Περίληψη
Διάδικοι
Σκεπτικό της απόφασης
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Διατακτικό
Λέξεις κλειδιά
++++
1. Προσχώρηση νέων κρατών μελών στις Κοινότητες - Ισπανία - Διατάξεις του παράγωγου δικαίου τροποποιούμενες με την πράξη προσχωρήσεως - Μεταγενέστερη τροποποίηση - Διαδικασία
(Πράξη προσχωρήσεως του 1985, άρθρο 8)
2. Γεωργία - Κοινή γεωργική πολιτική - Στόχοι - Συμβιβασμός - Διακριτική ευχέρεια των οργάνων - Σταθεροποίηση της αγοράς των γαλακτοκομικών προϊόντων - Μείωση των ποσοτήτων γάλακτος που εξαιρούνται της συμπληρωματικής εισφοράς((Συνθήκη ΕΟΚ, άρθρο 39, παράγραφος 1, στοιχείο β) κανονισμοί του Συμβουλίου 1335/86 και 1343/86))
3. Κοινοτικό δίκαιο - Αρχές - Προστασία της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης - 'Ορια - Εφαρμογή νέας ρυθμίσεως στα μελλοντικά αποτελέσματα καταστάσεων που δημιουργήθηκαν υπό την προγενέστερη ρύθμιση - Τροποποίηση ρυθμίσεως γεωργικών θεμάτων που είχε προηγουμένως τροποποιηθεί με την πράξη προσχωρήσεως κράτους μέλους
4. Γεωργία - Κοινή οργάνωση των αγορών - Διάκριση μεταξύ παραγωγών ή καταναλωτών - Απαγορεύεται - 'Εκταση της απαγορεύσεως - Μέτρα μειώσεως της γαλακτοπαραγωγής - Επίδειξη αλληλεγγύης από όλους τους παραγωγούς - Εφαρμογή στην Ισπανία
(Συνθήκη ΕΟΚ, άρθρο 40, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο)
5. Γεωργία - Κοινή γεωργική πολιτική - Κανονισμοί - Διαδικασία καταρτίσεως - Διάκριση μεταξύ βασικών και εκτελεστικών κανονισμών - Εκτελεστικός κανονισμός που εκδόθηκε σύμφωνα με τα κριτήρια και τη διαδικασία που προβλέπει ο βασικός κανονισμός - Νομιμότητα
(Συνθήκη ΕΟΚ, άρθρο 43, παράγραφος 2, τρίτο εδάφιο)
Περίληψη
1. Το άρθρο 8 της πράξεως προσχωρήσεως της Ισπανίας επιτρέπει στα κοινοτικά όργανα να τροποποιούν στο μέλλον, σύμφωνα με τη διαδικασία που εφαρμόζεται κανονικά για την τροποποίηση των διατάξεων του κοινοτικού παραγώγου δικαίου, τις πράξεις τους που τροποποιήθηκαν από την πράξη προσχωρήσεως.
2. Τα κοινοτικά όργανα πρέπει, κατά την επιδίωξη των στόχων της κοινής γεωργικής πολιτικής, να προβαίνουν πάντοτε στο συμβιβασμό που απαιτείται ενδεχομένως από τις αντιφάσεις μεταξύ των κατ' ιδίαν στόχων και, εφόσον είναι αναγκαίο, να δίνουν σε κάποιον απ' αυτούς προσωρινά την προτεραιότητα που επιβάλλεται από τις πραγματικές ή οικονομικές περιστάσεις ενόψει των οποίων εκδίδουν τις αποφάσεις τους.
'Ετσι, για να πραγματοποιηθεί ο στόχος του συστήματος της συμπληρωματικής εισφοράς για το γάλα, δηλαδή η σταθεροποίηση της αγοράς των γαλακτοκομικών προϊόντων, η οποία χαρακτηρίζεται από τα διαρθρωτικά πλεονάσματα που προκύπτουν από την έλλειψη ισορροπίας μεταξύ προσφοράς και ζητήσεως, το Συμβούλιο μπορούσε, παρά τις συνέπειες του μέτρου αυτού για το εισόδημα των κτηνοτρόφων, να αποφασίσει, με τους κανονισμούς 1335/86 και 1343/86, τη μείωση κατά 3 % των συνολικών εγγυημένων ποσοτήτων που εξαιρούνταν της εν λόγω εισφοράς, χωρίς να παραβεί το άρθρο 39 της Συνθήκης.
3. Το πεδίο εφαρμογής της αρχής της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης δεν μπορεί να επεκταθεί τόσο ώστε να παρακωλύει, κατά τρόπο γενικό, την εφαρμογή των νέων ρυθμίσεων επί των μελλοντικών συνεπειών καταστάσεων που έχουν δημιουργηθεί υπό την προγενέστερη ρύθμιση, και μάλιστα σε έναν τομέα όπως αυτός των κοινών οργανώσεων των αγορών, που συνεπάγεται ακριβώς διαρκή προσαρμογή ανάλογα με τις διακυμάνσεις της οικονομικής καταστάσεως στους διαφόρους τομείς της γεωργίας.
