ΈΚΘΕΣΗ ΓΙΟ ΤΗΝ ΕΠ' ΑΚΡΟΑΤΗΡΊΟΥ ΣΥΖΉΤΗΣΗ
στην υπόθεση 386/85 ( *1 )
Ι — Πραγματικά περιστατικά
Οι οδηγίες του Συμβουλίου 80/214/ΕΟΚ της 22ας Ιανουαρίου 1980, 80/1099/ΕΟΚ και 80/1100/ΕΟΚ της 11ης Νοεμβρίου 1980 έχουν ως αντικείμενο τα υγειονομικά προβλήματα και την υγειονομική επιθεώρηση στον τομέα του ενδοκοινοτικού εμπορίου των νωπών κρεάτων και των προϊόντων με βάση το κρέας.
Απαιτούν από τα κράτη να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα για να συμμορφωθούν προς τις εν λόγω οδηγίες μέσα σε ορισμένη προθεσμία — στις 31 Δεκεμβρίου 1980 για την οδηγία 80/214/ΕΟΚ και στην 1η Ιουλίου 1981 για τις οδηγίες 80/1099/ΕΟΚ και 80/1100/ΕΟΚ -και να ενημερώσουν αμέσως σχετικώς την Επιτροπή.
Δεδομένου ότι η Επιτροπή δεν έλαβε, μέσα στις ταχθείσες προθεσμίες, καμία ανακοίνωση της ιταλικής κυβερνήσεως σχετική με τα μέτρα μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο και ούτε διέθετε πληροφοριακά στοιχεία που να της επιτρέπουν να συναγάγει ότι η Ιταλική Δημοκρατία είχε εκπληρώσει την υποχρέωση της περί θεσπίσεως των αναγκαίων διατάξεων, απηύθυνε στην ιταλική κυβέρνηση όχληση στις 22 Δεκεμβρίου 1983.
Δεδομένου ότι οι ιταλικές αρχές δεν έδωσαν συνέχεια σ' αυτή την όχληση, η Επιτροπή εξέδωσε στις 7 Ιουνίου 1985 αιτιολογημένη γνώμη διαπιστώνοντας τη μία ή την άλλη από τις δύο παραβάσεις ( μη εφαρμογή ή μη ανακοίνωση ), τάσσοντας στην ιταλική κυβέρνηση προθεσμία δύο μηνών για να συμμορφωθεί προς αυτή.
Η ιταλική κυβέρνηση, απαντώντας στην αιτιολογημένη γνώμη, με τηλετύπημα της 23ης Ιουλίου 1985, γνωστοποιεί ότι « οι οδηγίες 80/214/ΕΟΚ, 80/1099/ΕΟΚ και 80/1100/ΕΟΚ αποτελούν αντικείμενο νομοσχεδίων ».
Θεωρώντας ότι αυτή η απάντηση επιβεβαίωνε το ότι η Ιταλική Δημοκρατία δεν είχε λάβει μέσα στην ταχθείσα προθεσμία τα επιβαλλόμενα από τις προαναφερθείσες οδηγίες μέτρα, η Επιτροπή αποφάσισε να ασκήσει με δικόγραφο της 22ας Δεκεμβρίου 1985, που κατατέθηκε στη γραμματεία του Δικαστηρίου στις 2 Δεκεμβρίου 1985, την υπό κρίση προσφυγή που έχει ως αντικείμενο τη δεύτερη διαπιστωθείσα παράβαση ( παράλειψη μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο ).
ΙΙ — Έγγραφη διαδικασία και αιτήματα των διαδίκων
Η έγγραφη διαδικασία διεξήχθη ομαλώς.
Λαμβάνοντας υπόψη το υπόμνημα αντικρούσεως της ιταλικής κυβερνήσεως, η Επιτροπή, θεωρώντας την παράβαση αποδεδειγμένη, παραιτήθηκε της καταθέσεως απαντήσεως.
Το Δικαστήριο, κατόπιν εκθέσεως του εισηγητή δικαστή, και μετά από ακρόαση του γενικού εισαγγελέα αποφάσισε να προχωρήσει στην προφορική διαδικασία χωρίς προηγούμενη διεξαγωγή αποδείξεων.
Η Επιτροπή, προσφεύγουσα, ζητεί από το Δικαστήριο:
α)
να αναγνωριστεί ότι η Ιταλική Δημοκρατία, μη λαμβάνοντας μέσα στην ταχθείσα προθεσμία τα απαραίτητα μέτρα για να συμμορφωθεί προς τις διατάξεις 80/214/ΕΟΚ, 80/1099/ΕΟΚ και 80/1100/ΕΟΚ, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τη Συνθήκη ΕΟΚ,
β)
να καταδικαστεί η Ιταλική Δημοκρατία στα δικαστικά έξοδα.
