ΈΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠ' ΑΚΡΟΑΤΗΡΊΟΥ ΣΥΖΉΤΗΣΗ
στην υπόθεση 364/85 ( *1 )
Ι — Πραγματικά περιστατικά και διαδικασία
1. Νομικό πλούοιο
Η οδηγία 64/432/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 1964, περί προβλημάτων υγειονομικού ελέγχου στον τομέα των ενδοκοινοτικών συναλλαγών βοοειδών και χοιροειδών, αποσκοπεί στην προσέγγιση των διατάξεων των κρατών μελών σε θέματα υγειονομικού ελέγχου. Τα κράτη μέλη έχουν το δικαίωμα, δυνάμει του άρθρου 36 της Συνθήκης ΕΟΚ, να διατηρούν τις απαγορεύσεις ή τους περιορισμούς εισαγωγών ή διαμετακομίσεων που υπαγορεύουν λόγοι προστασίας της υγείας και της ζωής των ανθρώπων και των ζώων. Η οδηγία 64/432 αποβλέπει στην προσέγγιση των διατάξεων επί των οποίων βασίζονται οι απαγορεύσεις και οι περιορισμοί αυτοί, κατά το μέτρο. που οι διαφορές των διατάξεων αποτελούν εμπόδια για την εφαρμογή και τη λειτουργία της κοινής γεωργικής πολιτικής.
Το 1980, το Συμβούλιο θέσπισε ορισμένες τροποποιήσεις της οδηγίας 64/432, οι οποίες αφορούν συγκεκριμένες ασθένειες. Πρόκειται, ιδίως, για τις ακόλουθες οδηγίες:
—
οδηγία 80/219/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 22ας Ιανουαρίου 1980, ως προς τη φυματίωση και τη βρουκέλλωση (ΕΕ ειδ. έκδ. 03/027, σ. 259 ),
—
οδηγία 80/1098/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 11ης Νοεμβρίου 1980, σχετικά με τη φυσαλιδώδη νόσο των χοίρων και την κλασική πανώλη των χοίρων (ΕΕ ειδ. έκδ. 03/031, σ. 236 ), και
—
οδηγία 80/1102/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 11ης Νοεμβρίου 1980, σχετικά με την ενζωοτική λεύκωση των βοοειδών (ibid., σ. 244).
Οι οδηγίες ορίζουν ότι τα κράτη μέλη θεσπίζουν τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις προκειμένου να συμμορφωθούν προς αυτές εντός των προθεσμιών που καθορίζονται, ενημερώνουν δε αμέσως την Επιτροπή επ' αυτού.
2. Το ιστορικό της διαφοράς
Επειδή η ιταλική κυβέρνηση δεν προέβη σε ενημέρωση της Επιτροπής όσον αφορά τα μέτρα για τη μεταφορά των οδηγιών και δεδομένου ότι δεν υπήρχαν περαιτέρω στοιχεία που να επιτρέπουν να συναχθεί ότι η Ιταλική Δημοκρατία εξεπλήρωσε την υποχρέωση της να θέσει σε ισχύ τις αναγκαίες διατάξεις, η Επιτροπή της απηύθυνε στις 22 Δεκεμβρίου 1983 έγγραφο με το οποίο την προειδοποιούσε ότι επρόκειτο να θεωρήσει ότι η ιταλική κυβέρνηση παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει δυνάμει των επίδικων οδηγιών και την καλούσε, σύμφωνα με το άρθρο 169 της Συνθήκης ΕΟΚ, να υποβάλει τις παρατηρήσεις της εντός διμήνου. Με τηλετύπημα της 18ης Οκτωβρίου 1984 η μόνιμη αντιπροσωπεία της Ιταλίας πληροφόρησε την Επιτροπή ότι ένα προσχέδιο νόμου, το οποίο προοριζόταν να θέσει σε εφαρμογή τις εν λόγω οδηγίες, είχε διαβιβαστεί στις 6 Ιουνίου 1983 στη υπηρεσία νομοθετικού έργου του ιταλικού Υπουργείου Υγείας. Δεδομένου ότι μετά τη λήψη του εν λόγω τηλετυπήματος η Επιτροπή δεν έλαβε καμία ανακοίνωση, εξέδωσε στις 7 Ιουνίου 1985 αιτιολογημένη γνώμη στην οποία δεν δόθηκε απάντηση.