Η εφαρμογή του κανόνα αυτου δεν μπορεί να αποκλειστεί, όταν η τελική μορφή της προγενέστερης ρύθμισης είχε προκύψει από την τροποποίηση της προϊσχύουσας ρύθμισης με την πράξη προσχωρήσεως κράτους μέλους.
4. Σύμφωνα με την αρχή της απαγορεύσεως των διακρίσεων μεταξύ παραγωγών ή καταναλωτών της Κοινότητας, που καθιερώνεται με το άρθρο 40, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο, της Συνθήκης, σε όμοιες καταστάσεις δεν πρέπει να επιφυλάσσεται διαφορετική μεταχείριση ούτε σε διαφορετικές καταστάσεις να επιφυλάσσεται όμοια μεταχείριση, εκτός αν η μεταχείριση αυτή είναι αντικειμενικά δικαιολογημένη. Τα μέτρα που περιλαμβάνει η κοινή οργάνωση των αγορών και ιδίως οι μηχανισμοί παρεμβάσεως δεν μπορούν, επομένως, να διαφοροποιούνται ανάλογα με τις περιοχές και τις άλλες συνθήκες παραγωγής ή καταναλώσεως, παρά μόνο βάσει αντικειμενικών κριτηρίων που εξασφαλίζουν μια σύμμετρη κατανομή των πλεονεκτημάτων και μειονεκτημάτων μεταξύ των ενδιαφερομένων, χωρίς να γίνεται διάκριση μεταξύ των εδαφών των κρατών μελών.
Προκειμένου για εφαρμογή μέτρου αποσκοπούντος στη μείωση της γαλακτοπαραγωγής, η κατάσταση της Ισπανίας, μολονότι η χώρα αυτή παρουσιάζει έλλειμμα σ' αυτόν τον τομέα και δεν συνέβαλε στη δημιουργία των πλεονασμάτων, δεν είναι τόσο διαφορετική από την κατάσταση των άλλων κρατών μελών, ώστε η εν λόγω αρχή να επιτρέπει στους ισπανούς παραγωγούς να μην επιδείξουν την αλληλεγγύη που επιβάλλεται από την κατάσταση της εν λόγω αγοράς και την οποία πρέπει να επιδείξουν εξίσου όλοι οι παραγωγοί της Κοινότητας.
5. Δεν μπορεί να απαιτηθεί από το Συμβούλιο να θεσπίζει όλες τις λεπτομέρειες των κανονισμών που αφορούν την κοινή γεωργική πολιτική σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 43. Οι απαιτήσεις της διατάξεως αυτής ικανοποιούνται, όταν τα ουσιώδη στοιχεία του υπό ρύθμιση θέματος αποφασίστηκαν σύμφωνα με τη διαδικασία αυτή οι εκτελεστικές των βασικών κανονισμών διατάξεις μπορούν πάντως να θεσπίζονται βάσει των κανονισμών αυτών είτε από την Επιτροπή είτε από το Συμβούλιο, σύμφωνα με διαδικασία διαφορετική από εκείνη του άρθρου 43.
Δεν συνιστά, επομένως, παράβαση της διατάξεως αυτής η έκδοση από το Συμβούλιο εκτελεστικού κανονισμού χωρίς διαβουλεύσεις με το Κοινοβούλιο, σύμφωνα όμως με τα κριτήρια και τη διαδικασία που προβλέπει ο βασικός κανονισμός.
