Περίληψη
Διάδικοι
Σκεπτικό της απόφασης
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Διατακτικό
Λέξεις κλειδιά
++++
1. Κοινωνική πολιτική - 'Ανδρες και γυναίκες εργαζόμενοι - Πρόσβαση σε θέση και προϋποθέσεις απασχολήσεως - 'Ιση μεταχείριση - Παρεκκλίσεις - Επαγγέλματα για την άσκηση των οποίων το φύλο συνιστά παράγοντα αποφασιστικής σημασίας - Κατηγορία υπαλλήλων για τους οποίους η παρέκκλιση δικαιολογείται μόνον όσον αφορά ορισμένες από τις πληρωμένες θέσεις - Υπαγωγή του συνόλου της κατηγορίας στην παρέκκλιση - Επιτρεπτό
(Οδηγία 76/207 του Συμβουλίου, άρθρο 2, παράγραφος 2)
2. Κοινωνική πολιτική - 'Ανδρες και γυναίκες εργαζόμενοι - Πρόσβαση σε θέση και προϋποθέσεις απασχολήσεως - 'Ιση μεταχείριση - Παρεκκλίσεις - Επαγγέλματα για την άσκηση των οποίων το φύλο συνιστά παράγοντα αποφασιστικής σημασίας - Προϋποθέσεις υπό τις οποίες ισχύει η παρέκκλιση - 'Ασκηση συγκεκριμένων μόνο δρατηριοτήτων, διαφάνεια και προσαρμοσικότητα στην κοινωνική εξέλιξη
(Οδηγία 76/207 του Συμβουλίου, άρθρο 2, παράγραφος 2)
Περίληψη
1. Η παρέκκλιση από την αρχή της ίσης μεταχειρίσεως ανδρών και γυναικών σε θέματα προσβάσεως σε θέση και προϋποθέσεων απασχολήσεως, που προβλέπει το άρθρο 2, παράγραφος 2, της οδηγίας 76/207, όσον αφορά τις επαγγελματικές δραστηριότητες για την άσκηση των οποίων το φύλο συνιστά παράγοντα αποφασιστικής σημασίας, μπορεί να θεωρηθεί ότι, στην περίπτωση κατηγορίας υπαλλήλων για τους οποίους η διακεκριμένη πρόσληψη μεταξύ υποψηφίων ανδρών και γυναικών δικαιολογείται κατ' ουσίαν από την εν λόγω διάταξη, περιλαμβάνει και τις δραστηριότητες που αντιστοιχούν στον ανώτερο βαθμό της ίδιας κατηγορίας, έστω και αν ορισμένες από τις δραστηριότητες αυτές δεν ασκούνται κατ' ανάγκην από πρόσωπα του ενός ή του άλλου φύλου, ενόψει των οργανωτικής φύσεως αναγκών που άπτονται της σταδιοδρομίας των υπαλλήλων και της σημασίας που πρέπει να αποδίδεται στην επαγγελματική τους πείρα.
2. Η κατά το άρθρο 2, παράγραφος 2, της οδηγίας 76/207 παρέκκλιση αφορά συγκεκριμένες μόνον επαγγελματικές δρστηριότητες. Πρέπει να είναι ώς ένα βαθμό διαφανής, ώστε να παρέχει στην Επιτροπή τη δυνατότητα διενεργείας λυσιτελούς ελέγχου και να μπορεί, καταρχήν, να προσαρμόζεται στην κοινωνική εξέλιξη. Δεν πληροί τις αναγκαίες αυτές προϋποθέσεις η πρακτική που συνίσταται στον καθορισμό του ποσοστού θέσεων που κατανέμονται αντίστοιχα μεταξύ ανδρών και γυναικών, όταν ο καθορισμός αυτός, στο πλαίσιο της διενεργείας διαγωνισμών προσλήψεων σε κατηγορία όπου η σχετική παρέκκλιση δικαιολογείται μόνο για ορισμένες δραστηριότητες, δεν διέπεται από κανένα αντικειμενικό κριτήριο προσδιοριζόμενο νομοθετικώς ή κανονιστικώς. Πράγματι, παρόμοιο σύστημα προσλήψεων εμποδίζει οποιοδήποτε είδος ελέγχου εκ μέρους της Επιτροπής, των δικαστηρίων ή των προσώπων που θίγονται από τα εισάγοντα τη διάκριση μέτρα.
