται μεταξύ τών θεμελιωδών αρχών τού κοινοτικού δικαίου . Σύμφωνα μέ τήν αρχή αυτή ομοιες καταστάσεις δέν πρέπει νά ρυθμίζονται μέ διαφορετικό τρόπο , εκτός άν η διαφορετική αντιμετώπιση δικαιολογείται αντικειμενικώς .
2 . Στήν συνθήκη ΕΟΚ δέν υπάρχει γενική αρχή , τήν οποία δύνανται νά επικαλεσθούν οι κοινοτικοί πολίτες καί βάσει τής οποίας η Κοινότης υποχρεούται στίς εξωτερικές της σχέσεις νά παρέχει στίς τρίτες χώρες ίση μεταχείριση από κάθε άποψη .
3 . Τό άρθρο 110 τής συνθήκης ΕΟΚ δέν πρέπει νά ερμηνευθεί υπό τήν έννοια οτι απαγορεύεται από τήν συνθήκη στήν Κοινότητα νά λαμβάνει οιοδήποτε μέτρο , τό οποίο δύναται νά επηρεάσει τό εμπόριο μέ τίς τρίτες χώρες , ιδίως οταν ενα τέτοιο μέτρο , λόγω απειλής σοβαρής διαταραχής τής Κοινής Αγοράς , πού δύναται νά θέσει σέ κίνδυνο τούς στόχους τού άρθρου 39 τής συνθήκης ΕΟΚ , ειναι αναγκαίο καί στηρίζεται στίς διατάξεις τού κοινοτικού δικαίου .
4 . Εφ’ οσον τά όργανα τής Κοινότητος διαθέτουν πεδίο εκτιμήσεως κατά τήν επιλογή τών αναγκαίων γιά τήν εφαρμογή τής εμπορικής πολιτικής τους μέσων , δέν δικαιολογούνται οι επιχειρηματίες νά τρέφουν εμπιστοσύνη στήν διατήρηση υπαρχουσών καταστάσεων , οι οποίες δύνανται νά μεταβληθούν μέ αποφάσεις πού τά όργανα αυτά εκδίδουν εντός τών ορίων τής διακριτικής τους εξουσίας .
Διάδικοι
Στήν υπόθεση 245/81 ,
πού έχει ως αντικείμενο αίτηση τού Hessischer Verwaltungsgerichtshof πρός τό Δικαστήριο , κατ’ εφαρμογή τού άρθρου 177 τής συνθήκης ΕΟΚ , μέ τήν οποία ζητείται στό πλαίσιο τής εκκρεμούσης ενώπιον τού αιτούντος δικαστηρίου διοικητικής δίκης μεταξύ
EDEKA ZENTRALE AG , Αμβούργο ,
καί
ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ , εκπροσωπουμένης από τό Bundesamt fuer Ernaehrung und Forstwirtschaft ( Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Διατροφής καί Δασοπονίας ), Φραγκφούρτη επί τού Μάϊν ,
Αντικείμενο της υπόθεσης
η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως πρός τό κύρος τού κανονισμού 1102/78 τής Επιτροπής , τής 25ης Μα ΐου 1978 , περί λήψεως μέτρων διασφαλίσεως κατά τήν εισαγωγή κονσερβών μανιταριών ( ABl . L 139 , σ . 26 ),
Σκεπτικό της απόφασης
1 Μέ διάταξη τής 17ης Αυγούστου 1981 , πού περιήλθε στό Δικαστήριο στίς 9 Σεπτεμβρίου 1981 , τό Hessischer Verwaltungsgerichtshof υπέβαλε , δυνάμει τού άρθρου 177 τής συνθήκης ΕΟΚ , προδικαστικό ερώτημα ως πρός τό κύρος τού κανονισμού 1102/78 τής Επιτροπής , τής 25ης Μα ΐου 1978 , περί λήψεως μέτρων διασφαλίσεως κατά τήν εισαγωγή κονσερβών μανιταριών ( ABl . L 139 , σ . 26 ).