Διάδικοι
Στην υπόθεση 203/86,
Βασίλειο της Ισπανίας, εκπροσωπούμενο από τον Υπουργό των Εξωτερικών, Calle Francisco Silvela n* 82, Μαδρίτη, που παρίσταται διά του Luis Javier Casanova Fernadez, γενικού γραμματέα για τις Ευρωπαϊκές Κοινότητες, επικουρούμενου από τον Rafael Garcia-Valdecasas Fernandez, μέλος της νομικής υπηρεσίας του Κράτους για το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, η οποία υπάγεται στον υφυπουργό τον αρμόδιο για τις Ευρωπαϊκές Κοινότητες, από τον Alfonso Dastis Quecedo, σύμβουλο της γενικής διευθύνσεως κοινοτικού νομικού και θεσμικού συντονισμού, και από τον Francisco Lamas Garcia Pardo, προϊστάμενο της υπηρεσίας γάλακτος και γαλακτοκομικών προϊόντων του Υπουργείου Γεωργίας, Αλιείας και Τροφίμων, με τόπο επιδόσεων την πρεσβεία της Ισπανίας στο Λουξεμβούργο, 4-6, boulevard Emmanuel Servais, 2535 Λουξεμβούργο,
προσφεύγον,
κατά
Συμβουλίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενου από τον Antonio Sacchettini, διευθυντή της νομικής υπηρεσίας του Συμβουλίου, και τον Arthur Brautigam, κύριο υπάλληλο διοικήσεως στην ίδια υπηρεσία, επικουρούμενους από την Carmen Lopez, δικηγόρο Μαδρίτης, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο τον Joerg Kaeser, διευθυντή της διευθύνσεως νομικών υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, 100, boulevard Konrad Adenauer, Λουξεμβούργο,
καθού,
υποστηριζόμενου από την
Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από τη Denise Sorasio, νομικό σύμβουλο της Επιτροπής, και τον Daniel Calleja, μέλος της νομικής της υπηρεσίας, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο τον Γεώργιο Κρεμλή, μέλος της νομικής της υπηρεσίας, κτίριο Jean Monnet, Kirchberg, Λουξεμβούργο,
παρεμβαίνουσα,
που έχει ως αντικείμενο προσφυγή με την οποία ζητείται η ακύρωση του κανονισμού 1335/86 του Συμβουλίου, της 6ης Μαΐου 1986, για την τροποποίηση του κανονισμού 804/68 περί κοινής οργανώσεως αγοράς στον τομέα του γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων (ΕΕ L 119, σ. 19), και του κανονισμού 1343/86 του Συμβουλίου, της 6ης Μαΐου 1986, για την τροποποίηση του κανονισμού 857/84 περίγενικών κανόνων για την εφαρμογή της εισφοράς που αναφέρεται στο άρθρο 5γ του κανονισμού 804/68 στον τομέα του γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων (ΕΕ L 119, σ. 34),
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
συγκείμενο από τους Mackenzie Stuart, πρόεδρο, G. Bosco και J. C. Moitinho de Almeida, προέδρους τμήματος, T. Koopmans, U. Everling, Y. Galmot και F. A. Schockweiler, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: M. Darmon
γραμματέας: B. Pastor, υπάλληλος διοικήσεως,
λαμβάνοντας υπόψη την έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση και κατόπιν της προφορικής διαδικασίας της 16ης Δεκεμβρίου 1987,
αφού άκουσε το γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 25ης Φεβρουαρίου 1988,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
Σκεπτικό της απόφασης
1 Με δικόγραφο που κατέθεσε στη γραμματεία του Δικαστηρίου στις 4 Αυγούστου 1986, το Βασίλειο της Ισπανίας άσκησε, δυνάμει του άρθρου 173, πρώτο εδάφιο, της Συνθήκης ΕΟΚ, προσφυγή με την οποία ζητεί την ακύρωση του κανονισμού 1335/86 του Συμβουλίου, της 6ης Μαΐου 1986, για την τροποποίηση του κανονισμού 804/68 περί κοινής οργανώσεως αγοράς στον τομέα του γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων (ΕΕ L 119, σ. 19), και του κανονισμού 1343/86 του Συμβουλίου, της 6ης Μαΐου 1986, για την τροποποίηση τουκανονισμού 857/84 περί γενικών κανόνων για την εφαρμογή της εισφοράς που αναφέρεται στο άρθρο 5γ του κανονισμού 804/68 στον τομέα του γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων (ΕΕ L 119, σ. 34).
2 Κατά το Βασίλειο της Ισπανίας οι προσβαλλόμενοι κανονισμοί είναι παράνομοι, επειδή προβλέπουν μείωση κατά 3 % των συνολικών εγγυημένων ποσοτήτων που παραχωρήθηκαν στην Ισπανία με την πράξη προσχωρήσεως για το γάλα που παραδίδεται στα γαλακτοκομεία και το γάλα που πωλείται απευθείας στους καταναλωτές.
3 Στην έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση αναπτύσσονται τα πραγματικά περιστατικά της υποθέσεως και οι λόγοι ακυρώσεως και τα επιχειρήματα των διαδίκων. Τα στοιχεία αυτά της δικογραφίας επαναλαμβάνονται κατωτέρω μόνο καθόσον απαιτείται για τη συλλογιστική του Δικαστηρίου.
Ι - Λόγοι ακυρώσεως των δύο κανονισμών
α) Ως προς την παράβαση ουσιώδους τύπου
4 Το Βασίλειο της Ισπανίας ισχυρίζεται ότι το Συμβούλιο, εκδίδοντας τους προσβαλλόμενους κανονισμούς με ειδική πλειοψηφία και παρά την αντίθετη ψήφο της Ισπανίας, παρέβη ουσιώδη τύπο. Κατά την άποψή του, οι συνολικές εγγυημένες ποσότητες που ορίζονται στην πράξη προσχωρήσεως συνιστούν όρους προσχωρήσεως του νέου κράτους μέλους και αποτελούν, επομένως, τμήμα συμφωνίας μεταξύ των κρατών μελώνκαι του υποψήφιου κράτους που δεν μπορεί να τροποποιηθεί χωρίς τη συγκατάθεση όλων των συμβαλλομένων μερών.
