ΈΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠ' ΑΚΡΟΑΤΗΡΊΟΥ ΣΥΖΉΤΗΣΗ
στην υπόθεση 355/85 ( *1 )
Ι — Περιστατικά και διαδικασία
Δυνάμει του γαλλικού νόμου 81-766 της 10ης Αυγούστου 1981, οι εκδότες ή οι εισαγωγείς βιβλίων οφείλουν να καθορίζουν την τιμή πωλήσεως στο κοινό των βιβλίων που εκδίδουν ή εισάγουν. Οι λιανοπωλητές είναι υποχρεωμένοι να τηρούν πραγματική τιμή πωλήσεως στο κοινό, η οποία να κυμαίνεται μεταξύ του 95 % και 100 % της εν λόγω τιμής. Ο νόμος προβλέπει εξαιρέσεις από την υποχρέωση τηρήσεως της εν λόγω τιμής για ορισμένους ιδιωτικούς ή δημόσιους οργανισμούς, όπως οι βιβλιοθήκες και τα εκπαιδευτικά ιδρύματα, ενώ υπό ορισμένες προϋποθέσεις επιτρέπει εκπτώσεις. Σε περίπτωση παραβάσεως των διατάξεων του νόμου, οι ανταγωνιστές και οι διάφορες ενώσεις έχουν τη δυνατότητα να ασκήσουν αγωγή με αντικείμενο την παύση της παράβασης ή την αποκατάσταση της ζημίας, προβλέπεται δε και ποινική δίωξη.
Όσον αφορά τα εισαγόμενα βιβλία, το άρθρο 1, πέμπτο εδάφιο, του νόμου της 10ης Αυγούστου 1981 ορίζει ότι
« όταν η εισαγωγή αφορά βιβλία που έχουν εκδοθεί στη Γαλλία, η τιμή πωλήσεως στο κοινό που καθορίζει ο εισαγωγέας είναι τουλάχιστον ίση με εκείνη που έχει καθορίσει ο εκδότης ».
Με απόφαση της 10ης Ιανουαρίου 1985 (Association des centres distributeurs Édouard Leclerc και λοιποί κατά Sari
« Au blé vert »
και λοιπών, 229/83, Συλλογή 1985, σ. 1 ), που είχε ως αντικείμενο προδικαστικό ερώτημα σχετικό με την εν λόγω νομοθεσία, το Δικαστήριο έκρινε κυρίως ότι, στο πλαίσιο μιας τέτοιας νομοθεσίας, συνιστούν μέτρα ισοδυνάμου αποτελέσματος προς ποσοτικούς περιορισμούς επί των εισαγωγών, κατά την έννοια του άρθρου 30 της Συνθήκης ΕΟΚ, διατάξεις
«που επιβάλλουν, όσον αφορά την πώληση των βιβλίων που εκδίδονται στο ίδιο το οικείο κράτος μέλος και επανεισάγονται, αφού προηγουμένως έχουν εξαχθεί σε άλλο κράτος μέλος, την τήρηση της τιμής πωλήσεως που καθορίζει ο εκδότης, εκτός αν από αντικειμενικά στοιχεία αποδεικνύεται ότι τα εν λόγω βιβλία εξήχθησαν με αποκλειστικό σκοπό την επανεισα-γωγή τους και την κατ' αυτό τον τρόπο καταστρατήγηση της εν λόγω νομοθεσίας ».
Κατόπιν της αποφάσεως αυτής, με το νόμο 85-500 της 13ης Μαΐου 1985 προστέθηκε ένα έκτο εδάφιο στο άρθρο 1 του νόμου της 10ης Αυγούστου 1981, κατά το οποίο οι διατάξεις του προαναφερόμενου άρθρου 1, πέμπτο εδάφιο, « δεν εφαρμόζονται στα βιβλία που εισάγονται από κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, εκτός αν αντικειμενικά στοιχεία, κυρίως δε η απουσία πραγματικής διαθέσεως στην αγορά του κράτους αυτού, αποδεικνύουν ότι η εισαγωγή είχε ως σκοπό τη μη εφαρμογή κατά την πώληση στο κοινό των διατάξεων του τέταρτου εδαφίου του παρόντος άρθρου », δηλαδή να τα εξαιρούν από τις διατάξεις που αφορούν την τιμή πωλήσεως την οποία οφείλουν να εφαρμόζουν οι λιανοπωλητές.