2 Τό ερώτημα αυτό ανέκυψε στά πλαίσια διοικητικής δίκης μεταξύ τής Edeka Zentrale AG , Αμβούργο , καί τής Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας τής Γερμανίας , εκπροσωπουμένης από τό Bundesamt fuer Ernaehrung und Forstwirtschaft ( Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Διατροφής καί Δασοπονίας ). Η Edeka , η οποία εισάγει κονσέρβες μανιταριών από τήν Ταϊβάν καί τήν Νότιο Κορέα , εζήτησε στίς 25 Σεπτεμβρίου 1979 από τό Bundesamt fuer Ernaehrung und Forstwirtschaft τήν χορήγηση αδειών εισαγωγής γιά δύο παρτίδες μανιταριών από τίς εν λόγω χώρες . Οι αιτήσεις απερρίφθησαν μέ τήν αιτιολογία οτι βάσει τού κανονισμού 1102/78 ειχε ανασταλεί η χορήγηση αδειών εισαγωγής γιά κονσέρβες μανιταριών από τήν Ταϊβάν καί τήν Νότιο Κορέα .
3 Κατά τό άρθρο 1 τού ανωτέρω κανονισμού , ο οποίος εξεδόθη υστερα από συμφωνία πού συνήφθη στίς 3 Απριλίου 1978 μεταξύ τής Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητος καί τής Λαϊκής Δημοκρατίας τής Κίνας ( ABl . L 123 , 1978 , σ . 2 ), αναστέλλεται η χορήγηση πιστοποιητικών εισαγωγής κονσερβών μανιταριών από 26ης Μα ΐου 1978 . Βάσει ομως τού άρθρου 2 , παράγραφος 1 , εξαιρούνται τής εφαρμογής τών μέτρων αυτών τά προϊόντα πού προέρχονται από χώρες «γιά τίς οποίες η Επιτροπή δέχεται οτι ειναι σέ θέση νά εγγυηθούν οτι οι εξαγωγές τους πρός τήν Κοινότητα δέν θά υπερβούν ορισμένη ποσότητα , εγκεκριμένη από τήν Επιτροπή» . Τό άρθρο 3 ορίζει οτι τό άρθρο 2 εφαρμόζεται υπέρ τής Λαϊκής Δημοκρατίας τής Κίνας .
4 Μέ τόν κανονισμό 1213/78 τής Επιτροπής , τής 5ης Ιουνίου 1978 , περί μή εφαρμογής τών μέτρων διασφαλίσεως κατά τήν εισαγωγή κονσερβών μανιταριών ( ABl . L 150 , σ . 5 ) η ισχύς τής εξαιρετικής αυτής ρυθμίσεως επεξετάθη στά προϊόντα καταγωγής Ταϊβάν· ο εν λόγω κανονισμός ομως κατηργήθη από τόν κανονισμό 1449/78 τής Επιτροπής , τής 28ης Ιουνίου 1978 ( ABl . L 173 , σ . 25 ).
5 Ο κανονισμός 1102/78 εστηρίχθη στόν κανονισμό 516/77 τού Συμβουλίου , τής 14ης Μαρτίου 1977 , περί κοινής οργανώσεως αγοράς στόν τομέα τών μεταποιημένων οπωροκηπευτικών ( ΕΕ ειδ . έκδ . 03/017 , σ . 226 ). Τό άρθρο 14 τού κανονισμού αυτού εξουσιοδοτεί τήν Επιτροπή νά λάβει τά απαιτούμενα μέτρα οταν , εντός τής Κοινότητος , η αγορά ενός ή περισσοτέρων προϊόντων πού εμπίπτουν στήν κοινή οργάνωση αγοράς τών μεταποιημένων οπωροκηπευτικών υφίσταται ή απειλείται νά υποστεί , λόγω τών εισαγωγών ή εξαγωγών , σοβαρές διαταραχές , πού δύνανται νά θέσουν σέ κίνδυνο τούς στόχους τού άρθρου 39 τής συνθήκης . Βάσει τού άρθρου 2 , παράγραφος 2 , τού κανονισμού 521/77 τού Συμβουλίου , τής 14ης Μαρτίου 1977 , περί καθορισμού τών λεπτομερειών εφαρμογής τών μέτρων διασφαλίσεως στόν τομέα τών μεταποιημένων προϊόντων μέ βάση τά οπωροκηπευτικά ( ΕΕ ειδ . έκδ . 03/017 , σ . 251 ) τέτοια μέτρα πρέπει νά λαμβάνονται μόνον κατά τήν έκταση καί γιά τήν διάρκεια πού ειναι απολύτως αναγκαία .