5 Πρέπει να σημειωθεί σχετικά ότι, όπως ορθώς παρατήρησε το Συμβούλιο, το άρθρο 8 της πράξεως προσχωρήσεως επιτρέπει στα κοινοτικά όργανα να τροποποιούν στο μέλλον, σύμφωνα με τη διαδικασία που εφαρμόζεται κανονικά για την τροποποίηση των διατάξεων του παραγώγου δικαίου, τις πράξεις τους που τροποποιήθηκαν από την πράξη προσχωρήσεως.
6 Από τα ανωτέρω συνάγεται ότι οι συνολικές εγγυημένες ποσότητες που ισχύουν για την Ισπανία και αναφέρονται στο παράρτημα Ι, κεφάλαιο ΧΙV, της πράξεως προσχωρήσεως υπό μορφή τροποποιήσεων των κανονισμών 804/68 και 857/84 του Συμβουλίου μπορούσαν να τροποποιηθούν κατά την εφαρμοσθείσα διαδικασία.
7 Ο λόγος ακυρώσεως που αφορά την παράβαση ουσιώδους τύπου πρέπει, επομένως, να απορριφθεί.
β) Ως προς την παράβαση του άρθρου 39, παράγραφος 1, στοιχείο β), της Συνθήκης ΕΟΚ
8 Το Βασίλειο της Ισπανίας θεωρεί ότι η μείωση κατά 3 % των συνολικών εγγυημένων ποσοτήτων που παραχωρήθηκαν στην Ισπανία με την πράξη προσχωρήσεως είναι αντίθετη προς τον θεμελιώδη σκοπό της κοινής γεωργικής πολιτικής που διακηρύσσεται στο άρθρο 39, παράγραφος 1, στοιχείο β), της Συνθήκης, την εξασφάλιση ενός δικαίου βιοτικού επιπέδου στον γεωργικό πληθυσμό. Το προσφεύγον Βασίλειο αναφέρεταιειδικότερα στις οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες της μειώσεως αυτής σε ορισμένες περιοχές της Ισπανίας, όπου ο τομέας του γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων, που χαρακτηρίζεται από οικογενειακές εκμεταλλεύσεις μικρού μεγέθους, αντιπροσωπεύει το 70 % περίπου της γεωργοκτηνοτροφικής παραγωγής. Θεωρεί εξάλλου ότι, από άποψη εθνικής οικονομίας γενικά, η ανάπτυξη του συστήματος εξαγοράς των ποσοστώσεων γάλακτος, που θεσπίστηκε με τον κανονισμό 1336/86 του Συμβουλίου, της 6ης Μαΐου 1986, που καθόρισε αποζημίωση για την οριστική εγκατάλειψη της γαλακτοπαραγωγής (ΕΕ L 119, σ. 21), έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση της ισπανικής γαλακτοπαραγωγής, με δυσμενείς οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες για τους παραγωγούς που διακόπτουν την παραγωγή τους.
9 Το Συμβούλιο υποστηρίζει ότι, κατά την άσκηση της διακριτικής του ευχέρειας, έπρεπε να συμβιβάσει τους διάφορους στόχους που προβλέπονται στο άρθρο 39 της Συνθήκης, προτάσσοντας, εν προκειμένω, τη σταθεροποίηση της αγοράς. Παρατηρεί, εντούτοις, ότι θεσπίστηκαν άλλα μέτρα για να μη μειωθούν οι ποσοστώσεις των κατ' ιδίαν παραγωγών λόγω της μειώσεως των συνολικών εγγυημένων ποσοτήτων κατά 3 %.
10 Σχετικά πρέπει να παρατηρηθεί καταρχάς ότι, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, τα κοινοτικά όργανα πρέπει, κατά την επιδίωξη των στόχων της κοινής γεωργικής πολιτικής, να προβαίνουν πάντοτε στο συμβιβασμό που απαιτείται ενδεχομένως από τις αντιφάσεις μεταξύ των κατ' ιδίαν στόχων και, εφόσον είναι αναγκαίο, να δίνουν σε κάποιον απ' αυτούς προσωρινάτην προτεραιότητα που επιβάλλεται από τις πραγματικές ή οικονομικές περιστάσεις ενόψει των οποίων εκδίδουν τις αποφάσεις τους (βλέπε ιδίως την απόφαση της 20ής Οκτωβρίου 1977 στην υπόθεση 29/77, Roquette Freres, Rec. σ. 1835).
