ΠΡΟΤΆΣΕΙΣ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΫ ΕΙΣΑΓΓΕΛΈΑ
MARCO DARMON
της 6ης Φεβρουαρίου 1985 ( *1 )
Κύριε πρόεδρε,
Κύριοι δικαστές,
1.
Με την παρούσα προσφυγή λόγω παραβάσεως, η Επιτροπή ζητεί να διαπιστωθεί ότι είναι ασυμβίβαστο προς το κοινοτικό δίκαιο το άρθρο 121, παράγραφος 10, του βελγικού νόμου της 9ης Αυγούστου 1963 περί θεσπίσεως και οργανώσεως συστήματος υποχρεωτικής ασφαλίσεως κατά ασθενείας και αναπηρίας ( 1 ), όπως τροποποιήθηκε με το νόμο της 8ης Αυγούστου 1980 ( 2 ) περί των προτάσεων όσον αφορά τον προϋπολογισμό 1979/1980.
Η διάταξη αυτή, που άρχισε να ισχύει την 1η Οκτωβρίου 1980, προβλέπει τη διενέργεια κρατήσεως επί των κατά νόμο οφειλομένων συντάξεων λόγω γήρατος, λόγω αποχωρήσεως από την υπηρεσία, λόγω συμπληρώσεως συντάξιμου χρόνου και επί των συντάξεων επιζώντων, έναντι όλων των δικαιούχων συντάξεως, το δε ποσό της κρατήσεως καταβάλλεται στο Institut national d'assurance maladie-invalidité ( εθνικό ίδρυμα ασφαλίσεως κατά ασθε-νείας-αναπηρίας, στο εξής INAM ) ( 3 ). Σύμφωνα με το άρθρο 33 του κανονισμού 1408/71 περί εφαρμογής των συστημάτων κοινωνικής ασφαλίσεως στους μισθωτούς και τις οικογένειες τους που διακινούνται εντός της Κοινότητας:
« ο φορέας κράτους μέλους που οφείλει την καταβολή συντάξεως, αν η ισχύουσα γι' αυτόν νομοθεσία προβλέπει κρατήσεις εισφορών εις βάρος του δικαιούχου συντάξεως για την κάλυψη των παροχών ασθενείας και μητρότητος, εξουσιοδοτείται να προβαίνει στις κρατήσεις αυτές, υπολογιζόμενες σύμφωνα με την εν λόγω νομοθεσία επί του ποσού της οφειλομένης παρ' αυτού συντάξεως κατά το μέτρο που οι καταβαλλόμενες δυνάμει των άρθρων 27,28,28α, 29,31 και 32 παροχές βαρύνουν φορέα του προαναφερθέντος κράτους μέλους » ( 4 ).
Με άλλους λόγους, τέτοια κράτηση επί συντάξεως μπορεί να διενεργηθεί μόνο εις βάρος των δικαιούχων κοινωνικής ασφαλίσεως που απολαύουν, εκ μέρους του οικείου φορέα κοινωνικής ασφαλίσεως, των παροχών σε αντιστάθμισμα των οποίων διενεργείται η κράτηση. Αντίθετα, αν τις παροχές αυτές δεν προσφέρει ο φορέας του κράτους μέλους στο οποίο διενεργούνται οι κρατήσεις, οι εν λόγω κρατήσεις δεν μπορούν να διενεργηθούν. Αυτή είναι ακριβώς η περίπτωση των δικαιούχων κοινωνικής ασφαλίσεως που κατοικούν σε κράτος μέλος διαφορετικό από το Βέλγιο και οι οποίοι, δυνάμει των διατάξεων των άρθρων 27 μέχρι 32 του κανονισμού 1408/71, απολαύουν των παροχών τις οποίες προσφέρει ο αρμόδιος κοινωνικός φορέας τον κράτους μέλους όπου κατοικούν. Εφαρμοζόμενο στους τελευταίους αυτούς δικαιούχους κοινωνικής ασφαλίσεως, το άρθρο 121, παράγραφος 10, του βελγικού νόμου παραβιάζει την αρχή που εισάγεται με το άρθρο 33 του κανονισμού 1408/71.
2.