2.
Ενώπιον του Tribunal d' instance του Bressuire, γραμματεία του Thouars, ο Michel Cognet, διαχειριστής του καταστήματος Centre Leclerc του Thouars, κατηγορήθηκε για παράβαση του νόμου της 10ης Αυγούστου 1981. Ο Cognet αναγνώρισε ότι στο ταμείο του καταστήματος αυτού έγινε έκπτωση 20% επί των τιμών πωλήσεως που καθόρισε ο εκδότης κατά την πώληση ορισμένου αριθμού βιβλίων, στις 4 Ιουνίου 1985, και για την υπεράσπιση του προέβαλε ότι η διάκριση που καθιερώνεται με το νόμο της 13ης Μαΐου 1985 μεταξύ των εισαγόμενων βιβλίων και των γαλλικών βιβλίων είναι αντίθετη προς το άρθρο 7 της Συνθήκης ΕΟΚ.
Το Tribunal ď instance του Bressuire διαπίστωσε ότι, από τις διατάξεις της νομοθεσίας περί της τιμής των βιβλίων, όπως τροποποιήθηκε μετά την απόφαση του Δικαστηρίου της 10ης Ιανουαρίου 1985, συνάγεται ότι:
—
για τα βιβλία που εκδίδονται στη Γαλλία,
—
αν πωλούνται απευθείας στη Γαλλία, χωρίς εισαγωγή, η τιμή είναι 95 μέχρι 100 ο/ο της τιμής που όρισε ο εκδότης,
—
αν εισάγονται από κράτος μη μέλος της Κοινότητας, η τιμή πωλήσεως είναι ίση με την τιμή που όρισε ο εκδότης,
—
αν εισάγονται από κράτος μέλος, η τιμή είναι ελεύθερη.
—
για τα βιβλία που εκδίδονται εκτός Γαλλίας, η τιμή πωλήσεως είναι η τιμή που όρισε ο εκδότης ή, σε περίπτωση που δεν ορίζεται, η ενδεικτική τιμή που συνιστά ο εκδότης στη χώρα εκδόσεως.
Η τιμή των βιβλίων που εκδίδονται στη Γαλλία και επανεισάγονται από κράτος μέλος είναι επομένως ελεύθερη ενώ τα βιβλία που εκδίδονται στη Γαλλία και τα οποία δεν έχουν κυκλοφορήσει στην αλλοδαπή υπόκεινται σε σύστημα διατιμήσεως. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να υφίστανται οι γάλλοι διανομείς τα μειονεκτήματα του εξωτερικού ανταγωνισμού χωρίς να τους επιτρέπεται να αντιμετωπίσουν τον ανταγωνισμό αυτό με ισότιμα μέσα, και να παραβιάζεται η αρχή της ίσης μεταχειρίσεως μεταξύ γάλλων εμπόρων και αλλοδαπών εξαγωγέων προς τη Γαλλία.
Επομένως, το εθνικό δικαστήριο έκρινε ότι πρέπει να εξεταστεί αν η γαλλική νομοθεσία συμβιβάζεται με τους κανόνες του κοινοτικού δικαίου. Προς το σκοπό αυτόν, με απόφαση της 11ης Οκτωβρίου 1985, υπέβαλε προς το Δικαστήριο, δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, το ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα:
« Οι αρχές του κοινοτικού δικαίου περί ίσης μεταχειρίσεως και περί απαγορεύσεως των διακρίσεων που περιλαμβάνονται κυρίως στα άρθρα 3, στοιχείο στ), και 7 της Συνθήκης ΕΟΚ, απαγορεύουν τη θέσπιση σε κράτος μέλος, νομοθετικώς ή κανονιστικώς, διπλού συστήματος τιμών στον ίδιο εμπορικό τομέα του βιβλίου και για πανομοιότυπα ή ομοειδή προϊόντα:
—
ενιαίας τιμής, εκτός εκπτώσεως που δεν μπορεί να υπερβαίνει 5 ο/ο για τα βιβλία που εκδίδονται και πωλούνται στο κράτος αυτό, χωρίς να έχουν διέλθει κατά την εμπορία τα ενδοκοινοτικά σύνορα
—
ελευθέρων τιμών, χωρίς κατ' αρχήν περιορισμό, κυρίως για τα βιβλία που εκδίδονται στη Γαλλία και επανεισάγονται από κράτος μέλος » ;
3.