11 Οι προσβαλλόμενοι κανονισμοί πρέπει να εξεταστούν στο πλαίσιο της κοινοτικής ρυθμίσεως της οποίας αποτελούν μέρος. Η βαλλόμενη μείωση αποτελεί μέτρο εντασσόμενο στο σύστημα της συμπληρωματικής εισφοράς που θεσπίστηκε με τους κανονισμούς 856/84 και 857/84 του Συμβουλίου, της 31ης Μαρτίου 1984, στόχος των οποίων είναι η σταθεροποίηση της αγοράς των γαλακτοκομικών προϊόντων, η οποία χαρακτηρίζεται από τα διαρθρωτικά πλεονάσματα που προκύπτουν από την έλλειψη ισορροπίας μεταξύ προσφοράς και ζητήσεως. Ενόψει ακριβώς της επιτεύξεως αυτού του στόχου και της εξελίξεως της αγοράς, θεωρήθηκε απαραίτητη η μείωση των συνολικών εγγυημένων ποσοτήτων κατά 3 %.
12 Στη συνέχεια πρέπει να σημειωθεί ότι το Συμβούλιο εξέδωσε, την ίδια ημέρα, τους προσβαλλόμενους κανονισμούς και τον κανονισμό 1336/86, που θεσπίζει κοινοτικό σύστημα εξαγοράς των ποσοτήτων αναφοράς των κατ' ιδίαν παραγωγών, με σκοπό να μην επηρεαστούν αρνητικά ή τουλάχιστον να μην υποστούν ουσιώδη μείωση οι ποσοστώσεις τους.
13 Εξάλλου και προκειμένου να καταστεί δυνατή η προοδευτική προσαρμογή των κτηνοτρόφων στη νέα κατάσταση, ορίστηκε ότι η ισχύς του συστήματος που θεσπίστηκε με τους προσβαλλόμενους κανονισμούς δεν θα άρχιζε παρά ένα έτος μετά τη δημοσίευσή τους και μάλιστα σταδιακά.
14 Τέλος, το Συμβούλιο ανέφερε, χωρίς να αντικρουστεί στο σημείο αυτό από το Βασίλειο της Ισπανίας, ότι η έκδοση των προσβαλλόμενων κανονισμών δικαιολογούνταν από το ότι η άλλη εναλλακτική λύση, δηλαδή η μείωση των τιμών παρεμβάσεως για τα γαλακτοκομικά προϊόντα, θα είχε πολύ δυσμενέστερες συνέπειες επί των εισοδημάτων των παραγωγών από ό,τι οι επίδικοι κανονισμοί.
15 Υπό τις συνθήκες αυτές δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι το Συμβούλιο, αποφασίζοντας να μειώσει κατά 3 % τις συνολικές εγγυημένες ποσότητες, παρέβη το άρθρο 39 της Συνθήκης.
16 Ο λόγος ακυρώσεως που αφορά την παράβαση του άρθρου 39, παράγραφος 1, στοιχείο β), της Συνθήκης πρέπει, επομένως, να απορριφθεί.
γ) Ως προς την παραβίαση της αρχής της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης
17 Το Βασίλειο της Ισπανίας υποστηρίζει ότι η τροποποίηση, λίγους μήνες μόνο μετά την προσχώρηση, των συνολικών εγγυημένων ποσοτήτων που προβλέπονται στην πράξη προσχωρήσεως θίγει τη δικαιολογημένη εμπιστοσύνη της Ισπανίας και των ισπανών παραγωγών και επιχειρηματιών ότι θα εξακολουθούσαν να ισχύουν οι ποσότητες αυτές, καθόσον αποτελούσαν όρους της προσχωρήσεως, κατά την περίοδο προσαρμογής που παραχωρήθηκε στο προσχωρούν κράτος για τον τομέα του γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων ή τουλάχιστον κατά την πενταετία που προβλέπουν σχετικά οι κανονισμοί 856/84 και 857/84. Υπογραμμίζει, εξάλλου, ότι οι ισπανοί παραγωγοί μπορούσαν να επικαλεστούν συμφέρον άξιο προστασίας λόγω της υπάρξεως εθνικής ρυθμίσεως,προγενέστερης της προσχωρήσεως της Ισπανίας, για την ενθάρρυνση της αυξήσεως της γαλακτοπαραγωγής της χώρας αυτής.
18 Το Συμβούλιο και η Επιτροπή ισχυρίζονται κατ' ουσία ότι η αρχή της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης δεν μπορεί να εμποδίσει τη θέσπιση των μέτρων που απαιτούνται για την προσαρμογή του τομέα του γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων στην εκάστοτε πραγματικότητα.
19 Πρέπει να παρατηρηθεί ότι, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, το πεδίο εφαρμογής της αρχής της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης δεν μπορεί να επεκταθεί τόσο ώστε να παρακωλύει, κατά τρόπο γενικό, την εφαρμογή των νέων ρυθμίσεων επί των μελλοντικών συνεπειών καταστάσεων που έχουν δημιουργηθεί υπό την προγενέστερη ρύθμιση, και μάλιστα σε έναν τομέα όπως αυτός των κοινών οργανώσεων των αγορών, που συνεπάγεται ακριβώς διαρκή προσαρμογή ανάλογα με τις διακυμάνσεις της οικονομικής καταστάσεως στους διαφόρους τομείς της γεωργίας (βλέπε ιδίως την απόφαση της 14ης Ιανουαρίου 1987 στην υπόθεση 278/84, Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας κατά Επιτροπής, Συλλογή 1987, σ, 1).
