Στηνυπόθεση 192/82,
που έχει ως αντικείμενο αίτηση του Finanzgericht της Βρέμης προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογή του άρθρου 177 της συνθήκης ΕΟΚ, με την οποία ζητείται, στο πλαίσιο της διαφοράς που εκκρεμεί ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου μεταξύ
Kaffee-Contor Bremen GmbH & Co. KG
και
Hauptzollamt Bremen-Nord,
η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως προς την ερμηνεία διαφόρων κλάσεων του κοινού δασμολογίου,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (δεύτερο τμήμα)
συγκείμενο από τους Ρ. Pescatore, πρόεδρο τμήματος, Ο. Due και Κ. Bahlmann, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: G. Reischl
γραμματέας: Η. Α. Rühi, κύριος υπάλληλος διοικήσεως
εκδίδει την ακόλουθη
ΑΠΟΦΑΣΗ
Περιστατικά
Τα πραγματικά περιστατικά της υποθέσεως, η εξέλιξη της διαδικασίας και οι παρατηρήσεις που κατατέθηκαν δυνάμει του άρθρου 20 του Πρωτοκόλλου περί του Οργανισμού του Δικαστηρίου της ΕΟΚ έχουν συνοπτικώς ως εξής:
Ι — Περιστατικά και διαδικασία ενώπιον του παραπέμποντος δικαστηρίου
Η προσφεύγουσα στην κύρια δίκη εταιρεία Kaffee-Contor Bremen GmbH & Co. KG, Βρέμη (στο εξής η προσφεύγουσα), εισήγαγε κατά το 1980 στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας 20000 κουτιά για κοσμήματα προερχόμενα από την Ταϋλάνδη, δηλώνοντας το εμπόρευμα υπό την κλάση 39.07 Β V δ) του κοινού δασμολογίου (στο εξής ΚΔ):
«Τεχνουργήματα εκ των υλών των κλάσεων 39.01 μέχρι 39.06 [μεταξύ άλλων εκ πολυστυρόλης] συμπεριλαμβανομένης :
...
Β.
Έτερα:
...
V.
Εξ ετέρων υλών:
...
ο)
Ετερα.»
Η προσφεύγουσα υπέβαλε δήλωση στο Hauptzollamt (κεντρικό τελωνείο) Bremen-Nord, θεωρώντας ότι τα κουτιά για κοσμήματα μπορούσαν να εισαχθούν ατελώς, λόγω προτιμησιακής μεταχειρίσεως.
Το Hauptzollamt προέβη σε πραγματογνωμοσύνη μέσω του τοπικού Zollehranstalt (Κέντρου Εκπαιδεύσεως επί Δασμολογικών Θεμάτων). Σύμφωνα με την έκθεση πραγματογνωμοσύνης του Zollehranstalt, το κουτί για το οποίο πρόκειται είναι δοχείο διαστάσεων 9,4 x 7,6 x 3,4 cm, το οποίο χρησιμοποιείται συνήθως ως θήκη για την παρουσίαση αντικειμένων προς πώληση και για τη φύλαξη κοσμημάτων. Το κουτί, το οποίο φέρει σκέπασμα, είναι από πολυστυρόλη και επικαλύπτεται εξωτερικά πλήρως με επιχρισμένο χαρτί. Το σκέπασμα φέρει εσωτερικώς επένδυση από ύφασμα, ενώ τον πυθμένα καλύπτει ένα μικρό μαξιλάρι από βελούδο. Όσον αφορά τη δασμολογική κατάταξη, το Zollehranstalt θεώρησε ότι τα κουτιά κοσμημάτων και παρόμοια είδη από δέρμα φυσικό, τεχνητό ή ανασχηματισμένο, από βουλκανισμένη κυτταρίνη, από φύλλα τεχνητών πλαστικών υλών, από χαρτόνι ή ύφασμα, υπάγονται στη δασμολογική κλάση 42.02. Είδη από άλλες ύλες υπάγονται ομοίως στην ανωτέρω δασμολογική κλάση, αν εξωτερικά επικαλύπτονται πλήρως ή κατά το μεγαλύτερο μέρος με μία από τις ανωτέρω αναφερόμενες ύλες. Κατά συνέπεια, κουτιά από τεχνητή πλαστική ύλη που επικαλύπτονται πλήρως με χαρτόνι υπάγονται στη δασμολογική διάκριση 42.02 Β:
«... θήκαι και κυτία εν γένει (διά... κοσμήματα, ...) και παρόμοια είδη, ... εκ φύλλων τεχνητών πλαστικών υλών, εκ χαρτονιού ή...
Α.
Εκ φύλλων τεχνητών πλαστικών υλών
Β.
Εξ ετέρων υλών...».
Στη συνέχεια, το Hauptzollamt κατέταξε το εμπόρευμα στην ανωτέρω δασμολογική διάκριση και κατά συνέπεια ζήτησε την καταβολή 2549,90 γερμανικών μάρκων ως δασμού.
Η προσφεύγουσα υπέβαλε διοικητική ένσταση κατά της ανωτέρω αποφάσεως ισχυριζόμενη ότι τα κουτιά δεν υπάγονται στη δασμολογική κλάση 42.02, αλλά ως τεχνουργήματα από τεχνητή πλαστική ύλη υπάγονται στη δασμολογική κλάση 39.07. Κατά την άποψη της, τα κουτιά δεν επικαλύπτονται πλήρως με χαρτόνι, αλλά μόνο με χαρτί που φέρει επίχριση (λάκκα). Σύμφωνα με τις δασμολογικές διατάξεις, ως χαρτόνι θεωρείται μόνο ένα προϊόν του οποίου το βάρος υπερβαίνει τα 225 γραμ./m', σύμφωνα με τη στατιστική σημείωση του κεφαλαίου 48 της ονοματολογίας των εμπορευμάτων για τις στατιστικές του εξωτερικού εμπορίου της Κοινότητας και του εμπορίου μεταξύ των κρατών μελών της (Nimcxe).
Το Hauptzollamt έμεινε πάντως σταθερό στην άποψη του.
