Samenvatting
Partijen
Overwegingen van het arrest
Beslissing inzake de kosten
Dictum
Trefwoorden
++++
1 . STEUNMAATREGELEN VAN DE STATEN - BEGRIP - RENTESUBSIDIE OP EXPORTKREDIETEN - DAARONDER BEGREPEN - OORDEEL DAT COMMISSIE IN KADER VAN LANDBOUWREGELING HEEFT UITGESPROKEN - NIET RELEVANT
( EEG-VERDRAG, ARTIKEL 92 )
2 . LID-STATEN - VERPLICHTINGEN - UITOEFENING VAN VERBLEVEN BEVOEGDHEDEN OP MONETAIR GEBIED - DOOR VERDRAG VERBODEN EENZIJDIGE MAATREGELEN - ONTOELAATBAARHEID
3 . STEUNMAATREGELEN VAN DE STATEN - BEGRIP - STEUN DIE NIET VAN STAATSMIDDELEN AFKOMSTIG IS - STEUN VERLEEND VIA PUBLIEK - OF PRIVAATRECHTELIJKE ORGANEN - DAARONDER BEGREPEN
( EEG-VERDRAG, ARTIKEL 92 )
4 . STEUNMAATREGELEN VAN DE STATEN - BESCHIKKING VAN COMMISSIE HOUDENDE VASTSTELLING VAN ONVERENIGBAARHEID VAN STEUNMAATREGEL MET GEMEENSCHAPPELIJKE MARKT - MOTIVERINGSPLICHT - NOODZAKELIJKE VERMELDINGEN
( EEG-VERDRAG, ARTIKELEN . 92 EN 190 )
Samenvatting
1 . EEN RENTESUBSIDIE OP EXPORTKREDIETEN, DIE TOT GEVOLG HEEFT DAT DE EXPORTERENDE ONDERNEMINGEN EEN ECONOMISCH VOORDEEL GENIETEN DOORDAT DE KOSTEN DIE AAN DE VERKOOP OP DE MARKTEN VAN ANDERE LID-STATEN ZIJN VERBONDEN, LAGER WORDEN, VORMT EEN STEUNMAATREGEL IN DE ZIN VAN ARTIKEL 92 EEG-VERDRAG . DEZE KWALIFICATIE STAAT LOS VAN HET OORDEEL DAT DE COMMISSIE MOGELIJK OVER DIE SUBSIDIE HEEFT UITGESPROKEN MET HET OOG OP DE TOEPASSING VAN DE GEMEENSCHAPSREGELING OP LANDBOUWGEBIED .
2 . DE LID-STATEN MOGEN IN DE UITOEFENING VAN DE BEVOEGDHEDEN DIE HUN OP MONETAIR GEBIED ZIJN VERBLEVEN, NIET EENZIJDIG MAATREGELEN NEMEN DIE HET VERDRAG VERBIEDT .
3 . EEN STEUNMAATREGEL BEHOEFT NIET NOODZAKELIJK MET STAATSMIDDELEN TE WORDEN BEKOSTIGD OM ALS STEUNMAATREGEL VAN DE STAAT TE WORDEN AANGEMERKT . ARTIKEL 92 EEG-VERDRAG ZIET OP ALLE STEUNMAATREGELEN VAN STATEN OF MET STAATSMIDDELEN BEKOSTIGD, ONGEACHT OF DE STEUN RECHTSTREEKS DOOR DE STAAT WORDT VERLEEND DAN WEL DOOR VAN OVERHEIDSWEGE INGESTELDE OF AANGEWEZEN, PUBLIEK - OF PRIVAATRECHTELIJKE BEHEERSORGANEN .