20 Η εφαρμογή αυτού του κανόνα δεν μπορεί να αποκλειστεί για το λόγο ότι οι συνολικές εγγυημένες ποσότητες που παραχωρήθηκαν στο Βασίλειο της Ισπανίας καθορίστηκαν με την πράξη προσχωρήσεως, που τροποποίησε στο σημείο αυτό τους κανονισμούς 804/68 και 857/84. Πράγματι, όπως τονίστηκε ανωτέρω, οι διατάξεις της πράξεως αυτής που έχουν ως σκοπό ή ως αποτέλεσμα την κατάργηση ή τροποποίηση, όχι όμως γιαμεταβατική περίοδο, των πράξεων που εξέδωσαν τα όργανα των Κοινοτήτων μπορούν, κατά το άρθρο 8 της Πράξεως αυτής, να τροποποιούνται σύμφωνα με τους κανόνες που ισχύουν για την τροποποίηση των διατάξεων του παραγώγου δικαίου.
21 Από τα προεκτεθέντα συνάγεται ότι ο λόγος ακυρώσεως που αφορά την παραβίαση της αρχής της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης πρέπει να απορριφθεί.
δ) Ως προς την παραβίαση της αρχής της απαγορεύσεως των διακρίσεων
22 Το Βασίλειο της Ισπανίας υποστηρίζει ότι οι προσβαλλόμενοι κανονισμοί παραβιάζουν την αρχή της απαγορεύσεως των διακρίσεων, επειδή εφαρμόζονται αδιακρίτως σε όλους τους γαλακτοπαραγωγούς των κρατών μελών της Κοινότητας, μολονότι η ιδιάζουσα κατάσταση του τομέα του γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων στην Ισπανία απαιτούσε διαφορετική μεταχείριση. Το Βασίλειο της Ισπανίας παρατηρεί σχετικά, αφενός, ότι η Ισπανία, ελλειμματική σε γαλακτοκομικά προϊόντα, δεν συνέβαλε στη δημιουργία των κοινοτικών πλεονασμάτων ούτε ωφελήθηκε από τους μηχανισμούς στηρίξεως των τιμών στο πλαίσιο της κοινής οργανώσεως της εν λόγω αγοράς και, αφετέρου, ότι η διάρθρωση της παραγωγής του τομέα του γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων στην Ισπανία παρουσιάζει πολύ χαμηλότερο βαθμό αποδοτικότητας από τον κοινοτικό μέσο όρο.
23 Η έκδοση των προσβαλλόμενων κανονισμών, για την οποία δεν ελήφθησαν υπόψη αυτά τα αντικειμενικά στοιχεία, αποτελεί, κατά το προσφεύγον Βασίλειο, αυθαίρετη ενέργεια του Συμβουλίου. Εξάλλου, οι κανονισμοί αυτοί, που προβλέπουν μείωση της γαλακτοπαραγωγής, προκαλούν ζημία στους ισπανούς παραγωγούς και δημιουργούν μόνιμη διάκριση εις βάρος τους.
24 Το Συμβούλιο, υποστηριζόμενο από την Επιτροπή, ισχυρίζεται ότι κατά την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας που διαθέτει για την εκτίμηση των οικονομικών δεδομένων και πραγματικών καταστάσεων θεώρησε ότι η κατάσταση του τομέα του γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων στην Ισπανία δεν διέφερε από την κατάσταση του ίδιου τομέα στα λοιπά κράτη μέλη και ότι, συνεπώς, δεν δικαιολογούνταν η θέσπιση ειδικού καθεστώτος για την Ισπανία. Το επιχείρημα ότι η Ισπανία δεν συνέβαλε στη δημιουργία των κοινοτικών πλεονασμάτων αντιβαίνει στην αρχή της αλληλεγγύης.
25 Πρέπει καταρχάς να υπενθυμιστεί ότι στη νομολογία του Δικαστηρίου γίνεται παγίως δεκτό ότι, σύμφωνα με την αρχή της απαγορεύσεως των διακρίσεων μεταξύ παραγωγών ή καταναλωτών της Κοινότητας, που καθιερώνεται με το άρθρο 40, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο, σε όμοιες καταστάσεις δεν πρέπει να επιφυλάσσεται διαφορετική μεταχείριση ούτε σε διαφορετικές καταστάσεις να επιφυλάσσεται όμοια μεταχείριση, εκτός αν η μεταχείριση αυτή είναι αντικειμενικά δικαιολογημένη. Τα μέτρα που περιλαμβάνει η κοινή οργάνωση των αγορών και ιδίως οι μηχανισμοί παρεμβάσεως δεν μπορούν, επομένως, να διαφοροποιούνται ανάλογα με τις περιοχές και τις άλλες συνθήκες παραγωγής ή καταναλώσεως, παρά μόνο βάσει αντικειμενικών κριτηρίων που εξασφαλίζουν μια σύμμετρη κατανομή των πλεονεκτημάτων και μειονεκτημάτων μεταξύ των ενδιαφερομένων, χωρίς να γίνεται διάκριση μεταξύ των εδαφών των κρατών μελών.