Διάδικοι
Στην υπόθεση 318/86,
Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από το νομικό της σύμβουλο Joseph Griesmar, επικουρούμενο από τους J. G. Nicolas, H. Masse-Dessen και B. Georges, δικηγόρους στο Conseil d' Etat και στο Cour de cassation της Γαλλίας, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο τον Γεώργιο Κρεμλή, μέλος της νομικής της υπηρεσίας, κτίριο Jean Monnet, Kirchberg,
προσφεύγουσα,
κατά
Γαλλικής Δημοκρατίας, εκπροσωπούμενης από τον Gilbert Guillaume, πληρεξούσιο της γαλλικής κυβερνήσεως, και τον Philippe Pouzoulet, αναπληρωτή του, με τόπο επιδόσεων στο Λουξεμβούργο την πρεσβεία της Γαλλικής Δημοκρατίας,
καθής,
που έχει ως αντικείμενο προσφυγή με την οποία ζητείται να αναγνωριστεί ότι η Γαλλική Δημοκρατία παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τη Συνθήκη ΕΟΚ, επειδή δεν θέσπισε, εντός της προθεσμίας που έτασσε το άρθρο 9, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο, της οδηγίας 76/207/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 9ης Φεβρουαρίου 1976, όλα τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να διασφαλίσει την πλήρη και ακριβή εφαρμογή της ανωτέρω οδηγίας, και ειδικότερα επειδή εξακολουθεί να διατηρεί σε ισχύ, αδικαιολόγητα ενόψει των επιταγών της οδηγίας, σύστημα διακεκριμένων προσλήψεων υπαλλήλων διαφόρων κλάδων και κατηγοριών ανάλογα με το φύλο,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
συγκείμενο από τους Mackenzie Stuart, πρόεδρο, O. Due, J. C. Moitinho de Almeida και G. C. Rodriguez Iglesias, προέδρους τμήματος, T. Koopmans, U. Everling, Y. Galmot, Κ. Κακούρη και T. F O' Higgins, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: Sir Gordon Slynn
γραμματέας: B. Pastor, υπάλληλος διοικήσεως
έχοντας υπόψη την έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση, όπως συμπληρώθηκε μετά την προφορική διαδικασία της 23ης Μαρτίου 1988 κατά τη διάρκεια της οποίας η καθής εκπροσωπήθηκε από τον Claude Chavance,
αφού άκουσε το γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 24ης Μαΐου 1988,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
Σκεπτικό της απόφασης
1 Με δικόγραφο που κατέθεσε στη γραμματεία του Δικαστηρίου στις 18 Δεκεμβρίου 1986, η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων άσκησε, δυνάμει του άρθρου 169 της Συνθήκης ΕΟΚ, προσφυγή με την οποία ζητεί να αναγνωριστεί ότι η Γαλλική Δημοκρατία παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τη Συνθήκη, επειδή δεν θέσπισε, εντός της προθεσμίας που της είχε ταχθεί, όλα τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να διασφαλίσει την πλήρη και ακριβή εφαρμογή της οδηγίας 76/207/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 9ης Φεβρουαρίου 1976, περί της εφαρμογής της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως ανδρών και γυναικών, όσον αφορά την πρόσβαση σε απασχόληση, την επαγγελματική εκπαίδευση και προώθηση και τις συνθήκες εργασίας (ΕΕ ειδ. έκδ. 05/002, σ. 70), και ειδικότερα επειδή εξακολουθεί να διατηρεί σε ισχύ, αδικαιολόγητα ενόψει των επιταγών της οδηγίας, σύστημα διακεκριμένων προσλήψεων υπαλλήλων διαφόρων κλάδων και κατηγοριών ανάλογα με το φύλο.
