Στην υπόθεση 338/82 R
Carlo Albertini και Mario Montagnani, υπάλληλοι τοῦ επιστημονικοί) κλάδου τοῦ Κοινοῦ Κέντρου Πυρηνικών 'Ερευνῶν, Ispra, ἐκπροσωπούμενοι ἀπό τους Angelo Ulgheri, δικηγόρο Μιλάνου, καί Roland Michel, δικηγόρο Λουξεμβούργου, μέ ἀντίκλητο στό Λουξεμβοῦργο τόν δικηγόρο R. Michel, 47, avenue de la Liberte,
προσφεύγοντες,
κατά
Κοινού Κέντρου Πυρηνικών Ερευνών (ΚΚΠΕ), Ispra,
καί
Επιτροπης τῶν Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων,
καθ' ων,
πού ἔχει ως ἀντικείμενο αίτηση ἀναστολής τῆς εκτελέσεως διαφόρων ἀποφάσεων, μέ τίς όποιες ὁ προϊστάμενος τοῦ τμήματος «ἐφηρμοσμένη μηχανική» τοῦ ΚΚΠΕ ἠρνήθη στους προσφεύγοντες νά έρχονται σέ επαφή, στά πλαίσια τῆς υπηρεσίας τους, μέ ὁρισμένους εξωτερικούς συνεργάτες, νά συμμετάσχουν σέ επιστημονικό συνέδριο πού διοργανώθηκε ἀπό τό πανεπιστήμιο τοῦ Καΐρου καί νά δημοσιεύσουν μέ τήν ευκαιρία αύτη επιστημονική ἔκθεση, καθώς καί αίτηση ἀναστολής εκτελέσεως υπηρεσιακής εντολής μέ τήν ὁποία ἀπηλλάγησαν οἱ προσφεύγοντες τῶν καθηκόντων τῆς υπηρεσίας ερευνῶν ἐπί τῆς δυναμικής συμπεριφορᾶς τῶν υλικῶν,
ο πρόεδρος του ΔΕΥΤΕΡΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ, ἀντικαθιστῶν τόν πρόεδρο τοῦ Δικαστηρίου δυνάμει τῶν άρθρων 96, παράγραφος 1, 85, δεύτερη παράγραφος καί 11, δεύτερη παράγραφος, τοῦ κανονισμοῦ διαδικασίας,
ἐκδίδει τήν ἀκόλουθη
ΔΙΑΤΑΞΗ
Περιστατικά καί ιστορικό τῆς διαφορᾶς
1.
Οἱ προσφεύγοντες εκθέτουν ὅτι, ὑπό τήν ιδιότητά τους ὡς υπαλλήλων τοῦ ἐπιστημονικοῦ κλάδου, βαθμοῦ Α 6 καί Α 4 ἀντιστοίχως, ἀσχολούνται ἀπό τίς ἀρχές της δεκαετίας τοῦ 1970 μέ μελέτες ἐπί της δυναμικής συμπεριφοράς τῶν υλικών, στό τμῆμα «ἐφηρμοσμένη μηχανική» τοῦ ΚΚΠΕ. Οί εργασίες τους ἀπέδωσαν ἀποτελέσματα πού τους τοποθετούν στην πρώτη γραμμή τῆς κλίμακος τῶν πραγκοσμίων άξιων ὅσον άφορᾶ τη μελέτη τῶν ἀντιδράσεων τῶν υλικῶν στή δυναμική καί ὅσον άφορᾶ τήν κατασκευή συσκευῶν ικανών νά μετροῦν τίς ἀντιδράσεις αυτές. Στό πλαίσιο αυτό δημιούργησαν πολυάριθμες επιστημονικές επαφές ὑψηλοῦ ἐπιπέδου μέ ερευνητές πρώτου μεγέθους καί μέ ινστιτούτα ἐφηρμοσμένης μηχανικῆς σέ ευρωπαϊκή καί παγκόσμια κλίμακα.
2.
