ΈΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠ' ΑΚΡΟΑΤΗΡΊΟΥ ΣΥΖΉΤΗΣΗ
στην υπόθεση 385/85 ( *1 )
Ι — Πραγματικά περιστατικά και διαδικασία
1.
α)
Το άρθρο 1 του κανονισμού 3570/83 του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 1983, περί εφαρμογής των γενικευμένων δασμολογικών προτιμήσεων κατά το έτος 1984 για τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα καταγωγής αναπτυσσόμενων χωρών (ΕΕ L 362, σ. 92), προέβλεπε, όπως και οι αντίστοιχοι κανονισμοί των προηγούμενων ετών, την πλήρη απαλλαγή από τους δασμούς του κοινού δασμολογίου στο πλαίσιο των κοινοτικών δασμολογικών ανωτάτων ορίων επί ορισμένων προϊόντων καταγωγής συγκεκριμένων χωρών. Τα « ιστία » της κλάσης ex 62.04 του κοινού δασμολογίου, καταγωγής, μεταξύ άλλων χωρών, και του Χονγκ Κονγκ, συγκαταλέγονται, σύμφωνα με το παράρτημα Α του εν λόγω κανονισμού, στα εμπορεύματα της κατηγορίας αυτής.
Κατά το άρθρο 1, παράγραφος 3, του κανονισμού:
« Η παροχή του ευεργετήματος του προτιμη-σιακού καθεστώτος, το οποίο θεσπίζει ο παρών κανονισμός, εξαρτάται από την τήρηση της έννοιας “ καταγόμενα προϊόντα ” ή “ προϊόντα καταγωγής ”, η οποία καθορίζεται σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 14 του κανονισμού ( ΕΟΚ) αριθ. 802/68. »
Στηριζόμενη στον κανονισμό 3570/83, η Επιτροπή θέσπισε τον κανονισμό 3749/83, της 23ης Δεκεμβρίου 1983, περί του ορισμού της εννοίας των προϊόντων καταγωγής για την εφαρμογή δασμολογικών προτιμήσεων χορηγουμένων από την Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα σε ορισμένα προϊόντα αναπτυσσόμενων χωρών ( ΕΕ L 372, σ. 1 ). Με το άρθρο 1, παράγραφος 1, του εν λόγω κανονισμού ορίζεται ότι:
« Για την εφαρμογή των διατάξεων περί δασμολογικών προτιμήσεων που χορηγούνται από την Κοινότητα σε ορισμένα προϊόντα καταγωγής υπό ανάπτυξη χωρών, θεωρούνται προϊόντα καταγωγής μιας χώρας δικαιούχου των εν λόγω προτιμήσεων, με την επιφύλαξη ότι μεταφέρθηκαν κατευθείαν, κατά την έννοια του άρθρου 6 στην Κοινότητα:
α)
τα προϊόντα που παράγονται εξ ολοκλήρου στη χώρα αυτή.
β )
τα προϊόντα που παράγονται στη χώρα αυτή και στην κατασκευή των οποίων υπεισέρχονται άλλα προϊόντα, εκτός από τα προβλεπόμενα στο εδάφιο α ), με την προϋπόθεση ότι τα εν λόγω προϊόντα απετέλεσαν αντικείμενο επαρκών επεξεργασιών ή μεταποιήσεων κατά την έννοια του άρθρου 3. »
Κατά το άρθρο 3, παράγραφος 1 :
« Για την εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 1, στοιχείο β), θεωρούνται επαρκείς:
α)
οι επεξεργασίες ή μεταποιήσεις που έχουν σαν αποτέλεσμα την κατάταξη των παραγομένων προϊόντων σε άλλη δασμολογική κλάση, εκτός από εκείνη στην οποία υπάγεται καθένα από τα χρησιμοποιηθέντα προϊόντα, με εξαίρεση εκείνων που απαριθμούνται στον πίνακα Α και στις οποίες εφαρμόζονται οι ειδικές διατάξεις του πίνακα αυτού'
... »
Τα « ιστία » της κλάσης ex 62.04 του κοινού δασμολογίου περιλαμβάνονται στον πίνακα Α του εν λόγω κανονισμού, υπό την έννοια ότι συνιστούν επεξεργασία ή μεταποίηση που προσδίδει το χαρακτήρα προϊόντων καταγωγής, εφόσον συντρέχει η προϋπόθεση « κατασκευής από μονόκλωνα νήματα φυσικού χρώματος», όπως ακριβώς προβλεπόταν με τα αντίστοιχα παραρτήματα A των κανονισμών που εξέδιδε συναφώς η Επιτροπή κατ' έτος μετά τη θέσπιση του κανονισμού 1371/71, της 30ής Ιουνίου 1971, περί του ορισμού της εννοίας των προϊόντων καταγωγής για την εφαρμογή δασμολογικών προτιμήσεων χορηγουμένων από την Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα σε ορισμένα προϊόντα αναπτυσσόμενων χωρών ( JO L 146, σ. 1 ).