2 Η διαφορά έχει ως αντικείμενο το γαλλικό σύστημα προσλήψεων στο δημόσιο. Γεγονός είναι ότι, κατά τη γαλλική νομοθεσία, αποκλειστικό κριτήριο για την πρόσληψη αποτελεί η κατάταξη του υποψηφίου ύστερα από τη διενέργεια ενιαίου διαγωνισμού τόσο για τις γυναίκες όσο και για τους άνδρες υποψηφίους. Πάντως, το άρθρο 21 του νόμου 84-16, της 11ης Ιανουαρίου 1984, περί του κώδικα δημοσίων υπαλλήλων (JΟRF ((Επίσημη Εφημερίδα της Γαλλικής Δημοκρατίας)) 1984, σ. 271), προβλέπει ότι, για ορισμένους κλάδους υπαλλήλων που παρατίθενται σε καταρτιζόμενο με διάταγμα πίνακα, είναι δυνατή η χωριστή πρόσληψη ανδρών και γυναικών υποψηφίων. Χαρακτηριστικό γνώρισμα των εν λόγω προσλήψεων είναι ο καθορισμός, με το αντίστοιχο διάταγμα περί διενεργείας του διαγωνισμού, του ποσοστού θέσεων που κατανέμονται αντίστοιχα μεταξύ ανδρών και γυναικών.
3 Ο οικείος πίνακας καταρτίστηκε με το διάταγμα 82-886 της 15ης Οκτωβρίου 1982 (JΟRF 1982, σ. 3154). Το διάταγμα αυτό εκδόθηκε κατ' εφαρμογή των διατάξεων που ίσχυαν πριν από την έναρξη ισχύος του νόμου 84-16, πλην όμως με το διάταγμα περί εφαρμογής του εν λόγω νόμου διατηρήθηκε σε ισχύ ο συνημμένος του πίνακας.
4 Η Επιτροπή θεωρεί ότι ο πίνακας αυτός είναι υπερβολικά μακροσκελής και ότι οι προϋποθέσεις προσλήψεως που περιέχει αντίκεινται προς την αρχή της ίσης μεταχειρίσεως ανδρών και γυναικών σε θέματα προσβάσεως σε θέσεις εργασίας που εγγυάται η οδηγία 76/207 (εφεξής: οδηγία). Η γαλλική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι, όσον αφορά τους κλάδους και τις κατηγορίες που παρατίθενται στον εν λόγω πίνακα, το φύλο αποτελεί παράγοντα αποφασιστικής σημασίας για την άσκηση των καθηκόντων των υπαλλήλων των κλάδων και κατηγοριών αυτών κατά συνέπεια, οι διαφορετικές προϋποθέσεις προσλήψεως συνάδουν προς το άρθρο 2, παράγραφος 2, της οδηγίας.
5 Η διάταξη αυτή προβλέπει ότι η οδηγία δεν θίγει την ευχέρεια που έχουν τα κράτη μέλη να αποκλείουν από το πεδίο εφαρμογής της τις επαγγελματικές δραστηριότητες, "εφόσον λόγω της φύσεως ή των συνθηκών ασκήσεώς τους, το φύλο συνιστά παράγοντα αποφασιστικής σημασίας".
6 Στην έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση αναπτύσσονται διεξοδικώς το νομικό πλαίσιο, το ιστορικό και το αντικείμενο της διαφοράς, καθώς και οι ισχυρισμοί και τα επιχειρήματα των διαδίκων. Τα στοιχεία αυτά της δικογραφίας δεν επαναλαμβάνονται πιο κάτω παρά μόνον καθόσον απαιτείται για τη συλλογιστική του Δικαστηρίου.
7 'Οπως προκύπτει από τη δικογραφία, η μεν Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα, κατά το στάδιο της προ της ασκήσεως της προσφυγής διαδικασίας, ότι για ορισμένους κλάδους υπαλλήλων η προβλεπόμενη στη γαλλική νομοθεσία παρέκκλιση από την αρχή της ισότητας των φύλων δεν εξέρχεται των ορίων του άρθρου 2, παράγραφος 2, της οδηγίας, η δε γαλλική κυβέρνηση απάλειψε ορισμένους άλλους κλάδους από τον επίδικο πίνακα. 'Ετσι, κατά το χρόνο της επ' ακροατηρίου συζητήσεως, αντικείμενο της προσφυγής αποτελούσαν μόνο οι ακόλουθοι κλάδοι υπαλλήλων: πέντε κατηγορίες υπαλλήλων της εθνικής αστυνομίας, από το προσωπικό διοικήσεως των σωφρονιστηρίων οι προϊστάμενοι φυλάξεως που είναι επιφορτισμένοι με τη διοίκηση των σωφρονιστηρίων, οι καθηγητές και βοηθοί καθηγητές σωματικής αγωγής, καθώς και το προσωπικό διοικήσεως, το τεχνικό προσωπικό και το προσωπικό επαγγελματικής καταρτίσεως των εξωτερικών υπηρεσιών της διοικήσεως των σωφρονιστηρίων.