Κατά της αποφάσεως αυτής του Hauptzollamt η προσφεύγουσα άσκησε τότε προσφυγή ενώπιον του Finanzgericht της Βρέμης, εμμένοντας στην άποψη της κατά την οποία τα εν λόγω κουτιά υπάγονται στην κλάση 39.07 του κοινού δασμολογίου.
Το Hauptzollamt ζητεί την απόρριψη της προσφυγής. Εκτιμά το βάρος του επικαλύμματος του κουτιού σε 185 γραμ./m2 περίπου, αλλά θεωρεί εντούτοις ότι η απόφαση περί δασμολογικής κατατάξεως με την οποία το εμπόρευμα κατατάχθηκε στη δασμολογική διάκριση 42.02 Β δεν πρέπει να τροποποιηθεί. Κατά το Hauptzollamt, οι έννοιες «χαρτόνι» και «χαρτί» δεν ορίζονται ούτε στο κοινό δασμολόγιο, ούτε στις επεξηγηματικές σημειώσεις του. Διακρίνονται μεταξύ τους, σύμφωνα με τις εμπορικές συνήθειες, από το βάρος, που υπολογίζεται βάσει της επιφανείας (διαχωριστικό όριο: 225 γραμ./m2). Σε άλλες χώρες, το διαχωριστικό αυτό όριο τοποθετείται ήδη στα 170 γραμ./m2. Ως προς το σημείο αυτό δεν είναι δυνατό να γίνει αναφορά στη στατιστική σημείωση του κεφαλαίου 48 του κοινού δασμολογίου [εννοεί προφανώς της Nimexe], της οποίας το αντικείμενο είναι απλώς στατιστικό. Είναι χωρίς σημασία η εξακρίβωση του βάρους του χαρτονιού ανά τετραγωνικό μέτρο, δεδομένου ότι ένα κουτί επικαλυμμένο με χαρτί, του οποίου απλώς το εσωτερικό μη ορατό σκληρό υπόθεμα αποτελείται από τεχνητή πλαστική ύλη, υπάγεται στη δασμολογική κλάση 42.02 του κοινού δασμολογίου. Σύμφωνα με τις επεξηγηματικές σημειώσεις, τα είδη που είναι κατασκευασμένα από ύλες διαφορετικές από εκείνες που απαριθμούνται στην ανωτέρω δασμολογική κλάση εξακολουθούν να υπάγονται στην κλάση αυτή αν εξωτερικά επικαλύπτονται πλήρως ή κατά το μεγαλύτερο μέρος με χαρτόνι. Αν και το χαρτί δεν αναφέρεται στην εν λόγω δασμολογική κλάση, κουτιά επικαλυμμένα με χαρτί δεν κατατάσσονται εντούτοις σε άλλη δασμολογική κλάση ή άλλο κεφάλαιο του κοινού δασμολογίου. Το Hauptzollamt θεωρεί κατά συνέπεια ότι τα κουτιά υπάγονται στην ομάδα ειδών της κλάσεως 42.02 του κοινού δασμολογίου. Η επικάλυψη από επιχρισμένο χαρτί προσδίδει στο κουτί μια χαρακτηριστική όψη, ενώ το σώμα από τεχνητή πλαστική ύλη αποτελεί μόνο το σταθερό υπόθεμα επί του οποίου επικολλάται η εξωτερική ύλη. Οι επεξηγηματικές σημειώσεις επί της κλάσεως 39.07 του κοινού δασμολογίου αναφέρουν βέβαια κουτιά και θήκες ελλείπει· εντούτοις η αναφορά ότι κουτιά κατ' αυτόν τον τρόπο επικαλυμμένα εξακολουθούν να υπάγονται στην εν λόγω δασμολογική κλάση. Από αυτό πρέπει να συναχθεί, κατά το Hauptzollamt, ότι στην εν λόγω δασμολογική κλάση υπάγονται μόνο κουτιά των οποίων η εξωτερική επιφάνεια αποτελείται από τεχνητή πλαστική ύλη. Αντίθετα, κουτιά με επικάλυψη από διαφορετική ύλη δεν υπάγονται σ' αυτή τη δασμολογική κλάση. Το Hauptzollamt θεωρεί επί του σημείου αυτού ότι είναι ήδη χαρακτηριστικό το γεγονός ότι θήκες ή κουτιά από φύλλα από τεχνητή πλαστική ύλη υπάγονται στη δασμολογική κλάση 42.02. Επιπλέον, δεδομένου ότι ο αριθμός των υλών επικαλύψεως που μπορούν να χρησιμοποιηθούν είναι μεγάλος, δεν είναι δυνατό να απαριθμηθούν όλες στη δασμολογική κλάση 42.02 του κοινού δασμολογίου ούτε στις επεξηγηματικές σημειώσεις. Αν και τα υφάσματα δεν αναφέρονται, είδη που είναι επενδεδυμένα με αυτά υπάγονται βέβαια στη δασμολογική κλάση 42.02. Επομένως, λόγω της μη αναφοράς του χαρτιού ως ύλης επικαλύψεως, δεν μπορεί η προσφεύγουσα να συναγάγει ότι κουτιά από τεχνητή πλαστική ύλη επικαλυμμένα με χαρτί υπάγονται στη δασμολογική κλάση 39.07 του κοινού δασμολογίου.
Το Finanzgericht ανέβαλε την έκδοση οριστικής αποφάσεως και υπέβαλε στο Δικαστήριο το ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα:
«Κουτιά για κοσμήματα από πολυστυρόλη, τα οποία φέρουν σκέπασμα και είναι εξωτερικά πλήρως επικαλυμμένα με χαρτί που φέρει επίχριση από βερνίκι (λάκκα), υπάγονται ως “κυτία δια κοσμήματα και παρόμοια είδη” στη διάκριση 42.02 Β του κοινού δασμολογίου, ή ως “τεχνουργήματα εκ τεχνητής πλαστικής ύλης” στη διάκριση 39.07 Β V δ) του κοινού δασμολογίου;»
Σύμφωνα με το άρθρο 20 του Πρωτοκόλλου περί του Οργανισμού του Δικαστηρίου, γραπτές παρατηρήσεις κατέθεσαν η προσφεύγουσα στην κύρια δίκη εταιρεία Kaffee-Contor Bremen GmbH & Co. KG, εκπροσωπούμενη από τον Μ. Vette, «Leiter Frachtdisposition und Zollwesen», και η Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από το νομικό της σύμβουλο R. Wägenbaur, επικουρούμενο από τον Τ. van Rijn, μέλος της νομικής υπηρεσίας της.