6 Κατά τήν Edeka Zentrale AG ο κανονισμός 1102/78 παραβιάζει ορισμένες αρχές τού κοινοτικού δικαίου , ιδίως τήν απαγόρευση διακρίσεων τού άρθρου 40 , παράγραφος 3 , εδάφιο 2 τής συνθήκης ΕΟΚ , καί επομένως ειναι άκυρος . Γι’ αυτό ήσκησε προσφυγή ενώπιον τού Verwaltungsgericht ζητώντας νά αναγνωρισθεί οτι τό Bundesamt fuer Ernaehrung und Forstwirtschaft υπεχρεούτο νά τής χορηγήσει τίς αιτηθείσες άδειες εισαγωγής .
7 Γιά νά δυνηθεί νά αποφανθεί επί τού αιτήματος αυτού τό Hessischer Verwaltungsgerichtshof , τό οποίο επελήφθη τής διαφοράς κατ’ έφεση , υπέβαλε τό ακόλουθο ερώτημα :
«Ο κανονισμός ΕΟΚ 1102/78 τής Επιτροπής , τής 25ης Μα ΐου 1978 , περί λήψεως μέτρων διασφαλίσεως κατά τήν εισαγωγή κονσερβών μανιταριών ( ABl . L 139/26 τής 26ης Μα ΐου 1978 ) ηταν έγκυρος ή αντέβαινε στήν απαγόρευση τών διακρίσεων , επειδή — οπως ισχυρίζεται η προσφεύγουσα — απέκλειε στήν ουσία πλήρως ορισμένους εισαγωγείς από τής πραγματοποίηση εισαγωγών από τρίτες χώρες;»
8 Όπως προκύπτει από τήν δικογραφία , η προσφεύγουσα στήν κυρία δίκη δέν αμφισβητεί οτι η λήψη καί διατήρηση τών μέτρων διασφαλίσεως γιά τά έτη 1978 καί 1979 ηταν αναγκαία γιά τήν αντιμετώπιση τού κινδύνου σοβαρών διαταραχών τής αγοράς , οι οποίοι θέτουν σέ κίνδυνο τούς σκοπούς τού άρθρου 39 τής συνθήκης . Εξ άλλου , ναί μέν κατά τήν έγγραφη διαδικασία ισχυρίσθη οτι η Επιτροπή δέν εδικαιούτο κατά τήν θέσπιση μέτρων αγροτικής πολιτικής νά λάβει υπ’ όψη της εκτιμήσεις φύσεως εμπορικής πολιτικής , δέν επέμεινε ομως στό επιχείρημα αυτό κατά τήν προφορική διαδικασία .
9 Η προσφεύγουσα στήν κυρία δίκη παραπονείται , εν τούτοις , οτι ο κανονισμός 1102/78 εισάγει διάκριση μεταξύ τών εισαγωγέων , η οποία απαγορεύεται από τό άρθρο 40 , παράγραφος 3 , εδάφιο 2 τής συνθήκης καί οτι αντιβαίνει πρός τίς αρχές τής αναλογικότητος καί τής προστασίας τής δικαιολογημένης εμπιστοσύνης . Πράγματι , λόγω τής αιφνιδίας μεταβολής τής πολιτικής πού ηκολουθείτο προηγουμένως , ο κανονισμός αυτός τήν εμποδίζει νά προμηθευθεί κονσέρβες μανιταριών από τήν Ταϊβάν καί τήν Νότιο Κορέα , τήν έθεσε δέ σέ δυσμενή θέση έναντι τών ανταγωνιστών της , οι οποίοι έκαναν εισαγωγές κονσερβών από τήν Λαϊκή Δημοκρατία τής Κίνας .