8 Μετά την επ' ακροατηρίου συζήτηση η Επιτροπή παραιτήθηκε από το σκέλος της προσφυγής της που αφορούσε τον κλάδο των καθηγητών και βοηθών καθηγητών σωματικής αγωγής, δεδομένου ότι στο μεσοδιάστημα με διάταγμα της 29ης Απριλίου 1988 οι δύο αυτές κατηγορίες υπαλλήλων απαλείφθηκαν από τον επίδικο πίνακα. Συνεπώς, ο κλάδος αυτός δεν αποτελεί πλέον αντικείμενο της προσφυγής.
9 'Οσον αφορά το προσωπικό διοικήσεως, αφενός, και το τεχνικό προσωπικό και το προσωπικό επαγγελματικής καταρτίσεως των εξωτερικών υπηρεσιών της διοικήσεως των σωφρονιστηρίων, αφετέρου, η γαλλική κυβέρνηση αναγνωρίζει ότι η προβλεπόμενη με την εθνική ρύθμιση παρέκκλιση δεν συνάδει προς την οδηγία. Η γαλλική κυβέρνηση εξέφρασε την πρόθεσή της να απαλείψει τους δύο αυτούς κλάδους υπαλλήλων από τον επίδικο πίνακα.
10 Κατόπιν αυτού, η διαφορά των διαδίκων περιορίζεται στις διατάξεις της οδηγίας ως προς τους προϊσταμένους φυλάξεως που είναι επιφορτισμένοι με τη διοίκηση των σωφρονιστηρίων και τις πέντε κατηγορίες της εθνικής αστυνομίας.
α) Οι προϊστάμενοι φυλάξεως επιφορτισμένοι με τη διοίκηση σωφρονιστηρίων
11 Οι προϊστάμενοι φυλάξεως που είναι επιφορτισμένοι με τη διοίκηση των σωφρονιστηρίων δεν περιλαμβάνονται, υπό την ιδιότητά τους αυτή, στον επίδικο πίνακα, δεδομένου ότι δεν αποτελούν "κατηγορία" ("corps") κατά την έννοια της γαλλικής ρυθμίσεως. Αντίθετα, γίνεται μνεία "της κατηγορίας του προσωπικού φυλάξεως", υπό την έννοια ότι εμπίπτουν σ' αυτήν οι υπάλληλοι των εξωτερικών υπηρεσιών της διοικήσεως των σωφρονιστηρίων για τους οποίους προβλέπονται διακεκριμένες, ανάλογα με το φύλο, προσλήψεις.
12 Ως προς το προσωπικό φυλάξεως γενικώς, η Επιτροπή δέχτηκε ότι η ιδιομορφία των θέσεων των φυλάκων και οι συνθήκες υπό τις οποίες οι τελευταίοι εργάζονται δικαιολογούν το ότι οι εν λόγω θέσεις προορίζονται κυρίως για τους άνδρες υπαλλήλους όσον αφορά τις φυλακές ανδρών και κυρίως για τις γυναίκες υπαλλήλους όσον αφορά τις φυλακές γυναικών. Στο μέτρο αυτό, η διαφορετική μεταχείριση όσον αφορά την πρόσληψη στην κατηγορία του προσωπικού φυλάξεως, μέσω συστήματος διακεκριμένων προσλήψεων ανάλογα με το φύλο, δεν εξέρχεται των ορίων του άρθρου 2, παράγραφος 2, της οδηγίας.