Κατά το άρθρο 5, προβλέπεται παρέκκλιση από τις διατάξεις του εν λόγω κανονισμού υπέρ ορισμένων χωρών απαριθμουμένων σε πίνακα ο οποίος περιλαμβάνει τις λιγότερο προηγμένες από τις αναπτυσσόμενες χώρες, στις οποίες δεν συγκαταλέγεται το Χονγκ Κονγκ, εφόσον αυτό δικαιολογείται από την ανάπτυξη βιομηχανιών που ήδη λειτουργούν ή από την ίδρυση νέων.
β )
Το άρθρο 5 του κανονισμού ( ΕΟΚ ) 802/68 του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 1968, περί του κοινού ορισμού της εννοίας της καταγωγής των εμπορευμάτων (ΕΕ ειδ. έκδ. 02/001, σ. 20), ορίζει ότι:
« Εμπόρευμα, στην παραγωγή του οποίου παρεμβάλλονται δύο ή περισσότερες χώρες, θεωρείται ως καταγόμενο από τη χώρα όπου έγινε η τελευταία ουσιώδης μεταποίηση ή κατεργασία οικονομικώς δικαιολογημένη που επραγματοποιήθη σε επιχείρηση εξοπλισμένη για το σκοπό αυτόν και που κατέληξε στην κατασκευή ενός νέου προϊόντος ή ενός προϊόντος αντιπροσωπεύοντος σημαντικό στάδιο παραγωγής. »
Το άρθρο 14 του εν λόγω κανονισμού προβλέπει ότι η Επιτροπή μπορεί, στο πλαίσιο διαδικασίας που ορίζεται στις παραγράφους 2 και 3, να θεσπίσει τις αναγκαίες για την εφαρμογή του άρθρου 5 διατάξεις.
Κατά το άρθρο 2 του κανονισμού 802/68, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 1318/71 του Συμβουλίου, της 21ης Ιουνίου 1971, περί τροποποιήσεως του κανονισμού ( ΕΟΚ ) 802/68 περί του κοινού ορισμού της εννοίας της καταγωγής των εμπορευμάτων ( ΕΕ ειδ. έκδ. 02/001, σ. 128 ), οι διατάξεις του
« δεν θίγουν τους ειδικούς κανόνες που εφαρμόζονται:
—
...
—
στις εμπορικές συναλλαγές που απολαύουν των προτιμήσεων τις οποίες η Κοινότης αποφασίζει να παράσχει μονομερώς κατά παρέκκλιση της ρήτρας του μάλλον ευνοουμένου κράτους ».
Η Επιτροπή θέσπισε, βάσει του άρθρου 14 του κανονισμού 802/68, τον κανονισμό (ΕΟΚ) 749/78, της 10ης Απριλίου 1978, περί καθορισμού της καταγωγής των υφαντουργικών προϊόντων των κεφαλαίων 51 και 53 έως 62 του κοινού δασμολογίου ( ΕΕ ειδ. έκδ. 02/006, σ. 146 ). Κατά το άρθρο 2 του εν λόγω κανονισμού σε συνδυασμό με τον πίνακα Α αυτού, η « κατασκευή από νήματα » συνιστούσε για διάφορα εμπορεύματα της κλάσης ex 62.04 του κοινού δασμολογίου, μεταξύ των οποίων και τα « ιστία », επεξεργασία ή μεταποίηση που προσέδιδε το χαρακτήρα «προϊόντων καταγωγής». Η διάταξη αυτή καταργήθηκε όσον αφορά τα « ιστία » με τον κανονισμό ( ΕΟΚ ) 1520/79 της Επιτροπής, της 20ής Ιουλίου 1979, περί τροποποιήσεως, όσον αφορά τα ιστία και τις σκηνές, του κανονισμού 749/78 ( ΕΕ ειδ. έκδ. 02/007, σ. 247 ). Σύμφωνα με την πέμπτη αιτιολογική σκέψη του εν λόγω κανονισμού, η σχετική τροποποίηση επιβαλλόταν από το γεγονός
« ότι, στην περίπτωση της κατασκευής ιστίων και σκηνών δια κοπής και ραφής από ύφασμα, θεωρείται, ότι τα προϊόντα αυτά αποτέλεσαν αντικείμενο πλήρους μεταποιήσεως συνι-στώσης στάδιο κατασκευής... ».
2.
Η εταιρία S. R. Industries της Béthune, η οποία κατασκευάζει ιστιοσανίδες, εισήγαγε κατά τη διάρκεια του 1984 στη Γαλλία ιστία προελεύσεως Χονγκ Κονγκ, υπαγόμενα στην κλάση 62.04 του κοινού δασμολογίου. Τα εν λόγω ιστία κατασκευάζονταν από ύφασμα που εισαγόταν από την Ιαπωνία, κοβόταν δε και ραβόταν στο Χονγκ Κονγκ.