Ἀπό τόν διορισμό κατά τό 1976 νέου προϊσταμένου τοῦ τμήματος, ὁ όποιος δέν ἀναγνώρισε στην πλήρη τους ἀξία τίς εργασίες τῶν προσφευγόντων καί ἐπέβαλε στίς δραστηριότητες τους ἀπαραδέκτους περιορισμούς, άρχισαν νά ἀναφύονται προστριοές. Οἱ προσφεύγοντες επικαλοῦνται ειδικότερα πολλά πρόσφατα μέτρα, δηλαδή
α)
τήν ἀπαγόρευση, βάσει τῶν ἀποφάσεων της 27ης Σεπτεμβρίου καί 6ης 'Οκτωβρίου 1982, τῶν επαφών μέ εξωτερικούς συνεργάτες τοῦ ΚΚΠΕ
β)
τήν άρνηση, μέ τίς ἀποφάσεις τῆς 7ης 'Οκτωβρίου καί 5ης Νοεμβρίου 1982 νά επιτραπεί ἡ δημοσίευση τῆς εκθέσεως «Constitutive Equations of Austenitic Stainless Steels in Dynamics. Experiments and Calibration Procedure», πού εκπονήθηκε ἀπό τους προσφεύγοντες σέ συνεργασία μέ δύο καθηγητές τοῦ πανεπιστημίου τῆς Bologna καί ἡ συμμετοχή τῶν προσφευγόντων σέ επιστημονικό συνέδριο πού διοργανώθηκε στίς 27 Δεκεμβρίου 1982 ἀπό τό πανεπιστήμιο τοῦ Καίρου, ὅπού ἡ ἐν λόγω ἔκθεση επρόκειτο νά παρουσιασθεῖ
γ)
τήν υπηρεσιακή εντολή τῆς 10ης Νοεμβρίου 1982, μέ τήν ὁποία ἀπηλλάγησαν οἱ προσφεύγοντες τῶν καθηκόντων της υπηρεσίας ερευνών ἐπί τῆς δυναμικής συμπεριφοράς τῶν υλικών.
3.
Στίς 10 Δεκεμβρίου 1982, οἱ προσφεύγοντες κατέθεσαν ενώπιον τῆς ἁρμοδίας προϊσταμένης ἀρχής ενστάσεις δυνάμει τοῦ άρθρου 90 τοῦ κανονισμού ὑπηρεσιακής καταστάσεως τῶν υπαλλήλων.
4.
Στίς 23 Δεκεμβρίου 1982, ἤσκησαν κατ' εφαρμογή τῶν συνδυασμένων διατάξεων των άρθρων 91, παράγραφος 4, καί 90, παράγραφος 2, τοῦ κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως τῶν ὑπαλλήλων, προσφυγή λόγω παραβάσεως τῶν άρθρων 17, 21 καί 24 τοῦ ἐν λόγω κανονισμού.
5.
Τήν 'ίδια ημερομηνία, υπέβαλαν μέ χωριστό δικόγραφο, δυνάμει τῶν άρθρων 83, παράγραφοι 2 καί 3, καί 84 τοῦ κανονισμού διαδικασίας, αίτηση ἀναστολής εκτελέσεως τῶν ἀποφάσεων πού προσβάλλονται μέ τήν κυρία προσφυγή.
6.
Πρός υποστήριξη τῆς αιτήσεως αυτής, οἱ προσφεύγοντες προβάλλουν ὅτι ή άρνηση νά επιτραπεί τόσο ἡ συμμετοχή τους στό συνέδριο τοῦ Καίρου ὅσο καί ή δημοσίευση, μέ τήν ευκαιρία αυτή, τῆς ἐκθέσεως τους, έχει ὡς ἀποτέλεσμα νά τους προκληθεί επαγγελματική ζημία καί νά παραβλάψει τήν προσωπική τους ἀξιοπιστία, καθώς καί ἐκείνη τῶν κοινοτικών ὀργάνων. Υπογραμμίζουν ειδικότερα τόν κίνδυνο νά προσαφθεῖ στά κοινοτικά ὄργανα ὅτι προσβάλλουν τήν ελευθερία εκφράσεως, λαμβανομένων ὑπ' ὄψη τοῦ ἐπιστημονικοῦ κύρους τῆς ἐν λόγω εκθέσεως καί τῆς ἐξεχούσης θέσεως πού θά ἐπεφυλάσσετο στους προσφεύγοντες ἀπό τους διοργανωτές τοῦ συνεδρίου. Ή ζημία είναι ἀκόμη μεγαλύτερη γιατί ἡ άρνηση αυτή συμπίπτει μέ τήν ἀπαγόρευση τῶν διαφόρων εξωτερικών επαφών καί τήν ἀφαίρεση τῶν ἁρμοδιοτήτων μέ τίς όποιες είχαν μέχρι τότε περιβληθεί ὅσον άφορα τό πρόγραμμα ερευνών. Ἀπό τό γεγονός αὐτό θά προκληθοῦν στους διεθνείς επιστημονικούς κύκλους καί σχόλια δυσμενή γιά τήν καλή φήμη τῆς Κοινότητος.
7.
