Περίληψη
Διάδικοι
Σκεπτικό της απόφασης
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Διατακτικό
Λέξεις κλειδιά
++++
Υπάλληλοι - Επιστημονικός και τεχνικός κλάδος - Μετάβαση από την κατηγορία Β στην κατηγορία Α - Εξουσία εκτιμήσεως της διοικήσεως ως προς την επιλογή της εφαρμοστέας διαδικασίας
( Κανονισμός υπηρεσιακής καταστάσεως των υπαλλήλων, άρθρα 45, παράγραφος 2, και 98, εδάφιο 2 )
Περίληψη
Οι συνδυασμένες διατάξεις του άρθρου 45, παράγραφος 2, του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως, σύμφωνα με το οποίο η μετάβαση ενός υπαλλήλου από κλάδο ή κατηγορία σε άλλο κλάδο ή ανώτερη κατηγορία μπορεί να γίνει μόνο μετά από διαγωνισμό, και του άρθρου 98, παράγραφος 2, του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως που ορίζει ότι η αρχή αυτή δεν εφαρμόζεται στους υπαλλήλους που αναφέρονται στο άρθρο 92, καίτοι παρέχουν στην αρμόδια για τους διορισμούς αρχή τη δυνατότητα να αποφασίσει τη μετάβαση σε ανώτερη κατηγορία των υπαλλήλων του επιστημονικού και τεχνικού κλάδου χωρίς να προσφύγει στη διαδικασία του διαγωνισμού, δεν αποτελεί ούτε σκοπό ούτε συνέπεια των διατάξεων αυτών η απαγόρευση προσφυγής της διαδικασίας αυτής .
Ενόψει της ελευθερίας εκτιμήσεως που διαθέτει σχετικώς η αρμόδια για τους διορισμούς αρχή μπορεί να ακολουθήσει μία "sui generis" διαδικασία στηριζόμενη στη διαδικασία του διαγωνισμού, με διαφορές σε ορισμένα σημεία .
Διάδικοι
Στις συνεκδικαζόμενες υποθέσεις 151 έως 154/86,
Ernst R . Bauer, υπάλληλος της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων στο Κοινό Κέντρο Ερευνών της Ispra, Varese ( Ιταλία ),
Reinhard Freidhof, υπάλληλος της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων στο Κοινό Κέντρο Ερευνών της Ispra, Ranco ( VA ) ( Ιταλία ),
Horst Kutschera, υπάλληλος της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων στο Κοινό Κέντρο Ερευνών της Ispra, Brebbia ( VA ) ( Ιταλία ),
Winfried Boettcher, υπάλληλος της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων στο Κοινό Κέντρο Ερευνών της Ispra, Ispra ( Ιταλία ),
εκπροσωπούμενη από τους δικηγόρους Κολωνίας ( Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας ) Bernd Potthast και Hans-Josef Roeber, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο το δικηγόρο Victor Biel, 18 A, rue des Glacis,
προσφεύγοντες,
κατά
Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενης από τον Henri Etienne, κύριο νομικό σύμβουλο, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο τον Γεώργιο Κρεμλή, μέλος της νομικής της υπηρεσίας, κτίριο Jean Monnet, Kirchberg,
καθής,
που έχει ως αντικείμενο ακύρωση της αποφάσεως, που περιέχεται στα έγγραφα της 16ης Σεπτεμβρίου 1985, περί μη εγγραφής των προσφευγόντων στον πίνακα των μονίμων και εκτάκτων υπαλλήλων της κατηγορίας Β του επιστημονικού και τεχνικού κλάδου που είναι ικανοί να ασκήσουν καθήκοντα κατηγορίας Α,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ( τρίτο τμήμα )
συγκείμενο από τους J . C . Moitinho de Almeida, πρόεδρο τμήματος, Y . Everling και Y . Galmot, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας : J . Mischo
γραμματέας : J . A . Pompe, βοηθός γραμματέας
λαμβάνοντας υπόψη την έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση και κατόπιν της προφορικής διαδικασίας της 24ης Σεπτεμβρίου 1987,
αφού άκουσε το γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του στη συνεδρίαση της 28ης Οκτωβρίου 1987,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
Σκεπτικό της απόφασης
1 Με τέσσερα δικόγραφα που κατέθεσαν στη γραμματεία του Δικαστηρίου στις 25 Ιουνίου 1986 οι Bauer, Freidhof, Kutschera και Boettcher, υπάλληλοι της κατηγορίας Β του επιστημονικού και τεχνικού κλάδου, που υπηρετούν στο Κοινό Κέντρο Ερευνών της Ispra, άσκησαν προσφυγές με τις οποίες ζητούν, αφενός μεν, ακύρωση των αποφάσεων, που κοινοποιήθηκαν με έγγραφα της 16ης Σεπτεμβρίου 1985, με τις οποίες η ad hoc επιτροπή στην οποία είχε ανατεθεί η εκτίμηση των ικανοτήτων των υπαλλήλων της κατηγορίας Β του επιστημονικού και τεχνικού κλάδου να ασκήσουν καθήκοντα κατηγορίας Α αρνήθηκε να τους περιλάβει στο σχετικό πίνακα επιτυχόντων, αφετέρου δε, ακύρωση των αποφάσεων της Επιτροπής, της 4ης Απριλίου 1986, περί απορρίψεως των διοικητικών ενστάσεών τους κατά των προαναφερθεισών αποφάσεων .