Η υπηρεσία τελωνείων διαπίστωσε κατά τη διάρκεια σχετικού ελέγχου ότι τα συνοδευτικά έγγραφα των εισαγωγών ήταν κοινά πιστοποιητικά καταγωγής Χονγκ Κονγκ και όχι πιστοποιητικά του προβλεπόμενου με τον κανονισμό 3749/83 τύπου (έντυπο Α)κατόπιν αυτού, η υπηρεσία τελωνείων αρνήθηκε να χορηγήσει το προβλεπόμενο με τον κανονισμό 3570/83 πλεονέκτημα των γενικευμένων δασμολογικών προτιμήσεων με το αιτιολογικό ότι τα ιστία δεν πληρούσαν τις προϋποθέσεις του κανονισμού 3749/83 ώστε να θεωρηθούν ως καταγόμενα από το Χονγκ Κονγκ, εφόσον τα εισαχθέντα από εκεί εμπορεύματα δεν είχαν κατασκευαστεί από μονόκλωνα νήματα φυσικού χρώματος. Αποτέλεσμα αυτού ήταν η υπηρεσία τελωνείων να υπολογίσει εισαγωγικούς δασμούς ύψους 15 % συνολικού ποσού 2066245 FF και να προβεί στην εκ των υστέρων είσπραξη του ποσού αυτού.
3.
Η εταιρία S. R. Industries ενήγαγε την υπηρεσία τελωνείων ενώπιον του Tribunal d' instance της Béthune, αιτούμενη την επιστροφή των σχετικών δασμών με το αιτιολογικό ότι ο κανονισμός 3749/83 είναι ανίσχυρος.
Με απόφαση της 21ης Νοεμβρίου 1985, το Tribunal ď instance της Béthune υπέβαλε, δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, στο Δικαστήριο το ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα:
« Δοθέντος ότι:
1)
ο κανονισμός (ΕΟΚ) 802/68 του Συμβουλίου ορίζει στο άρθρο 5 ότι εμπόρευμα, στην παραγωγή του οποίου παρεμβάλλονται δύο ή περισσότερες χώρες, θεωρείται ως καταγόμενο από τη χώρα όπου έγινε η τελευταία, οικονομικώς δικαιολογημένη, ουσιώδης μεταποίηση ή κατεργασία που πραγματοποιήθηκε σε επιχείρηση εξοπλισμένη προς το σκοπό αυτό και που κατέληξε στην κατασκευή νέου προϊόντος ή προϊόντος αντιπροσωπεύοντος σημαντικό στάδιο της παραγωγής,
2)
κατ' εφαρμογή της διάταξης αυτής τα εισαχθέντα από το Χονγκ Κονγκ ιστία θεωρήθηκε ότι κατάγονται από το Χονγκ Κονγκ,
3)
με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 3749/83 που θέσπισε, η ίδια η Επιτροπή αναγνώρισε — τόσο με τις αιτιολογικές σκέψεις όσο και με τις διατάξεις περί του ορισμού της καταγωγής των προερχόμενων από τις αναπτυσσόμενες χώρες εμπορευμάτων — ότι η προβλεπόμενη από τον κανονισμό (ΕΟΚ) 802/68, που συνιστά κανονισμό βάσεως, διαδικασία παρεκκλίσεως από τις περί καταγωγής διατάξεις πρέπει να καθοριστεί υπέρ νων χωρών αυτών, και
4)
σε αντίθεση, πάντως, με τον κοινό ορισμό της εννοίας της καταγωγής, η Επιτροπή αποφάσισε με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 3749/83 ότι, για να μπορέσουν να υπαχθούν στις ευεργετικές διατάξεις περί δασμολογικής απαλλαγής που προβλέπονται υπέρ των αναπτυσσόμενων χωρών, τα εισαχθέντα από το Χονγκ Κονγκ ιστία πρέπει να κατασκευάζονται από νήματα φυσικού χρώματος, δεν πρέπει υπό τις περιστάσεις αυτές, ο κανονισμός (ΕΟΚ) 3749/83 να κηρυχθεί άκυρος; »
4.
Η απόφαση της 21ης Νοεμβρίου 1985 πρωτοκολλήθηκε στη γραμματεία του Δικαστηρίου στις 29 του ιδίου μηνός. Σύμφωνα με το άρθρο 20 του πρωτοκόλλου περί του Οργανισμού του Δικαστηρίου ΕΟΚ, η εταιρία S. R. Industries, εκπροσωπούμενη από τον Jean-Pierre Spitzer, δικηγόρο Παρισιού, η γαλλική κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από τον Régis de Gouttes, και η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από τον Jörn Sack, μέλος της νομικής της υπηρεσίας, κατέθεσαν γραπτές παρατηρήσεις.
Κατόπιν εκθέσεως του εισηγητή δικαστή και μετά από ακρόαση του γενικού εισαγγελέα, το Δικαστήριο αποφάσισε να προχωρήσει στην προφορική διαδικασία χωρίς προηγούμενη διεξαγωγή αποδείξεων, ανέθεσε δε, σύμφωνα με το άρθρο 95, παράγραφος 1, του κανονισμού διαδικασίας, την υπόθεση στο τρίτο τμήμα.