26 Στο σημείο αυτό πρέπει να γίνει δεκτό ότι το Συμβούλιο, κρίνοντας ότι τα χαρακτηριστικά του ισπανικού γαλακτοκομικού τομέα που επικαλείται το Βασίλειο της Ισπανίας δεν μπορούν να δικαιολογήσουν τη διαφορετική μεταχείρισή του και νααποκλείσουν έτσι την ενιαία εφαρμογή της μειώσεως των συνολικών εγγυημένων ποσοτήτων σε όλη την Κοινότητα, δεν υπέπεσε σε προφανή πλάνη περί τα πράγματα.
27 Πράγματι, όσον αφορά, πρώτον, τη διάρθρωση της παραγωγής του τομέα του γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων στην Ισπανία, το Συμβούλιο ορθά παρατηρεί ότι, όπως παραδέχεται και το ίδιο το Βασίλειο της Ισπανίας, ο ιδιαίτερος χαρακτήρας του τομέα αυτού αναγνωρίστηκε με την πράξη προσχωρήσεως και ότι προβλέφθηκαν οι κατάλληλοι μεταβατικοί μηχανισμοί.
28 'Οσον αφορά, δεύτερον, το γεγονός ότι οι ισπανοί κτηνοτρόφοι δεν ωφελήθηκαν από τους μηχανισμούς στηρίξεως των τιμών που έχουν δημιουργηθεί στο πλαίσιο της κοινής οργανώσεως της αγοράς γαλακτοκομικών προϊόντων, πρέπει να παρατηρηθεί, αφενός, ότι στον τομέα του γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων, όπως και σε άλλους τομείς της ισπανικής γεωργίας και βιομηχανίας, επιβλήθηκαν διαφορετικοί όροι από αυτούς που ισχύουν στους ίδιους αυτούς τομείς στην Κοινότητα και, αφετέρου, ότι η Ισπανία δέχτηκε, με την επιφύλαξη των μεταβατικών διατάξεων της πράξεως προσχωρήσεως, την εφαρμογή του κοινοτικού κεκτημένου.
29 Τέλος, ούτε η άποψη του Βασιλείου της Ισπανίας ότι η αρχή της απαγορεύσεως των διακρίσεων απαιτεί τη μη εφαρμογή της μειώσεως της γαλακτοπαραγωγής στην Ισπανία, λόγω του ότι το κράτος αυτό παρουσιάζει έλλειμμα σε γαλακτοκομικά προϊόντα και δεν έχει συμβάλει στη δημιουργία των κοινοτικών πλεονασμάτων, μπορεί να γίνει δεκτή. Πράγματι, η μείωση των συνολικών εγγυημένων ποσοτήτων αποτελεί μέτρο που αποσκοπείστην αντιμετώπιση της ελλείψεως ισορροπίας μεταξύ προσφοράς και ζητήσεως γαλακτοκομικών προϊόντων και απαιτεί, όπως έκρινε το Δικαστήριο με την απόφαση της 9ης Ιουλίου 1985 (Bozzetti, υπόθεση 179/84, Συλλογή 1985, σ. 2301), την επίδειξη αλληλεγγύης εκ μέρους όλων εξίσου των παραγωγών της Κοινότητας.
30 Από τα ανωτέρω συνάγεται ότι ο λόγος ακυρώσεως που στηρίζεται στην παραβίαση της αρχής της απαγορεύσεως των διακρίσεων πρέπει να απορριφθεί.
ΙΙ - Λόγοι ακυρώσεως του κανονισμού 1343/86
α) Ως προς την παράλειψη διαβουλεύσεων με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
31 Το Βασίλειο της Ισπανίας υποστηρίζει ότι ο κανονισμός 1343/86, που εκδόθηκε από το Συμβούλιο χωρίς να τηρηθεί η διαδικασία του άρθρου 43, παράγραφος 2, της Συνθήκης, πρέπει να ακυρωθεί λόγω παραβάσεως ουσιώδους τύπου. Παρατηρεί ιδίως ότι ο κανονισμός 1335/86 του Συμβουλίου, που προβλέπει ένα μέτρο με παρόμοια αποτελέσματα όπως το μέτρο που προβλέπεται από τον κανονισμό 1343/86, εκδόθηκε κατόπιν διαβουλεύσεων με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
32 Το Συμβούλιο, υποστηριζόμενο από την Επιτροπή, θεωρεί ότι δεν υπεχρεούτο να διαβουλευθεί με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, δεδομένου ότι ο κανονισμός 1343/86, όπως και ο κανονισμός 857/84, είναι κανονισμός εκτελεστικός των κανόνων της βασικής ρυθμίσεως. Παρατηρεί, εξάλλου, ότι στη γνώμη τουεπί του "πακέτου τιμών 1986/87" το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρότεινε γενική μείωση των ποσοστώσεων γάλακτος κατά 3 % (ΕΕ 1986, C 120, σ. 88, σημείο 76).