2 Με τα ίδια δικόγραφα, οι Bauer, Freidhof, Kutscher και Boettcher ζητούν, εξάλλου, κυρίως, να υποχρεωθεί η Επιτροπή να τους περιλάβει στον πίνακα επιτυχότων και, επικουρικώς να καλέσει την ad hoc επιτροπή να εξετάσει εκ νέου την υποψηφιότητά τους με σκοπό την εγγραφή τους στον εν λόγω πίνακα .
3 Το 1983, οι προσφεύγοντες είχαν υποβάλει την υποψηφιότητά τους για μετάβαση στην κατηγορία Α . Οι υποψηφιότητες αυτές εξετάστηκαν από μια ad hoc επιτροπή, σύμφωνα με τις "διαδικασίες που προηγούνται των αποφάσεων αλλαγής κατηγορίας από Β προς Α, για τους υπαλλήλους του επιστημονικού και τεχνικού κλάδου" ( στο εξής : διαδικασίες ), που θέσπισε η Επιτροπή στις 3 Ιουνίου 1983 ( Διοικητικές πληροφορίες, αριθ . 409, της 24ης Ιουνίου 1983 ).
4 Κατά το πέρας της διαδικασίας, ο πρόδρος της ad hoc επιτροπής και ο γενικός διευθυντής προσωπικού και διοικήσεως της Επιτροπής πληροφόρησαν τους ενδιαφερομένους, με έγγραφα τη 16ης Σεπτεμβρίου 1985, ότι η ad hoc επιτροπή αποφάσισε να μην τους περιλάβει στον πίνακα επιτυχόντων για την άσκηση καθηκόντων κατηγορίας Α . Οι διοικητικές ενστάσεις που υπέβαλαν οι Bauer, Freidhof, Kutschera και Boettcher κατά των εν λόγω αποφάσεων, κατ' εφαρμογή του άρθρου 90 του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως των υπαλλήλων, απορρίφθηκαν με αποφάσεις της Επιτροπής, της 4ης Απριλίου 1986 .
5 Στην έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση αναπτύσσεται διεξοδικώς το κανονιστικό πλαίσιο της διαφοράς καθώς και οι λόγοι και τα επιχειρήματα των διαδίκων . Τα στοιχεία αυτά του φακέλου δεν επαναλαμβάνονται πιο κάτω παρά μόνο καθόσον απαιτείται για να σχηματίσει κρίση το Δικαστήριο .
6 Προς στήριξη της προσφυγής τους, οι προσφεύγοντες προβάλλουν τέσσερις λόγους . Ο πρώτος στηρίζεται στην κακή εκτίμηση εκ μέρους της ad hoc επιτροπής του ρόλου που της όρισαν οι "διαδικασίες" ο δεύτερος στηρίζεται στο γεγονός ότι η ad hoc επιτροπή δεν είχε δικαίωμα να λάβει υπόψη, όπως έπραξε, τις δυνατότητες του προϋπολογισμού προκειμένου να καταρτίσει τον πίνακα επιτυχόντων ο τρίτος αναφέρεται στο γεγονός ότι η διαδικασία επιλογής που εφαρμόστηκε ισοδυναμούσε με διαγωνισμό, πράγμα που αντίκειται στον κανονισμό υπηρεσιακής καταστάσεως των υπαλλήλων ο τελευταίος λόγος αναφέρεται στην παραβίαση του κανόνα της ισότητας μεταχειρίσεως .
