ΈΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠ' ΑΚΡΟΑΤΗΡΊΟΥ ΣΥΖΉΤΗΣΗ
στην υπόθεση 168/86 ( *1 )
Ι — Πραγματικά περιστατικά και διαδικασία
1.
Το περιεχόμενο της γαλλικής νομοθεσίας σχετικά με την ενιαία τιμή του βιβλίου ( νόμος αριθ. 81-766 της 10ης Αυγούστου 1981 ), όπως τροποποιήθηκε κατόπιν της αποφάσεως του Δικαστηρίου της 10ης Ιανουαρίου 1985 ( Association des Centres distributeurs Edouard Leclerc και λοιποί κατά Sari « Au blé vert » και λοιπών, 229/83, Συλλογή σ. 1) από το νόμο 85-500 της 13ης Μαΐου 1985, αναπτύχθηκε στην έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση στην υπόθεση 355/85 (Driancourt κατά Cognet, Συλλογή 1986, σ. 3231), που επισυνάπτεται στην απόφαση του Δικαστηρίου της 23ης Οκτωβρίου 1986 στην υπόθεση αυτή· σχετική αναφορά γίνεται στην έκθεση αυτή.
2.
Η Yvette Rousseau, πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου της ανωνύμου εταιρίας Paris Distribution Centre Ledere της Bottière, διώχθηκε λόγω παραβάσεως της ανωτέρω νομοθεσίας. Έχει αποδειχθεί ότι στο κατάστημα για το οποίο είναι υπεύθυνη, προσεφέρθησαν προς πώληση βιβλία, κατά παράβαση της νομοθεσίας αυτής, με έκπτωση άνω του 5 % σε σχέση με την τιμή που είχε καθοριστεί από τον εκδότη.
Το Tribunal de police της Nantes, με απόφαση της 29ης Οκτωβρίου 1985, αθώωσε την κατηγορουμένη για το λόγο ότι, αφενός, οι διατάξεις σχετικά με την ενιαία τιμή του βιβλίου δεν εφαρμόζονταν, καταρχάς, στα βιβλία που εκδόθηκαν στη Γαλλία και ξαναεισάχθηκαν προερχόμενα από άλλο κράτος μέλος και, αφετέρου, ότι δεν διέθετε στοιχεία για να διακρίνει μεταξύ των βιβλίων που έχουν εκδοθεί στη Γαλλία εκείνα τα οποία είχαν ξαναεισαχθεί.
Ο Procureur général άσκησε έφεση κατά της αποφάσεως αυτής. Το Cour d' appel της Rennes ενώπιον του οποίου συζητήθηκε η έφεση αυτή θεώρησε ότι έπρεπε να εξακριβωθεί αν συμβιβάζονται με τη Συνθήκη ΕΟΚ οι σχετικές διατάξεις της γαλλικής νομοθεσίας που έχουν ως αποτέλεσμα τη δυσμενή διάκριση εις βάρος των έργων που εκδίδονται και κυκλοφορούν στη Γαλλία χωρίς να έχουν προηγουμένως εξαχθεί κατά το μέτρο που υποβάλλονται στον ελεύθερο ανταγωνισμό από τα ίδια βιβλία που έχουν εξαχθεί και κατόπιν ξαναεισάχθηκαν.
Το Cour d' appel κατά συνέπεια ανέβαλε, με απόφαση της 16ης Μαΐου 1986, την έκδοση οριστικής αποφάσεως και υπέβαλε στο Δικαστήριο το ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα:
«Τα άρθρα 3, στοιχείο στ), και 7 της Συνθήκης ΕΟΚ έχουν την έννοια ότι απαγορεύουν στο έδαφος ενός και του αυτού κράτους μέλους και για τα βιβλία που έχουν εκδοθεί από τον ίδιο εκδότη την εγκαθίδρυση διπλού νομικού συστήματος — maximum εκπτώσεις ή πλήρη ελευθερία τιμών — ο καθορισμός και η εφαρμογή του οποίου εξαρτώνται από το αν τα βιβλία που πωλούνται στο κράτος αυτό έχουν ή όχι προηγουμένως εξαχθεί και ξαναεισάχθηκαν; »
3.