33 Πρέπει να σημειωθεί, καταρχάς, ότι ο προσβαλλόμενος κανονισμός τροποποιεί τον κανονισμό 857/84, που εκδόθηκε βάσει του άρθρου 5γ του βασικού κανονισμού και κατά τη διαδικασία που προβλέπει το άρθρο αυτό η διαδικασία όμως αυτή, αντίθετα από τη διαδικασία του άρθρου 43, παράγραφος 2, της Συνθήκης, δεν περιλαμβάνει διαβουλεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
34 Πρέπει να παρατηρηθεί στη συνέχεια ότι, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου (απόφαση της 16ης Ιουνίου 1987 στην υπόθεση 46/86, Romkes, Συλλογή 1987, σ. 2671), δεν μπορεί να απαιτηθεί από το Συμβούλιο να θεσπίζει όλες τις λεπτομέρειες των κανονισμών που αφορούν την κοινή γεωργική πολιτική σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 43. Οι απαιτήσεις της διατάξεως αυτής ικανοποιούνται, όταν τα ουσιώδη στοιχεία του υπό ρύθμιση θέματος αποφασίστηκαν σύμφωνα με τη διαδικασία αυτή οι εκτελεστικές των βασικών κανονισμών διατάξεις μπορούν πάντως να θεσπίζονται βάσει των κανονισμών αυτών είτε από την Επιτροπή είτε από το Συμβούλιο, σύμφωνα με διαδικασία διαφορετική από εκείνη του άρθρου 43. Η ισπανική κυβέρνηση δεν απέδειξε, όμως, ότι ο καθορισμός των συνολικών εγγυημένων ποσοτήτων για τις απευθείας πωλήσεις συνιστούσε ουσιώδες στοιχείο της εν λόγω ρυθμίσεως.
35 Κατά συνέπεια, ο προσβαλλόμενος κανονισμός, που αφορά την εκτέλεση του άρθρου 5γ του κανονισμού 804/68, εκδόθηκε έγκυρα από το Συμβούλιο, βάσει των κριτηρίων που έθεσε ο βασικός κανονισμός στον τομέα του γάλακτος και, επομένως, πρέπει να απορριφθεί ο λόγος ακυρώσεως που αφορά τη μη πλήρωση των προϋποθέσεων του άρθρου 43, παράγραφος 2, της Συνθήκης.
β) Ως προς την παράβαση του άρθρου 190 της Συνθήκης ΕΟΚ
36 Το Βασίλειο της Ισπανίας υποστηρίζει ότι ο κανονισμός 1343/86 συνιστά παράβαση του άρθρου 190 της Συνθήκης ΕΟΚ, λόγω του ότι στο προοίμιό του δεν αναφέρεται καθόλου το άρθρο 43, παράγραφος 2, της εν λόγω Συνθήκης. Κατά το Βασίλειο της Ισπανίας, το άρθρο 190 απαιτεί την αναφορά της διατάξεως της Συνθήκης επί της οποίας στηρίζεται η αρμοδιότητα των οργάνων προς έκδοση των πράξεων του παραγώγου δικαίου.
37 'Οπως ορθά ισχυρίζεται το Συμβούλιο, ο κανονισμός 1343/86 είναι εκτελεστικός κανονισμός, ο οποίος πληροί την προϋπόθεση της αναφοράς της νομικής βάσεως, εφόσον η διάταξη του βασικού κανονισμού, δυνάμει της οποίας εκδόθηκε, αναφέρεται στο προοίμιό του. Πράγματι, στο προοίμιο του κανονισμού 1343/86 αναφέρεται ρητά ότι ο κανονισμός αυτός στηρίζεται στο άρθρο 5γ, παράγραφος 6, του κανονισμού 804/68.
38 Συνεπώς, πρέπει να απορριφθεί και ο λόγος ακυρώσεως που αφορά την παράβαση του άρθρου 190 της Συνθήκης.
39 Από τα προεκτεθέντα προκύπτει ότι η προσφυγή πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της.
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Επί των δικαστικών εξόδων
40 Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του κανονισμού διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα. Επειδή το Βασίλειο της Ισπανίας ηττήθηκε, πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα, περιλαμβανομένων και εκείνων της παρεμβαίνουσας.
Διατακτικό
Για τους λόγους αυτούς
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
αποφασίζει:
1) Απορρίπτει την προσφυγή.
2) Καταδικάζει την Ισπανία στα δικαστικά έξοδα, περιλαμβανομένων και εκείνων της παρεμβαίνουσας.
Full & Egal Universal Law Academy