Κατόπιν εκθέσεως του εισηγητή δικαστή και μετά από ακρόαση του γενικού εισαγγελέα, το Δικαστήριο αποφάσισε την έναρξη της προφορικής διαδικασίας και κάλεσε την Επιτροπή να απαντήσει στις ερωτήσεις των οποίων το κείμενο παρατίθεται κατωτέρω στο σημείο IV.
Με διάταξη της 15ης Δεκεμβρίου 1982, το Δικαστήριο ανέθεσε την εκδίκαση της υποθέσεως στο δεύτερο τμήμα.
II — Κανονιστικό πλαίσιο
Οι γενικοί κανόνες του κοινού δασμολογίου για την ερμηνεία της ονοματολογίας ορίζουν ότι:
«...
3.
Οσάκις εμπορεύματα είναι επιδεκτικά κατατάξεως εις δύο ή περισσοτέρας κλάσεις, κατ' εφαρμογήν του κανόνος 2 6) ή εις πάσαν άλλην περίπτωσιν, η κατάταξις ενεργείται ως ακολούθως:
α)
Η πλέον εξειδικευμένη κλάσις θεωρείται επικρατέστερα των κλάσεων γενικωτέρου περιεχομένου.
6)
Τα εν αναμίξει προϊόντα, τα τεχνουργήματα τα αποτελούμενα εκ διαφόρων υλών ή συγκείμενα εκ συναρμολογήσεως διαφόρων ειδών και τα εμπορεύματα τα παρουσιαζόμενα εις συνδυασμούς, των οποίων η κατάταξις δεν δύναται να γίνη βάσει του κανόνος 3α), πρέπει να κατατάσσωνται συμφώνως προς την ύλην ή το είδος, τα οποία προοδίδουν εις αυτά τον ουσιώδη αυτών χαρακτήρα οσάκις είναι δυνατόν να επιτευχθή ο τοιούτος καθορισμός...»
Οι διατάξεις που μπορούν να ληφθούν υπόψη είναι διατυπωμένες ως εξής:
α)
«39.02 —
Προϊόντα πολυμερισμού και συμπολυμερισμού (... πολυστυρόλη, ... κλπ.):
...
Γ.
Έτερα:
...
VI.
Πολυστυρόλη ...»
β)
«39.07 —
Τεχνουργήματα εκ των υλών των κλάσεων 39.01 μέχρι 39.06 συμπεριλαμβανομένης:
...
Β.
Έτερα:
...
V.
Εξ ετέρων υλών:
...
δ)
Έτερα.»
Οι επεξηγηματικές σημειώσεις του Συμ-6ουλίου τελωνειακής συνεργασίας (στο εξής ΣΤΣ) επί της διακρίσεως αυτής ορίζουν μεταξύ άλλων:
«Έτερα είδη. Η κλάση αυτή καλύπτει επιπλέον μία πολύ μεγάλη ποικιλία ετέρων ειδών, τελειωμένων ή μη,...
Μεταξύ αυτών μπορούν να αναφερθούν:
...
9.
Οι φιάλες παντός είδους και φιαλίδια (συμπεριλαμβανομένων και των θηλάστρων), τα κυτία, δοχεία, θήκες, σακκίδια και παρόμοια είδη.»
Η εν λόγω διάκριση δεν περιλαμβάνει:
...
6)
Τα είδη ταξειδίου ... κυτία ... και παρόμοια είδη τα οποία είναι κατασκευασμένα εκ φύλλων πλαστικών υλών και υπάγονται στη δασμολογική κλάση 42.02.»
γ)
«42.02 —
Είδη ταξειδίου (μπαούλα, βαλίζαι, θήκαι πίλων σάκκοι ταξειδίου, σάκκοι επινώτιοι, κλπ.), σάκκοι προμηθειών, σακκίδια χειρός (τσάντες), χαρτοφύλακες εν γένει, χρηματοφυλάκια διά χαρτονομίσματα και κέρματα, θήκαι ειδών καλλωπισμού, θήκαι εργαλείων, καπνοσακκούλαι, θήκαι και κυτία εν γένει (δι' όπλα, μουσικά όργανα, διόπτρας, κοσμήματα, φιαλίδια, περιλαίμια, υποδήματα, ψήκτρας, κλπ.) και παρόμοια είδη υπό μορφήν θηκών, σάκκων, δοχείων κλπ. εκ δέρματος φυσικού, τεχνητού ή ανεσχηματισμένου, εκ βουλκανισμένης κυτταρίνης, εκ φύλλων τεχνητών πλαστικών υλών, εκ χαρτονιού ή εξ υφάσματος:
Α.
Εκ φύλλων τεχνητών πλαστικών υλών.
Β.
Εξ ετέρων υλών.»
Οι επεξηγηματικές σημειώσεις του ΣΤΣ επί της ανωτέρω δασμολογικής διακρίσεως ορίζουν μεταξύ άλλων:
«Η εν λόγω δασμολογική διάκριση καλύπτει μόνο τα εις αυτή απαριθμούμενα είδη και παρόμοια είδη υπό μορφή θηκών, σάκκων, δοχείων κλπ.
Τα είδη αυτά δύνανται να είναι εύκαμπτα, λόγω της απουσίας σκληρού υποθέματος (είδη βυρσοδεψίας) ή άκαμπτα λόγω της υπάρξεως υποθέματος επί του οποίου προσαρμόζεται η ύλη που αποτελεί την θήκη ή περικάλυμμα (είδη θηκοποιίας).
...
