ΔΙΆΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΡΟΈΔΡΟΥ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΊΟΥ
της 24ης Σεπτεμβρίου 1986 ( *1 )
Στην υπόθεση 214/86 R,
Ελληνική Δημοκρατία, εκπροσωπούμενη από τους Β. Ζορμπά και Μ. Τσοτσάνη, αντιστοίχως νομικό συνεργάτη του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και νομικό σύμβουλο στο Υπουργείο Γεωργίας, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο τον Δ. Γιαννόπουλο, Πρέσβη της Ελλάδας, 117, Val-Sainte-Croix,
αιτούσα,
κατά
Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενης από τους Θ. Χριστόφόρου και D. G. Lawrence, μέλη της νομικής της υπηρεσίας, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο τον Γ. Κρεμλή, κτίριο Jean Monnet, Λουξεμβούργο,
καθής,
που έχει ως αντικείμενο αίτηση αναστολής εκτελέσεως της απόφασης 86/475 της Επιτροπής, της 20ής Ιουνίου 1986, περί εκκαθαρίσεως των λογαριασμών που υπέβαλε η Ελληνική Δημοκρατία για τις δαπάνες που χρηματοδοτήθηκαν από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανατολισμού και Εγγυήσεων, τμήμα εγγυήσεων (στο εξής: ΕΓΤΠΕ) για το οικονομικό έτος 1982,
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ
εκδίδει την παρούσα
ΔΙΑΤΑΞΗ
1
Με δικόγραφο που κατέθεσε στη γραμματεία του Δικαστηρίου στις 6 Αυγούστου 1986, η Ελληνική Δημοκρατία άσκησε δυνάμει του άρθρου 173, πρώτη παράγραφος, της Συνθήκης ΕΟΚ προσφυγή ζητώντας την ακύρωση της αποφάσεως 86/475 που εξέδωσε η Επιτροπή στις 20 Ιουνίου 1986 δυνάμει του άρθρου 5, παράγραφος 2, του κανονισμού 729/70 του Συμβουλίου, της 21ης Απριλίου 1970, περί χρηματοδοτήσεως της κοινής γεωργικής πολιτικής ( ΕΕ ειδ. έκδ. 03/005, σ. 93 ). Με την απόφαση αυτή η Επιτροπή έκρινε ότι δεν μπορούσε να αναγνωρίσει, για το οικονομικό έτος 1982, ως δαπάνες που μπορούν να επιβαρύνουν το ΕΓΤΠΕ, τμήμα εγγυήσεων, παρά μόνο 36430369938 δραχμές έναντι ποσού 44625397022 δραχμών, το οποίο η Ελληνική Δημοκρατία είχε γνωστοποιήσει για το οικονομικό αυτό έτος. Κατά συνέπεια αρνήθηκε να επιβαρύνει το ΕΓΤΠΕ, τμήμα εγγυήσεων, για το οικονομικό έτος 1982, με το ποσό που αντιστοιχούσε στη διαφορά μεταξύ των δύο αυτών ποσών, ήτοι με 8195027084 δραχμές.
2
Η απόφαση αυτή ορίζει επιπλέον ότι για ένα τμήμα των παραπάνω δαπανών που δεν αναγνωρίστηκαν, στη συγκεκριμένη περίπτωση για ποσό 4804749681 δραχμών που αφορά ενισχύσεις της Ελληνικής Δημοκρατίας κατά την εξαγωγή των γεωργικών προϊόντων της, η Επιτροπή δεν έλαβε οριστική απόφαση κατά τη διάρκεια της εκκαθάρισης των λογαριασμών για το οικονομικό έτος 1982, αλλά θα το κάνει στο πλαίσιο της εκκαθαρίσεως των λογαριασμών για το οικονομικό έτος 1983, βάσει των αναγκαίων σχετικά με το ποσό αυτό αποδείξεων, τις οποίες η Ελληνική Δημοκρατία θα προσκομίσει στην Επιτροπή εντός προθεσμίας έξι εβδομάδων από της κοινοποιήσεως της επίδικης αποφάσεως.
3
Με δικόγραφο που κατέθεσε στη γραμματεία του Δικαστηρίου στις 6 Αυγούστου 1986, η αιτούσα υπέβαλε, δυνάμει του άρθρου 185 της Συνθήκης ΕΟΚ και των άρθρων 36 του Οργανισμού του Δικαστηρίου και 83 του κανονισμού διαδικασίας, αίτηση αναστολής εκτελέσεως της προαναφερθείσας απόφασης 86/475 της Επιτροπής μέχρι και της τριακοστής ημέρας από της ημερομηνίας κοινοποιήσεως της απόφασης που θα εκδώσει το Δικαστήριο επί της προσφυγής στην κύρια δίκη.