Η απόφαση περί παραπομπής πρωτοκολλήθηκε στη γραμματεία του Δικαστηρίου στις 19 Νοεμβρίου 1985.
Σύμφωνα με το άρθρο 20 του πρωτοκόλλου περί του οργανισμού του Δικαστηρίου της ΕΟΚ, γραπτές παρατηρήσεις κατέθεσε η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από τον Daniel Jacob, μέλος της νομικής της υπηρεσίας.
Κατόπιν εκθέσεως του εισηγητή δικαστή και αφού άκουσε το γενικό εισαγγελέα, το Δικαστήριο αποφάσισε να προχωρήσει στην προφορική διαδικασία χωρίς προηγούμενη διεξαγωγή αποδείξεων και, σύμφωνα με το άρθρο 95, παράγραφος 1, του κανονισμού διαδικασίας, ανέθεσε την εκδίκαση της υποθέσεως στο τρίτο τμήμα.
II — Γραπτές παρατηρήσεις
Κατά την Επιτροπή, ο νόμος της 13ης Μαΐου 1985 είναι σύμφωνος με την απόφαση του Δικαστηρίου της 10ης Ιανουαρίου 1985.
Το άρθρο 3 της Συνθήκης ΕΟΚ αφορά την αποστολή της Κοινότητας και αναφέρεται, χωρίς να προβλέπει υποχρέωση
των κρατών μελών, στα ειδικά άρθρα της Συνθήκης, δηλαδή στην περίπτωση του στοιχείου στ) στους « κανόνες ανταγωνισμού » που περιλαμβάνονται στα άρθρα 85 μέχρι 94. Η διάταξη αυτή υπαγορεύει την ερμηνεία των εν λόγω άρθρων, χωρίς όμως η ίδια να συνιστά κανόνα που έχει απευθείας εφαρμογή. Εφόσον οι κανόνες ανταγωνισμού δεν έχουν εφαρμογή σε νομοθεσία όπως η επίδικη, σύμφωνα με την απόφαση του Δικαστηρίου της 10ης Ιανουαρίου 1985, το άρθρο 3, στοιχείο στ ), δεν είναι αποφασιστικό για την επίλυση της διαφοράς στην κύρια δίκη.
Όσον αφορά το άρθρο 7 της Συνθήκης ΕΟΚ, οι « γάλλοι έμποροι » και οι « αλλοδαποί εξαγωγείς », στους οποίους αναφέρεται το παρα-πέμπον δικαστήριο, δεν παρεμβαίνουν στο ίδιο στάδιο, η δε κατάσταση τους δεν είναι παρεμφερής επομένως, η διαφορετική μεταχείριση που υφίστανται δεν συνιστά δυσμενή διάκριση. Η διαφορά που πρέπει να εξεταστεί είναι εκείνη της ανταγωνιστικής καταστάσεως των γάλλων λιανοπωλητών αναλόγως του αν τα βιβλία που εκδόθηκαν στη Γαλλία έχουν κυκλοφορήσει ή όχι στην αλλοδαπή, η διαφορά όμως αυτή σε καμιά περίπτωση δεν συνιστά δυσμενή διάκριση λόγω ιθαγενείας. Πέρα από το γράμμα του άρθρου 7, η διαφορά αυτή δεν είναι αντίθετη ούτε προς τη γενική αρχή της απαγόρευσης των διακρίσεων. Ελλείψει ειδικών διατάξεων της Συνθήκης ή κοινής πολιτικής, « η αντίστροφη δυσμενής διάκριση» δεν είναι αντίθετη προς το κοινοτικό δίκαιο. Ειδικότερα, η απαγόρευση της «αντίστροφης δυσμενούς διακρίσεως» δεν καθιερώνεται στον τομέα της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων, όπως ιδίως προκύπτει από την απόφαση του Δικαστηρίου της 14ης Δεκεμβρίου 1982 (Waterkeyn, 314 μέχρι 316/81 και 83/82, Συλλογή σ. 4337 ). Το άρθρο 30 έχει. ως αντικείμενο την παρεμβολή εμποδίων στο εμπόριο μεταξύ κρατών.μελών από τους κανόνες που θέτουν σε μειονεκτική θέση τα εισαγόμενα προϊόντα, και όχι τους κανόνες οι οποίοι έχουν εφαρμογή μόνο στα εγχώρια προϊόντα. Αποφαινόμενο ότι « η επέκταση στα εισαγόμενα προϊόντα » ορισμένων εθνικών κανονιστικών ρυθμίσεων είναι αντίθετη προς το άρθρο 30 (βλέπε, για παράδειγμα, τις αποφάσεις της 16ης Δεκεμβρίου 1980, Fietje, 27/80, Rec. σ. 3839 της 19ης Φεβρουαρίου 1981, Keldermann, 130/80, Συλλογή σ. 527), το Δικαστήριο δέχτηκε έμμεσα τη δυνατότητα « αντίστροφης δυσμενούς διακρίσεως» λόγω της εφαρμογής των ίδιων αυτών κανονιστικών διατάξεων στα εγχώρια προϊόντα.