Τα είδη από ξύλο, μέταλλο, ... κλπ. κατατάσσονται στην εν λόγω δασμολογική κλάση εφόσον επικαλύπτονται εξωτερικώς, πλήρως ή κατά το μεγαλύτερο μέρος, με μία από τις ανωτέρω αναφερόμενες ύλες.»
δ)
«48.16 —
Κυτία, σάκκοι και έτεραι συσκευασίαι εκ χάρτου ή χαρτονιού. Είδη εκ χαρτονιού διά γραφεία, καταστήματα και παρομοιας χρήσεις:
Α.
Κυτία, σάκκοι και έτεραι συσκευασίαι, εκ χάρτου ή χαρτονιου.
...»
Οι επεξηγηματικές σημειώσεις του ΣΤΣ επί της ανωτέρω δασμολογικής διακρίσεως ορίζουν μεταξύ άλλων:
«Α)
Κυτία, σάκκοι, θύλακες, δοχεία και έτεραι συσκευασίαι.
Η ομάδα αυτή περιλαμβάνει δοχεία κάθε είδους και κάθε διαστάσεως τα οποία χρησιμοποιούνται γενικώς για την συσκευασία, την μεταφορά, την εναποθήκευση ή την πώληση των εμπορευμάτων, ανεξαρτήτως του εάν πρόκειται για κοινά είδη ή για είδη επιμελημένης κατασκευής (διακοσμημένα κλπ.). Είναι δυνατό να αναφερθούν ιδίως
Τα είδη αυτά δύνανται να φέρουν έντυπες επιγραφές, όπως ονόματα εταιριών, οδηγίες για την χρήση κλπ., ή ακόμη και έντυπα σημεία.
Τα εν λόγω είδη δύνανται επίσης να φέρουν διακοσμητικά στοιχεία ή πρόσθετα εξαρτήματα από άλλες ύλες: επικαλύμματα από ύφασμα, ενισχύσεις από ξύλο, λαβές από σκοινί, γωνίες από μέταλλο ή από πλαστικές ύλες κλπ.
...
Αποκλείονται της κλάσεως αυτής:
α)
Τα είδη τα περιλαμβανόμενα στην κλάση 42.02 (είδη ταξειδίου κλπ.).»
ε)
Η Nimexe, κανονισμός 3062/79 της Επιτροπής, της 20ής Δεκεμβρίου 1979, περί τροποποιήσεως της ονοματολογίας των εμπορευμάτων για τις στατιστικές εξωτερικού εμπορίου της Κοινότητας και του εμπορίου μεταξύ των κρατών μελών της (ΕΕ ειδ. έκδ., 22 Δεκεμβρίου 1980), περιλαμβάνει στο κεφάλαιο 48 την ακόλουθη στατιστική σημείωση:
«Θεωρούνται ως χαρτόνια τα προϊόντα τα ζυγίζοντα 225 γραμμάρια ή περισσότερον κατά τετραγωνικόν μέτρον. Τα ζυγίζοντα ολιγότερον των 225 γραμμαρίων κατά τετραγωνικόν μέτρον θεωρούνται ως χάρτης.»
III — Γραπτές παρατηρήσεις
Η προσφεύγουσα υπογραμμίζει ότι η δασμολογική κλάση 42.02 εφαρμόζεται μόνον αν τα κουτιά επικαλύπτονται με ύλες οι οποίες απαριθμούνται στην κλάση, γιατί οι ύλες αυτές, χρησιμεύοντας ως επικάλυμμα, καθορίζουν το χαρακτήρα του προϊόντος. Το επικάλυμμα από «χαρτί» δεν αναφέρεται στην κλάση γιατί ένα τέτοιο επικάλυμμα, ελαφρό και απλό, δεν μπορεί να προσδώσει στο κουτί το χαρακτήρα αντικειμένου από τεχνητή πλαστική ύλη. Δεν είναι δυνατό να γίνει δεκτό ότι, από το γεγονός ότι η ύλη επικαλύψεως «χαρτί», δεν απαριθμείται, τα είδη που επικαλύπτονται με χαρτί υπάγονται επίσης στη δασμολογική κλάση 42.02 για το μόνο λόγο ότι το «χαρτόνι» απαριθμείται στην κλάση αυτή και γιατί τίποτε δεν δείχνει ότι είδη που επικαλύπτονται με χαρτί υπάγονται σε άλλη δασμολογική κλάση. Κατά συνέπεια, τα εν λόγω κουτιά πρέπει να καταταγούν, ως προϊόντα από τεχνητές πλαστικές ύλες, στη δασμολογική κλάση 39.07.
Η Επιτροπή διαπιστώνει καταρχάς ότι η ενώπιον του Finanzgericht εκκρεμής διαφορά αφορά τη δασμολογική κατάταξη κουτιών για κοσμήματα. Εφόσον τα κουτιά για κοσμήματα αναφέρονται ονομαστικά στη δασμολογική κλάση 42.02, πρέπει να εξεταστεί αν το εν λόγω προϊόν μπορεί να καταταγεί σε αυτή τη δασμολογική κλάση.
Η δεύτερη προϋπόθεση που τίθεται από τη δασμολογική κλάση 42.02 για την κατάταξη σ' αυτή ενός προϊόντος αναφέρεται στη φύση της ύλης του προϊόντος. Τίποτε δεν επιτρέπει να θεωρηθεί ότι η απαρίθμηση των υλών στη δασμολογική κλάση 42.02 δεν είναι εξαντλητική. Το γράμμα της εν λόγω δασμολογικής κλάσεως δεν επιτρέπει ευρύτερη ερμηνεία, ώστε να περιλαμβάνονται επίσης και άλλες ύλες πλην των αναφερομένων. Το συμπέρασμα αυτό επιβεβαιώνεται ακόμη από την ακόλουθη φράση των επεξηγηματικών σημειώσεων της ονοματολογίας επί του κοινού δασμολογίου, οι οποίες αναφέρονται στη δασμολογική κλάση 42.02:
«Τα είδη από ξύλο, μέταλλο κλπ. υπάγονται στην εν λόγω δασμολογική κλάση αν επικαλύπτονται εξωτερικά, πλήρως ή κατά το μεγαλύτερο μέρος, με μία εκ των ανωτέρω αναφερομένων υλών.»