4
Με τηλετύπημα της 20ής Αυγούστου 1986, το Δικαστήριο έθεσε στην καθής ερώτημα και την κάλεσε να απαντήσει γραπτώς πριν από την 21η Αυγούστου 1986.
5
Με Διάταξη της 25ης Αυγούστου 1986, εκδοθείσα κατ' εφαρμογή του άρθρου 84, παράγραφος 2, του κανονισμού διαδικασίας, ο πρόεδρος του Δικαστηρίου ανέστειλε, προς το συμφέρον της ορθής απονομής της δικαιοσύνης, προσωρινά, την εκτέλεση της προαναφερθείσας απόφασης 86/475, που επρόκειτο κανονικά να γίνει μέσω της εφαρμογής της αποφάσεως χορηγήσεως προκαταβολής για το Σεπτέμβριο, η οποία ελήφθη στις 19 Αυγούστου από την Επιτροπή, μέχρι την έκδοση της Διατάξεως με την οποία θα περατωθεί η διαδικασία ασφαλιστικών μέτρων στην υπόθεση 214/86 R.
6
Η καθής υπέβαλε τις γραπτές παρατηρήσεις της στις 29 Αυγούστου 1986. Οι διάδικοι ανέπτυξαν προφορικά τις επεξηγήσεις τους την Παρασκευή, 19 Σεπτεμβρίου 1986.
7
Πριν εξεταστεί το βάσιμο της προκειμένης αιτήσεως λήψεως ασφαλιστικών μέτρων και για την πληρέστερη προσέγγιση του τεθέντος προβλήματος, πρέπει ακόμη να διευκρινιστεί ότι οι διάφοροι λόγοι για τους οποίους η Επιτροπή αρνήθηκε να επιβαρύνει το ΕΓΤΠΕ, τμήμα εγγυήσεων, με ποσό 8195027084 δραχμών διευκρινίζονται λεπτο-μερώς στη συνοπτική έκθεση σχετικά με τα αποτελέσματα των ελέγχων εκκαθαρίσεως των λογαριασμών του ΕΓΤΠΕ, τμήμα εγγυήσεων, για το οικονομικό έτος 1982 ( VI/800/85-FR Rév. 1 της 20ής Μαρτίου 1986 ) και ότι η νομιμότητα τριών μόνο από τους λόγους αυτούς αμφισβητείται από την αιτούσα.
8
Οι τρεις αυτοί λόγοι είναι οι εξής:
—
η Ελληνική Δημοκρατία χορήγησε ενισχύσεις κατά την εξαγωγή των γεωργικών της προϊόντων, τις οποίες η Επιτροπή έκρινε, με την απόφαση της 85/1344 της 17ης Ιουλίου 1985, ως ασυμβίβαστες με την κοινή αγορά ( σημείο 3.1.15 της συνοπτικής εκθέσεως)·
—
η ποιότητα του σκληρού σιταριού που αγοράστηκε στην παρέμβαση στην Ελλάδα κατά τις περιόδους εμπορίας 1981-1982 και 1982-1983 δεν ήταν σύμφωνη με τις απαιτήσεις των κανονισμών της Κοινότητας (σημείο 3.2.5 της συνοπτικής εκθέσεως)·
—
47000 τόνοι σκληρού σιταριού χορηγήθηκαν σε εξαγωγέα που δεν πληρούσε τις προϋποθέσεις της δημοπρασίας κατά το χρόνο της πωλήσεως (σημείο 3.2.6 της συνοπτικής εκθέσεως ).
9
Κατά το άρθρο 185 της Συνθήκης ΕΟΚ, οι προσφυγές στο Δικαστήριο δεν έχουν ανασταλτικό αποτέλεσμα. Το Δικαστήριο όμως μπορεί, αν κρίνει ότι επιβάλλεται από τις περιστάσεις, να διατάξει την αναστολή εκτελέσεως των προσβαλλόμένων πράξεων.
10
Για να διαταχτεί η λήψη προσωρινού μέτρου, όπως είναι το αιτούμενο, το άρθρο 83, παράγραφος 2, του κανονισμού διαδικασίας ορίζει ότι οι αιτήσεις κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων πρέπει να προσδιορίζουν τους πραγματικούς και νομικούς ισχυρισμούς που δικαιολογούν, εκ πρώτης όψεως, τη λήψη του προσωρινού μέτρου το οποίο ζητείται, καθώς και τα περιστατικά από τα οποία προκύπτει το επείγον της υποθέσεως.