4 . OFSCHOON REEDS UIT DE OMSTANDIGHEDEN WAARONDER STEUN WERD VERLEEND, DUIDELIJK KAN ZIJN DAT DIE STEUN HET HANDELSVERKEER TUSSEN LID-STATEN ONGUNSTIG BEINVLOEDT EN DE MEDEDINGING VERVALST OF DREIGT TE VERVALSEN, MAG TOCH VAN DE COMMISSIE WORDEN VERWACHT, DAT ZIJ DIE OMSTANDIGHEDEN IN DE MOTIVERING VAN HAAR BESCHIKKING UITEENZET . AAN DIT VEREISTE IS VOLDAAN WANNEER DE VOLDOENDE DUIDELIJKE EN OMSTANDIGE MOTIVERING VAN DE BESCHIKKING DE VASTSTELLING WETTIGT, DAT DE COMMISSIE ZICH TERECHT OP HET STANDPUNT MOCHT STELLEN DAT EEN RENTESUBSIDIE OP EXPORTKREDIETEN, DOORDAT ZIJ DE EXPORTERENDE ONDERNEMINGEN IN EEN GUNSTIGER CONCURRENTIEPOSITIE BRENGT DAN DE ANDERE HANDELAREN DIE EEN DERGELIJKE TEGEMOETKOMING NIET ONTVANGEN, DAADWERKELIJK HET HANDELSVERKEER TUSSEN LID-STATEN ONGUNSTIG KAN BEINVLOEDEN EN DE MEDEDINGING KAN VERVALSEN .
Partijen
IN ZAAK 57/86,
HELLEENSE REPUBLIEK, VERTEGENWOORDIGD DOOR S . PERRAKIS, ADVOCAAT, DOCENT AAN DE JURIDISCHE FACULTEIT VAN DE UNIVERSITEIT VAN THRACIE, V . ZORBAS, ADVOCAAT, JURIDISCH ADVISEUR VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN, EN M . LAIOS, JURIDISCH ADVISEUR VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, DOMICILIE GEKOZEN HEBBENDE TE LUXEMBURG TER GRIEKSE AMBASSADE, 117, VAL STE . CROIX,
VERZOEKSTER,
TEGEN
COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, VERTEGENWOORDIGD DOOR TH . CHRISTOFOROU EN G . KREMLIS, LEDEN VAN HAAR JURIDISCHE DIENST, EN TH . CUSACK, JURIDISCH ADVISEUR VAN DE COMMISSIE, DOMICILIE GEKOZEN HEBBENDE TE LUXEMBURG BIJ G . KREMLIS, BATIMENT JEAN MONNET, KIRCHBERG,
VERWEERSTER,
BETREFFENDE EEN BEROEP KRACHTENS ARTIKEL 173 EEG-VERDRAG, STREKKENDE TOT NIETIGVERKLARING VAN BESCHIKKING 86/187 VAN DE COMMISSIE VAN 13 NOVEMBER 1985 INZAKE DE STEUN DIE DOOR GRIEKENLAND IN DE VORM VAN EEN RENTESUBSIDIE WORDT VERLEEND VOOR DE UITVOER VAN ALLE PRODUKTEN MET UITZONDERING VAN AARDOLIEPRODUKTEN ( PB 1986, L 136, BLZ . 61 ),
WIJST
HET HOF VAN JUSTITIE,
SAMENGESTELD ALS VOLGT : MACKENZIE STUART, PRESIDENT, G . BOSCO EN O . DUE, KAMERPRESIDENTEN, T . KOOPMANS, C . KAKOURIS, T . F . O' HIGGINS EN F . SCHOCKWEILER, RECHTERS,
ADVOCAAT-GENERAAL : SIR GORDON SLYNN
GRIFFIER : D . LOUTERMAN, ADMINISTRATEUR
GEZIEN HET RAPPORT TER TERECHTZITTING EN TEN VERVOLGE OP DE MONDELINGE BEHANDELING OP 3 DECEMBER 1987,
GEHOORD DE CONCLUSIE VAN DE ADVOCAAT-GENERAAL TER TERECHTZITTING VAN 1 MAART 1988,
HET NAVOLGENDE
ARREST
Overwegingen van het arrest
1 BIJ VERZOEKSCHRIFT, NEERGELEGD TER GRIFFIE VAN HET HOF OP 26 FEBRUARI 1986, HEEFT DE HELLEENSE REPUBLIEK KRACHTENS ARTIKEL 173, EERSTE ALINEA, EEG-VERDRAG BEROEP INGESTELD TOT NIETIGVERKLARING VAN BESCHIKKING 86/187 VAN DE COMMISSIE VAN 13 NOVEMBER 1985 INZAKE DE STEUN DIE DOOR GRIEKENLAND IN DE VORM VAN EEN RENTESUBSIDIE WORDT VERLEEND VOOR DE UITVOER VAN ALLE PRODUKTEN MET UITZONDERING VAN AARDOLIEPRODUKTEN ( PB 1986, L 136, BLZ . 61 ).