Πρέπει συνεπώς να εξεταστεί αν η ύλη των κουτιών για κοσμήματα απαριθμείται στον κατάλογο της δασμολογικής κλάσεως 42.02. Εφόσον το κουτί είναι από πολυστυρόλη και επικαλύπτεται εξωτερικά πλήρως με επιχρισμένο χαρτί, πρέπει να θεωρηθεί καταρχάς, ότι το επιχρισμένο χαρτί μπορεί να εξομοιωθεί με χαρτόνι.
Ούτε το κοινό δασμολόγιο ούτε οι επεξηγηματικές σημειώσεις περιλαμβάνουν κριτήρια για να γίνει η διάκριση μεταξύ χαρτιού και χαρτονιού. Τα δύο υλικά υπάγονται άλλωστε στην ίδια δασμολογική κλάση και διάκριση. Πάντως, για στατιστικούς σκοπούς, ορίστηκε ένα κριτήριο διακρίσεως μεταξύ των δύο προϊόντων. Έτσι, στο κεφάλαιο 48 της Nimexe, που βασίζεται στο κοινό δασμολόγιο, περιλήφθηκε η ανωτέρω στατιστική σημείωση που αναφέρεται στη διάκριση μεταξύ χαρτιού και χαρτονιού.
Η σημείωση αυτή βασίζεται στο κριτήριο που γίνεται συχνότατα δεκτό στην οικεία βιβλιογραφία. Ελλείψει κριτηρίων ερμηνείας στο ίδιο το δασμολόγιο, είναι ενδεδειγμένη η προσφυγή σε στοιχεία ερμηνείας που βρίσκονται σε άλλους τομείς του κοινοτικού δικαίου. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τη Nimexe η οποία βρίσκεται σε στενή σχέση με το κοινό δασμολόγιο. Επομένως, αν και σε ορισμένες χώρες το κριτήριο που γίνεται δεκτό αντιστοιχεί προς ένα διαχωριστικό όριο κατώτερο των 225 γραμ./m', το διαχωριστικό αυτό όριο πρέπει να γίνει δεκτό για τη διάκριση μεταξύ χαρτιού και χαρτονιού λαμβανομένης υπόψη της στατιστικής σημειώσεως της Nimexe και της γνώμης που είναι η κρατούσα στην οικεία βιβλιογραφία.
Η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το επιχρισμένο χαρτί που έχει εν προκειμένω, σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις του Hauptzollamt, βάρος 185 γραμ./m1, δεν μπορεί να θεωρηθεί ως «χαρτόνι» κατά την έννοια της δασμολογικής κλάσεως 42.02.
Εφόσον το επιχρισμένο χαρτί δεν περιλαμβάνεται μεταξύ των υλών που απαριθμούνται στη δασμολογική κλάση 42.02, τα κουτιά για κοσμήματα θα μπορούσαν να καταταγούν στην εν λόγω δασμολογική κλάση μόνο στην περίπτωση κατά την οποία η πολυστυρόλη, που είναι τεχνητή πλαστική ύλη, θα προσέδιδε στο προϊόν τον ουσιώδη χαρακτήρα του. Η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι αυτό δεν συμβαίνει εν προκειμένω.
Πράγματι, το επιχρισμένο χαρτί με το οποίο επικαλύπτεται εξωτερικά το κουτί αποτελεί το στοιχείο βάσει του οποίου το κουτί πρέπει να θεωρηθεί ως κουτί για κοσμήματα και όχι ως συνηθισμένο κουτί. Η πολυστυρόλη χρησιμεύει μόνο για υπόθεμα στο επιχρισμένο χαρτί, για να του προσδώσει μεγαλύτερη σκληρότητα. Η σκληρότητα αυτή δεν αποτελεί εντούτοις ουσιαστικό στοιχείο. Ένα κουτί κατασκευασμένο μόνο από πολυστυρόλη δεν θεωρείται γενικά ως κουτί για κοσμήματα, στο οποίο η εμφάνιση διαδραματίζει σημαντικό ρόλο. Στην προκειμένη περίπτωση, η εμφάνιση καθορίζεται από το επιχρισμένο χαρτί, το οποίο προσδίδει στο είδος τον ουσιώδη χαρακτήρα του.
Επιπλέον, τα είδη που απαριθμούνται στη δασμολογική κλάση 42.02 πρέπει να είναι κατασκευασμένα μεταξύ άλλων από φύλλα τεχνητών πλαστικών υλών. Κατά τα φαινόμενα, το εν λόγω κουτί δεν αποτελείται από φύλλα πολυστυρόλης, αλλά είναι κατασκευασμένο σε ένα ενιαίο τεμάχιο.
Η Επιτροπή συνάγει από τα ανωτέρω ότι τα εν λόγω κουτιά για κοσμήματα δεν μπορούν να καταταγούν στη δασμολογική κλάση 42.02.
Όσον αφορά τη δασμολογική διάκριση 39.07 Β V δ), ούτε αυτή λαμβάνεται υπόψη γιατί η πολυστυρόλη δεν προσδίδει στο είδος, το οποίο αποτελείται από διαφορετικές ουσίες, τον ουσιώδη χαρακτήρα του.
Εφόσον καμία από τις δύο δασμολογικές διακρίσεις που αναφέρονται στο ερώτημα του Finanzgericht δεν είναι εφαρμόσιμη, πρέπει να αναζητηθεί αλλού στο κοινό δασμολόγιο η εφαρμοστέα δασμολογική διάκριση. Δεδομένου ότι το επιχρισμένο χαρτί προσδίδει στο κουτί τον ουσιώδη χαρακτήρα του, πρέπει να εξεταστεί καταρχάς το κεφάλαιο 48 που αναφέρεται στα χαρτιά και χαρτόνια.