10 Πρέπει επομένως νά εξετασθεί , άν η πολιτική πού ακολούθησε η Επιτροπή εν σχέσει πρός τήν εισαγωγή τών εν λόγω προϊόντων ειναι σύμφωνη μέ τίς αναφερθείσες αρχές .
Επί τής αρχής τής απαγορεύσεως τών διακρίσεων
11 Οπως εδέχθη τό Δικαστήριο μέ τίς αποφάσεις του τής 19ης Οκτωβρίου 1977 ( Ruckdeschel , συνεκδικασθείσες υποθέσεις 117/76 καί 16/77 , Slg . σ . 1753· Moulins et Huileries de Pont-a-Mousson , συνεκδικασθείσες υποθέσεις 124/76 καί 20/77 , Slg . σ . 1795 ), η απαγόρευση τών διακρίσεων πού εξαγγέλλεται στό άρθρο 40 , παράγραφος 3 , εδάφιο 2 τής συνθήκης ΕΟΚ ειναι η ειδικότερη έκφραση τής γενικής αρχής τής ισότητος , η οποία περιλαμβάνεται μεταξύ τών θεμελιωδών αρχών τού κοινοτικού δικαίου . Σύμφωνα μέ τήν αρχή αυτή ομοιες καταστάσεις δέν πρέπει νά ρυθμίζονται μέ διαφορετικό τρόπο , εκτός άν η διαφορετική αντιμετώπιση δικαιολογείται αντικειμενικώς .
12 Δεδομένου οτι η φερομένη διαφορά μεταχειρίσεως μεταξύ εισαγωγέων προκύπτει από τή διαφορά μεταχειρίσεως στήν οποία προβαίνει ο κανονισμός 1102/78 , μεταξύ τών ενδιαφερομένων χωρών εξαγωγής , καί η οποία βασίζεται στό γεγονός οτι , αντιθέτως απ’ ο,τι η Ταϊβάν καί η Νότιος Κορέα , μόνη η Λαϊκή Δημοκρατία τής Κίνας εδήλωσε οτι δέχεται νά περιορίσει τίς εξαγωγές της πρός τήν Κοινότητα , η αιτίαση κατά τού αμφισβητουμένου κανονισμού αφορά στήν πραγματικότητα τήν πολιτική πού ακολούθησε η Επιτροπή , οταν διεξήγαγε διαπραγματεύσεις μέ τίς εν λόγω χώρες γιά νά συνάψει μέ αυτές συμφωνίες αυτοπεριορισμού .
13 Πρέπει επομένως νά εξετασθεί άν η πολιτική αυτή ηταν αυθαίρετη , ιδίως , άν οι πρός εισαγωγή ποσότητες , τίς οποίες ειχε προτείνει η Επιτροπή στίς τρίτες χώρες ως βάση γιά συμφωνία αυτοπεριορισμού , ευρίσκοντο σέ εύλογη σχέση μέ τίς ανάγκες τής αγοράς τής Κοινότητας .
14 Κατ’ αρχάς , οσον αφορά τό έτος 1978 , από τά στοιχεία πού προσεκόμισε η Επιτροπή συνάγεται οτι , τόσο οι προταθείσες σέ κάθε μία από τίς τρείς ενδιαφερόμενες χώρες ποσότητες κονσερβών μανιταριών πρός εισαγωγή , οσο καί οι πράγματι εξαχθείσες από τίς τρείς αυτές χώρες πρός τήν Κοινότητα ποσότητες , ειχαν καθορισθεί βάσει τού μέσου αριθμού τών κατά τά προηγούμενα έτη εξαχθέντων ετησίως τόννων , χωρίς νά έχει αναγνωρισθεί καμμία ευνοϊκή μεταχείριση σέ οποιαδήποτε από τίς εν λόγω χώρες . Όσον αφορά τό έτος 1978 , επομένως , ο κανονισμός 1102/78 δέν δύναται νά έχει προξενήσει βλάβη στήν προσφεύγουσα στήν κυρία δίκη .