2 BIJ VERZOEKSCHRIFT, NEERGELEGD TER GRIFFIE VAN HET HOF OP 13 MAART 1986, HEEFT VERZOEKSTER KRACHTENS ARTIKEL 185 EEG-VERDRAG EEN VERZOEK OM OPSCHORTING VAN DE TENUITVOERLEGGING VAN DE BESTREDEN BESCHIKKING INGEDIEND . BIJ BESCHIKKING VAN 30 APRIL 1986 HEEFT DE PRESIDENT VAN HET HOF DIT VERZOEK AFGEWEZEN EN DE BESLISSING OMTRENT DE KOSTEN AANGEHOUDEN .
3 UIT DE STUKKEN BLIJKT, DAT IN HET KADER VAN EEN ALGEMENE HERVORMING VAN HET KREDIETSTELSEL IN GRIEKENLAND IN APRIL 1983 DE RENTEVOET VOOR LENINGEN IS VASTGESTELD OP 21,5% VOOR INDUSTRIEEN, OP 18,5% VOOR ONDERNEMINGEN DIE LANDBOUWPRODUKTEN VERWERKEN EN OP 14% VOOR ONDERNEMINGEN IN DE AMBACHTSSECTOR . HET TARIEF VAN 10,5% VOOR LENINGEN BIJ DE UITVOER, DAT VOOR APRIL 1983 GOLD, WERD AFGESCHAFT . TER COMPENSATIE VAN HET NADEEL VAN DEZE AFSCHAFFING VOOR DE GRIEKSE EXPORTEURS WERD HUN EEN RENTEVERGOEDING VAN 6% ( OF, BIJ LENINGEN TEGEN 14%, VAN 3 %) TOEGEKEND, OP VOORWAARDE DAT DE OPBRENGST VAN DE UITVOER SNEL NAAR HET EIGEN LAND WERD OVERGEMAAKT EN IN DRACHMEN WERD OMGEWISSELD . DEZE VERGOEDING WORDT VERLEEND BIJ DE UITVOER VAN ALLE PRODUKTEN MET UITZONDERING VAN AARDOLIEPRODUKTEN .
4 IN DE BESTREDEN BESCHIKKING WORDT IN WEZEN VASTGESTELD, DAT DE STEUN IN DE VORM VAN EEN RENTESUBSIDIE VAN 6 OF 3% DIE DE GRIEKSE AUTORITEITEN ONDER BEPAALDE VOORWAARDEN OP EXPORTKREDIETEN VERLENEN, ONVERENIGBAAR IS MET DE GEMEENSCHAPPELIJKE MARKT IN DE ZIN VAN ARTIKEL 92 EEG-VERDRAG EN MOET WORDEN AFGESCHAFT .
5 TOT STAVING VAN HAAR BEROEP VOERT DE HELLEENSE REPUBLIEK VIER MIDDELEN AAN, DIE ZONDER ONDERSCHEID DE VERSCHILLENDE CATEGORIEEN VAN EXPORTEN BETREFFEN .
6 VOOR EEN NADERE UITEENZETTING VAN DE FEITEN, HET PROCESVERLOOP EN DE MIDDELEN EN ARGUMENTEN VAN PARTIJEN WORDT VERWEZEN NAAR HET RAPPORT TER TERECHTZITTING . DEZE ELEMENTEN VAN HET DOSSIER WORDEN HIERONDER SLECHTS WEERGEGEVEN VOOR ZOVER DAT NOODZAKELIJK IS VOOR DE REDENERING VAN HET HOF .