Κατά την άποψη της Επιτροπής, τα κουτιά για κοσμήματα όπως αυτά της προκειμένης περιπτώσεως, στα οποία το επιχρισμένο χαρτί με το οποίο επικαλύπτονται εξωτερικά προσδίδει τον ουσιώδη χαρακτήρα τους, πρέπει να καταταγούν στη δασμολογική κλάση 48.16.
Για τους ανωτέρους λόγους, η Επιτροπή προτείνει να δοθεί η ακόλουθη απάντηση στο ερώτημα που υπέβαλε το Finanzgericht:
«Τα κουτιά για κοσμήματα που φέρουν σκέπασμα, είναι κατασκευασμένα από πολυστυρόλη και καλύπτονται εξωτερικά πλήρως με επιχρισμένο χαρτί, υπάγονται στη διάκριση 48.16 Α του κοινού δασμολογίου.»
IV — Ερωτήσεις που έθεσε το Δικαστήριο
Το Δικαστήριο κάλεσε την προσφεύγουσα να του διευκρινίσει, εγγράφως και πριν από τις 25 Ιανουαρίου 1983, αν τα εν λόγω κουτιά είναι κατασκευασμένα από φύλλα πολυστυρόλης ή αν είναι κατασκευασμένα από πολυστυρόλη σε ένα ενιαίο τεμάχιο.
Στην Επιτροπή έθεσε την ακόλουθη ερώτηση:
Μπορεί η Επιτροπή να παράσχει στο Δικαστήριο, εγγράφως και πριν από τις 25 Ιανουαρίου 1983, πληροφορίες σχετικά με τη στάση των διοικήσεων των κρατών μελών πλην της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας όσον αφορά τη δασμολογική κατάταξη του εν λόγω προϊόντος ή των παρομοίων προϊόντων;
Τό Δικαστήριο κάλεσε τέλος την προσφεύγουσα και την Επιτροπή να εξηγήσουν κατά την επ' ακροατηρίου συζήτηση ποιοι είναι οι λόγοι, τεχνικής, οικονομικής ή άλλης φύσεως, που μπορούν να δικαιολογήσουν διαφορετική μεταχείριση των προϊόντων που απαριθμούνται στη δασμολογική κλάση 42.02 του κοινού δασμολογίου αναλόγως του κατά πόσο τα προϊόντα αυτά επικαλύπτονται με χαρτόνι ή με χαρτί, ενώ οι δύο αυτές ύλες περιλαμβάνονται κατά γενικό κανόνα αδιακρίτως στις ίδιες κλάσεις και διακρίσεις του κοινού δασμολογίου.
V — Απαντήσεις των διαδίκων στις ερωτήσεις που έθεσε το Δικαστήριο
Με έγγραφο της 20ής Ιανουαρίου 1983, η προσφεύγονσα πληροφόρησε το Δικαστήριο ότι τα εν λόγω κουτιά δεν είναι κατασκευασμένα από φύλλα πολυστυρόλης, δεδομένου ότι το πάνω και το κάτω τμήμα τους αποτελείται το καθένα από ένα ενιαίο τεμάχιο από πολυστυρόλη.
Με έγγραφο της 21ης Ιανουαρίου 1983, η Επιτροπή πληροφόρησε το Δικαστήριο ότι οι αρχές των κρατών μελών, εκτός της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας, υπέδειξαν ότι το εν λόγω προϊόν κατατάσσεται ως εξής:
Βέλγιο
Ελλάδα
Ιρλανδία
Λουξεμβούργο
Κάτω Χώρες
Ηνωμένο Βασίλειο
δασμολογική κλάση
39.07 Β V δ)
Γαλλία
Ιταλία
δασμολογική κλάση
42.02 Β
Δανία
δασμολογική κλάση
48.16 ή 48.21
Υπογραμμίζοντας ότι το ζήτημα δεν συζητήθηκε στα πλαίσια της επιτροπής ονοματολογίας, η Επιτροπή αναφέρει ότι δεν μπόρεσε να θέσει στη διάθεση των «αρχών των κρατών μελών» ένα δείγμα από τα εν λόγω κουτιά για κοσμήματα.
VI — Προφορική διαδικασία
Κατά τη συνεδρίαση της 3ης Φεβρουαρίου 1983, η Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από τον R. Wägenbaur, ανέπτυξε προφορικά τις παρατηρήσεις της και απάντησε στις ερωτήσεις που έθεσε το Δικαστήριο.
Ο γενικός εισαγγελέας ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 24ης Μαρτίου 1983.
Σκεπτικό
1
Με διάταξη της 24ης Ιουνίου 1982, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 30 Ιουλίου 1982, το Finanzgericht της Βρέμης υπέβαλε, δυνάμει του άρθρου 117 της συνθήκης ΕΟΚ, προδικαστικό ερώτημα ως προς την ερμηνεία διαφόρων κλάσεων του κοινού δασμολογίου (στο εξής ΚΔ).
2
Το ζήτημα ανέκυψε στο πλαίσια διαφοράς μεταξύ της αρμόδιας τελωνειακής αρχής, του Hauptzollamt (κεντρικού τελωνείου) Bremen-Nord, και γερμανικής εταιρείας, η οποία το 1980 εισήγαγε στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας 20000 κουτιά για κοσμήματα, δηλώνοντας το εμπόρευμα ως τεχνουργήματα από πολυστυρόλη υπό τη δασμολογική διάκριση 39.07 Β V δ).
3
Το Hauptzollamt προέβη σε πραγματογνωμοσύνη μέσω του Zollehranstalt (Κέντρου Εκπαιδεύσεως επί Δασμολογικών Θεμάτων), που διαπίστωσε ότι επρόκειτο για δοχείο διαστάσεων 9,4 x 7,6 x 3,4 cm, το οποίο χρησιμοποιείται συνήθως ως κοσμηματοθήκη για την παρουσίαση αντικειμένων προς πώληση και για τη φύλαξη κοσμημάτων. Το κουτί, το οποίο φέρει σκέπασμα, είναι κατασκευασμένο από πολυστυρόλη και επικαλύπτεται εξωτερικά πλήρως με επιχρισμένο χαρτί.