Η απόφαση περί παραπομπής καταχωρίστηκε στο πρωτόκολλο της γραμματείας του Δικαστηρίου στις 10 Ιουλίου 1986.
Σύμφωνα με το άρθρο 20 του πρωτοκόλλου περί του οργανισμού του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων η Rousseau, εκπροσωπούμενη από τους Ménard και Quimbert, δικηγόρους στη Nantes, και η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από τον Daniel Jacob, μέλος της νομικής της υπηρεσίας, κατέθεσαν γραπτές παρατηρήσεις.
Πληροφορούμενο από το Δικαστήριο για την απόφαση της 23ης Οκτωβρίου 1986 στην υπόθεση 355/85 ( Cognet ), το Cour d' appel της Rennes γνωστοποίησε ότι εμμένει στην αίτηση του για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως.
Κατόπιν εκθέσεως του εισηγητή δικαστή, μετ' ακρόαση του γενικού εισαγγελέα, το Δικαστήριο αποφάσισε να κινήσει την προφορική διαδικασία χωρίς προηγούμενη διεξαγωγή αποδείξεων και ανέθεσε, σύμφωνα με το άρθρο 95, παράγραφος 1, του κανονισμού διαδικασίας, την υπόθεση στο τρίτο τμήμα.
II — Γραπτές παρατηρήσεις των διαδίκων
1. Παρατηρήθείς της Rousseau
Η Rousseau υπενθυμίζει την απόφαση του Δικαστηρίου της 10ης Ιανουαρίου 1985 (ανωτέρω υπόθεση 299/83 ), με την οποία το Δικαστήριο έκρινε όσον αφορά την ερμηνεία του άρθρου 30 της Συνθήκης ΕΟΚ σε σχέση με την εν λόγω νομοθεσία και θεωρεί ότι η νομοθεσία αυτή αντίκειται επίσης προς το άρθρο 7 της Συνθήκης ΕΟΚ, το οποίο απαγορεύει τις δυσμενείς διακρίσεις λόγω ιθαγένειας, για το λόγο ότι είναι ιδιαίτερα δυσμενείς έναντι των βιβλίων που εκδίδονται στη Γαλλία, τα οποία δεν έχουν εξαχθεί ποτέ, δεδομένου ότι η πώληση των έργων αυτών δεν ανθίσταται στον ανταγωνισμό των μεταπωλητών των ίδιων αυτών βιβλίων που έχουν εκδοθεί στη Γαλλία, εξάχθηκαν, ξαναεισάχθηκαν και πωλήθηκαν με ελεύθερη τιμή. Η εν λόγω νομοθεσία είναι συνεπώς ασυμβίβαστη προς τα άρθρα 7 και 30 της Συνθήκης ΕΟΚ.
2. Παρατηρηθείς της Επιτροπής
Η Επιτροπή υπέβαλε παρατηρήσεις των οποίων το περιεχόμενο είναι ταυτόσημο με τις παρατηρήσεις που υπέβαλε στην υπόθεση 355/85 ( ανωτέρω, Cognet ) και οι οποίες αναφέρονται σε περίληψη στην έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση στην υπόθεση αυτί], στην οποία και γίνεται αναφορά.
U. Everling
εισηγητής δικαστής
( *1 ) Γλώσσα διαδικασίας: η γαλλική.
ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΊΟΥ (τρίτο τμήμα)
της 25ης Φεβρουαρίου 1987 ( *1 )
Στην υπόθεση 168/86,
που έχει ως αντικείμενο αίτηση του Cour d' appel της Rennes προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογή του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, με την οποία ζητείται στο πλαίσιο της διαδικασίας που εκκρεμεί ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου μεταξύ
Procureur général,
και
Yvette Rousseau, Nantes,
η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως προς την ερμηνεία των άρθρων 3, στοιχείο στ ), και 7 της Συνθήκης ΕΟΚ,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τρίτο τμήμα)
συγκείμενο από τους Y. Galmot, πρόεδρο τμήματος, U. Everling και J. C Moitinho de Almeida, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: Sir Gordon Slynn
γραμματέας: P. Heim
αφού έλαβε υπόψη τις παρατηρήσεις που υποβλήθηκαν:
—
εγγράφως για λογαριασμό της Yvette Rousseau, από τους δικηγόρους Ménard και Quimbert,
—
εγγράφως και προφορικώς, για λογαριασμό της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων από την C Durand και τον D. Jacob, μέλη της νομικής της υπηρεσίας,
αφού έλαβε υπόψη την έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση και κατόπιν της προφορικής διαδικασίας της 4ης Φεβρουαρίου 1987,
αφού άκουσε το γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της ίδιας μέρας,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
1
Με απόφαση της 16ης Μαΐου 1986 που περιήλθε στο Δικαστήριο στις 10 Ιουλίου του ίδιου έτους, το Cour d' appel της Rennes υπέβαλε, δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, προδικαστικό ερώτημα ως προς την ερμηνεία των άρθρων 3, στοιχείο στ ), και 7 της Συνθήκης ΕΟΚ, για να μπορέσει να κρίνει αν μια εθνική νομοθεσία που επιβάλλει στους λιανοπωλητές την τήρηση ορισμένης τιμής πωλήσεως των βιβλίων προς το κοινό συμβιβάζεται προς το κοινοτικό δίκαιο.
2
Το ερώτημα αυτό ανέκυψε στο πλαίσιο ποινικής δίκης κατά της Yvette Rousseau, η οποία διώχθηκε διότι πώλησε, στο κατάστημα Centre Leclerc της Bottière για το οποίο είναι υπεύθυνη, βιβλία με έκπτωση πάνω από 5 % σε σχέση με την τιμή που όρισε ο εκδότης, κατά παράβαση των διατάξεων του νόμου 81-766 της 10ης Αυγούστου 1981 περί τιμής του βιβλίου ( JORF της 11.8.1981 ).
3
Δυνάμει του νόμου αυτού, οι λιανοπωλητές βιβλίου πρέπει να τηρούν πραγματική τιμή λιανικής πωλήσεως η οποία να κυμαίνεται μεταξύ 95 και 100% της τιμής λιανικής πωλήσεως την οποία οφείλει να ορίσει κάθε εκδότης ή εισαγωγέας βιβλίων. Σύμφωνα με τροποποίηση του νόμου αυτού από το νόμο 85-500 της 13ης Μαΐου 1985, οι διατάξεις αυτές δεν ισχύουν για βιβλία που εισάγονται από κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, εκτός αν αντικειμενικά στοιχεία, ιδίως η μη πραγματική κυκλοφορία στο εμπόριο στο κράτος αυτό, αποδεικνύουν ότι η πράξη είχε ως αντικείμενο να μην υπαγάγει την πώληση προς το κοινό στις διατάξεις που αφορούν την τιμή πωλήσεως την οποία οφείλουν να τηρούν οι λιανοπωλητές. Εκτός από την τελευταία αυτή περίπτωση, η τιμή πωλήσεως των βιβλίων που έχουν εκδοθεί στη Γαλλία είναι συνεπώς ελεύθερη αν τα βιβλία αυτά κυκλοφορούν στο εμπόριο αφού έχουν εξαχθεί προηγουμένως σε άλλο κράτος μέλος και κατόπιν επανεισάγονται.
4
Θεωρώντας ότι η νομοθεσία αυτή έχει ως αποτέλεσμα να δημιουργήσει δυσμενή διάκριση εις βάρος των βιβλίων που εκδίδονται και κυκλοφορούν στο εμπόριο στη Γαλλία χωρίς να έχουν κυκλοφορήσει σε άλλο κράτος μέλος κατά το μέτρο που υπόκεινται στον ελεύθερο ανταγωνισμό από βιβλία που έχουν εξαχθεί και κατόπιν ξαναεισάχθηκαν, το Cour d' appel υπέβαλε στο Δικαστήριο το ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα:
« Τα άρθρα 3, στοιχείο στ ), και 7 της Συνθήκης ΕΟΚ έχουν την έννοια ότι απαγορεύουν στο έδαφος ενός και του αυτού κράτους μέλους και για τα βιβλία που έχουν εκδοθεί από τον ίδιο εκδότη την εγκαθίδρυση διπλού νομικού συστήματος — maximum εκπτώσεις ή πλήρη ελευθερία τιμών — ο καθορισμός και η εφαρμογή του οποίου εξαρτώνται από το αν τα βιβλία που πωλούνται στο κράτος αυτό έχουν ή όχι προηγουμένως εξαχθεί και ξαναεισάχθηκαν; »
5
Πρέπει να υπομνηστεί ότι ερώτημα διατυπωμένο με παρόμοιους όρους, που τέθηκε στο Δικαστήριο από το Tribunal d' instance του Bressuire στο πλαίσιο ποινικής δίκης λόγω μη τηρήσεως της ενιαίας τιμής πωλήσεως σύμφωνα με την ίδια νομοθεσία, οδήγησε στην έκδοση αποφάσεως του Δικαστηρίου της 23ης Οκτωβρίου 1986 ( Cognet, 355/85, Συλλογή σ. 3231).