13 Πάντως, η Επιτροπή θεωρεί ότι πρέπει να εξαιρούνται οι προϊστάμενοι φυλάξεως που καλούνται να ασκήσουν καθήκοντα διευθυντών σωφρονιστηρίων. Πράγματι, οι τελευταίοι ασκούν διοικητικές δραστηριότητες που δεν συνεπάγονται τακτική επαφή με τους κρατουμένους. Υπό την έννοια αυτή, τα καθήκοντά τους είναι ανάλογα με εκείνα των "διευθυντών σωφρονιστηρίων", δεδομένου ότι η διαφορά έγκειται μόνο στο ποιας χωρητικότητας είναι το σωφρονιστήριο όπως δέχθηκε η γαλλική κυβέρνηση, το φύλο δεν συνιστά παράγοντα αποφασιστικής σημασίας όσον αφορά τους διευθυντές των μεγάλων σωφρονιστηρίων.
14 Η γαλλική κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι οι διευθυντές σωφρονιστηρίων ανήκουν "στο προσωπικό διοικήσεως", ενώ οι προϊστάμενοι φυλάξεως ανήκουν υποχρεωτικά στο προσωπικό φυλάξεως, ακόμη κι όταν καλούνται να διευθύνουν σωφρονιστήρια. Επομένως, η πρόσληψή τους συνάδει προς τις διατάξεις της οδηγίας, εφόσον οι διακεκριμένες προσλήψεις είναι αναγκαίες για το προσωπικό φυλάξεως γενικώς, όπως δέχτηκε και η Επιτροπή, ενώ ο πίνακας προακτέων στη θέση του διευθυντή σωφρονιστηρίων καταρτίζεται χωρίς να λαμβάνεται υπόψη το φύλο.
15 'Οπως προκύπτει από τη δικογραφία, η κατηγορία του προσωπικού φυλάξεως περιλαμβάνει διαφόρους βαθμούς και συγκεκριμένα τους βαθμούς του surveillant και surveillant principal, του premier surveillant και του surveillant chef ((κατώτεροι και ανώτεροι υπάλληλοι φυλάξεως)). Με τις ισχύουσες διατάξεις διευκρινίζεται ότι οι προϊστάμενοι φυλάξεως μπορούν να διορίζονται σε θέσεις διευθυντών σωφρονιστηρίων, εφόσον πρόκειται για σωφρονιστήριο εκατό τουλάχιστον θέσεων. Οι προϊστάμενοι φυλάξεως και οι υπαλληλικά υφιστάμενοί τους premiers surveillants ((αρχιφύλακες)) "είναι επιφορτισμένοι με τη στελέχωση της υπηρεσίας με surveillants και surveillants principaux" οι προϊστάμενοι φυλάξεως που τοποθετούνται ως διευθυντές σωφρονιστηρίων είναι υπεύθυνοι για τη λειτουργία των οικείων καταστημάτων.
16 Υπό τις περιστάσεις αυτές, το εξεταστέο ζήτημα αφορά κατηγορία υπαλλήλων για τους οποίους οι διακεκριμένες προσλήψεις μεταξύ ανδρών και γυναικών υποψηφίων θεωρούνται δικαιολογημένες κατά το άρθρο 2, παράγραφος 2, της οδηγίας όπου η προαγωγή, στο πλαίσιο της ίδιας σταδιοδρομίας, γίνεται κατά τρόπο που δεν εισάγει διάκριση, αλλ' όπου η προαγωγή στην ανώτερω βαθμό μπορεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, να συνεπάγεται την άσκηση δραστηριοτήτων, η φύση των οποίων είναι τέτοια, ώστε το φύλο να μην αποτελεί παράγοντα αποφασιστικής σημασίας.