U. Evėrling
εισηγητής δικαστής
( *1 ) Γλώσσα διαδικασίας: η γαλλική.
ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΊΟΥ ( τρίτο τμήμα)
της 23ης Οκτωβρίου 1986 ( *1 )
Στην υπόθεση 355/85,
που έχει ως αντικείμενο αίτηση του Tribunal d'instance του Bressuire προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογή του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, με την οποία ζητείται, στο πλαίσιο διαδικασίας εκδικάσεως αγορανομικών παραβάσεων που εκκρεμεί ενώπιον του παραπέμποντος δικαστηρίου μεταξύ
Driancourt, commissaire της αστυνομίας του Thouars, εκπληρούντος καθήκοντα εισαγγελικής αρχής,
και
Michel Cognet, κατοίκου Centre Leclerc, Sainte-Verge,
η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως προς την ερμηνεία των άρθρων 3, στοιχείο στ ), και 7 της Συνθήκης ΕΟΚ,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τρίτο τμήμα)
συγκείμενο από τους Υ. Galmot, πρόεδρο τμήματος, U. Everling και J. C Moitinho de Almeida, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: Sir Gordon Slynn
γραμματέας: Κ. Riechenberg, εκτελών καθήκοντα διοικητικού υπαλλήλου
λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που υπέβαλαν:
—
ο Michel Cognet κατά την προφορική διαδικασία, εκπροσωπούμενος από τους G. Blachard και Ph. Jousset, δικηγόρους,
—
η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων κατά την έγγραφη και προφορική διαδικασία, εκπροσωπούμενη από τον D. Jacob, μέλος της νομικής της υπηρεσίας,
την έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση, κατόπιν/της προφορικής διαδικασίας της 26ης Ιουνίου 1986,
αφού άκουσε. το γενικό εισαγγελέα. που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της ίδιας ημέρας,
εκδίδει την ακόλουθη;
ΑΠΟΦΑΣΗ
1
Με απόφαση της 11ης Οκτωβρίου 1985, που περιήλθε στο Δικαστήριο στις 19 Νοεμβρίου 1985, το Tribunal d'instance του Bressuire υπέβαλε, δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, προδικαστικό ερώτημα ως προς την ερμηνεία των άρθρων 3, στοιχείο στ ), και 7 της Συνθήκης ΕΟΚ και των αρχών της ισότητας και της απαγόρευσης των διακρίσεων, προκειμένου να μπορέσει να κρίνει αν συμβιβάζεται προς το κοινοτικό δίκαιο εθνική νομοθεσία που υποχρεώνει τους λιανοπωλητές να τηρούν μια τιμή πωλήσεως των βιβλίων στο κοινό.
2
Το ερώτημα αυτό ανέκυψε στο πλαίσιο ποινικής δίκης κατά του Michel Cognet, o οποίος κατηγορείται ότι πώλησε βιβλία στο κατάστημα Centre Leclerc στο Thouars του οποίου είναι υπεύθυνος με έκπτωση 20 ο/ο επί των τιμών πωλήσεως που καθόρισε ο εκδότης, κατά παράβαση των διατάξεων του νόμου 81-766 της 10ης Αυγούστου 1981 περί της τιμής του βιβλίου [ JORF ( Επίσημη Εφημερίδα της Γαλλικής Δημοκρατίας ) της 11.8.1981].