Η ιταλική κυβέρνηση, καθής, δεν υπέβαλε αιτήματα.
III — Ισχυρισμοί και επιχειρήματα των διαδίκων
1.
Η Επιτροπή επικαλείται το δεσμευτικό χαρακτήρα των οδηγιών σύμφωνα με το άρθρο 189, τρίτη παράγραφος, της Συνθήκης και τονίζει ότι το άρθρο 5, πρώτη παράγραφος, της Συνθήκης επιβάλλει στα κράτη μέλη την υποχρέωση να λάβουν κάθε μέτρο ικανό να εξασφαλίσει την εκπλήρωση των υποχρεώσεων που απορρέουν από τη Συνθήκη ή προκύπτουν από πράξεις των οργάνων της Κοινότητας.
2.
Η ιταλική κυβέρνηση δεν αμφισβητεί την παράβαση που της προσάπτεται. Ωστόσο προσκομίζει δύο διευκρινίσεις.
Η πρώτη αφορά την οδηγία 80/1099/ΕΟΚ. Νομοσχέδιο που προορίζεται για την εφαρμογή της υποβλήθηκε στη Βουλή και ευρίσκεται σήμερα ενώπιον της Γερουσίας της Δημοκρατίας. Αυτό το νομοσχέδιο αφορά επίσης την εφαρμογή μεγάλου αριθμού άλλων οδηγιών σχετικών με τα προβλήματα της υγειονομικής επιθεωρήσεως στον τομέα του ενδοκοινοτικού εμπορίου βοοειδών και χοιροειδών (οδηγίες 79/109, 79/111, 80/219, 80/1098, 80/1102, 80/1274, 81/1016, 82/61, περί τροποποιήσεως και συμπληρώσεως της οδηγίας 64/432) και των νωπών κρεάτων (οδηγίες 82/893, 83/642, 83/646 και 83/336 ).
Η δεύτερη διευκρίνιση έχει ως αντικείμενο τις οδηγίες 80/214/ΕΟΚ και 80/1100/ΕΟΚ. Για την εφαρμογή τους, ένα προσχέδιο νομοσχεδίου έχει συνταχθεί. Δεδομένου ότι αυτό το προσχέδιο αφορά επίσης την εφαρμογή άλλων οδηγιών, η ιταλική κυβέρνηση τονίζει τον περίπλοκο χαρακτήρα του θέματος και την ανάγκη μελετών και εμπεριστατωμένων επεξεργασιών που είχαν ως συνέπεια σχετικώς μεγάλες προθεσμίες πραγματοποιήσεως.
J. C. Moitinho de Almeida
εισηγητής δικαστής
( *1 ) Γλώσσα διαδικασίας: η ιταλική.
ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΊΟΥ
της 10ης Μαρτίου 1987 ( *1 )
Στην υπόθεση 386/85,
Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από τον Alberto Prozzillo, νομικό της σύμβουλο, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο τον Γεώργιο Κρεμλή, μέλος της νομικής της υπηρεσίας, κτίριο Jean Monnet, Kirchberg,
προσφεύγουσα,
κατά
Ιταλικής Δημοκρατίας, εκπροσωπούμενης από τον Luigi Ferrari Bravo, μέλος της υπηρεσίας διπλωματικών διαφορών, επικουρούμενο από τον Oscar Fiumara, avvocato dello Stato, με τόπο επιδόσεων την πρεσβεία της Ιταλίας στο Λουξεμβούργο,
καθής,
που έχει ως αντικείμενο να αναγνωριστεί ότι η Ιταλική Δημοκρατία, μη λαμβάνοντας μέσα στην ταχθείσα προθεσμία τα απαραίτητα μέτρα για να συμμορφωθεί προς τις οδηγίες 80/214/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 22ας Ιανουαρίου 1980 περί τροποποιήσεως της οδηγίας 77/99/ΕΟΚ « περί υγειονομικών προβλημάτων στον τομέα των ενδοκοινοτικών συναλλαγών προϊόντων με βάση το κρέας » ( ΕΕ ειδ. έκδ. 03/027, σ. 239 ), 80/1099/ΕΟΚ της 10ης Νοεμβρίου 1980 περί τροποποιήσεως της οδηγίας 72/461/ΕΟΚ σχετικά με τη φυσαλιδώδη νόσο των χοίρων και την κλασική πανώλη των χοίρων (ΕΕ ειδ. έκδ. 03/031, σ. 239) και 80/1100/ΕΟΚ, της 11ης Νοεμβρίου 1980, περί τροποποιήσεως της οδηγίας 80/215/ΕΟΚ σχετικά με τη φυσαλιδώδη νόσο των χοίρων και την κλασική πανώλη των χοίρων ( ΕΕ ειδ. έκδ. 03/031, σ. 241 ), παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τη Συνθήκη ΕΟΚ,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