15 Η εκτίμηση αυτή δέν επηρεάζεται από τό γεγονός οτι ο αμφισβητούμενος κανονισμός αφορά μόνον τίς εισαγωγές από τήν Ταϊβάν καί τήν Νότιο Κορέα , καί όχι τίς εισαγωγές από τήν Λαϊκή Δημοκρατία τής Κίνας . Τό γεγονός οτι ο εν λόγω κανονισμός απέκλεισε από τό πεδίο εφαρμογής του μόνον τήν Λαϊκή Δημοκρατία τής Κίνας , οφείλεται στό οτι μόνον η χώρα αυτή ειχε πράγματι περιορίσει τίς εξαγωγές της πρός τήν Κοινότητα βάσει τών προταθεισών ποσοτήτων .
16 Όσον αφορά τήν Ταϊβάν , δέν ειναι δυνατόν νά προσαφθεί στήν Επιτροπή οτι κατά τήν έκδοση τού κανονισμού στίς 25 Μα ΐου 1978 δέν έλαβε υπ’ όψη τό τηλετύπημα τών αρχών τής Ταϊβάν τής 23ης Μα ΐου 1978 , μέ τό οποίο εδήλωναν οτι προετίθεντο νά περιορίσουν τίς εξαγωγές σέ ποσότητα , πού αντιστοιχούσε περίπου στήν προταθείσα . Λαμβανομένου υπ’ όψη τού επείγοντος χαρακτήρος τών μέτρων πού έπρεπε νά ληφθούν , η Επιτροπή εδικαιούτο νά περατώσει τήν τρέχουσα διαδικασία καί ακολούθως , εντός ευλόγου προθεσμίας , νά προβεί στίς αναγκαίες διαπιστώσεις , πρίν εξαιρέσει καί τήν Ταϊβάν από τήν εφαρμογή τών μέτρων διασφαλίσεως μέ τόν κανονισμό 1213/78 , τής 5ης Ιουνίου 1978 . Αφού , εν συνεχεία , επληροφορήθη οτι η Ταϊβάν ειχε ήδη πωλήσει καί εξακολουθούσε νά πωλεί κονσέρβες μανιταριών , πού υπερέβαιναν τήν συμφωνηθείσα ποσότητα , ορθώς κατήργησε μέ τόν κανονισμό 1449/78 , τής 28ης Ιουνίου 1978 , τήν εξαιρετική αυτή ρύθμιση .
17 Αντιθέτως , οσον αφορά τό έτος 1979 , από τήν σύγκριση τών ποσοτήτων πού αντιστοίχως προετάθησαν στίς τρείς ενδιαφερόμενες χώρες καί τών εισαχθεισών απ’ αυτές ποσοτήτων συνάγεται ευνοϊκή μεταχείριση τής Λαϊκής Δημοκρατίας τής Κίνας σέ βάρος τής Ταϊβάν καί τής Νοτίου Κορέας , η οποία δύναται νά βλάψει τήν προσφεύγουσα στήν κυρία δίκη .