17 Πρέπει να γίνει δεκτό ότι στην περίπτωση αυτή η κατά το άρθρο 2, παράγραφος 2, της οδηγίας παρέκκλιση περιλαμβάνει και τις δραστηριότητες που αντιστοιχούν στον ανώτερο βαθμό της ίδιας κατηγορίας, έστω και αν ορισμένες από τις εν λόγω δραστηριότητες δεν ασκούνται κατ' ανάγκη από πρόσωπα του ενός ή του άλλου φύλου. Γεγονός είναι, όπως υπογράμμισε η Επιτροπή, ότι οι γαλλικές αρχές μπορούσαν να αποφύγουν το πρόβλημα με διαφορετική οργάνωση των υπηρεσιών τους, δημιουργώντας για παράδειγμα χωριστή κατηγορία για τους διευθυντές των σωφρονιστηρίων ή υπάγοντας τη θέση αυτή στην κατηγορία του προσωπικού διοικήσεως, παράλληλα όμως πρέπει να γίνει δεκτό ότι ενδέχεται να υφίστανται λόγοι που επιτρέπουν την άσκηση των καθηκόντων του προϊσταμένου φυλάξεως μόνον από εκείνους που έχουν πράγματι εργαστεί ως φύλακες. Η γαλλική κυβέρνηση άφησε να εννοηθεί ότι οι λόγοι αυτοί ισχύουν στη συγκεκριμένη περίπτωση ενόψει της ανάγκης προβλέψεως των δυνατοτήτων προαγωγής όσον αφορά τον κλάδο των φυλάκων, καθώς και της επαγγελματικής πείρας που αποκτάται στον κλάδο αυτό και που είναι επιθυμητή για την άσκηση των καθηκόντων διευθυντή σωφρονιστηρίων. Εξάλλου η Επιτροπή δεν αμφισβήτησε το έγκυρο των επιχειρημάτων αυτών.
18 Πρέπει, συνεπώς, να απορριφθούν οι αιτιάσεις της Επιτροπής όσον αφορά τους επιφορτισμένους με τη διοίκηση σωφρονιστηρίων προϊσταμένους φυλάξεως.
β) Οι πέντε κατηγορίες υπαλλήλων της εθνικής αστυνομίας
19 Οι κατηγορίες υπαλλήλων της εθνικής αστυνομίας που παρατίθενται στον επίδικο πίνακα είναι οι ακόλουθες: αστυνομικοί επιθεωρητές της εθνικής αστυνομίας διοικητές και αξιωματικοί της εθνικής αστυνομίας αστυνόμοι της εθνικής αστυνομίας ανακριτές της εθνικής αστυνομίας βαθμούχοι και λοιποί αστυνομικοί της εθνικής αστυνομίας.
20 Κατά την Επιτροπή, το γεγονός ότι ορισμένα αστυνομικά καθήκοντα δεν μπορούν να ασκούνται αδιακρίτως από άνδρες και γυναίκες υπαλλήλους δεν δικαιολογεί άνιση μεταχείριση όσον αφορά την πρόσβαση γενικώς στην αστυνομία. Η εφαρμογή του άρθρου 2, παράγραφος 2, της οδηγίας δεν μπορεί να στηρίζεται σε σφαιρική εκτίμηση του συνόλου των δραστηριοτήτων του σώματος αυτού, αλλ' αντίθετα απαιτεί ειδική εξέταση των συγκεκριμένων προς ανάθεση καθηκόντων.
21 Η γαλλική κυβέρνηση παρατηρεί ότι οι εν λόγω πέντε κατηγορίες αποτελούν τη δύναμη δράσεως της εθνικής αστυνομίας, ενώ τα καθήκοντα που ανατίθενται στους υπαλλήλους αυτούς μπορούν να περιλαμβάνουν δραστηριότητες για την άσκηση των οποίων το φύλο συνιστά καθοριστικό παράγοντα. Ειδικότερα, οι αστυνομικοί υπάλληλοι πρέπει ανά πάσα στιγμή να είναι ικανοί να προσφύγουν στη βία, προκειμένου να αναχαιτίσουν πιθανά ταραχοποιά στοιχεία. 'Ετσι, η ζωτική και επιτακτική ανάγκη τηρήσεως της τάξεως αποτελεί εμπόδιο στη μαζική είσοδο γυναικών στο σώμα των υπαλλήλων που είναι επιφορτισμένοι με το παραπάνω έργο.
