ΠΡΟΤΆΣΕΙΣ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΫ ΕΙΣΑΓΓΕΛΈΑ
SIR GORDON SLYNN
της 19ης Μαρτίου 1987 ( *1 )
Κύριε πρόεδρε,
Κύριοι δικαονές,
Ο Verbrugge είναι διευθυντής της υπεραγοράς « Continent » της Reims. Διώκεται ποινικώς διότι πωλούσε βιβλία σε τιμή χαμηλότερη από εκείνη που επιτρέπει η γαλλική νομοθεσία, δηλαδή οι διατάξεις του νόμου 81-766, της 10ης Αυγούστου 1981, όπως τροποποιήθηκε με το νόμο 85-500 της 13ης Μαΐου 1985, και το διάταγμα 85-556 της 29ης Μαΐου 1985, περί εφαρμογής του εν λόγω νόμου. Ο νόμος αυτός απαγορεύει, εκτός από ορισμένες εξαιρέσεις, την πώληση βιβλίων που έχουν εκδοθεί ή εισαχθεί στη Γαλλία κατά τα δύο τελευταία έτη, με έκπτωση μεγαλύτερη από 5 % επί της τιμής που όρισε ο εκδότης ή ο εισαγωγέας, εκτός αν τα βιβλία εισήχθησαν από άλλο κράτος μέλος της Κοινότητας μετά από έκδοση τους στη χώρα αυτή ή μετά από έκδοση τους στη Γαλλία και εξαγωγή τους στη χώρα αυτή.
Τα πραγματικά περιστατικά της παρούσας υπόθεσης δεν αμφισβηστούνται. Λόγω του ανταγωνισμού άλλων βιβλιοπωλών, που προσέφεραν τιμές κατώτερες από εκείνες που ορίζει ο νόμος, ο Verbrugge πρότεινε στους πελάτες του επιλογή μεταξύ της τιμής που ορίζει ο νόμος και μιας τιμής που περιλαμβάνει 20 % έκπτωση επί της προτεινόμενης τιμής πωλήσεως. Καίτοι δεν έχει αποδειχτεί αν πράγματι πραγματοποιήθηκαν πωλήσεις στην παρούσα περίπτωση, είναι προφανές ότι μεγάλος αριθμός πελατών, αν όχι όλοι, θα προτιμούσαν τη χαμηλότερη τιμή.
To Tribunal de police της Reims, που επελήφθη της υποθέσεως, υπέβαλε στο Δικαστήριο το ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα:
« Οι κοινοτικές αρχές της ισότητας και της απαγορεύσεως των διακρίσεων, που διατυπώνει η Συνθήκη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, απαγορεύουν τη δημιουργία, με νομοθετικά ή κανονιστικά μέτρα, σε κράτος μέλος της εν λόγω Κοινότητας, ενός διττού συστήματος τιμών, στον ίδιο τομέα της εμπορίας βιβλίων και για τα ίδια ή παρόμοια προϊόντα και, ειδικότερα, προκειμένου περί βιβλίων: ενός συστήματος ενιαίας τιμής, εκτός εκπτώσεως που δεν μπορεί να υπερβεί το 5 °/ο για τα βιβλία που εκδίδονται και πωλούνται στο οικείο κράτος, χωρίς διέλευση κοινοτικών συνόρων κατά την εμπορία τους, και ενός συστήματος ελεύθερων τιμών, ιδίως για βιβλία εκδιδόμενα στη Γαλλία και επανεισαγόμενα από κράτος μέλος; »
Το ζήτημα που ανακύπτει στην παρούσα υπόθεση είναι κατ' ουσία το ίδιο με εκείνο που ανέκυψε στην υπόθεση 355/85 ( Driancourt κατά Cognet, απόφαση της 23ης Οκτωβρίου 1986, Συλλογή 1986, σ. 3231).