Επί του λόγου που αναφέρεται στο γεγονός ότι η ad hoc επιτροπή ήταν υποχρεωμένη να περιλάβει τους προσφεύγοντες στον πίνακα επιτυχόντων
7 Οι προσφεύγοντες υποστηρίζουν ότι οι διατάξεις των "διαδικασιών" υποχρεώνουν την ad hoc επιτροπή να τους περιλάβει στον πίνακα επιτυχόντων, εφόσον ήταν κάτοχοι διπλώματος πανεπιστημιακού ή ανωτάτης σχολής . Κατά την άποψή τους, η επιτροπή έπρεπε να περιοριστεί στο να εξακριβώσει αν πράγματι είχαν τέτοιο δίπλωμα και στο να καθορίσει τον τομέα αρμοδιότητας στον οποίο ήταν ικανοί να ασκήσουν καθήκοντα της κατηγορίας Α . Η αρχή της ισότητας δεν μπορούσε να προβληθεί βασίμως κατά της αποφάσεως αυτής, καθόσον οι διπλωματούχοι υποψήφιοι και οι μη διπλωματούχοι υποψήφιοι βρίσκονται σε καταστάσεις εξ αντικειμένου διαφορετικές .
8 Πρέπει σχετικώς να παρατηρηθεί ότι, σύμφωνα με το άρθρο ΙΙΙ των "διαδικασιών", η ad hoc επιτροπή προβαίνει στην εξέταση των υποψηφίων υπό τους όρους που προβλέπει η παράγραφος 2 του εν λόγω άρθρου . Η διαδικασία αρχίζει με την εξέταση του φακέλου του υποψηφίου, που συμπληρώνεται, ενδεχομένως, με συνέντευξη με τον υποψήφιο ή, ίσως, με τους ιεραρχικώς προϊσταμένους του . Συνεχίζεται, καταρχήν, με την εκτίμηση υπομνήματος επιστημονικής ή τεχνικής φύσεως, το θέμα του οποίου ορίζει η επιτροπή . Ωστόσο, οι υποψήφιοι που διαθέτουν δίπλωμα πανεπιστημιακό ή ανωτάτης σχολής και συγκεντρώνουν, επίσης, ορισμένες προϋποθέσεις που αφορούν την επαγγελματική πείρα και την αρχαιότητα, απαλλάσσονται από την υποβολή υπομνήματος : οι υποψήφιοι αυτοί "μπορούν να κριθούν ικανοί για αλλαγή κατηγορίας, μετά από έλεγχο του διπλώματος και συνέντευξη με την επιτροπή που αποσκοπεί στην εκτίμηση του επιπέδου και του τομέα αρμοδιότητάς τους ". Μετά το πέρας των εργασιών της, η επιτροπή καταρτίζει τον πίνακα επιτυχόντων και τον αποστέλλει, μαζί με αιτιολογημένη έκθεση, στην αρμόδια για τους διορισμούς αρχή .
9 'Οπως προκύπτει από το ίδιο το γράμμα των διατάξεων που προαναφέρθηκαν, οι υποψήφιοι που διαθέτουν δίπλωμα πανεπιστημιακό ή ανωτάτης σχολής, "μπορούν" να κριθούν ικανοί για αλλαγή κατηγορίας : συνεπώς, η κατοχή του διπλώματος αυτού δεν τους παρέχει κανένα δικαίωμα αυτόματης αναγνωρίσεως ότι είναι ικανοί να ασκήσουν καθήκοντα κατηγορίας Α . Εξάλλου, έχει ρητώς ανατεθεί στην ad hoc επιτροπή να εξακριβώσει όχι μόνο τον τομέα τους, αλλά και το αντίστοιχο επίπεδο ικανότητας, προκειμένου να καταρτίσει τον πίνακα επιτυχόντων .
10 Καίτοι είναι ακριβές ότι οι υπάλληλοι που διαθέτουν δίπλωμα βρίσκονται σε κατάσταση εξ αντικειμένου διαφορετική από εκείνη των υπολοίπων υποψηφίων, κατάσταση η οποία ορθώς οδήγησε την Επιτροπή στη θέσπιση ειδικών διαδικασιών για την εξακρίβωση του επιπέδου γνώσεων των τελευταίων, το γεγονός αυτό δεν μπορεί, ωστόσο, να δικαιολογήσει, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζουν οι προσφεύγοντες, ευνοϊκότερη αντιμετώπιση των διπλωματούχων υποψηφίων κατά την κατάρτιση του πίνακα επιτυχόντων .
11 Πράγματι, όλοι οι υπάλληλοι της κατηγορίας Β έχουν την ίδια δυνατότητα μεταβάσεως σε ανώτερη κατηγορία, ανεξάρτητα από το αν διαθέτουν δίπλωμα . Η μετάβαση αυτή πρέπει να γίνει βάσει συγκριτικής εξετάσεως των αντιστοίχων προσόντων των υποψηφίων, χωρίς να αντιμετωπίζονται ευνοϊκότερα ορισμένοι απ' αυτούς, για το μοναδικό λόγο ότι διαθέτουν δίπλωμα .