22 Η γαλλική κυβέρνηση προσθέτει ότι το τελευταίο εμπόδιο για την πρόσβαση των γυναικών σε όλες τις κατηγορίες υπαλλήλων της εθνικής αστυνομίας καταργήθηκε το 1983, ενώ έκτοτε το ποσοστό που αναλογεί σε θέσεις προοριζόμενες για το γυναικείο προσωπικό αυξήθηκε σημαντικά. Πάντως, η είσοδος γυναικών υπαλλήλων στις δυνάμεις δράσεως της αστυνομίας πρέπει να ρυθμιστεί σταδιακά, ώστε να μην τεθεί σε κίνδυνο η ορθή άσκηση των καθηκόντων που άπτονται της δημόσιας ασφάλειας.
23 Από τη συζήτηση ενώπιον του Δικαστηρίου προκύπτει ότι οι διάδικοι συμφωνούν υποστηρίζοντας ότι ορισμένες δραστηριότητες των σωμάτων της εθνικής αστυνομίας μπορούν να ασκούνται, αναλόγως της περιπτώσεως, μόνο από άνδρες ή από γυναίκες υπαλλήλους, ενώ ορισμένες άλλες μπορούν να ασκούνται από οποιονδήποτε υπάλληλο ασχέτως φύλου. Η ένδικη διαφορά αφορά τις επιπτώσεις που οφείλονται στην κατάσταση αυτή ενόψει της εφαρμογής του άρθρου 2, παράγραφος 2, της οδηγίας.
24 Συναφώς, πρέπει να υπομνηστεί ότι το άρθρο 2, παράγραφος 2, της οδηγίας επιφυλάσσει στα κράτη μέλη την ευχέρεια να αποκλείουν από το πεδίο εφαρμογής της ορισμένες "επαγγελματικές δραστηριότητες", ενώ το άρθρο 9, παράγραφος 2, της οδηγίας τα υποχρεώνει να προβαίνουν περιοδικά στην εξέταση των εν λόγω δραστηριοτήτων, προκειμένου να κρίνουν, λαμβάνοντας υπόψη την κοινωνική εξέλιξη, αν δικαιολογείται η διατήρηση των εν λόγω εξαιρέσεων. Το άρθρο 9, παράγραφος 2, προσθέτει ότι τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή το αποτέλεσμα της σχετικής εξετάσεως.
25 'Οπως προκύπτει από τις διατάξεις αυτές, οι κατά το άρθρο 2, παράγραφος 2, παρεκκλίσεις αφορούν συγκεκριμένες μόνο δραστηριότητες, είναι ώς ένα βαθμό διαφανείς, ώστε να παρέχουν στην Επιτροπή τη δυνατότητα διενεργείας λυσιτελούς ελέγχου και πρέπει, καταρχήν, να προσαρμόζονται στην κοινωνική εξέλιξη. Η τελευταία αυτή προϋπόθεση δεν δημιουργεί δυσχέρειες στο πλαίσιο της υπό κρίση διαφοράς, ενώ, αντίθετα, η γαλλική ρύθμιση δεν τήρησε τις δύο άλλες προϋποθέσεις.
26 'Οσον αφορά την απαιτούμενη διαφάνεια, επιβάλλεται να αναγνωριστεί ότι ελλείπει. Το σύστημα διακεκριμένων προσλήψεων συνίσταται στον καθορισμό, με το διάταγμα περί διενεργείας διαγωνισμού, του ποσοστού θέσεων που κατανέμονται αντίστοιχα μεταξύ ανδρών και γυναικών ο καθορισμός αυτός δεν διέπεται από κανένα αντικειμενικό κριτήριο προσδιοριζόμενο στη νομοθετική ή κανονιστική διάταξη.
27 Αυτή η έλλειψη διαφάνειας έχει επιπτώσεις και ως προς την τήρηση της άλλης προϋποθέσεως που θέτει η οδηγία και συγκεκριμένα όσον αφορά των οικείων δραστηριοτήτων. Πράγματι, το επίδικο σύστημα προσλήψεων εμποδίζει οποιαδήποτε μορφή ελέγχου εκ μέρους της Επιτροπής και των δικαστηρίων, καθώς και εκ μέρους των προσώπων που θίγονται από τα εισάγοντα τη διάκριση μέτρα, που αποβλέπει στη διακρίβωση του αν τα καθοριζόμενα ποσοστά διακεκριμένων προσλήψεων ανταποκρίνονται πράγματι στις ειδικές δραστηριότητες, για την άσκηση των οποίων το φύλο αποτελεί κατά το άρθρο 2, παράγραφος 2, της οδηγίας παράγοντα αποφασιστικής σημασίας.