4
Κατόπιν της ανωτέρω πραγματογνωμοσύνης, το Hauptzollamt κατέταξε το εμπόρευμα στη δασμολογική διάκριση 42.02 Β, στην οποία περιλαμβάνονται:
«Είδη ταξειδίου (μπαούλα, βαλίζαι, θήκαι πίλων, σάκκοι ταξειδίου, σάκκοι επινώτιοι, κλπ.), σάκκοι προμηθειών, σακκίδια χειρός (τσάντες), χαρτοφύλακες εν γένει, χρηματοφυλάκια διά χαρτονομίσματα και κέρματα, θήκαι ειδών καλλωπισμού, θήκαι εργαλείων, καπνοσακκούλαι, θήκαι και κυτία εν γένει (δι' όπλα, μουσικά όργανα, διόπτρας, κοσμήματα, φιαλίδια, περιλαίμια, υποδήματα, ψήκτρας, κλπ.), και παρόμοια είδη υπό μορφή θηκών, σάκκων δοχείων κλπ., εκ δέρματος φυσικού, τεχνητού ή ανεσχηματισμένου, εκ βουλκανισμένης κυτταρίνης, εκ φύλλων τεχνητών πλαστικών υλών, εκ χαρτονιού ή εξ υφάσματος:
Α.
Εκ φύλλων τεχνητών πλαστικών υλών.
Β.
Εξ ετέρων υλών.»
Προβαίνοντας στην εν λόγω δασμολογική κατάταξη, το Hauptzollamt εφάρμοσε επεξηγηματική σημείωση του Συμβουλίου τελωνειακής συνεργασίας (στο εξής ΣΤΣ), σύμφωνα με την οποία τα είδη από άλλες ύλες υπάγονται επίσης στην εν λόγω δασμολογική κλάση υπό τον όρο ότι επικαλύπτονται εξωτερικά με μία από τις ύλες που αναφέρονται στην κλάση αυτή.
5
Η εταιρεία που πραγματοποίησε την εισαγωγή άσκησε προσφυγή κατά της ανωτέρω αποφάσεως ενώπιον του Finanzgericht, εμμένοντας στην άποψη της ότι το εμπόρευμα έπρεπε να καταταγεί στη δασμολογική διάκριση 39.07 Β V δ).
6
Το δικαστήριο που επελήφθη της διαφοράς ανέβαλε την έκδοση οριστικής αποφάσεως και υπέβαλε στο Δικαστήριο το ακόλουθο ερώτημα:
«Κουτιά για κοσμήματα από πολυστυρόλη, τα οποία φέρουν σκέπασμα και είναι εξωτερικά πλήρως επικαλυμμένα με χαρτί που φέρει επίχριση από βερνίκι (λάκκα), υπάγονται ως “κυτία διά κοσμήματα και παρόμοια είδη” στη διάκριση 42.02 Β του κοινού δασμολογίου, ή ως “τεχνουργήματα εκ τεχνητής πλαστικής ύλης” στη διάκριση 39.07 Β V δ) του κοινού δασμολογίου;»
7
Σύμφωνα με τα σημεία 3, α και β των γενικών κανόνων για την ερμηνεία της ονοματολογίας του ΚΔ, όταν εμπορεύματα είναι επιδεκτικά κατατάξεως σε δύο ή περισσότερες κλάσεις, επικρατέστερη θεωρείται η πιο εξειδικευμένη κλάση, τα δε τεχνουργήματα που αποτελούνται από διάφορες ύλες πρέπει να κατατάσσονται σύμφωνα με την ύλη η οποία προσδίδει σε αυτά τον ουσιώδη χαρακτήρα τους.
8
Η εταιρεία που πραγματοποίησε την εισαγωγή υπογράμμισε ότι τα κουτιά συντίθενται από δύο τεμάχια από πολυστυρόλη και ότι είναι επικαλυμμένα με χαρτί, ύλη ελαφρά και απλή, που δεν μπορεί να αφαιρέσει από τα κουτιά το χαρακτήρα αντικειμένων από τεχνητή πλαστική ύλη.
9
Στις παρατηρήσεις που κατέθεσε στο Δικαστήριο, η Επιτροπή συμμερίζεται, αντίθετα, την άποψη του Hauptzollamt, ότι δηλαδή το επιχρισμένο χαρτί με το οποίο επικαλύπτεται το κουτί προσδίδει σε αυτό τον ουσιώδη χαρακτήρα του. Εφιστά όμως την προσοχή στο γεγονός ότι μόνο το χαρτόνι, και όχι το χαρτί, περιλαμβάνεται μεταξύ των υλών που απαριθμούνται στην κλάση 42.02 Β. Επειδή το ΚΔ δεν περιλαμβάνει κανένα κριτήριο διακρίσεως μεταξύ των εν λόγω δύο υλών, η Επιτροπή αναφέρεται στους κανονισμούς της σχετικά με την ονοματολογία των εμπορευμάτων για τις στατιστικές του εξωτερικού εμπορίου της Κοινότητας και του εμπορίου μεταξύ των κρατών μελών της, η οποία περιλαμβάνει στο κεφάλαιο 48 στατιστική σημείωση σύμφωνα με την οποία το όριο μεταξύ χαρτιού και χαρτονιού τοποθετείται στο βάρος των 225 γραμμαρίων ανά τετραγωνικό μέτρο. Σύμφωνα με τις πληροφορίες του κατασκευαστή, το βάρος της ύλης που χρησιμοποιήθηκε για την επικάλυψη των εν λόγω κουτιών δεν υπερβαίνει τα 185 γραμμάρια ανά τετραγωνικό μέτρο και η Επιτροπή συνάγει από αυτό ότι τα κουτιά αυτά πρέπει να καταταγούν στην κλάση 48.16 («Κυτία, σάκκοι και έτεραι συσκευασίαι, εκ χάρτου ή χαρτονιού. Είδη εκ χαρτονιού διά γραφεία, καταστήματα και παρόμοιας χρήσεις»).