Η Επιτροπή άσκησε, κατ' εφαρμογή του. άρθρου 169, παράγραφος 2, της Συνθήκης ΕΟΚ, ενώπιον του Δικαστηρίου προσφυγή λόγω παραβάσεως κατά της Ιταλικής Δημοκρατίας.
3. Διαδικασία
Η προσφυγή της Επιτροπής πρωτοκολλήθηκε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου στις 25 Νοεμβρίου 1985.
Η έγγραφη διαδικασία διεξήχθη απρόσκοπτα· πάντως, η Επιτροπή παραιτήθηκε από το δικαίωμα της να υποβάλει υπόμνημα απαντήσεως.
Κατόπιν εκθέσεως του εισηγητή δικαστή και μετά από ακρόαση του γενικού εισαγγελέα, το Δικαστήριο αποφάσισε την έναρξη της προφορικής διαδικασίας χωρίς προηγούμενη διεξαγωγή αποδείξεων. Πάντως, κάλεσε την ιταλική κυβέρνηση να του γνωστοποιήσει εγγράφως αν το νομοσχέδιο στο οποίο αναφέρθηκε είχε εν τω μεταξύ θεσπιστεί.
II — Αιτήματα των διαδίκων
Η Επιτροπή, προσφεύγουσα, ζητεί από το Δικαστήριο:
1)
να αναγνωρίσει ότι η Ιταλική Δημοκρατία, μη θεσπίζοντας εντός της ταχθείσης προθεσμίας τις αναγκαίες διατάξεις προκειμένου να συμμορφωθεί προς τις οδηγίες 80/219, 80/1098 και 80/1102 που τροποποιούν την οδηγία 64/432 περί των προβλημάτων υγειονομικού ελέγχου στον τομέα των ενδοκοινοτικών συναλλαγών βοοειδών και χοιρο-ειδών, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τη Συνθήκη ΕΟΚ,
2)
να καταδικάσει την Ιταλική Δημοκρατία στα δικαστικά έξοδα.
Η ιταλική κυβέρνηση, καθής, δεν υπέβαλε αιτήματα.
III — Ισχυρισμοί και επιχειρήματα των διαδίκων
Η Επιτροπή παρατηρεί ότι η ανακοίνωση της μόνιμης αντιπροσωπείας της Ιταλίας, με την οποία βεβαιώνεται ότι οι ιταλικές αρχές προπαρασκευάζουν τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να συμμορφωθούν προς τις εν λόγω οδηγίες, αποδεικνύει ότι η Ιταλική Δημοκρατία δεν θέσπισε εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών τα επιβαλλόμενα από τις οδηγίες μέτρα.
Με το υπόμνημα αντικρούσεως της η ιταλική κυβέρνηαη εξηγεί ότι υποβλήθηκε στο Κοινοβούλιο και εκκρεμεί επί του παρόντος ενώπιον της Γερουσίας της Ιταλικής Δημοκρατίας νομοσχέδιο για τη μεταφορά των εν λόγω τριών οδηγιών στην εσωτερική της έννομη τάξη.
Απαντώντας σε ερώτηση του Δικαστηρίου, η ιταλική κυβέρνηση γνωστοποίησε εγγράφως στις 27 Αυγούστου 1986 ότι η ιταλική κυβέρνηση ευελπιστεί σε ταχεία περάτωση της κοινοβουλευτικής διαδικασίας και επιφυλάσσεται να προσκομίσει ενδεχομένως συμπληρωματικά στοιχεία πριν από την εκφώνηση της υπόθεσης κατά τη συνεδρίαση που ορίστηκε για τις 4 Νοεμβρίου 1986.
Τ. Koopmans
εισηγητής δικαστής
( *1 ) Γλώσσα διαδικασίας: η ιταλική.
ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΊΟΥ
της 29ης Ιανουαρίου 1987 ( *1 )
Στην υπόθεση 364/85,
Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από τον Alberto Prozzillo, μέλος της νομικής της υπηρεσίας, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο τον Γεώργιο Κρεμλή, κτίριο Jean Monnet, Kirchberg,
προσφεύγουσα,
κατά
Ιταλικής Δημοκρατίας, εκπροσωπούμενης από τον Luigi Ferrari Bravo, προϊστάμενο της υπηρεσίας διπλωματικών διαφορών, επικουρούμενο από τον Oscar Fiumara, avvocato dello Stato, με τόπο επιδόσεων στο Λουξεμβούργο την πρεσβεία της Ιταλίας,
καθής,
που έχει ως αντικείμενο να αναγνωριστεί ότι η Ιταλική Δημοκρατία, παραλείποντας να θεσπίσει εντός της ταχθείσης προθεσμίας τις αναγκαίες διατάξεις προκειμένου να συμμορφωθεί προς τις οδηγίες 80/219/ΕΟΚ, 80/1098/ΕΟΚ και 80/1102/ΕΟΚ, που τροποποιούν την οδηγία 64/432/ΕΟΚ περί των προβλημάτων υγειονομικού ελέγχου στον τομέα των ενδοκοινοτικών συναλλαγών βοοειδών και χοιροειδών, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τη Συνθήκη ΕΟΚ,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
συγκείμενο από τους Mackenzie Stuart, πρόεδρο, Τ. F. O'Higgins και F. Schockweiler, προέδρους τμήματος, G. Bosco, Τ. Koopmans, Ο. Due και Κ. Bahlmann, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: Μ. Darmon
γραμματέας: Η. Α. Rühi, κύριος υπάλληλος διοικήσεως
λαμβάνοντας υπόψη την έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση και κατόπιν της προφορικής διαδικασίας της 19ης Νοεμβρίου 1986,
αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της ίδιας ημέρας,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
1
Με δικόγραφο που κατέθεσε στη γραμματεία του Δικαστηρίου στις 25 Νοεμβρίου 1985, η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων άσκησε, δυνάμει του άρθρου 169 της Συνθήκης ΕΟΚ, προσφυγή με την οποία ζητεί να αναγνωριστεί ότι η Ιταλική Δημοκρατία παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από την εν λόγω συνθήκη, επειδή δεν θέσπισε εντός της ταχθείσης προθεσμίας τις αναγκαίες διατάξεις προκειμένου να συμμορφωθεί προς τις οδηγίες 80/219, 80/1098 και 80/1102, που τροποποιούν την οδηγία 64/432 περί των προβλημάτων υγειονομικού ελέγχου στον τομέα των ενδοκοινοτικών συναλλαγών βοοειδών και χοιροειδών.
2
Οι επίδικες οδηγίες είναι οι ακόλουθες:
—
οδηγία 80/219/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 22ας Ιανουαρίου 1980, ως προς την φυματίωση και την βρουκέλλωση ( ΕΕ ειδ. έκδ. 03/027, σ. 259 ),
—
οδηγία 80/1098/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 11ης Νοεμβρίου 1980, σχετικά με τη φυσαλιδώδη νόσο των χοίρων και την κλασική πανώλη των χοίρων ( ΕΕ ειδ. έκδ. 03/031, σ. 236), και
—
οδηγία 80/1102/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 11ης Νοεμβρίου 1980, σχετικά με την ενζωοτική λεύκωση των βοοειδών ( ibid., σ. 244 ).
3
Το άρθρο 5 της οδηγίας 80/219 προβλέπει ότι τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να συμμορφωθούν προς αυτήν πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 1980 και ενημερώνουν αμέσως την Επιτροπή επ' αυτού. Την ίδια υποχρέωση προβλέπει το άρθρο 3 της οδηγίας 80/1098, καθώς και το άρθρο 4 της οδηγίας 80/1102. Οι εν λόγω διατάξεις θέτουν ως προθεσμία σχετικά την 1η Ιουλίου 1981 και την 1η Ιανουαρίου 1981 αντίστοιχα.
4
Επειδή η ιταλική κυβέρνηση δεν προέβη σε ενημέρωση όσον αφορά τα μέτρα για τη μεταφορά των εν λόγω οδηγιών, η Επιτροπή της απηύθυνε στις 22 Δεκεμβρίου 1983 έγγραφο όχληση, καλώντας την να υποβάλει τις παρατηρήσεις της. Στις 25 Νοεμβρίου 1985, αφού διατύπωσε αιτιολογημένη γνώμη στην οποία δεν δόθηκε απάντηση, η Επιτροπή άσκησε την προκειμένη προσφυγή.