συγκείμενο από τους Mackenzie Stuart, πρόεδρο, Τ. F. O'Higgins και F. Schockweiler, προέδρους τμήματος, G. Bosco, U. Everling, Κ. Bahlmann και J. C. Moitinho de Almeida, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: Sir Gordon Slynn
γραμματέας: Η. Α. Rühi, κύριος υπάλληλος διοικήσεως
λαμβάνοντας υπόψη την έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση και κατόπιν της προφορικής διαδικασίας της 15ης Ιανουαρίου 1987,
αφού άκουσε το γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του στη συνεδρίαση της 15ης Ιανουαρίου 1987,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
1
Με δικόγραφο που κατέθεσε στη γραμματεία του Δικαστηρίου στις 2 Δεκεμβρίου 1985, η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων άσκησε, δυνάμει του άρθρου 169 της Συνθήκης ΕΟΚ, προσφυγή με την οποία ζητεί να αναγνωριστεί ότι η Ιταλική Δημοκρατία, μη λαμβάνοντας μέσα στην ταχθείσα προθεσμία τα απαραίτητα μέτρα για να συμμορφωθεί προς τις οδηγίες 80/214, 80/1099 και 80/1100 που αφορούν το ενδοκοινοτικό εμπόριο των νωπών κρεάτων και των προϊόντων με βάση το κρέας, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τη Συνθήκη ΕΟΚ.
2
Οι σχετικές οδηγίες είναι οι ακόλουθες:
—
οδηγία 80/214 του Συμβουλίου, της 22ας Ιανουαρίου 1980, περί τροποποιήσεως της οδηγίας 77/99/ΕΟΚ « περί υγειονομικών προβλημάτων στον τομέα των ενδοκοινοτικών συναλλαγών προϊόντων με βάση το κρέας » ( ΕΕ ειδ. έκδ. 03/027, σ. 239 ),
—
οδηγία 80/1099 του Συμβουλίου, της 11ης Νοεμβρίου 1980, περί τροποποιήσεως της οδηγίας 72/461 σχετικά με τη φυσαλιδώδη νόσο των χοίρων και την κλασική πανώλη των χοίρων ( ΕΕ ειδ. έκδ. 03/031, σ. 239 ),
—
οδηγία 80/1100 του Συμβουλίου, της 11ης Νοεμβρίου 1980 περί τροποποιήσεως της οδηγίας 80/215 σχετικά με τη φυσαλιδώδη νόσο των χοίρων και την κλασική πανώλη των χοίρων ( ΕΕ ειδ. έκδ. 03/031, σ. 241 ).
3
Το άρθρο 2 της οδηγίας 80/214 προβλέπει ότι τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις απαραίτητες, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για τη συμμόρφωση τους με την οδηγία αυτή πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 1980. Την ίδια υποχρέωση προβλέπει το άρθρο 2 της οδηγίας 80/1100 και το άρθρο 3 της οδηγίας 80/1099 που ορίζουν στην 1η Ιουλίου 1981 την προθεσμία για τη θέσπιση των απαραιτήτων μέτρων και προβλέπουν επιπλέον την υποχρέωση των κρατών μελών να ενημερώσουν αμέσως σχετικώς την Επιτροπή.
4
Δεδομένου ότι δεν έλαβε από την ιταλική κυβέρνηση καμία ανακοίνωση σχετική με τα μέτρα μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο των εν λόγω οδηγιών, η Επιτροπή της απηύθυνε, στις 22 Δεκεμβρίου 1983, γραπτή όχληση καλώντας την να διατυπώσει τις παρατηρήσεις της. Αφού εξέδωσε στις 7 Ιουνίου 1985 αιτιολογημένη γνώμη και αφού πληροφορήθηκε από την ιταλική κυβέρνηση, στις 23 Ιουλίου 1985, ότι οι οδηγίες αποτελούσαν αντικείμενο νομοσχεδίου, η Επιτροπή άσκησε την υπό κρίση προσφυγή.