18 Από τίς διευκρινίσεις ομως τής Επιτροπής προκύπτει οτι διετήρησε αμετάβλητο τόν κανονισμό 1102/78 γιά τό 1979 , εξήρεσε δηλαδή από τό πεδίο εφαρμογής του μόνον τήν Λαϊκή Δημοκρατία τής Κίνας καί όχι τήν Ταϊβάν καί τήν Νότιο Κορέα , διότι μόνον η Λαϊκή Δημοκρατία τής Κίνας ειχε δηλώσει εξ αρχής οτι ηταν διατεθειμένη νά συνάψει συμφωνία αυτοπεριορισμού , ενώ η Νότιος Κορέα μόλις τόν Σεπτέμβριο τού 1979 εδήλωσε οτι δέχεται νά περιορίσει τίς εξαγωγές της πρός τήν Κοινότητα , χωρίς ομως νά κάνει πράγματι χρήση τών ποσοστώσεων , πού τής ειχαν χορηγηθεί , οι δέ διαπραγματεύσεις μέ τήν Ταϊβάν κατέληξαν σέ συμφωνία αυτοπεριορισμού μόλις τόν Φεβρουάριο τού 1980 . Η Επιτροπή ηύξησε τήν αρχικώς , γιά τήν Λαϊκή Δημοκρατία τής Κίνας , καθορισθείσα ποσόστωση τόν Ιούλιο καί τόν Αύγουστο τού 1979 , αφού έλαβε υπ’ όψη τήν πορεία τών διαπραγματεύσεων μέ τίς τρείς αυτές χώρες καί αφού διεπίστωσε οτι η κοινοτική αγορά ηδύνατο νά απορροφήσει κι άλλες ποσότητες .
19 Στόν τομέα τής εμπορικής πολιτικής τά κοινοτικά όργανα διαθέτουν εξουσία εκτιμήσεως καί , οπως έκρινε τό Δικαστήριο μέ τήν απόφαση τής 22ας Ιανουαρίου 1976 ( Balkan-Import-Export , υπόθεση 55/75 , Slg . σ . 19 ), στή συνθήκη ΕΟΚ δέν υπάρχει γενική αρχή , τήν οποία δύνανται νά επικαλεσθούν οι κοινοτικοί πολίτες καί βάσει τής οποίας η Κοινότης υποχρεούται στίς εξωτερικές της σχέσεις νά παρέχει στίς τρίτες χώρες ίση μεταχείριση από κάθε άποψη . Κατά συνέπεια , δέν δύναται νά επικριθεί η ρύθμιση τής Επιτροπής οτι οδήγησε σέ μετατόπιση τού ρεύματος εισαγωγών από τήν Ταϊβάν καί τήν Νότιο Κορέα πρός τήν Λαϊκή Δημοκρατία τής Κίνας .
20 Υπ’ αυτές τίς προϋποθέσεις καί εν όψει τών ανωτέρω συνθηκών , ο κανονισμός 1102/78 αναταποκρίνεται στίς ανάγκες τής αγοράς τής Κοινότητος τόσο γιά τό έτος 1978 , οσο καί γιά τό έτος 1979 , η δέ διαφοροποίηση πού κάνει μεταξύ τών ενδιαφερομένων χωρών εξαγωγής καί , επομένως , καί μεταξύ τών επιχειρηματιών πού εισάγουν από τίς εν λόγω χώρες , πρέπει νά θεωρηθεί ως αντικειμενικώς δικαιολογημένη . Κατά συνέπεια , ο ισχυρισμός οτι συντρέχει παράβαση τού άρθρου 40 , παράγραφος 3 , εδάφιο 2 τής συνθήκης ΕΟΚ πρέπει νά απορριφθεί .
Επί τής αρχής τής αναλογικότητος
21 Η προσφεύγουσα στήν κυρία δίκη ισχυρίζεται , επί πλέον , οτι κι άν ακόμη γίνει δεκτό οτι η διαφορετική μεταχείριση πού εισάγει ο επίμαχος κανονισμός ειναι δικαιολογημένη , αντιβαίνει πρός τήν αρχή τής αναλογικότητος , η οποία απο τελεί τμήμα τής κοινοτικής εννόμου τάξεως , δεδομένου οτι απολήγει σέ σχεδόν πλήρη απαγόρευση τών εισαγωγών από τήν Ταϊβάν καί τήν Νότιο Κορέα , οι δέ εισαγωγείς υφίστανται τίς υπερβολικά επαχθείς συνέπειες τής απαγορεύσεως αυτής .