HET EERSTE MIDDEL
7 DE HELLEENSE REPUBLIEK HOUDT IN DE EERSTE PLAATS STAANDE, DAT DE LITIGIEUZE RENTEVERGOEDING GEEN STEUNMAATREGEL VAN DE STAAT VORMT . HET ZOU EEN MAATREGEL MET EEN ZUIVER MONETAIR KARAKTER ZIJN, BEDOELD OM DE BETALINGSBALANS VAN HET LAND TE VERBETEREN DOOR DE EXPORTEURS ERTOE AAN TE ZETTEN, DE BIJ DE UITVOER ONTVANGEN BEDRAGEN SNEL NAAR HET EIGEN LAND OVER TE MAKEN . VERGELEKEN MET HET VOOR APRIL 1983 GELDENDE KREDIETSTELSEL ZOU DE RENTEVERGOEDING NEUTRAAL ZIJN IN HAAR GEVOLGEN EN ENKEL DE NEGATIEVE GEVOLGEN VAN DE VERHOGING VAN DE RENTETARIEVEN VOOR DE EXPORTEURS TENIETDOEN, ZONDER HUN ENIG BIJKOMEND VOORDEEL TE VERSCHAFFEN . TEN SLOTTE ZOU DE COMMISSIE, AANGEZIEN ZIJ HET VORIGE STELSEL VAN EXPORTKREDIETEN NIET HEEFT ONDERZOCHT, NIET HET NIEUWE STELSEL KUNNEN AANVECHTEN, DAT ZICH ERTOE BEPERKT DE NEGATIEVE GEVOLGEN VAN DE VERHOGING VAN DE RENTETARIEVEN VOOR DE EXPORTEURS TENIET TE DOEN .
8 VASTSTAAT, DAT ALS GEVOLG VAN DE RENTEVERGOEDING DE RENTETARIEVEN DIE IN HET ALGEMEEN GELDEN VOOR COMMERCIELE TRANSACTIES IN GRIEKENLAND, ALLEEN LAGER ZIJN VOOR EXPORTKREDIETEN . DE LITIGIEUZE VERGOEDING VORMT DERHALVE VOOR DE GRIEKSE EXPORTERENDE ONDERNEMINGEN EEN STEUNMAATREGEL, AANGEZIEN DIE ONDERNEMINGEN EEN ECONOMISCH VOORDEEL GENIETEN WAARDOOR DE KOSTEN DIE AAN DE VERKOOP OP DE MARKTEN VAN ANDERE LID-STATEN ZIJN VERBONDEN, LAGER WORDEN . TE DEZEN ZIJ HERINNERD AAN DE RECHTSPRAAK VAN HET HOF ( ARREST VAN 10 DECEMBER 1969, GEVOEGDE ZAKEN 6 EN 11/69, COMMISSIE/FRANKRIJK, JURISPR . 1969, BLZ . 523 ), VOLGENS WELKE EEN PREFERENTIEEL HERDISCONTOTARIEF VOOR DE UITVOER, DAT EEN STAAT ALLEEN TEN GUNSTE VAN UITGEVOERDE NATIONALE PRODUKTEN VASTSTELT, EEN STEUNMAATREGEL IN DE ZIN VAN ARTIKEL 92 IS .
9 AANGAANDE HET ZUIVER MONETAIRE KARAKTER VAN DE RENTEVERGOEDING KAN WORDEN VOLSTAAN MET EROP TE WIJZEN, DAT VOLGENS DE RECHTSPRAAK VAN HET HOF ( VOORNOEMD ARREST VAN 10 DECEMBER 1969 EN ARREST VAN 9 JUNI 1982, ZAAK 95/81, COMMISSIE/ITALIE, JURISPR . 1982, BLZ . 2187 ) DE LID-STATEN IN DE UITOEFENING VAN DE BEVOEGDHEDEN DIE HUN OP MONETAIR GEBIED ZIJN VERBLEVEN, NIET EENZIJDIG MAATREGELEN MOGEN NEMEN DIE HET VERDRAG VERBIEDT .