Η βελγική κυβέρνηση δεν αμφισβητεί ότι η εφαρμογή σε όλους τους δικαιούχους κοινωνικής ασφαλίσεως, ανεξάρτητα από το κράτος μέλος στο οποίο κατοικούν, της επίμαχης βελγικής νομοθεσίας, συνιστά παράβαση των διατάξεων του άρθρου 33 του κανονισμού 1408/71.
Κατά την επ' ακροατηρίου συζήτηση, η βελγική κυβέρνηση διευκρίνισε ότι είχε την πρόθεση να λάβει δύο μέτρα για να θέσει τέρμα στην κατάσταση αυτή :
αφενός, εγκύκλιος απευθυνόμενη στο INAMI θα απέκλειε την εφαρμογή της επίμαχης διατάξεως στους συνταξιούχους που κατοικούν σε άλλο κράτος μέλος,
αφετέρου, ένα νομοσχέδιο, κατά παρέκκλιση από τον κανόνα της τριετούς παραγραφής επί θεμάτων κοινωνικής ασφαλίσεως, θα παρείχε στους ενδιαφερόμενους δικαιούχους κοινωνικής ασφαλίσεως τη δυνατότητα να ζητήσουν την επιστροφή των κρατήσεων που διενεργήθηκαν από την 1η Οκτωβρίου 1980, προβλέποντας ότι η προθεσμία υποβολής της σχετικής αιτήσεως θα άρχιζε από την ημέρα ενάρξεως της ισχύος του τροποποιητικού νόμου.
3.
Δεν νομίζω ότι πρέπει να προβώ σε εκτίμηση των ανωτέρω μέτρων, από την άποψη της προσαπτόμενης παραβάσεως. Θα περιοριστώ να διαπιστώσω ότι, σήμερα, η κατάσταση τη νομιμότητα της οποίας ορθά αμφισβητεί η Επιτροπή παραμένει αμετάβλητη. Η βελγική κυβέρνηση δικαιολογεί την καθυστέρηση συμμορφώσεως προς τις διατάξεις του ανωτέρω άρθρου 33 με τις δυσχέρειες στις οποίες προσέκρουσε τόσο όσον αφορά την επιλογή όσο και την επεξεργασία των επανορθωτικών εθνικών μέτρων. Αρκεί να υπομνησθεί σχετικά ότι κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου,
« ένα κράτος μέλος δεν μπορεί να επικαλεστεί διατάξεις ή την ακολουθούμενη πρακτική της εσωτερικής εννόμου τάξεως του για να δικαιολογήσει τη μη τήρηση των υποχρεώσεων και προθεσμιών που απορρέουν από τους κοινοτικούς κανονισμούς » ( 5 ).
4.
Κατά συνέπεια, προτείνω στο Δικαστήριο να διαπιστώσει ότι το Βέλγιο, διατηρώντας αμετάβλητες, χωρίς να προβλέπει εξαίρεση υπέρ των κοινοτικών υπηκόων που κατοικούν σε άλλο κράτος μέλος, τις διατάξεις του άρθρου 121, παράγραφος 10, του νόμου της 9ης Αυγούστου 1963, όπως τροποποιήθηκε με το νόμο της 8ης Αυγούστου 1980, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 33 του κανονισμού 1408/71 του Συμβουλίου.
( *1 ) Μετάφραση από τα γαλλικά.
( 1 ) Moniteur belge της 1ης και 2ας Νοεμβρίου 1963, σ. 10555.
( 2 ) Moniteur belge της 15ης Αυγούστου 1980, σ. 9463, άρθρο 161, σ. 9514.
( 3 ) Άρθρο 121, παράγραφος 10, περίπτωση 4.
( 4 ) ΕΕ ειδ. έκδ. 05/001, σ. 73, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 2864/72 του Συμβουλίου, της 19ης Δεκεμβρίου 1972 ( ΕΕ ειδ. έκδ. 05/001, σ. 227 ).
( 5 ) Υπόθεση 30/72, Ιταλία ( Recueil 1973, σ. 161 ), σκέψη 11 όσον αφορά οδηγία βλ. πιο πρόσφατα την απόφαση της 4ης Οκτωβρίου 1984 στην υπόθεση 279/83, Ιταλία, σκέψη 4.
Full & Egal Universal Law Academy