5
Στην έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση αναπτύσσονται διεξοδικώς τα πραγματικά περιστατικά, η διαδικασία, οι ισχυρισμοί και τα επιχειρήματα των διαδίκων. Τα στοιχεία αυτά του φακέλου δεν επαναλαμβάνονται πιο κάτω παρά μόνο καθόσον απαιτείται για να σχηματίσει κρίση το Δικαστήριο.
6
Η ιταλική κυβέρνηση ομολογεί ότι δεν εξεπλήρωσε τις υποχρεώσεις της. Κατά την επ' ακροατηρίου συζήτηση, επισήμανε ότι το νομοσχέδιο για τη διασφάλιση της μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο της οδηγίας 80/1099 τελούσε υπό εξέταση ενώπιον της Γερουσίας της Ιταλικής Δημοκρατίας και ότι αυτό το νομοσχέδιο μπορούσε να εγκριθεί εντός σχετικά μικρής προθεσμίας, δεδομένου ότι η επιτροπή ad hoc είχε ήδη εκφέρει ευνοϊκή γνώμη ως προς αυτό. Όσον αφορά τις οδηγίες 80/1100 και 80/214, η ιταλική κυβέρνηση επιβεβαίωσε ότι οι αναγκαίοι νόμοι για τη μεταφορά τους στο εθνικό δίκαιο βρίσκονταν ακόμα σε προπαρασκευαστική φάση και ότι η καθυστέρηση στην επεξεργασία τους οφειλόταν στον περίπλοκο χαρακτήρα του θέματος και στην ανάγκη εμπεριστατωμένης μελέτης.
7
Υπενθυμίζεται ότι κατά πάγια νομολογία τα κράτη μέλη δεν δύνανται να επικαλεστούν διατάξεις, την ακολουθούμενη πρακτική ή καταστάσεις της εσωτερικής έννομης τάξης τους για να δικαιολογήσουν τη μη τήρηση των υποχρεώσεων και προθεσμιών που απορρέουν από τις κοινοτικές οδηγίες.
8
Παρατηρείται, εξάλλου, όπως το Δικαστήριο έκρινε με την απόφαση της 12ης Οκτωβρίου 1982 (Επιτροπή κατά Ιταλικής Δημοκρατίας, 136/81, Συλλογή σ. 3547), ότι οι κυβερνήσεις των κρατών μελών συμμετέχουν στις προπαρασκευαστικές εργασίες των οδηγιών και οφείλουν, συνεπώς, να είναι σε θέση να επεξεργαστούν, εντός της ταχθείσας προθεσμίας, το σχέδιο των νομοθετικών διατάξεων που είναι απαραίτητες για την εφαρμογή τους.
9
Από τα προεκτεθέντα προκύπτει ότι πρέπει να γίνει δεκτό ότι η Ιταλική Δημοκρατία, μη λαμβάνοντας μέσα στην ταχθείσα προθεσμία τα απαραίτητα μέτρα για να συμμορφωθεί προς την οδηγία 80/214 του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 1980, καθώς και τις οδηγίες του Συμβουλίου 80/1099 και 80/1100, της 11ης Νοεμβρίου 1980, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τη Συνθήκη ΕΟΚ.
Επί των δικαστικών εξόδων
10
Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του κανονισμού διαδικασίας ο ηττώμενος διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα. Δεδομένου ότι η καθής ηττήθη πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα.
Για τους λόγους αυτούς
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
αποφαίνεται:
1)
Η Ιταλική Δημοκρατία, μη λαμβάνοντας μέσα στην ταχθείσα προθεσμία τα απαραίτητα μέτρα για να συμμορφωθεί προς την οδηγία του Συμβουλίου 80/214, της 22ας Ιανουαρίου 1980, καθώς και τις οδηγίες του Συμβουλίου 80/1099 και 80/1100, της 11ης Νοεμβρίου 1980, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τη Συνθήκη ΕΟΚ.
2)
Καταδικάζει την Ιταλική Δημοκρατία στα δικαστικά έξοδα.
Mackenzie Stuart
O'Higgins
Schockweiler
Bosco
Everling
Bahlmann
Moitinho de Almeida
Δημοσιεύτηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 10 Μαρτίου 1987.
Ο γραμματέας
Ρ. Heim
Ο πρόεδρος
Α. J. Mackenzie Stuart
( *1 ) Γλώσσα διαδικασίας: η ιταλική.
Full & Egal Universal Law Academy