II — Γραπτές παρατηρήσεις
1. Παρατηρήσεις νης εταιρίας S. R. Industries
Η εταιρία S. R. Industries υπογραμμίζει ότι το πλεονέκτημα του προτιμησιακού καθεστώτος που ισχύει για τις αναπτυσσόμενες χώρες δεν χορηγείται στην προκειμένη περίπτωση για το μοναδικό λόγο ότι τα ιστία παρατίθενται στον πίνακα Α του κανονισμού 3749/83. Σύμφωνα με τη γενική διάταξη του άρθρου 5 του κανονισμού 802/68, που συνάγεται από τον κανονισμό 1520/79, τα ιστία κατάγονταν από το Χονγκ Κονγκ όπου έλαβε χώρα η τελευταία ουσιώδης μεταποίηση που ήταν οικονομικά δικαιολογημένη. Η κοπή και ραφή του υφάσματος για την κατασκευή των ιστίων ανταποκρίνεται απόλυτα στον ορισμό που δίδεται με την εν λόγω διάταξη. Κατά συνέπεια, θεσπίζοντας τον κανονισμό 3749/83, η Επιτροπή παρέβη τον κανονισμό βάσεως 802/68 του Συμβουλίου και ειδικότερα το άρθρο 5.
Περαιτέρω, η εταιρία S. R. Industries αναφέρεται στην τρίτη αιτιολογική σκέψη του κανονισμού 3749/83, με την οποία διευκρινίζεται
« ότι με τις αποφάσεις που ελήφθησαν κατά τη διάσκεψη υπουργών της GATT του Νοεμβρίου 1982 και της Cnuced VI του Ιουνίου 1983 συνιστάται η παροχή ευνοϊκής μεταχείρισης υπέρ των λιγότερο αναπτυγμένων από τις αναπτυσσόμενες χώρες που θα συνίσταται στην εφαρμογή λιγότερο αυστηρών προδιαγραφών στον τομέα των κανόνων καταγωγής ότι, συνεπώς, πρέπει να καθοριστεί στις χώρες αυτές διαδικασία παραχώρησης παρεκκλίσεων από τους κανόνες καταγωγής ».
Από τα παραπάνω η S. R. Industries συνάγει ότι, ενώ η Επιτροπή είχε θέσει ως στόχο της τη θέσπιση, υπέρ των αναπτυσσόμενων χωρών, διατάξεων περισσότερο εύκαμπτων και από εκείνες που απορρέουν από το άρθρο 5 του κανονισμού βάσεως 802/68, ενώ στην προκειμένη περίπτωση ενήργησε αντίστροφα, επιβάλλοντας επαχθέστερο όρο προκειμένου να καταστεί δυνατό τα ιστία να υπαχθούν στο ευεργέτημα που συνεπάγεται η καταγωγή από το Χονγκ Κονγκ. Η Επιτροπή λοιπόν ενήργησε αντίθετα προς τον κανονισμό βάσεως και προς τα ψηφίσματα της ΓΣΔΕ και της Συνδιάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη ( Cnuced ).
Η εταιρία S. R. Industries επικαλείται επικουρικά την παραβίαση εκ μέρους της Επιτροπής των αρχών της ασφαλείας του δικαίου και της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης: Η έννοια της τελευταίας ουσιώδους μεταποίησης ή επεξεργασίας που δικαιολογείται οικονομικά κατά την έννοια του άρθρου 5 του κανονισμού 802/68 έχει καθιερωθεί προ πολλού στο κοινοτικό δίκαιο και στη νομολογία του Δικαστηρίου, η εν λόγω δε έννομη κατάσταση είναι γνωστή από τους κοινοτικούς εισαγωγείς (πρβλ. απόφαση του Δικαστηρίου της 14ης Ιουλίου 1983 στην υπόθεση 224/82, Meiko, Συλλογή σ. 2539 ).
Στη συνέχεια, αναφερόμενη στην κατάσταση στην οποία βρισκόταν από της συστάσεως της ως επιχειρήσεως το 1982 καθώς και στις συμβουλές που της παρέσχε ο εκτελωνιστής της, η εταιρία S. R. Industries ισχυρίζεται ότι η γαλλική υπηρεσία τελωνείων παραβίασε τις αρχές της ασφαλείας του δικαίου και της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης. Ορισμένες συνομιλίες της με τους υπαλλήλους της υπηρεσίας τελωνείων και το γεγονός ότι η τελευταία δεν είχε αμφισβητήσει τις διασαφήσεις της S. R. Industries μέχρι το Δεκέμβριο του 1984 και επί διάστημα μεγαλύτερο των 14 μηνών επιβεβαίωνε την εντύπωση της εταιρίας ότι τα ιστία μπορούσαν να εισαχθούν ατελώς. Επιβάλλοντας εκ νέου δασμούς για όλο το χρονικό διάστημα που προηγήθηκε, η υπηρεσία τελωνείων έθεσε υπό δοκιμασία την επιβίωση της επιχείρησης. Η συμπεριφορά της Επιτροπής συνιστά τη γενεσιουργό αιτία της προαναφερθείσας παραβίασης των αρχών του κοινοτικού δικαίου.
Κατόπιν αυτού, η εταιρία S. R. Industries προτείνει να δοθεί στο υποβληθέν ερώτημα η απάντηση ότι το άρθρο 3, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού 3749/83 είναι άκυρο.