10 TEN SLOTTE IS HET VAN GEEN BELANG, DAT VERGELEKEN MET HET OUDE STELSEL VAN EXPORTKREDIETEN DE RENTEVERGOEDING ECONOMISCH NEUTRAAL IS VOOR HET CONCURRENTIEVERMOGEN VAN DE GRIEKSE EXPORTEN EN DAT DE COMMISSIE TEGEN HET OUDE STELSEL NIET IS OPGETREDEN, AANGEZIEN HET HUIDIGE STELSEL, LOS VAN HET OUDE BESCHOUWD, BEPAALDE ONDERNEMINGEN BEVOORDEELT . BIJGEVOLG MOET HET EERSTE MIDDEL WORDEN VERWORPEN .
HET TWEEDE MIDDEL
11 DE HELLEENSE REPUBLIEK BETOOGT, DAT DE RENTEVERGOEDING NIET MET STAATSMIDDELEN WORDT BEKOSTIGD, MAAR WORDT GEFINANCIERD DOOR DE BELEGGING OP TERMIJN VAN DOOR DE HANDELSBANKEN GEINVESTEERD KAPITAAL . DE COMMISSIE DAARENTEGEN IS VAN MENING, DAT DE BANK VAN GRIEKENLAND AAN DE HANDELSBANKEN DIE DE LENINGEN VERSTREKKEN, MIDDELEN TER BESCHIKKING STELT OM DE VERGOEDING VAN 6 OF 3% OP DE AAN EXPORTEURS VERSTREKTE LENINGEN TE FINANCIEREN .
12 VOLGENS VASTE RECHTSPRAAK ( ZIE MET NAME HET ARREST VAN 30 JANUARI 1985, ZAAK 290/83, COMMISSIE/FRANKRIJK, JURISPR . 1985, BLZ . 439 ) BEHOEFT EEN STEUNMAATREGEL NIET NOODZAKELIJK MET STAATSMIDDELEN TE WORDEN BEKOSTIGD OM ALS STEUNMAATREGEL VAN DE STAAT TE WORDEN AANGEMERKT . ARTIKEL 92 ZIET OP ALLE STEUNMAATREGELEN VAN STATEN OF MET STAATSMIDDELEN BEKOSTIGD, ONGEACHT OF DE STEUN RECHTSTREEKS DOOR DE STAAT WORDT VERLEEND DAN WEL DOOR VAN OVERHEIDSWEGE INGESTELDE OF AANGEWEZEN, PUBLIEK - OF PRIVAATRECHTELIJKE BEHEERSORGANEN .
13 HIER KAN WORDEN VOLSTAAN MET OP TE MERKEN, DAT DE RENTEVERGOEDING DOOR DE HELLEENSE REPUBLIEK IS INGEVOERD DOOR TUSSENKOMST VAN DE BANK VAN GRIEKENLAND, DIE OP DIT GEBIED HANDELT ONDER RECHTSTREEKS TOEZICHT VAN DE STAAT, EN DAT DE BANKEN DE RENTEVERGOEDING BETALEN OF DE BEWIJZEN VAN DE AANKOOP VAN DEVIEZEN TOESTUREN AAN DE BANK VAN GRIEKENLAND, DIE DAN TOT BETALING OVERGAAT . HET TWEEDE MIDDEL MOET DUS ONGEGROND WORDEN VERKLAARD .
HET DERDE MIDDEL
14 VOLGENS DE HELLEENSE REPUBLIEK BEVAT DE BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE GEEN ENKEL BEWIJS VOOR DE WEERSLAG VAN DE RENTEVERGOEDING OP HET HANDELSVERKEER TUSSEN LID-STATEN EN HET CONCURRENTIEVERMOGEN VAN DE GRIEKSE EXPORTEN . DE COMMISSIE HAD ZICH IN DIT VERBAND MOETEN BASEREN OP CONCRETE GEGEVENS OM AAN TE TONEN, DAT DE GRIEKSE UITVOER ALS GEVOLG VAN DE STEUNMAATREGEL IS TOEGENOMEN . IN WERKELIJKHEID ZOU DE GRIEKSE UITVOER ZIJN TERUGGELOPEN, MET NAME IN DE SECTOR GRANEN .