22 Όπως εδέχθη τό Δικαστήριο μέ τήν απόφαση τής 5ης Μα ΐου 1981 ( Duerbeck , υπόθεση 112/80 , Slg . 1095 ), η προσπάθεια τής Επιτροπής νά επιτύχει , πρό τής θεσπίσεως αναγκαστικών μέτρων , συμφωνία μέ τίς χώρες εξαγωγής γιά αυτοπεριορισμό τών εξαγωγών τους πρός τήν Κοινότητα , δέν δύναται νά θεωρηθεί ασυμβίβαστη πρός τό κοινοτικό δίκαιο , δεδομένου οτι εκφράζει τήν προσπάθεια τής Κοινότητος νά χρησιμοποιήσει τά αναγκαστικά μέτρα μόνον ως έσχατο μέσο . Μία τέτοια προσπάθεια ειναι κατά μείζονα λόγο επιτρεπτή στήν προκειμένη περίπτωση , δεδομένου οτι τόσο ο βασικός κανονισμός 516/77 τού Συμβουλίου , τής 14ης Μαρτίου 1977 , οσο καί ο εκτελεστικός κανονισμός 521/77 τού Συμβουλίου , τής ιδίας ημερομηνίας , ορίζουν οτι τά μέτρα διασφαλίσεως πρέπει νά περιορίζονται στό απολύτως αναγκαίο .
23 Από τά ανωτέρω συνάγεται οτι η Επιτροπή δύναται , κατά τήν θέσπιση μέτρων διασφαλίσεως , νά λάβει υπ’ όψη , άν μία τρίτη χώρα διατίθεται νά δεχθεί αυτοπεριορισμό τών εξαγωγών της πρός τήν Κοινότητα . Δέν ειναι επομένως δυνατόν νά τής προσαφθεί οτι υπερέβη τά ορια τής διακριτικής της εξουσίας απαγορεύοντας σχεδόν πλήρως τίς εισαγωγές από τήν Ταϊβάν καί τήν Νότιο Κορέα , χώρες , οι οποίες δέν συνήνεσαν σέ τέτοιο αυτοπεριορισμό , υπέρ τών εισαγωγών από τήν Λαϊκή Δημοκρατία τής Κίνας , η οποία ειχε συνάψει συμφωνία αυτοπεριορισμού , ακόμη καί άν μιά τέτοια απαγόρευση έχει ως συνέπεια τήν μετατόπιση τού ρεύματος τών εισαγωγών από τήν Ταϊβάν καί τήν Νότιο Κορέα πρός τήν Λαϊκή Δημοκρατία τής Κίνας .
24 Επ’ αυτού τού σημείου , η προσφεύγουσα στήν κυρία δίκη παραπέμπει στό άρθρο 110 τής συνθήκης ΕΟΚ , τό οποίο ομοίως αντιτίθεται στήν πλήρη απαγόρευση τών εισαγωγών από τήν Ταϊβάν καί τήν Νότιο Κορέα . Αρκεί , ομως , σχετικώς η αναφορά στήν απόφαση τού Δικαστηρίου τής 5ης Μα ΐου 1981 ( Duerbeck , ήδη αναφερθείσα ), βάσει τής οποίας τό άρθρο 110 τής συνθήκης ΕΟΚ δέν πρέπει νά ερμηνευθεί υπό τήν έννοια οτι απαγορεύεται από τή συνθήκη στήν Κοινότητα νά λαμβάνει οιοδήποτε μέτρο , τό οποίο δύναται νά επηρεάσει τό εμπόριο μέ τίς τρίτες χώρες , κι άν ακόμη ενα τέτοιο μέτρο , οπως στήν προκειμένη περίπτωση , λόγω απειλής σοβαρής διαταραχής τής Κοινής Αγοράς , πού δύναται νά θέσει σέ κίνδυνο τούς στόχους τού άρθρου 39 τής συνθήκης ΕΟΚ , ειναι αναγκαίο καί στηρίζεται στίς διατάξεις τού κοινοτικού δικαίου .
25 Κατά συνέπεια , καί ο ισχυρισμός οτι υπάρχει παραβίαση τής αρχής τής αναλογικότητος πρέπει νά απορριφθεί .