3
Δυνάμει του γαλλικού νόμου της 10ης Αυγούστου 1981, οι εκδότες ή οι εισαγωγείς βιβλίων οφείλουν να καθορίζουν την τιμή πωλήσεως στο κοινό των βιβλίων που εκδίδουν ή εισάγουν. Οι λιανοπωλητές είναι υποχρεωμένοι να τηρούν πραγματική τιμή πωλήσεως στο κοινό, η οποία να κυμαίνεται μεταξύ του 95 και 100 ο/ο της εν λόγω τιμής. Σε περίπτωση παραβάσεως των διατάξεων του νόμου, προβλέπεται ποινική δίωξη.
4
Όσον αφορά τα εισαγόμενα βιβλία, το άρθρο 1, πέμπτο εδάφιο, του νόμου της 10ης Αυγούστου 1981 ορίζει ότι « όταν η εισαγωγή αφορά βιβλία που έχουν εκδοθεί στη Γαλλία, η τιμή πωλήσεως στο κοινό που καθορίζει ο εισαγωγέας είναι τουλάχιστον ίση με εκείνη που έχει καθορίσει ο εκδότης ».
5
Με απόφαση της 10ης Ιανουαρίου 1985 ( Association des centres distributeurs Edouard Leclerç και λοιποί κατά Sari « Au blé vert » και λοιπών, 229/83, Συλλογή 1985, σ. 1 ), που εκδόθηκε σε υπόθεση η οποία αφορούσε τον ίδιο νόμο της 10ης Αυγούστου 1981, το Δικαστήριο έκρινε ότι συνιστούν μέτρα ισοδυνάμου αποτελέσματος προς ποσοτικούς περιορισμούς επί των εισαγωγών, κατά την έννοια του άρθρου 30 της Συνθήκης ΕΟΚ, διατάξεις
« που επιβάλλουν, όσον αφορά την πώληση των βιβλίων που εκδίδονται στο ίδιο το οικείο κράτος μέλος και επανεισάγονται, αφού προηγουμένως έχουν εξαχθεί σε άλλο κράτος μέλος, την τήρηση της τιμής πωλήσεως που καθορίζει ο εκδότης, εκτός αν από αντικειμενικά στοιχεία αποδεικνύεται ότι τα εν λόγω βιβλία εξήχθησαν με αποκλειστικό σκοπό την επανεισαγωγή τους και την κατ' αυτό τον τρόπο καταστρατήγηση της εν λόγω νομοθεσίας ».
Κατόπιν της αποφάσεως αυτής, με το νόμο 85-500 της 13ης Μαΐου 1985 προστέθηκε ένα έκτο εδάφιο στο άρθρο 1 του νόμου της 10ης Αυγούστου 1981, κατά το οποίο οι διατάξεις του προαναφερόμενου άρθρου 1, πέμπτο εδάφιο,
« δεν εφαρμόζονται στα βιβλία που εισάγονται από κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, εκτός αν αντικειμενικά στοιχεία, κυρίως δε η απουσία πραγματικής διαθέσεως στην αγορά του κράτους αυτού, αποδεικνύουν ότι η εισαγωγή είχε ως σκοπό τη μη εφαρμογή κατά την πώληση στο κοινό των διατάξεων του τέταρτου εδαφίου του παρόντος άρθρου »,
δηλαδή να τα εξαιρούν από τις διατάξεις που αφορούν την τιμή πωλήσεως την οποία οφείλουν να εφαρμόζουν οι λιανοπωλητές.