'Επειδή οἱ προσφεύγοντες ὑπεγράμμισαν τό εξαιρετικά επείγον τῆς αἰτήσεώς τους λόγω τοῦ επικειμένου συνεδρίου τοῦ Καίρου, ἀνέπτυξαν προφορικά τίς παρατηρήσεις τους τήν ἰδία ήμερα τῆς καταθέσεως τοῦ δικογράφου τους, πρίν ἀκόμη επιδοθεί στά καθ ὧν, σύμφωνα μέ τό άρθρο 84, παράγραφος 2, τοῦ κανονισμού διαδικασίας.
8.
Στό πλαίσιο τῆς ἀκροάσεως αυτής, υπεβλήθησαν στους προσφεύγοντες ερωτήσεις ὅσον ἀφορᾶ τόν χαρακτήρα τοῦ συνεδρίου πού διοργάνωνε τό πανεπιστήμιο τοῦ Καΐρου, τήν προέλευση τῆς προσκλήσεως πού τους εἶχε σταλεί καί τόν χρόνο τῆς προσκλήσεως αυτής, τόν προσωπικό ἡ επίσημο χαρακτήρα τῆς συμμετοχής τους, τόν χαρακτήρα τῆς επίμαχης εκθέσεως καί τή σχέση τῆς μέ τίς δραστηριότητες τῶν προσφευγόντων στό ΚΚΠΕ. 'Από τίς δοθείσες ἀπαντήσεις προέκυψε ὅτι ἡ ἔκθεση εἶχε εκπονηθεί στό πλαίσιο τῆς υπηρεσίας τῶν προσφευγόντων, ἐνῶ ἡ πρόσκληση στό συνέδριο εἶχε προσωπικό χαρακτήρα.
9.
Κατά την ἀκρόαση, οἱ προσφεύγοντες ἀνεγνώρισαν ὅτι μόνον οἱ αιτήσεις τους ὅσον άφορᾶ τη συμμετοχή τους στό συνέδριο τοῦ Καΐρου, τῆς 27ης Δεκεμβρίου 1982 καί τή δημοσίευση τῆς εκθέσεως τους μέ την ευκαιρία αυτή (ἀνωτέρω ὑπό στοιχείο β) εἶχαν κατεπείγοντα χαρακτήρα καί ὅτι δέν ήταν ἀναγκαία, στό παρόν στάδιο της διαδικασίας, ἡ λήψη ἀποφάσεως ἐπί των δύο άλλων λόγων τῆς αιτήσεως λήψεως ἀσφαλιστικών μέτρων.
10.
Ή ἔκθεση, τῆς ὁποίας ἡ δημοσίευση ἀποτελεί τό ἀντικείμενο τῆς διαφορᾶς, εἶναι ἔγγραφο ὀκτώ σελίδων. Φέρει τό ὄνομα τῶν προσφευγόντων, συνοδευόμενο ἀπό τόν τίτλο τοῦ μηχανικού καί τή μνεία «'Επιτροπή τῶν Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, Κοινό Κέντρο 'Ερευνών, Ispra», καθώς καί τό ὄνομα τῶν δύο άλλων μηχανικών, καθηγητών τοῦ πανεπιστημίου τῆς Bologna.
11.
'Από τή δικογραφία συνάγεται ὅτι οἱ προσφεύγοντες ἀπηύθυναν στίς 31 Αυγούστου 1982 αίτηση στον προϊστάμενο τοῦ τμήματός τους γιά τή χορήγηση τῆς ἀδείας δημοσιεύσεως τῆς εκθέσεως τους, ἡ ὁποία ἀπαιτείται σύμφωνα μέ τό άρθρο 17 τοῦ κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως των υπαλλήλων.
12.
Στίς 7 'Οκτωβρίου 1982, ὁ προϊστάμενος τοῦ τμήματος ἀπηύθυνε στους προσφεύγοντες υπόμνημα, στό όποιο εκφράζει τή γνώμη ὅτι τό μεγαλύτερο μέρος τῆς εκθέσεως περιλαμβάνει τίς εργασίες άλλων ερευνητών, οἱ όποιες ήδη υπήρξαν ἀντικείμενο δημοσιεύσεων καί ὅτι «οἱ δύο μόνες σελίδες πού θά ἠδύναντο νά δώσουν κάποια υπόσταση στην έκθεση εἶναι πολύ πτωχές (very poor)». Γιά τους λόγους αυτούς, καλεί τους προσφεύγοντες νά ἀποσύρουν την έκθεση τους, προσθέτοντας τά ἀκόλουθα: «Δέν εἶναι ὀρθό νά ἀποσταλεί πρῶτον ἡ έκθεση στόν διοργανωτή τοῦ συνεδρίου καί νά υποβληθεί μόνον ἐκ τῶν υστέρων στην εσωτερική διαδικασία έλεγχου. Ή ἀποδοχή ἐκ μέρους τοῦ διοργανωτοῦ δέν σημαίνει ὅτι ἡ έκθεση ἀ- νταποκρίνεται στά αυστηρά κριτήρια πού εφαρμόζονται ἀπό τήν 'Επιτροπή. Οἱ ἐκφάσεις πού περιλαμβάνονται στην επιστολή τοῦ πανεπιστημίου τοῦ Καΐρου, τῆς 30ῆς 'Ιουλίου, ὅπως “εξαιρετική συμβολή” (fine contribution) καί “θετική εκτίμηση” (favorable review), ἀποτελούν στερεότυπες εκφράσεις πού χρησιμοποιούνται σέ επιστολές αυτού τοῦ εἴδους. 'Οφείλω νά σᾶς υπενθυμίσω εντόνως τήν ἀνάγκη τηρήσεως τῶν συνήθων κανόνων».