Επί τής αρχής τής προστασίας τής δικαιολογημένης εμπιστοσύνης
26 Η προσφεύγουσα στήν κυρία δίκη ισχυρίζεται τελικώς οτι η σχεδόν πλήρης απαγόρευση τών εισαγωγών από τήν Ταϊβάν καί τήν Νότιο Κορέα αντιβαίνει πρός τήν αρχή τής δικαιολογημένης εμπιστοσύνης , η οποία στήν προκειμένη περίπτωση επιτάσσει τήν διατήρηση τών παραδοσιακών εμπορικών σχέσεων . Η απαίτηση αυτή διετυπώθη στό άρθρο 12 , παράγραφος 2 , τού κανονισμού 926/79 τού Συμβουλίου , τής 8ης Μα ΐου 1979 , περί τού κοινού καθεστώτος εισαγωγών ( ΕΕ ειδ . έκδ . 11/014 , σ . 17 ) καί στό άρθρο ΧΙΙΙ , αρ . 2 τής GATT .
27 Καί ο ισχυρισμός αυτός πρέπει νά απορριφθεί . Εφ’ οσον τά όργανα τής Κοινότητος διαθέτουν πεδίο εκτιμήσεως κατά τήν επιλογή τών αναγκαίων γιά τήν εφαρμογή τής πολιτικής τους μέσων , δέν δικαιολογούνται οι επιχειρηματίες νά τρέφουν εμπιστοσύνη στήν διατήρηση υπαρχουσών καταστάσεων , οι οποίες δύνανται νά μεταβληθούν μέ αποφάσεις πού τά όργανα αυτά εκδίδουν εντός τών ορίων τής διακριτικής τους εξουσίας . Στήν προκειμένη περίπτωση , δέν ειναι δυνατόν νά γίνει δεκτό οτι υπάρχει παραβίαση τής αρχής τής δικαιολογημένης εμπιστοσύνης καί γιά τόν πρόσθετο λόγο οτι μέ τήν συναφθείσα στίς 3 Απριλίου 1978 εμπορική συμφωνία μεταξύ τής Κοινότητος καί τής Λαϊκής Δημοκρατίας τής Κίνας , η οποία εδημοσιεύθη στήν Επίσημη Εφημερίδα τής 11ης Μα ΐου 1978 ( Abl . L 123 , σ . 2 ) έγινε γνωστό στούς επιχειρηματίες οτι επέκειτο άμεσος αναπροσανατολισμός τής εμπορικής πολιτικής τής Κοινότητος .
28 Γιά ολους αυτούς τούς λόγους η απάντηση πού προσήκει στό ερώτημα τού Hessischer Verwaltungsgerichtshof ειναι οτι , από τήν εξέταση τού ερωτήματος πού υπεβλήθη , δέν προέκυψαν στοιχεία ικανά νά επηρεάσουν τό κύρος τού κανονισμού 1102/78 τής Επιτροπής , τής 25ης Μα ΐου 1978 .
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Επί τών δικαστικών εξόδων
29 Τά έξοδα , στά οποία υπεβλήθη η Επιτροπή τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων , η οποία κατέθεσε παρατηρήσεις στό Δικαστήριο δέν αποδίδονται . Δεδομένου οτι η παρούσα διαδικασία έχει , ως πρός τούς διαδίκους τής κυρίας δίκης τόν χαρακτήρα παρεμπίπτοντος , πού ανέκυψε ενώπιον τού εθνικού δικαστηρίου , σ’ αυτό εναπόκειται νά αποφανθεί επί τών δικαστικών εξόδων .
Διατακτικό
Διά ταύτα ,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ( τρίτο τμήμα )
κρίνοντας επί τού ερωτήματος πού τού υπέβαλε τό Verwaltungsgerichtshof , μέ διάταξη τής 17ης Αυγούστου 1981 , αποφαίνεται :
Από τήν εξέταση τού ερωτήματος πού υπεβλήθη δέν προέκυψαν στοιχεία ικανά νά επηρεάσουν τό κύρος τού κανονισμού 1102/78 τής Επιτροπής , τής 25ης Μα ΐου 1978 .
Full & Egal Universal Law Academy