Ο δικηγόρος του Verbrugge προέβαλε σειρά επιχειρημάτων για να αποδείξει ότι η γαλλική νομοθεσία έχει διαφορετικές επιπτώσεις ανάλογα με το αν ο βιβλιοπώλης πωλεί βιβλία που εκδόθηκαν στη Γαλλία και δεν εξήχθησαν ποτέ από τη Γαλλία ή αν πωλεί βιβλία εισαγόμενα ή βιβλία που εκδόθηκαν στη Γαλλία, εξήχθησαν και κατόπιν επανεισήχθησαν. Κατά την άποψή του, η νομοθεσία αυτή έχει ως αποτέλεσμα να καταργεί τον ανταγωνισμό των τιμών στο στάδιο της λιανικής πωλήσεως και να δημιουργεί διακρίσεις.
Το μεγαλύτερο μέρος της επιχειρηματολογίας του νομίζω ότι κατευθύνεται προς την άσκηση κριτικής κατά της γαλλικής νομοθεσίας και όχι στο ζήτημα του ασυμβιβάστου της νομοθεσίας αυτής προς το κοινοτικό δίκαιο. Όσα από τα επιχειρήματα αναφέρονται στο ασυμβίβαστο της γαλλικής νομοθεσίας προς το κοινοτικό δίκαιο έχουν ήδη κριθεί με την απόφαση του Δικαστηρίου επί της υποθέσεως Cognet και έχουν ήδη επίσης εξεταστεί στην υπόθεση 106/86 ( Rousseau κατά Procureur général, απόφαση της 25ης Φεβρουαρίου 1987, Συλλογή 1987, σ. 995 ).
Κανένα από τα στοιχεία που περιέχονται στις γραπτές παρατηρήσεις που κατατέθηκαν ή στα όσα προφορικώς αναφέρθηκαν δεν νομίζω ότι δικαιολογεί μεταβολή της νομολογίας που δημιουργήθηκε με τις αποφάσεις Cognet και Rousseau.
Καίτοι αυτό δεν αναφέρεται στο ερώτημα που υποβλήθηκε, στην παρούσα υπόθεση γίνεται αναφορά στο άρθρο 3, στοιχείο στ ). Κατά τη γνώμη μου, όπως ανέφερα και στην υπόθεση Cognet, το άρθρο αυτό, μόνο του, δεν μπορεί να προβληθεί στο πλαίσιο διαφοράς μεταξύ κράτους μέλους και εμπόρου εγκατεστημένου στο κράτος αυτό ( βλέπε επίσης υπόθεση 229/83, Leclerc, Συλλογή 1985, σ. 1 ).
Κατά συνέπεια, και για τους λόγους που αναφέρονται στην απόφαση Cognet, νομίζω ότι η απάντηση που πρέπει να δοθεί στο Tribunal de police της Reims πρέπει να είναι η ακόλουθη:
« Ούτε το άρθρο 7 της Συνθήκης ΕΟΚ ούτε άλλη αρχή ή διάταξη της Συνθήκης ΕΟΚ έχουν εφαρμογή σε περίπτωση διαφορετικής μεταχειρίσεως που απορρέει από νομοθετική διάταξη η οποία προβλέπει ότι η λιανική τιμή πωλήσεως βιβλίων καθορίζεται από τον εκδότη ή τον εισαγωγέα του βιβλίου και δεσμεύει όλους τους λιανοπωλητές, καθώς και ότι η τιμή βιβλίων που εκδόθηκαν ή εκτυπώθηκαν στο οικείο κράτος μέλος μπορεί να διαμορφωθεί ελεύθερα όταν τα βιβλία επανεισάγονται αφού προηγουμένως εξήχθησαν σε άλλο κράτος μέλος, ενώ καθορίζεται από τον εκδότη όταν τα βιβλία δεν διέρχονται ενδοκοινοτικά σύνορα κατά την κυκλοφορία τους στο εμπόριο.
Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε η Επιτροπή στην παρούσα δίκη δεν αποδίδονται. Στο εθνικό δικαστήριο εναπόκειται να αποφασίσει ως προς τα έξοδα του Verbrugge. »
( *1 ) Μετάφραση από τα αγγλικά.
Full & Egal Universal Law Academy