6
Το Tribunal d'instance του Brėssuire διαπίστωσε ότι, κατά τις διατάξεις αυτές, η τιμή των βιβλίων που εκδίδονται στη Γαλλία και επανεισάγονται από κράτος μέλος είναι ελεύθερη, ενώ τα βιβλία που εκδίδονται στη Γαλλία και που δεν έχουν κυκλοφορήσει στην αλλοδαπή υπόκεινται σε διατίμηση, με αποτέλεσμα οι γάλλοι διανομείς να υφίστανται τα μειονεκτήματα του ανταγωνισμού χωρίς να τους επιτρέπεται να αντιμετωπίσουν τον ανταγωνισμό αυτό με ισοδύναμα μέσα, και να παραβιάζεται η αρχή της ίσης μεταχειρίσεως μεταξύ γάλλων εμπόρων και αλλοδαπών εξαγωγέων προς τη Γαλλία. Υπό τις προϋποθέσεις αυτές, υπέβαλε στο Δικαστήριο το ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα:
« Οι αρχές του κοινοτικού δικαίου περί ίσης μεταχειρίσεως και περί απαγορεύσεως των διακρίσεων που περιλαμβάνονται κυρίως στα άρθρα 3, στοιχείο στ ), και 7 της Συνθήκης EOK, απαγορεύουν τη θέσπιση σε κράτος μέλος, νομοθετικώς ή κανονιστικώς, διπλού συστήματος τιμών στον ίδιο εμπορικό τομέα του βιβλίου και για πανομοιότυπα ή ομοειδή προϊόντα:
—
ενιαίας τιμής, εκτός εκπτώσεως που δεν μπορεί να υπερβαίνει 5 ο/ο για τα βιβλία που εκδίδονται και πωλούνται στο κράτος αυτό, χωρίς να έχουν διέλθει κατά την εμπορία τα ενδοκοινοτικά σύνορα·
—
ελευθέρων τιμών, χωρίς κατ' αρχήν περιορισμό, κυρίως για τα βιβλία που εκδίδονται στη Γαλλία και επανεισάγονται από κράτος μέλος; »
7
Καθόσον το ερώτημα αυτό αναφέρεται στο άρθρο 3, στοιχείο στ ), της Συνθήκης ΕΟΚ το οποίο αφορά « την εγκαθίδρυση καθεστώτος που να εξασφαλίζει ανόθευτο ανταγωνισμό εντός της κοινής αγοράς », πρέπει να υπομνησθεί ότι, με την προαναφερθείσα απόφαση της 10ης Ιανουαρίου 1985, το Δικαστήριο αποφάνθηκε ήδη ως προς την ερμηνεία της διάταξης αυτής καθώς και των άρθρων 5 και 85 της Συνθήκης ΕΟΚ ενόψει εθνικών μέτρων νομοθετικής ή κανονιστικής φύσεως περί καθορισμού της λιανικής τιμής πωλήσεως των βιβλίων από τον εκδότη ή τον εισαγωγέα. Από την απόφαση περί παραπομπής δεν προκύπτει ότι το Tribunal ď instance του Bressuire θέλησε να υποβάλει εκ νέου το ζήτημα αυτό στο Δικαστήριο. Επομένως, δεν χρειάζεται να εξεταστούν τα επιχειρήματα τα σχετικά με την εξάλειψη του ελεύθερου ανταγωνισμού επί των τιμών που ο Cognet προέβαλε κατά την προφορική διαδικασία.
8
Με το υποβληθέν ερώτημα ερωτάται αν οι αρχές της ίσης μεταχειρίσεως και της απαγόρευσης των διακρίσεων της Συνθήκης ΕΟΚ, και ειδικότερα το άρθρο 7, αντιτίθενται σε νομοθεσία κράτους μέλους που έχει ως αποτέλεσμα, κατά τη λιανική πώληση βιβλίων που εκδίδονται και τυπώνονται στο εν λόγω κράτος μέλος, τη διαφορετική μεταχείριση αναλόγως του αν πρόκειται για βιβλία τα οποία διατίθενται απευθείας στην αγορά στο εν λόγω κράτος μέλος ή για βιβλία τα οποία επανεισάγονται αφού έχουν προηγουμένως εξαχθεί σε άλλο κράτος μέλος, καθόσον στα πρώτα επιβάλλεται διατίμηση ενώ στα τελευταία η τιμή είναι ελεύθερη.
9
Μια τέτοια διαφορετική μεταχείριση αφορά τη διάκριση μεταξύ εμπορευμάτων αναλόγως του τρόπου εμπορίας τους και μεταξύ λιανοπωλητών αναλόγως του εμπορεύματος που πωλούν. Αντίθετα, σε μια τέτοια περίπτωση δεν υπάρχει καμιά διάκριση μεταξύ επιχειρηματιών αναλόγως της ιθαγένειας τους ή ακόμη αναλόγως του τόπου εγκαταστάσεως τους. Επομένως, δεν πρόκειται για « διάκριση λόγω ιθαγενείας », ακόμη και συγκεκαλυμμένη ή έμμεση, κατά την έννοια του άρθρου 7 της Συνθήκης ΕΟΚ.