5
Στην έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση αναπτύσσονται το ιστορικό της διαφοράς καθώς και οι ισχυρισμοί και τα επιχειρήματα των διαδίκων. Τα στοιχεία αυτά του φακέλου δεν επαναλαμβάνονται πιο κάτω παρά μόνο καθόσον απαιτείται για να σχηματίσει κρίση το Δικαστήριο.
6
Η ιταλική κυβέρνηση αναγνωρίζει ότι δεν εξεπλήρωσε τις υποχρεώσεις της, παρατηρεί, πάντως, ότι τελεί υπό εξέταση ενώπιον της Γερουσίας της Ιταλικής Δημοκρατίας νομοσχέδιο που διασφαλίζει τη μεταφορά των επίδικων οδηγιών. Κατά την επ' ακροατηρίου συζήτηση η ιταλική κυβέρνηση διευκρίνισε ότι μια από τις συμβουλευτικές επιτροπές της Γερουσίας, στην οποία υποβλήθηκε το νομοσχέδιο, έδωσε ευνοϊκή γνώμη, ότι η Βουλή δεν είχε προβεί ακόμα στην εξέταση του νομοσχεδίου και ότι ήλπιζε στη θέσπιση του εντός δύο ή τριών μηνών.
7
Πρέπει να υπομνηστεί ότι, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, τα κράτη μέλη δεν μπορούν να επικαλεστούν διατάξεις, την ακολουθούμενη πρακτική ή καταστάσεις της εσωτερικής έννομης τάξης τους για να δικαιολογήσουν τη μη τήρηση των υποχρεώσεων και προθεσμιών που τάσσουν οι οδηγίες.
8
Επιπλέον, σύμφωνα με την απόφαση του Δικαστηρίου της 12ης Οκτωβρίου 1982 ( στην υπόθεση 136/81, Επιτροπή κατά Ιταλικής Δημοκρατίας, Συλλογή, σ. 3547), οι κυβερνήσεις των κρατών μελών συμμετέχουν στις εργασίες προπαρασκευής των οδηγιών και οφείλουν, συνεπώς, να είναι σε θέση να εκπονήσουν εντός της τασσόμενης προθεσμίας το σχέδιο των αναγκαίων για την εφαρμογή τους νομοθετικών διατάξεων.
9
Από τα παραπάνω προκύπτει ότι πρέπει να αναγνωριστεί ότι η Ιταλική Δημοκρατία, μη έχοντας θεσπίσει εντός της ταχθείσης προθεσμίας τις αναγκαίες διατάξεις προκειμένου να συμμορφωθεί προς την οδηγία 80/219 του Συμβουλίου, της 22ας Ιανουαρίου 1980, καθώς και προς τις οδηγίες 80/1098 και 80/1102 του Συμβουλίου, της 11ης Νοεμβρίου 1980, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τη Συνθήκη ΕΟΚ.
Επί των δικαστικών εξόδων
10
Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του κανονισμού διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα. Επειδή η καθής ηττήθη, πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα.
Για τους λόγους αυτούς
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
αποφασίζει:
1)
Η Ιταλική Δημοκρατία, μη έχοντας θεσπίσει εντός της ταχθείσης προθεσμίας τις αναγκαίες διατάξεις προκειμένου να συμμορφωθεί προς την οδηγία 80/219 του Συμβουλίου, της 22ας Ιανουαρίου 1980, καθώς και προς τις οδηγίες 80/1098 και 80/1102 του Συμβουλίου, της 11ης Νοεμβρίου 1980, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τη Συνθήκη ΕΟΚ.
2)
Καταδικάζει την Ιταλική Δημοκρατία στα δικαστικά έξοδα.
Mackenzie Stuart
O'Higgins
Schockweiler
Bosco
Koopmans
Due
Bahlmann
Δημοσιεύτηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 29 Ιανουαρίου 1987.
Ο γραμματέας
Ρ. Heim
Ο πρόεδρος
Α. J. Mackenzie Stuart
( *1 ) Γλώσσα διαδικασίας: η ιταλική.
Full & Egal Universal Law Academy