6
Η εξέταση της προκειμένης υποθέσεως δεν παρουσίασε κανένα νέο στοιχείο σε σχέση με την υπόθεση 355/85. Υπό τις συνθήκες αυτές, πρέπει να γίνει αναφορά στο σκεπτικό της αποφάσεως της 23ης Οκτωβρίου 1986, αντίγραφο της οποίας επισυνάπτεται στην προκειμένη απόφαση.
7
Επομένως στο ερώτημα που υπέβαλε το Cour d' appel της Rennes πρέπει να δοθεί η απάντηση, όπως στην απόφαση της 23ης Φεβρουαρίου 1986, ότι ούτε το άρθρο 7 της Συνθήκης ΕΟΚ ούτε καμιά άλλη διάταξη ή αρχή της Συνθήκης ΕΟΚ εφαρμόζονται στην περίπτωση διαφορετικής μεταχείρισης στο πλαίσιο νομοθεσίας που προβλέπει ενιαία τιμή λιανικής πωλήσεως βιβλίων από τον εκδότη ή τον εισαγωγέα ενός βιβλίου και επιβάλλεται σε όλους τους λιανοπωλητές, και σύμφωνα με την οποία η τιμή των βιβλίων που εκδίδονται και τυπώνονται στο εν λόγω κράτος μέλος είναι ελεύθερη όταν πρόκειται για επανεισαγόμενα βιβλία τα οποία είχαν προηγουμένως εξαχθεί σε άλλο κράτος μέλος, ενώ καθορίζεται από τον εκδότη όταν πρόκειται για βιβλία που δεν διήλθαν ενδοκοινοτικά σύνορα κατά την κυκλοφορία τους στην αγορά.
Επί των δικαστικών εξόδων
8
Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, η οποία υπέβαλε παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους στην κύρια δίκη το χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί για τα δικαστικά έξοδα.
Για τους λόγους αυτούς
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τρίτο τμήμα),
κρίνοντας επί του ερωτήματος που του υπέβαλε το Cour d' appel της Rennes, με απόφαση της 16ης Μαΐου 1986, αποφασίζει:
Ούτε το άρθρο 7 της Συνθήκης ΕΟΚ ούτε καμία άλλη διάταξη ή αρχή της Συνθήκης ΕΟΚ εφαρμόζονται στην περίπτωση διαφορετικής μεταχείρισης στο πλαίσιο νομοθεσίας, που προβλέπει ενιαία τιμή λιανικής πωλήσεως βιβλίων από τον εκδότη ή τον εισαγωγέα ενός βιβλίου και επιβάλλεται σε όλους τους λιανοπωλητές, και σύμφωνα με την οποία η τιμή των βιβλίων που εκδίδονται και τυπώνονται στο εν λόγω κράτος μέλος είναι ελεύθερη όταν πρόκειται για επανεισαγόμενα βιβλία τα οποία είχαν προηγουμένως εξαχθεί σε άλλο κράτος μέλος, ενώ καθορίζεται από τον εκδότη όταν πρόκειται για βιβλία που δεν διήλθαν ενδοκοινοτικά σύνορα κατά την κυκλοφορία τους στην αγορά.
Galmot
Everling
Moitinho de Almeida
Δημοσιεύτηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 25 Φεβρουαρίου 1987.
Ο γραμματέας
P. Heim
Ο πρόεδρος του τρίτου τμήματος
Y. Galmot
( *1 ) Γλώσσα διαδικασίας: η γαλλική.
Full & Egal Universal Law Academy