13.
Σέ υπόμνημα τῆς 19ης 'Οκτωβρίου 1982, οἱ προσφεύγοντες ἐξήγησαν τό περιεχόμενο τῆς εκθέσεως τους καί ὑπερασπίσθησαν τήν επιστημονική ἀξία τῆς εργασίας τους, διατυπώνοντας τήν πρόθεση τους νά διατηρήσουν τήν αἴτηση δημοσιεύσεως καί ἐπανεκφράζοντας τήν επιθυμία τους νά συζητήσουν τά ἀποτελέσματα, στό συνέδριο τοῦ Καίρου, μέ τους δημιουργούς τῶν θεωριών ἀπό τίς όποιες ἐνεπνεύσθησαν στην έκθεση τους.
14.
Μέ χειρόγραφο υπηρεσιακό σημείωμα πού ἀπηύθυνε στίς 5 Νοεμβρίου 1982 στόν δεύτερο προσφεύγοντα, ὁ προϊστάμενος τοῦ τμήματος τοῦ ἐγνώρισε τά ἀκόλουθα: «Δεύτερο συνέδριο τοῦ Καΐρου: ἐξήτασα τό πρόγραμμα καί θεωρώ ὅτι δέν θά ἦταν χρήσιμη ἡ ἀποστολή κάποιου στό συνέδριο. Τό πρόγραμμα παρουσιάζει πολύ μικρή ὁμοιογένεια καί εἶναι κατά μέγα μέρος χωρίς ἐνδιαφέρον γιά μᾶς (παραγωγή, σχεδιασμός, συνεδριάσεις ἐπί βιομηχανικών θεμάτων κλπ.). Συμμετέχουν ὁρισμένα μεγάλα ὀνόματα, ἀλλά δυνάμεθα νά ἀποκτήσουμε τίς πληροφορίες πού περιλαμβάνονται στίς εκθέσεις τους επίσης μέ άλλο τρόπο. Τά υλικά καί οἱ εκθέσεις τοῦ συνεδρίου παρουσιάζουν μικρό ενδιαφέρον γιά μᾶς. Σᾶς ἐκάλεσα νά ἀποσύρετε τήν έκθεση σας. Φυσικά, ἡ ἁρμοδιότητά μου δέν εκτείνεται στους εξωτερικούς συνεργάτες σας. "Αν επιθυμούν νά παρουσιάσουν τήν έκθεση ἐξ ὀνόματος τοῦ πανεπιστημίου τους, θά πρέπει νά έλθουν σέ συνεννόηση μέ τους προϊσταμένους τους».
Σκεπτικό
15
Τό επείγον τῆς αιτήσεως, πού περιορίζεται στην ἀναστολή εκτελέσεως τῶν ἀποφάσεων τοῦ προϊσταμένου τοῦ τμήματος, τῆς 7ης 'Οκτωβρίου καί 5ης Νοεμβρίου 1982, δέν δύναται νά τεθεί ὑπό ἀμφισβήτηση, λαμβανομένης ὑπ' ὄψη τῆς ημερομηνίας τοῦ συνεδρίου, στό όποιο οἱ προσφεύγοντες επιθυμούν νά συμμετάσχουν καί νά παρουσιάσουν τήν έκθεση τους.
16
'Εκτός τῶν περιστατικών ἀπό τά όποια προκύπτει τό επείγον τῆς υποθέσεως, ἀπόκειται στους προσφεύγοντες, δυνάμει τοῦ ἄρθρου 83, παράγραφος 2, τοῦ κανονισμοί) διαδικασίας, νά προσδιορίσουν τους πραγματικούς καί νομικούς ισχυρισμούς πού δικαιολογοῦν, ἐκ πρώτης όψεως, τή λήψη τοῦ προσωρινοῦ μέτρου τό όποιο ζητοῦν.