10
Για να καθοριστεί η δασμολογική κλάση στην οποία πρέπει να γίνει η κατάταξη, πρέπει πρώτον να ληφθεί υπόψη ότι η ύλη επικαλύψεως και όχι το υπόθεμα της προσδίδει στα κουτιά την πολυτελή όψη που είναι αναγκαία για να τα καταστήσει κατάλληλα για την παρουσίαση κοσμημάτων. Βάσει του ανωτέρω γενικού κανόνα 3 6, πρέπει συνεπώς να αποκλειστεί εν πάση περιπτώσει η εφαρμογή της κλάσεως 39.07 που αναφέρεται σε τεχνουργήματα από τεχνητές πλαστικές ύλες.
11
Από τις δύο άλλες κλάσεις, είναι βέβαιο ότι η πιο εξειδικευμένη είναι η αναφερόμενη υπό τον αριθμό 42.02, εφόσον αναφέρει ρητά τα κουτιά για κοσμήματα. Το ερώτημα που υπέβαλε το εθνικό δικαστήριο περιορίζεται συνεπώς στο κατά πόσο ένα αντικείμενο επενδεδυμένο με χαρτί μπορεί να εξομοιωθεί με κουτιά «εκ χαρτονιού» υπό την έννοια της εν λόγω δασμολογικής κλάσεως.
12
Η απάντηση στο ερώτημα αυτό πρέπει να είναι καταφατική. Πράγματι, από τη διατύπωση της εν λόγω κλάσεως και της σχετικής σημειώσεως του ΣΤΣ προκύπτει ότι τα αποφασιστικά κριτήρια κατατάξεως είναι, εκτός από τις χρησιμοποιούμενες ύλες, συγχρόνως η εξωτερική όψη των οικείων ειδών και η συνήθης χρήση τους. Από αυτό συνάγεται ότι ένα είδος από πλαστική ύλη επικαλυμμένο με χαρτί, που, λόγω της επικαλύψεως αυτής έχει την όψη κουτιού για κοσμήματα, πρέπει να εξομοιωθεί με κουτί για κοσμήματα υπό την έννοια της κλάσεως 42.02, έστω κι αν το χαρτί δεν αναφέρεται ρητά στο κείμενο της εν λόγω κλάσεως.
13
Η ερμηνεία αυτή επιβεβαιώνεται εξάλλου από το γεγονός ότι το χαρτί και το χαρτόνι περιλαμβάνονται κατά γενικό κανόνα αδιακρίτως στις ίδιες κλάσεις και διακρίσεις του ΚΔ και από το ότι ούτε το ΚΔ ούτε οι επεξηγηματικές σημειώσεις του ΣΤΣ περιλαμβάνουν κριτήρια για τη διάκριση του χαρτιού από το χαρτόνι, που είναι και τα δύο προϊόντα κατασκευαζόμενα από τις ίδιες πρώτες ύλες και τα οποία διαφοροποιούνται μόνο από το βάρος τους. Το γεγονός αυτό μαρτυρεί την πρόθεση συστηματικής εξομοιώσεως του ενός προς το άλλο των δύο αυτών προϊόντων από δασμολογική άποψη, εκτός αν υπάρχει αντίθετη ένδειξη. Τέτοια ένδειξη δεν υπάρχει στην κλάση 42.02, το δε γεγονός ότι μόνο το χαρτόνι και όχι το χαρτί περιλαμβάνεται μεταξύ των υλών που αναφέρονται στην εν λόγω κλάση οφείλεται στο ότι τα διάφορα είδη που απαριθμούνται σε αυτή δεν είναι κανονικά δυνατό να κατασκευάζονται μόνο από την ύλη αυτή. Αντίθετα, το χαρτί προσφέρεται καλύτερα απ' ό,τι το χαρτόνι για τη χρήση ως ύλης επικαλύψεως. Υπό τις συνθήκες αυτές, το γεγονός ότι το χαρτί δεν αναφέρεται στην κλάση 42.02 δεν μπορεί να εκληφθεί ότι εκφράζει την πρόθεση να καθιερωθεί διαφορά στη μεταχείριση μεταξύ είδους επικαλυμμένου με χαρτί και είδους κατασκευασμένου από χαρτόνι.
14
Για τους λόγους αυτούς, ένα κουτί για κοσμήματα κατασκευασμένο από πλαστική ύλη αλλά επικαλυμμένο με χαρτί πρέπει να εξομοιωθεί, από την άποψη της δασμολογικής διακρίσεως 42.02 Β, με κουτί της ίδιας φύσεως αλλά κατασκευασμένο από χαρτόνι.
15
Στο υποβληθέν ερώτημα πρέπει συνεπώς να δοθεί η απάντηση ότι κουτιά για κοσμήματα από πολυστυρόλη, τα οποία φέρουν σκέπασμα και είναι εξωτερικά επικαλυμμένα πλήρως με χαρτί που φέρει επίχριση από βερνίκι (λάκκα), υπάγονται ως κουτιά για κοσμήματα στη διάκριση 42.02 Β του κοινού δασμολογίου.
Επί των δικαστικών εξόδων
16
Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, που κατέθεσε παρατηρήσεις στο Δικαστήριο δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης το χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.
Διά ταύτα
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (δεύτερο τμήμα)
κρίνοντας επί των ερωτημάτων που του υπέβαλε το Finanzgericht της Βρέμης με διάταξη της 24ης Ιουνίου 1982 αποφαίνεται:
Κουτιά για κοσμήματα από πολυστυρόλη, τα οποία φέρουν σκέπασμα και είναι εξωτερικά επικαλυμμένα πλήρως με χαρτί που φέρει επίχριση από βερνίκι (λάκκα), υπάγονται ως κουτιά για κοσμήματα στη διάκριση 42.02 Β του κοινού δασμολογίου.
Pescatore
Due
Bahlmann
Δημοσιεύτηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 19 Μαΐου 1983.
Κατ' εντολή
του γραμματέα
Η. Α. Rühl
Κύριος υπάλληλος διοικήσεως
Ο πρόεδρος του δευτέρου τμήματος
Ρ. Pescatore
Full & Egal Universal Law Academy