12 Συνεπώς, η ad hoc επιτροπή είχε το καθήκον να κρίνει αν οι διπλωματούχοι υποψήφιοι ήταν ικανοί για μετάβαση στην ανώτερη κατηγορία και δεν ήταν υποχρεωμένη να περιλάβει στον πίνακα όλους τους εν λόγω υποψηφίους .
13 Ο πρώτος λόγος πρέπει, συνεπώς, να απορριφθεί .
Επί του λόγου που αναφέρεται στο γεγονός ότι η Επιτροπή δεν μπορούσε νομίμως να λάβει υπόψη τις δυνατότητες του προϋπολογισμού
14 Σύμφωνα με τους προσφεύγοντες, η ad hoc επιτροπή περιόρισε τον αριθμό των υπαλλήλων που περιελήφθησαν στον πίνακα επιτυχόντων, λαμβάνοντας υπόψη τις δυνατότητες του προϋπολογισμού . Δεν όφειλε να το πράξει, καθόσον οι δυνατότητες αυτές λαμβάνονται υπόψη μόνο όταν πρόκειται να πραγματοποιηθούν οι διορισμοί .
15 Πρέπει να σημειωθεί ότι σύμφωνα με το σημείο Ι, στοιχείο δ ), "των διαδικασιών", η επιτροπή όφειλε να λάβει υπόψη, κατά την κατάρτιση του πίνακα επιτυχόντων, τις "προβλεπόμενες δυνατότητες του προϋπολογισμού ". Η διευκρίνιση αυτή - η οποία, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζουν οι προσφεύγοντες, δεν είναι καθόλου αντιφατική σε σχέση με το σημείο ΙΙΙ παράγραφος 2, στοιχείο γ ), σύμφωνα με το οποίο τους διορισμούς τους αποφασίζει η ΑΔΑ βάσει των "δυνατοτήτων του προϋπολογισμού" - δεν μπορεί να έχει άλλο νόημα από το να καλεί την επιτροπή να περιλάβει στον πίνακα επιτυχόντων περιορισμένο αριθμό υπαλλήλων, ανάλογο με τον αριθμό των θέσεων που μπορούν να εκκενωθούν κατά τη διάρκεια ισχύος του πίνακα επιτυχόντων .
16 Πράγματι, σκοπός της συστάσεως της επιτροπής ήταν να διευκολυνθεί στις επιλογές της η αρμόδια για τους διορισμούς αρχή . Ο σκοπός αυτός δεν θα επετυγχάνετο αν ο πίνακας επιτυχόντων περιελάμβανε αριθμό υπαλλήλων δυσανάλογο προς τις προβλεπόμενες δυνατότητες του προϋπολογισμού .
17 Συνεπώς, ο δεύτερος λόγος πρέπει επίσης να απορριφθεί .
Επί του λόγου που αναφέρεται στο γεγονός ότι η διαδικασία επιλογής ισοδυναμούσε με διαγωνισμό
18 Οι προσφεύγοντες ισχυρίζονται ότι η επιλογή που έγινε μεταξύ των υποψηφίων ισοδυναμεί με διαδικασία διαγωνισμού . Σύμφωνα, όμως, με το άρθρο 98, εδάφιο 2, του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως απαγορεύεται η προσφυγή στη διαδικασία του διαγωνισμού για τη μετάβαση από μια κατηγορία σε κατηγορία ανώτερη των υπαλλήλων του επιστημονικού και τεχνικού κλάδου .
19 Πρέπει να τονιστεί ότι καίτοι το άρθρο 45, παράγραφος 2, του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως θέτει την αρχή ότι η μετάβαση ενός υπαλλήλου από κλάδο ή κατηγορία σε άλλο κλάδο ή ανώτερη κατηγορία μπορεί να γίνει μόνο μετά από διαγωνισμό, το άρθρο 98, παράγραφος 2, ορίζει ότι "οι διατάξεις του άρθρου 45, παράγραφος 2, δεν εφαρμόζονται στους υπαλλήλους που αναφέρονται στο άρθρο 92 ". 'Οπως προκύπτει από τις συνδυασμένες αυτές διατάξεις, καίτοι παρέχεται στην αρμόδια για τους διορισμούς αρχή η δυνατότητα να αποφασίσει τη μετάβαση σε ανώτερη κατηγορία των υπαλλήλων του επιστημονικού ή τεχνικού κλάδου χωρίς να προσφύγει στη διαδικασία του διαγωνισμού, ούτε ο σκοπός ούτε το αποτέλεσμα των διατάξεων αυτών είναι να της απαγορεύσουν την προσφυγή σε μια τέτοια διαδικασία .