17
Οἱ προσφεύγοντες επικαλοῦνται ἐπί τοῦ σημείου αὐτοῦ τή βλάβη πού θά προξε-νοῦσε στην επιστημονική τους ἀξιοπιστία τό γεγονός ὅτι θά ἔπρεπε νά ἀποσύρουν τή συμμετοχή τους στό συνέδριο τοῦ Καΐρου, ἐνῶ ἡ έκθεση τους περιλαμβάνεται ήδη στην ημερησία διάταξη καί τους έχει χορηγηθεί χρόνος ὁμιλίας ἀνάλογος πρός τή σπουδαιότητα τῆς ἀνακοινώσεως τους. Ή βλάβη τοῦ επιστημονικοί) τους ὀνόματος θά ήταν ἀκόμη μεγαλύτερη, διότι τό συνέδριο συγκεντρώνει πολλούς ειδήμονες διεθνοῦς φήμης στόν τομέα τῆς ειδικότητός τους.
18
Πρέπει νά γίνει δεκτό ἐπί τοῦ σημείου αὐτοῦ ὅτι οἱ προσφεύγοντες, επιδιώκοντας νά περιληφθεί ἡ ἀνακοίνωση τους στην ημερησία διάταξη τοῦ συνεδρίου ὅταν δέν εἶχαν ἀκόμη λάβει τήν άδεια πού ἀπαιτείται κατά τό άρθρο 17 τοῦ κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως τῶν υπαλλήλων καί επιμένοντας στή συμμετοχή τους παρά τό ὅτι ἡ εργασία τους εἶχε ἀποτελέσει ἀντικείμενο ἀρνητικών κρίσεων ἐκ μέρους τῆς ἁρμοδίας προϊσταμένης ἀρχής, περιήλθαν ἀπό ιδική τους ενέργεια στην κατάσταση πού θεωρούν ὅτι θίγει τό επιστημονικό τους κῦρος. Δέν δύνανται συνεπῶς νά υποχρεώσουν τήν προϊσταμένη ἀρχή νά ἀποδεχθεί μία κατάσταση πού δημιούργησαν έναντι τρίτων ἐξ ἰδίας πρωτοβουλίας καί μή έχοντας σχετική ἄδεια.
19
Λαμβανομένης ὑπ' ὄψη τῆς συμπεριφοράς αυτής, πού εἶναι ἀντίθετη πρός τίς υποχρεώσεις τῶν υπαλλήλων τοῦ επιστημονικού κλάδου πού έχουν προσληφθεί σέ δημοσία υπηρεσία ερευνών, δέν εἶναι δυνατό νά ἀναγνωρισθεί ὅτι οἱ προσφεύγοντες ευρίσκονται σέ νομική θέση ικανή νά δικαιολογήσει, κατά τό άρθρο 83, παράγραφος 2, τοῦ κανονισμού διαδικασίας, τήν ἀναστολή ἐκτελέσεως τῶν προσβαλλόμενων ἀποφάσεων.
Διά ταῦτα
ο προεδρος του δευτερου τμηματος, ἀντικαθιστῶν τόν πρόεδρο τοῦ Δικαστηρίου δυνάμει τῶν άρθρων 96, παράγραφος 1, 85, δεύτερη παράγραφος, καί 11, δεύτερη παράγραφος, τοῦ κανονισμοῦ διαδικασίας,
διατάσσει:
1)
Ἀπορρίπτει τήν αίτηση ἀναστολής ἐκτελέσεως τῶν ἀποφάσεων τοῦ προϊσταμένου τοῦ τμήματος «ἐφηρμοσμένη μηχανική» του ΚΚΠΕ, τῆς 7ης Ὀκτωβρίου καί 5ης Νοεμβρίου 1982.
2)
Ἐπιφυλάσσεται ως πρός τήν ἀπόφαση ἐπί τῶν λοιπῶν αιτημάτων.
3)
Ἐπιφυλάσσεται ὡς πρός τά δικαστικά έξοδα.
Ἐκρίθη καί εξεδόθη στό Λουξεμβοῦργο στίς 23 Δεκεμβρίου 1982.
Ὁ γραμματεύς
Ρ. Heim
Ό πρόεδρος τοῦ δευτέρου τμήματος
ἀντικαθιστῶν τόν πρόεδρο τοῦ Δικαστηρίου
Ρ. Pescatore
Full & Egal Universal Law Academy