ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΊΟΥ (πρώτο τμήμα)
της 6ης Φεβρουαρίου 1986 ( *1 )
Στις συνεκδικαζόμενες υποθέσεις 271 έως 274/84, 6 και 7/85,
που έχουν ως αντικείμενο αιτήσεις του Tribunal de grande instance της La Roche-sur-Yon προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογή του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, με τις οποίες ζητείται, στο πλαίσιο των ποινικών δικών που εκκρεμούν ενώπιον του παρα-πέμποντος δικαστηρίου μεταξύ
Procureur de la République και directeur départemental de la concurrence et de la consommation
και
1) J. Chiron και λοιπών,
2) Μ. Byrotheau και Η. Vincendeau,
αστικώς υπεύθυνοι: SA Fontenay Distribution και SA Shedis Avenue,
η έκδοση προδικαστικών αποφάσεων ως προς την ερμηνεία των άρθρων 3, στοιχείο στ ), 5 και 30 της Συνθήκης ΕΟΚ,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πρώτο τμήμα)
συγκείμενο από τους R. Joliét, πρόεδρο τμήματος, G. Bosco και Τ. Koopmans, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: Sir Gordon Slynn γραμματέας: Ρ. Heim
λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που κατέθεσαν:
—
ο Μ. Byrotheau, κατηγορούμενος στην κύρια δίκη στην υπόθεση 6/85, εκπροσωπούμενος από τον Raymond Belin, δικηγόρο La Roche-sur-Yon,
—
η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από τον R.-C. Béraud, νομικό της σύμβουλο, επικουρούμενο από την Ν. Κουτρέλη, μέλος της νομικής της υπηρεσίας,
αφού άκουσε τις προτάσεις που ανέπτυξε ο γενικός εισαγγελέας κατά τη συνεδρίαση της 12ης Δεκεμβρίου 1985,
εκδίδει την ακόλουθη
ΑΠΟΦΑΣΗ
( Το μέρος που περιέχει τα περιστατικά παραλείπεται )
Σκεπτικό
1
Με αποφάσεις της 8ης Οκτωβρίου 1984 και 19ης Νοεμβρίου 1984, που πρωτοκολλήθηκαν στη γραμματεία του Δικαστηρίου στις 20 Νοεμβρίου 1984 και 14 Ιανουαρίου 1985 αντίστοιχα, το Tribunal de grande instance της La Roche-sur-Yon υπέβαλε, δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, ταυτόσημα προδικαστικά ερωτήματα ως προς την ερμηνεία των άρθρων 3, στοιχείο στ ), 5 και 30 της Συνθήκης ΕΟΚ, προκειμένου να εκτιμήσει αν συμβιβάζεται προς το κοινοτικό δίκαιο εθνική κανονιστική ρύθμιση επιβάλλουσα κατώτατη τιμή κατά την πώληση καυσίμων στον καταναλωτή.
2
Τα ερωτήματα αυτά ανέκυψαν στο πλαίσιο ποινικών διώξεων των Chiron, προέδρου-γενικού διευθυντή του Centre Leclerc στο Montaigu ( υπόθεση 271/84), Perouse, προέδρου-γενικού διευθυντή του Centre Leclerc στο Fontenay-le-Comte ( υπόθεση 272/84 ), Jaud και Prouteau, προέδρου-γενικού διευθυντή και λογιστή αντίστοιχα της SA Sodiroche στην La Roche-sur-Yon ( υποθέσεις 273/84 και 274/84 ), Byrotheau, προέδρου-γενικού διευθυντή της Intermarché SA στο Fontenay-le-Comte ( υπόθεση 6/85 ), και Vincendeau, προέδρου-γενικού διευθυντή της SA Shedis Avenue στο Herbiers (υπόθεση 7/85 ). Οι ανωτέρω κατηγορούνται μεταξύ άλλων ότι, υπό τις αντίστοιχες ιδιότητές τους, εφάρμοσαν παράνομες τιμές πωλώντας ή διαθέτοντας προς πώληση καύσιμα σε τιμές κατώτερες των κατώτατων τιμών που είχαν εγκριθεί με τη ρύθμιση περί των τιμών των καυσίμων.
3
Οι κατηγορούμενοι στην κύρια δίκη δεν αμφισβητούν την αντικειμενική υπόσταση των προσαπτόμενων σ' αυτούς πραγματικών περιστατικών, ζητούν όμως την απαλλαγή τους, υποστηρίζοντας ότι η γαλλική ρύθμιση σχετικά με τις τιμές των καυσίμων, ιδίως δε οι υπουργικές αποφάσεις 82-12 και 82-13/Α της 29ης Απριλίου 1982, αντίκειται προς το κοινοτικό δίκαιο και κατά συνέπεια δεν μπορεί να εφαρμοστεί.