20 Εξάλλου, πρέπει να τονιστεί ότι, στην παρούσα περίπτωση, πρόθεση της Επιτροπής δεν ήταν να οργανώσει διαγωνισμό κατά την έννοια του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως . Ενόψει της ελευθερίας εκτιμήσεως που διέθετε ως προς την οργάνωση της ειδικής διαδικασίας για τη μετάβαση σε ανώτερη κατηγορία των υπαλλήλων του επιστημονικού και τεχνικού κλάδου, είχε τη δυνατότητα να θεσπίσει, όπως κάθε αρχή που έχει τη δυνατότητα να αποφασίζει με διακριτική ευχέρεια, μια "sui generis" διαδικασία . Μολονότι σκοπός της διαδικασίας αυτής ήταν να επιλέξει τους υποψηφίους εκείνους που ήταν περισσότερο ικανοί να ασκήσουν καθήκοντα της κατηγορίας Α, διέφερε σε πολλά σημεία από τη διαδικασία του διαγωνισμού .
21 Ο τρίτος λόγος πρέπει, συνεπώς, να απορριφθεί .
Επί του λόγου που αναφέρεται στην παραβίαση του κανόνα της ισότητας μεταχειρίσεως
22 Οι προσφεύγοντες υποστηρίζουν ότι οι προϋποθέσεις υπό τις οποίες διεξήχθη η συνέντευξη με την επιτροπή είχαν ως συνέπεια, στην πράξη, τη δυσμενέστερη μεταχείρισή τους σε σχέση με τους μη διπλωματούχους υποψηφίους, κατά παράβαση του κανόνα της ισότητας μεταχειρίσεως .
23 Πρέπει να παρατηρηθεί ότι οι "διαδικασίες" επιτρέπουν στην επιτροπή να αποφασίσει τη μορφή της συνεντεύξεως με τους διπλωματούχους υποψηφίους . Η επιτροπή δεν υπερέβη το περιθώριο αυτό εκτιμήσεως αποφασίζοντας, όπως έπραξε, να στηρίξει τη συνέντευξη αυτή σε μία έκθεση, που παρουσίασαν οι ενδιαφερόμενοι επί ενός τεχνικού θέματος της ειδικότητάς τους και την υποβολή, κατόπιν, ερωτήσεων εκ μέρους των μελών της επιτροπής . Από τα έγγραφα της δικογραφίας δεν προκύπτει ότι οι προϋποθέσεις προετοιμασίας των εκθέσεων ή η επιλογή των θεμάτων έγιναν κατά τρόπο που να θέτει σε δυσμενέστερη θέση τους διπλωματούχους υποψηφίους σε σχέση με τους μη διπλωματούχους υποψηφίους, δεδομένων των επιστημονικών και τεχνικών γνώσεων που θεωρείται ότι κατέχουν ως διπλωματούχοι .
24 Ο τέταρτος λόγος πρέπει, συνεπώς, να απορριφθεί .
25 Από το σύνολο των σκέψεων που προεκτέθηκαν προκύπτει ότι πρέπει να απορριφθούν τα αιτήματα ακυρώσεως που υπέβαλαν οι Bauer, Freidhof, Kutschera και Boettcher .
26 To ίδιο ισχύει, κατά συνέπεια, και χωρίς να απαιτείται η εξέταση του παραδεκτού τους, και για τα αιτήματα σύμφωνα με τα οποία ζητείται να υποχρεωθεί η Επιτροπή να περιλάβει τους προσφεύγοντες στον πίνακα επιτυχόντων, ή να συγκαλέσει εκ νέου την ad hoc επιτροπή .
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Επί των δικαστικών εξόδων
27 Σύμφωνα με το άρθρο 69, παράγραφος 2, του κανονισμού διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα . Ωστόσο, σύμφωνα με το άρθρο 70 του ιδίου κανονισμού, τα όργανα φέρουν τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν στο πλαίσιο προσφυγών των υπαλλήλων των Κοινοτήτων .
Διατακτικό
Για τους λόγους αυτούς
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ( τρίτο τμήμα )
αποφασίζει :
1 ) Απορρίπτει την προσφυγή .
2 ) Κάθε διάδικος φέρει τα δικαστικά του έξοδα .
Full & Egal Universal Law Academy