28 Η γαλλική κυβέρνηση αντιτείνει περαιτέρω ότι η πρόβλεψη διακεκριμένων προσλήψεων σε επίπεδο κλάδων και κατηγοριών και όχι όσον αφορά την πρόσβαση σε ορισμένες συγκεκριμένες δραστηριότητες συνάδει προς τις βασικές αρχές που διέπουν τη γαλλική δημόσια διοίκηση. Πάντως, πρέπει να παρατηρηθεί ότι το γεγονός αυτό δεν μπορεί να έχει ως συνέπεια ότι οι παρεκκλίσεις από ατομικό δικαίωμα, όπως είναι η ίση μεταχείριση ανδρών και γυναικών, μπορούν να υπερβαίνουν ενδεχομένως τα όρια που είναι αναγκαία για την επίτευξη του επιδιωκόμενου θεμιτού σκοπού. Πράγματι, η αρχή της αναλογικότητας απαιτεί την κατά το μέτρο του δυνατού εναρμόνιση της ίσης μεταχειρίσεως ανδρών και γυναικών με τις επιταγές που είναι καθοριστικές για την εκτέλεση του ειδικού έργου για το οποίο πρόκειται στη συγκεκριμένη περίπτωση.
29 Επομένως, πρέπει να γίνουν δεκτές οι αιτιάσεις της Επιτροπής κατά του συστήματος προσλήψεως των υπαλλήλων των πέντε κατηγοριών της εθνικής αστυνομίας.
30 Από τα προηγούμενα προκύπτει ότι η Γαλλική Δημοκρατία παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τη Συνθήκη, επειδή εξακολουθεί να διατηρεί σε ισχύ συστήματα διακεκριμένων προσλήψεων ανάλογα με το φύλο, που δεν δικαιολογούνται βάσει της οδηγίας 76/207, για το διορισμό στις κατηγορίες του προσωπικού διοικήσεως, του τεχνικού προσωπικού και του προσωπικού επαγγελματικής καταρτίσεως των εξωτερικών υπηρεσιών της διοικήσεως των σωφρονιστικών καταστημάτων, καθώς και στο σύνολο των πέντε κατηγοριών υπαλλήλων της εθνικής αστυνομίας. Κατά τα λοιπά, η προσφυγή πρέπει να απορριφθεί.
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Επί των δικαστικών εξόδων
31 Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του κανονισμού διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα. Πάντως, κατά την παράγραφο 3, πρώτο εδάφιο, του ίδιου άρθρου, το Δικαστήριο μπορεί να συμψηφίσει τα έξοδα ολικώς ή μερικώς σε περίπτωση μερικής ήττας των διαδίκων. Επειδή η προσφεύγουσα ηττήθηκε όσον αφορά μία από τις αιτιάσεις της, πρέπει να γίνει συμψηφισμός των δικαστικών εξόδων.
Διατακτικό
Για τους λόγους αυτούς
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
αποφαίνεται:
1) Η Γαλλική Δημοκρατία, διατηρώντας σε ισχύ συστήματα διακεκριμένων προσλήψεων ανάλογα με το φύλο, που δεν δικαιολογούνται από την οδηγία 76/207/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 9ης Φεβρουαρίου 1976, περί της εφαρμογής της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως ανδρών και γυναικών, όσον αφορά την πρόσβαση σε απασχόληση, την επαγγελματική εκπαίδευση και προώθηση και τις συνθήκες εργασίας, για το διορισμό στις κατηγορίες του προσωπικού διοικήσεως, του τεχνικού προσωπικού και του προσωπικού επαγγελματικής καταρτίσεως των εξωτερικών υπηρεσιών της διοικήσεως των σωφρονιστηρίων, καθώς και στο σύνολο των πέντε κατηγοριών υπαλλήλων της εθνικής αστυνομίας, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τη Συνθήκη ΕΟΚ.
2) Απορρίπτει την προσφυγή κατά τα λοιπά.
3) Κάθε διάδικος φέρει τα δικαστικά του έξοδα.
Full & Egal Universal Law Academy