2 — Παρατηρήσεις νης γαλλικής κνβέρνησης
Η γαλλική κυβέρνηση παρατηρεί ότι πρέπει να γίνει διάκριση μεταξύ των κριτηρίων που ισχύουν για τον προσδιορισμό της καταγωγής ανάλογα με το αν πρόκειται για εισαγωγή που έλαβε χώρα υπό κοινό τελωνειακό σύστημα ή στο πλαίσιο του συστήματος των γενικευμένων προτιμήσεων.
Για τις εισαγωγές στο πλαίσιο του κοινού συστήματος, ισχύουν οι διατάξεις του κανονισμού 802/68. Σύμφωνα με το άρθρο 5 του εν λόγω κανονισμού και τον κανονισμό εφαρμογής 749/78, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 1520/79, τα κατασκευαζόμενα στο Χονγκ Κονγκ από ιαπωνικά υφάσματα ιστία θεωρούνται ως καταγόμενα από το Χονγκ Κονγκ.
Όσον αφορά τις πραγματοποιούμενες στο πλαίσιο των γενικευμένων προτιμήσεων εισαγωγές, ισχύουν οι διατάξεις του κανονισμού 3749/83 που θεσπίζουν αυστηρότερα κριτήρια και απαιτούν περισσότερο προηγμένο στάδιο μεταποιήσεως από εκείνο του κοινού συστήματος. Το άρθρο 2 του κανονισμού 802/68 το προβλέπει ρητά. Η Κοινότητα έχει τη δυνατότητα να απαιτήσει για τα εισαγόμενα από τρίτα κράτη, με το ευεργέτημα των δασμολογικών προτιμήσεων, εμπορεύματα προϋποθέσεις αυστηρότερες ως προς την καταγωγή τους από εκείνες που ισχύουν στο πλαίσιο του κοινού συστήματος. Συνεπώς, ο κανονισμός 3749/83, ο οποίος θεσπίστηκε σύμφωνα με την προβλεπόμενη από το άρθρο 14 του κανονισμού 802/68 διαδικασία, συνάδει απόλυτα προς τις διατάξεις του τελευταίου.
Τα προϊόντα καταγωγής Χονγκ Κονγκ δεν μπορούν να υπαχθούν στις ευεργετικές διατάξεις περί παρεκκλίσεων του άρθρου 5 του κανονισμού 3749/83.
Συμπεραίνοντας, η γαλλική κυβέρνηση προτείνει να δοθεί η απάντηση ότι ο κανονισμός 3749/83 είναι έγκυρος.
3 — Παρατηρήθεις της Επιτροπής
Η Επιτροπή δεν αμφισβητεί ότι οι διατάξεις του κανονισμού 3749/83 είναι αυστηρότερες, όσον αφορά τα ιστία, από εκείνες του άρθρου 5 του κανονισμού 802/68. Εντούτοις, η διατυ-πούμενη με το άρθρο 2 του εν λόγω κανονισμού επιφύλαξη που αφορά τις γενικευμένες προτιμήσεις έχει την έννοια ότι εξαρτά τη χορήγηση τους από την τήρηση των ειδικών διατάξεων ως προς την έννοια της καταγωγής που εναπόκειται στην Επιτροπή να θεσπίσει δυνάμει του άρθρου 1, παράγραφος 2, του κανονισμού 3570/83.
Η τρίτη αιτιολογική σκέψη του κανονισμού 3749/83 αφορά «τις λιγότερο ανεπτυγμένες από τις αναπτυσσόμενες χώρες » στις οποίες δεν συγκαταλέγεται το Χονγκ Κονγκ, όπως προκύπτει από το παράρτημα Ε του κανονισμού 3570/83, συνδέεται δε με την προβλεπόμενη από το άρθρο 5 του ίδιου κανονισμού δυνατότητα να ζητηθεί παρέκκλιση από τις διατάξεις περί καταγωγής του εν λόγω κανονισμού, δυνατότητα που δεν ενδιαφέρει την προκειμένη περίπτωση.
Ακόμη και στην έσχατη περίπτωση κατά την οποία η ειδική διάταξη σχετικά με τα ιστία καταγωγής Χονγκ Κονγκ θεωρηθεί ότι εισάγει δυσμενή διάκριση έναντι της χώρας αυτής, πράγμα που δεν συμβαίνει, ο φορολογούμενος δεν αποκτά για το λόγο αυτό το δικαίωμα να επικαλεστεί την εν λόγω κατάσταση (πρβλ. αποφάσεις του Δικαστηρίου της 28.10.1982, στην υπόθεση 52/81, Faust, Συλλογή σ. 3745, και της 15.7.1982, στην υπόθεση 245/81, Edeka, Συλλογή σ. 2745 ).
Στο υποβληθέν λοιπόν ερώτημα προσήκει η απάντηση ότι από την εξέτασή του δεν προέκυψαν στοιχεία ικανά να επηρεάσουν το κύρος του κανονισμού 3749/83.
U. Everling
εισηγητής δικαστής
( *1 ) Γλώσσα διαδικασίας: η γαλλική.
ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΊΟΥ (τρίτο τμήμα)
της 8ης Οκτωβρίου 1986 ( *1 )
Στην υπόθεση 385/85,
που έχει ως αντικείμενο αίτηση του Tribunal d'instance της Béthune προς το Δικαστήριο, δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, με την οποία ζητείται, στο πλαίσιο της διαφοράς που εκκρεμεί ενώπιον του παραπέμποντος δικαστηρίου μεταξύ
S. R. Industries, της Béthune,
και
Administration des douanes,
η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως προς το κόρος του κανονισμού 3749/83 της Επιτροπής, της 23ης Δεκεμβρίου 1983, περί του ορισμού της εννοίας των προϊόντων καταγωγής για την εφαρμογή δασμολογικών προτιμήσεων χορηγουμένων από την Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα σε ορισμένα προϊόντα αναπτυσσόμενων χωρών ( ΕΕ L 372, σ. 1 ) όσον αφορά τα ιστία της κλάσης ex 62.04 του κοινού δασμολογίου,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τρίτο τμήμα)
συγκείμενο από τους Y. Galmot, πρόεδρο τμήματος, U. Everling και J. C Moitinho de Almeida, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: Sir Gordon Slynn
γραμματέας: Η. Α. Rühl, κύριος υπάλληλος διοικήσεως
λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που ανέπτυξαν:
—
εγγράφως και προφορικώς η εταιρία S. R. Industries, εκπροσωπούμενη από τον Jean-Pierre Spitzer, δικηγόρο Παρισιού,
—
εγγράφως η κυβέρνηση της Γαλλικής Δημοκρατίας, εκπροσωπούμενη από τον Régis de Gouttes
και
—
η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εγγράφως, εκπροσωπούμενη από τον Jörn Sack, μέλος της νομικής της υπηρεσίας, προφορικώς δε από τον Guerrin,
λαμβάνοντας υπόψη την έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση και κατόπιν της προφορικής διαδικασίας της 26ης Ιουνίου 1986,
αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της ίδιας ημέρας,
εκδίδει την ακόλουθη
ΑΠΟΦΑΣΗ
1
Με απόφαση της 21ης Νοεμβρίου 1985, που περιήλθε στο Δικαστήριο στις 29 Νοεμβρίου 1985, το Tribunal d'instance της Béthune υπέβαλε, δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, προδικαστικό ερώτημα ως προς το κόρος του κανονισμού ( ΕΟΚ ) 3749/83 της Επιτροπής, της 23ης Δεκεμβρίου 1983, περί του ορισμού της εννοίας των προϊόντων καταγωγής για την εφαρμογή δασμολογικών προτιμήσεων χορηγουμένων από την Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα σε ορισμένα προϊόντα αναπτυσσόμενων χωρών ( ΕΕ L 372, σ. 1 ), δεδομένου ότι ο κανονισμός αυτός ορίζει στον πίνακα Α, σε συνδυασμό με το άρθρο 1, παράγραφος 1, και το άρθρο 3, παράγραφος 1, ότι τα « ιστία » της κλάσης ex 62.04 του κοινού δασμολογίου θεωρούνται ως καταγόμενα από χώρα που απολαύει των εν λόγω προτιμήσεων εφόσον στην εν λόγω χώρα είναι προϊόν « κατασκευής από μονόκλωνα νήματα φυσικού χρώματος ».
2
Το ερώτημα αυτό ανέκυψε στο πλαίσιο διαφοράς μεταξύ της εταιρίας S. R. Industries, η οποία κατασκευάζει ιστιοσανίδες στη Γαλλία, και της Administration des douanes (υπηρεσίας τελωνείων), αφορά δε την είσπραξη εισαγωγικών δασμών ύψους 15% επί των εισαχθέντων στη Γαλλία κατά το έτος 1984 ιστίων της κλάσης ex 62.04 του κοινού δασμολογίου, προελεύσεως Χονγκ Κονγκ.
3
Όπως προκύπτει από τη δικογραφία, τα εν λόγω ιστία κατασκευάστηκαν στο Χονγκ Κονγκ από ύφασμα που είχε εισαχθεί από την Ιαπωνία, αλλά που είχε κοπεί και ραφεί στο Χονγκ Κονγκ. Η υπηρεσία τελωνείων έκρινε στο πλαίσιο σχετικού ελέγχου ότι τα ιστία αυτά δεν πληρούσαν την προβλεπόμενη από τον κανονισμό 3749/83 προϋπόθεση, και συγκεκριμένα την « κατασκευή από μονόκλωνα νήματα φυσικού χρώματος », ώστε να θεωρηθούν ως καταγόμενα από το Χονγκ Κονγκ. Η υπηρεσία τελωνείων αρνήθηκε να χορηγήσει στις επίδικες εισαγωγές την πλήρη απαλλαγή από τους δασμούς του κοινού δασμολογίου που προβλέπει ο κανονισμός ( ΕΟΚ ) 3570/83 του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 1983, περί εφαρμογής των γενικευμένων δασμολογικών προτιμήσεων κατά το έτος 1984 για τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα καταγωγής αναπτυσσόμενων χωρών ( EE L 362, σ. 92 ), όσον αφορά τα « ιστία » της κλάσης ex 62.04 του κοινού δασμολογίου, καταγωγής Χονγκ Κονγκ.