10
Πρέπει να προστεθεί ότι το άρθρο 30 της Συνθήκης ΕΟΚ δεν αντιτίθεται σε μια τέτοια διαφορετική μεταχείριση. Πράγματι, το άρθρο αυτό έχει ως σκοπό να εξαλείψει τα εμπόδια κατά την εισαγωγή εμπορευμάτων και όχι να διασφαλίσει ότι τα εγχώρια εμπορεύματα απολαύουν, σε όλες τις περιπτώσεις, της ίδιας μεταχειρίσεως όπως τα εισαγόμενα ή τα επανεισαγόμενα εμπορεύματα. Η έλλειψη περιορισμών όσον αφορά την τιμή πωλήσεως των επανεισαγόμενων βιβλίων δεν βλάπτει τη διάθεση των βιβλίων αυτών στην αγορά. Διαφορετική μεταχείριση μεταξύ εμπορευμάτων που δεν είναι ικανή να παρεμποδίσει την εισαγωγή ή να βλάψει την εμπορία των εισαγόμενων ή επανεισαγόμενων εμπορευμάτων δεν εμπίπτει στην απαγόρευση που θεσπίζει το εν λόγω άρθρο.
11
Όσον αφορά τη γενική αρχή της απαγόρευσης των διακρίσεων, πρέπει να παρατηρηθεί ότι η μη ευνοϊκή μεταχείριση των εγχώριων προϊόντων σε σχέση με τα εισαγόμενα προϊόντα ή ακόμη των λιανοπωλητών οι οποίοι πωλούν εγχώρια προϊόντα σε σχέση με εκείνους οι οποίοι πωλούν εισαγόμενα προϊόντα, εφαρμοζόμενη από κράτος μέλος σε τομέα που δεν υπόκειται σε κοινοτική κανονιστική ρύθμιση ή σε εναρμόνιση των εθνικών νομοθεσιών, δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου.
12
Επομένως, στο υποβληθέν ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι ούτε το άρθρο 7 της Συνθήκης ΕΟΚ ούτε καμία άλλη διάταξη ή αρχή της Συνθήκης ΕΟΚ έχουν εφαρμογή σε περίπτωση διαφορετικής μεταχειρίσεως στο πλαίσιο νομοθεσίας, προβλέπουσας τον καθορισμό της λιανικής τιμής πωλήσεως των βιβλίων από τον εκδότη ή τον εισαγωγέα ενός βιβλίου και επιβαλλόμενης σε κάθε λιανοπωλητή, κατά την οποία η τιμή των βιβλίων που εκδίδονται και τυπώνονται στο οικείο κράτος μέλος είναι ελεύθερη όταν πρόκειται για βιβλία τα οποία επανεισάγονται αφού προηγουμένως είχαν εξαχθεί σε άλλο κράτος μέλος, ενώ η τιμή επιβάλλεται από τον εκδότη όταν πρόκειται για βιβλία τα οποία δεν έχουν διέλθει κατά την εμπορία τα ενδοκοινοτικά σύνορα.
Επί των δικαστικών εξόδων
13
Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, που κατέθεσε παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης το χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.
Για τους λόγους αυτούς
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τρίτο τμήμα),
κρίνοντας επί του ερωτήματος που του υπέβαλε το Tribunal ď instance του Bressuire, με απόφαση της 11ης Οκτωβρίου 1985, αποφαίνεται:
Ούτε το άρθρο 7 της Συνθήκης ΕΟΚ ούτε καμιά άλλη διάταξη ή αρχή της Συνθήκης ΕΟΚ έχουν εφαρμογή σε περίπτωση διαφορετικής μεταχειρίσεως στο πλαίσιο νομοθεσίας, προβλέπουσας τον καθορισμό της λιανικής τιμής πωλήσεως των βιβλίων από τον εκδότη ή τον εισαγωγέα ενός βιβλίου και επιβαλλόμενης σε κάθε λιανοπωλητή, κατά την οποία η τιμή των βιβλίων που εκδίδονται και τυπώνονται στο οικείο κράτος μέλος είναι ελεύθερη όταν πρόκειται για βιβλία τα οποία επανεισάγονται αφού προηγουμένως είχαν εξαχθεί σε άλλο κράτος μέλος, ενώ η τιμή επιβάλλεται από τον εκδότη όταν πρόκειται για βιβλία τα οποία δεν έχουν διέλθει κατά την εμπορία τα ενδοκοινοτικά σύνορα.
Galmot
Everling
Moitinho de Almeida
Δημοσιεύτηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 23 Οκτωβρίου 1986.
Ο γραμματέας
Ρ. Heim
Ο πρόεδρος του τρίτου τμήματος
Υ. Galmot
( *1 ) Γλώσσα διαδικασίας: η γαλλική.
Full & Egal Universal Law Academy