4
Υπό τις περιστάσεις αυτές, το εθνικό δικαστήριο έκρινε αναγκαίο να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:
«Τα άρθρα 3, στοιχείο στ ), και 5 της Συνθήκης της 25ης Μαρτίου 1957 περί ιδρύσεως της ΕΟΚ έχουν την έννοια ότι απαγορεύουν στα κράτη μέλη να καθορίζουν νομοθετικώς ή κανονιστικώς υποχρεωτικές κατώτατες τιμές πωλήσεως της βενζίνης σούπερ και της απλής βενζίνης;
Ο καθορισμός των κατώτατων αυτών τιμών συνιστά ποσοτικό περιορισμό επί των εισαγωγών ή μέτρο ισοδυνάμου αποτελέσματος κατά την έννοια του άρθρου 30 της Συνθήκης; »
5
Με την απόφαση της 29ης Ιανουαρίου 1985 (υπόθεση 231/83, Cullet, Συλλογή 1985, σ. 305), το Δικαστήριο εξέτασε τα ίδια ζητήματα που είχαν ανακύψει στο πλαίσιο διαφοράς σχετικής με την εφαρμογή της ίδιας εθνικής κανονιστικής ρύθμισης. Οι λεπτομέρειες της εν λόγω κανονιστικής ρύθμισης εκτέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου, το οποίο συναφώς προέβη περαιτέρω στην ερμηνεία των ισχυουσών διατάξεων κοινοτικού δικαίου.
6
Τελικά, το Δικαστήριο έκρινε ότι:
—
τα άρθρα 3, στοιχείο στ ), και 5 της Συνθήκης ΕΟΚ δεν αντιτίθενται σε εθνική κανονιστική ρύθμιση που προβλέπει τον καθορισμό από τις εθνικές αρχές τιμές κατώτατης λιανικής τιμής πωλήσεως των καυσίμων
—
το άρθρο 30 της Συνθήκης αντιτίθεται σε τέτοιας φύσεως κανονιστική ρύθμιση, όταν η κατώτατη τιμή καθορίζεται με αφετηρία μόνο τις τιμές παραλαβής από τα εγχώρια διυλιστήρια, οι εν λόγω δε τιμές παραλαβής συνδέονται με την ανώτατη τιμή, η οποία υπολογίζεται βάσει μόνο των τιμών κόστους των εγχώριων διυλιστηρίων σε περίπτωση κατά την οποία οι τιμές στις ευρωπαϊκές αγορές καυσίμων αποκλίνουν περισσότερο από 8 °/ο από τις τελευταίες.
7
Επειδή κανένα νέο στοιχείο δεν ανέκυψε στο πλαίσιο των υπό κρίση υποθέσεων, το Δικαστήριο παραπέμπει, για τις απαντήσεις που πρέπει να δοθούν στα ερωτήματα του Tribunal de grande instance της La Roche-sur-Yon, καθώς και για τις σκέψεις που υπαγόρευσαν τη συγκεκριμένη απάντηση, στο κείμενο της προαναφερθείσας απόφασης της 29ης Ιανουαρίου 1985, αντίγραφο της οποίας επισυνάπτεται στην παρούσα απόφαση.
Επί των δικαστικών εξόδων
8
Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, που κατέθεσε παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης το χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.
Για τους λόγους αυτούς
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πρώτο τμήμα),
κρίνοντας επί των ερωτημάτων που του υπέβαλε με αποφάσεις της 8ης Οκτωβρίου και 19ης Νοεμβρίου 1984 το Tribunal de grande instance της La Roche-sur-Yon, αποφαίνεται:
1)
Το άρθρα 3, στοιχείο στ ), και 5 της Συνθήκης ΕΟΚ δεν αντιτίθενται σε εθνική κανονιστική ρύθμιση που προβλέπει τον καθορισμό από τις εθνικές αρχές κατώτατης λιανικής τιμής πωλήσεως των καυσίμων.
2)
Το άρθρο 30 της Συνθήκης ΕΟΚ αντιτίθεται σε τέτοιας φύσεως κανονιστική ρύθμιση, όταν η κατώτατη τιμή καθορίζεται με αφετηρία μόνο τις τιμές παραλαβής από τα εγχώρια διυλιστήρια, οι εν λόγω δε τιμές παραλαβής συνδέονται με την ανώτατη τιμή, η οποία υπολογίζεται βάσει μόνο των τιμών κόστους των εγχώριων διυλιστηρίων σε περίπτωση κατά την οποία οι τιμές στις ευρωπαϊκές αγορές καυσίμων αποκλίνουν περισσότερο από 8 °/ο από τις τελευταίες.
Joliét
Bosco
Koopmans
Δημοσιεύτηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 6 Φεβρουαρίου 1986.
Ο γραμματέας
Ρ. Heim
Ο πρόεδρος του πρώτου τμήματος
R. Joliet
( *1 ) Γλώσσα διαδικασίας: η γαλλική.
Full & Egal Universal Law Academy