4
Κατόπιν αυτού, η υπηρεσία τελωνείων προέβη στην εκ των υστέρων είσπραξη ποσού 2066245 FF ως δασμών οφειλομένων για τις εισαγωγές που πραγματοποιήθηκαν κατά το έτος 1984. Την επιστροφή του ποσού αυτού ζητεί η εταιρία S. R. Industries, η οποία άσκησε αγωγή ενώπιον του Tribunal ď instance της Béthune, ισχυριζόμενη ότι ο κανονισμός 3749/83 είναι άκυρος, επειδή απαιτεί την κατασκευή των ιστίων στο Χονγκ Κονγκ από μονόκλωνα νήματα φυσικού χρώματος.
5
Το Tribunal ď instance της Béthune υπέβαλε στο Δικαστήριο, προκειμένου να μπορέσει να αποφανθεί επί της εν λόγω διαφοράς, το ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα:
« Δοθέντος ότι:
1)
ο κανονισμός ( ΕΟΚ ) 802/68 του Συμβουλίου ορίζει στο άρθρο 5 ότι εμπόρευμα, στην παραγωγή του οποίου παρεμβάλλονται δύο ή περισσότερες χώρες, θεωρείται ως καταγόμενο από τη χώρα όπου έγινε η τελευταία, οικονομικώς δικαιολογημένη, ουσιώδης μεταποίηση ή κατεργασία, που πραγματοποιήθηκε σε επιχείρηση εξοπλισμένη προς το σκοπό αυτό και που κατέληξε στην κατασκευή νέου προϊόντος ή προϊόντος αντιπροσωπεύοντος σημαντικό στάδιο της παραγωγής,
2)
κατ' εφαρμογή της διάταξης αυτής τα εισαχθέντα από το Χονγκ Κονγκ ιστία θεωρήθηκε ότι κατάγονται από το Χονγκ Κονγκ,
3)
με τον κανονισμό ( ΕΟΚ ) 3749/83 που θέσπισε, η ίδια η Επιτροπή αναγνώρισε — τόσο με τις αιτιολογικές σκέψεις όσο και με τις διατάξεις περί του ορισμού της καταγωγής των προερχόμενων από τις αναπτυσσόμενες χώρες εμπορευμάτων — ότι η προβλεπόμενη από τον κανονισμό ( ΕΟΚ ) 802/68, που συνιστά κανονισμό βάσεως, διαδικασία παρεκκλίσεως από τις περί καταγωγής διατάξεις πρέπει να καθοριστεί νπέρ των χωρών αννών, και
4)
σε αντίθεση, πάντως, με τον κοινό ορισμό της εννοίας της καταγωγής, η Επιτροπή αποφάσισε με τον κανονισμό ( ΕΟΚ ) 3749/83 ότι, για να μπορέσουν να υπαχθούν στις ευεργετικές διατάξεις περί δασμολογικής απαλλαγής που προβλέπονται υπέρ των αναπτυσσόμενων χωρών, τα εισαχθέντα από το Χονγκ Κονγκ ιστία πρέπει να κατασκευάζονται από νήματα φυσικού χρώματος,
δεν πρέπει υπό τις περιστάσεις αυτές, ο κανονισμός ( ΕΟΚ ) 3749/83 να κηρυχθεί άκυρος; »
6
Πρέπει καταρχάς να αναγνωριστεί ότι το άρθρο 1, παράγραφος 3, του κανονισμού 3570/83 του Συμβουλίου, στον οποίο στηρίζεται ο κανονισμός 3749/83, προβλέπει ότι η υπαγωγή στις ευεργετικές διατάξεις του προτιμησιακού καθεστώτος εξαρτάται από τη συνδρομή της εννοίας των προϊόντων καταγωγής. Μολονότι η διάταξη αυτή παραπέμπει ρητά στη διαδικασία που προβλέπει το άρθρο 14 του κανονισμού (ΕΟΚ) 802/68 του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 1968, περί του κοινού ορισμού της εννοίας της καταγωγής των εμπορευμάτων (ΕΕ ειδ. έκδ. 02/001, σ. 20), δεν αναφέρεται πάντως στο άρθρο 5 του εν λόγω κανονισμού, το οποίο θεσπίζει γενικά κριτήρια ως προς τον ορισμό της καταγωγής στο πλαίσιο του κοινού συστήματος. Το άρθρο 2 του κανονισμού 802/68, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 1318/71 του Συμβουλίου, της 21ης Ιουνίου 1971 ( ΕΕ ειδ. έκδ. 02/00,1, σ. 128 ), ορίζει άλλωστε ρητά ότι οι διατάξεις του δεν θίγουν τους ειδικούς κανόνες που εφαρμόζονται στις εμπορικές συναλλαγές που απολαύουν των προτιμήσεων τις οποίες η Κοινότητα αποφασίζει να παράσχει μονομερώς κατά παρέκκλιση της ρήτρας του μάλλον ευνοούμενου κράτους.