15 ZOALS HET HOF REEDS HEEFT BESLIST ( ARREST VAN 13 MAART 1985, GEVOEGDE ZAKEN 296 EN 318/82, NEDERLAND EN LEEUWARDER PAPIERWARENFABRIEK, JURISPR . 1985, BLZ . 809 ), KAN REEDS UIT DE OMSTANDIGHEDEN WAARONDER STEUN WERD VERLEEND, DUIDELIJK ZIJN DAT DIE STEUN HET HANDELSVERKEER TUSSEN LID-STATEN ONGUNSTIG ZAL BEINVLOEDEN EN DE MEDEDINGING ZAL VERVALSEN OF DREIGEN TE VERVALSEN . VAN DE COMMISSIE MAG ECHTER WORDEN VERWACHT, DAT ZIJ DIE OMSTANDIGHEDEN IN DE MOTIVERING VAN HAAR BESCHIKKING UITEENZET .
16 IN CASU WETTIGT DE VOLDOENDE DUIDELIJKE EN OMSTANDIGE MOTIVERING VAN DE BESTREDEN BESCHIKKING DE VASTSTELLING, DAT DE COMMISSIE ZICH TERECHT OP HET STANDPUNT MOCHT STELLEN DAT DE LITIGIEUZE RENTEVERGOEDING, DOORDAT ZIJ DE GRIEKSE EXPORTEURS IN EEN GUNSTIGER CONCURRENTIEPOSITIE BRENGT DAN DE ANDERE HANDELAREN DIE EEN DERGELIJKE TEGEMOETKOMING NIET ONTVANGEN, DAADWERKELIJK HET HANDELSVERKEER TUSSEN LID-STATEN ONGUNSTIG KAN BEINVLOEDEN EN DE MEDEDINGING KAN VERVALSEN . HET DERDE MIDDEL FAALT DERHALVE .
HET VIERDE MIDDEL
17 DE HELLEENSE REPUBLIEK VOERT TEN SLOTTE AAN, DAT DE COMMISSIE IN HET KADER VAN DE GOEDKEURING VAN DE REKENINGEN VAN HET EOGFL VOOR 1983-1985 VAN OORDEEL WAS, DAT DE RENTEVERGOEDING NIET ZO BELANGRIJK WAS, DAT ZIJ HET HANDELSVERKEER TUSSEN LID-STATEN NIET NOEMENSWAARDIG BEINVLOEDDE EN DERHALVE DE HELLEENSE REPUBLIEK NIET TEN LASTE MOCHT WORDEN GELEGD .
18 IN DIT VERBAND ZIJ OPGEMERKT, DAT HET OORDEEL OVER DE RENTEVERGOEDING, DAT DE COMMISSIE MET HET OOG OP DE TOEPASSING VAN DE LANDBOUWREGELING HEEFT UITGESPROKEN, DE KWALIFICATIE ERVAN VOOR ARTIKEL 92 EEG-VERDRAG IN GEEN GEVAL KAN BEINVLOEDEN . BIJGEVOLG MOET OOK DIT LAATSTE MIDDEL WORDEN VERWORPEN .
19 AANGEZIEN GEEN VAN DE DOOR DE HELLEENSE REPUBLIEK AANGEVOERDE MIDDELEN DOEL TREFT, MOET HET BEROEP IN ZIJN GEHEEL WORDEN VERWORPEN .
Beslissing inzake de kosten
KOSTEN
20 INGEVOLGE ARTIKEL 69, PARAGRAAF 2, VAN HET REGLEMENT VOOR DE PROCESVOERING MOET DE IN HET ONGELIJK GESTELDE PARTIJ IN DE KOSTEN WORDEN VERWEZEN . AANGEZIEN DE HELLEENSE REPUBLIEK IN HET ONGELIJK IS GESTELD, DIENT ZIJ TE WORDEN VERWEZEN IN DE KOSTEN, DAARONDER BEGREPEN DIE WELKE OP HET KORT GEDING ZIJN GEVALLEN .
Dictum
HET HOF VAN JUSTITIE,
RECHTDOENDE :
1 ) VERWERPT HET BEROEP .
2 ) VERWIJST DE HELLEENSE REPUBLIEK IN DE KOSTEN, DAARONDER BEGREPEN DIE WELKE OP HET KORT GEDING ZIJN GEVALLEN .
Full & Egal Universal Law Academy