7
Συνεπώς, αντίθετα προς όσα ισχυρίζεται η εταιρία S. R. Industries, η Επιτροπή έχει την ευχέρεια να ερμηνεύει, κατά περίπτωση την έννοια των προϊόντων καταγωγής διαφορετικά και πιο στενά για τις γενικευμένες δασμολογικές προτιμήσεις απ' ό,τι την ερμηνεύει στο πλαίσιο του διεπόμενου από τον κανονισμό 802/68 κοινού συστήματος. Πράγματι, προς επίτευξη του στόχου που επιδιώκεται με τις γενικευμένες δασμολογικές προτιμήσεις μπορεί να είναι αναγκαίο να λαμβάνεται μέριμνα ώστε να μην τις δικαιούνται παρά μόνον οι βιομηχανίες που είναι εγκατεστημένες σε αναπτυσσόμενες χώρες και που διενεργούν στις χώρες αυτές πράξεις που συνιστούν ουσιώδη κατεργασία. Επομένως, προβαίνοντας στον ορισμό της εν λόγω καταγωγής, η Επιτροπή δεν υπερέβη τα όρια της εξουσίας εκτιμήσεως της που της αναγνωρίζεται από τον κανονισμό 3570/83 του Συμβουλίου.
8
Αμφισβητώντας την εν λόγω εξουσία, η εταιρία S. R. Industries επικαλείται εσφαλμένα την τρίτη αιτιολογική σκέψη του κανονισμού 3749/83, στην οποία αναφέρεται και το υποβληθέν από το εθνικό δικαστήριο ερώτημα. Ειδικότερα, η εν λόγω αιτιολογική σκέψη αφορά απλώς τις παρεκκλίσεις, οι οποίες δεν αμφισβητούνται στην προκειμένη περίπτωση, τη θέσπιση των οποίων επιτρέπει το άρθρο 5 του κανονισμού 3749/83 υπέρ των λιγότερο προηγμένων από τις αναπτυσσόμενες χώρες στις οποίες δεν συγκαταλέγεται άλλωστε το Χονγκ Κονγκ.
9
Τέλος, το γεγονός ότι απαιτείται η « κατασκευή από μονόκλωνα νήματα φυσικού χρώματος », προϋπόθεση που επιβάλλει ο κανονισμός 3749/83 για τα « ιστία » της κλάσης ex 62.04 του κοινού δασμολογίου, δεν μπορεί να θεωρηθεί, όπως ισχυρίζεται η εταιρία S. R. Industries, ότι αντίκειται προς την αρχή της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης, δεδομένου ότι η ίδια προϋπόθεση προβλεπόταν ήδη από το 1971 με τους κατ' έτος εκδιδόμενους κανονισμούς ως προς τον ορισμό της εννοίας των προϊόντων καταγωγής για την εφαρμογή των γενικευμένων δασμολογικών προτιμήσεων.
10
Όσον αφορά το προβαλλόμενο από την εταιρία S. R. Industries επιχείρημα, σύμφωνα με το οποίο η συμπεριφορά της υπηρεσίας τελωνείων της δημιούργησε την εντύπωση ότι μπορούσε να επωφεληθεί των προτιμήσεων, αρκεί να παρατηρηθεί ότι η συμπεριφορά των εθνικών αρχών δεν μπορεί να έχει οιαδήποτε επίπτωση επί του κύρους κανονισμού που θεσπίζει η Επιτροπή.
11
Πρέπει συνεπώς να δοθεί η απάντηση ότι από την εξέταση του υποβληθέντος ερωτήματος δεν προέκυψε κανένα στοιχείο ικανό να επηρεάσει το κύρος του κανονισμού 3749/83 της Επιτροπής, της 23ης Δεκεμβρίου 1983, όσον αφορά τα ιστία της κλάσης ex 62.04 του κοινού δασμολογίου.
Επί των δικαστικών εξόδων
12
Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν η γαλλική κυβέρνηση και η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, που κατέθεσαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης το χαρακτήρα παρεμπίπτοντος, που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.
Για τους λόγους αυτούς
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τρίτο τμήμα),
κρίνοντας επί του ερωτήματος που του υπέβαλε το Tribunal d'instance της Béthune, με απόφαση της 21ης Νοεμβρίου 1985, αποφασίζει:
Από την εξέταση του υποβληθέντος ερωτήματος δεν προέκυψε κανένα στοιχείο ικανό να επηρεάσει το κύρος του κανονισμού 3749/83 της Επιτροπής, της 23ης Δεκεμβρίου 1983, ως προς τα ιστία της κλάσης ex 62.04 του κοινού δασμολογίου.
Galmot
Everling
Moitinho de Almeida
Δημοσιεύτηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 8 Οκτωβρίου 1986.
Ο γραμματέας
Ρ. Heim
Ο πρόεδρος του τρίτου τμήματος
Υ. Galmot
( *1 ) Γλώσσα διαδικασίας: η γαλλική.
Full & Egal Universal Law Academy