11
Κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, το επείγον αιτήσεως για τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων που αναφέρεται στο άρθρο 83, παράγραφος 2, του κανονισμού διαδικασίας πρέπει να εκτιμάται σε σχέση με την ανάγκη εκδόσεως προσωρινής αποφάσεως για να αποφευχθεί η επέλευση σοβαρής και ανεπανόρθωτης ζημίας σε βάρος του διαδίκου που ζητεί τη λήψη του προσωρινού ιιέτοου.
12
Σχετικά, η αιτούσα προβάλλει δύο ισχυρισμούς που, κατά την άποψη της, δείχνουν ότι λόγω του ύψους των ποσών με τα οποία η Επιτροπή αρνήθηκε να επιβαρύνει το ΕΓΤΠΕ, τμήμα εγγυήσεων, η άμεση εκτέλεση της επίδικης απόφασης της Επιτροπής μπορεί να της προκαλέσει σοβαρή και ανεπανόρθωτη ζημία. Προβάλλει πρώτα το ότι η άμεση αυτή εκτέλεση θα προκαλέσει ανεπανόρθωτη ζημία στις προγραμματισμένες εξαγωγές των ελληνικών γεωργικών προϊόντων, κατά το μέτρο που οι εξαγωγείς θα υποχρεωθούν είτε να πωλήσουν ακριβότερα είτε να υπαναχωρήσουν από συμβάσεις που έχουν συναφθεί, δεδομένου ότι οι τιμές πωλήσεως θα καταστούν γι' αυτούς ασύμφορες. Τονίζει κατόπιν ότι μια τέτοια εκτέλεση θα θέσει σε άμεσο κίνδυνο την εξωτερική δημοσιονομική σταθερότητα της Ελληνικής Δημοκρατίας και θα επιδεινώσει την κατάσταση του ισοζυγίου πληρωμών, ενώ η Επιτροπή της έχει επιτρέψει, με την απόφαση της 85/594 της 22ας Νοεμβρίου 1985 (ΕΕ L 373, σ. 9), να λάβει μέτρα διασφαλίσεως δυνάμει του άρθρου 108, παράγραφος 3, της Συνθήκης.
13
Η Επιτροπή φρονεί ότι οι ισχυρισμοί της αιτούσας σχετικά με τη σοβαρή και ανεπανόρθωτη ζημία έχουν γενικό και αόριστο χαρακτήρα και δεν μπορούν να στοιχειοθετήσουν το επείγον της αιτήσεως αναστολής εκτελέσεως της προαναφερθείσας αποφάσεως 86/475. Τονίζει σχετικά ότι το δικαίωμα των ελλήνων εμπόρων για τη χρηματοδότηση των εξαγωγών τους είναι δικαίωμα τελείως ανεξάρτητο, που δεν μπορεί σε καμιά περίπτωση να θιγεί από την αφαίρεση του ποσού των μη αναγνωρισθεισών δαπανών από τις χορηγηθείσες προκαταβολές από το ΕΓΤΠΕ, τμήμα εγγυήσεων, στην Ελληνική Δημοκρατία, για το λόγο ότι η Ελληνική Δημοκρατία θα είναι αναμφισβήτητα σε θέση να καλύψει το ποσό αυτό από τον εθνικό προϋπολογισμό της. Φρονεί συνεπώς ότι, ακόμη και αν πραγματοποιηθεί η παραπάνω αφαίρεση, οι εξαγωγές των ελληνικών γεωργικών προϊόντων θα εξελιχτούν φυσιολογικά, όπως είχαν προβλεφθεί εξαρχής. Εξάλλου, επικαλούμενη mutatis mutandis τα επιχειρήματα που ανέπτυξε ο πρόεδρος του Δικαστηρίου στη Διάταξη του της 6ης Φεβρουαρίου 1986 (υπόθεση 310/85 R, Deufil κατά Επιτροπής, Συλλογή 1986, σ. 537), εκφράζει τις αμφιβολίες της ως προς το ότι η εκτέλεση της επίδικης απόφασης μπορεί να θέσει σε άμεσο κίνδυνο την εξωτερική δημοσιονομική σταθερότητα της Ελληνικής Δημοκρατίας, δεδομένου ότι το ποσό που θα αφαιρεθεί είναι αμελητέο σε σχέση με το ισοζύγιο πληρωμών και τη γενική οικονομική αντοχή του ελληνικού κράτους.
14
Εξάλλου, τονίζει εν πάση περιπτώσει ότι, σύμφωνα με τη σχετική νομολογία του Δικαστηρίου ( βλέπε κυρίως Διάταξη του Δικαστηρίου, της 21ης Μαΐου 1977, συνεκδι-κασθείσες υποθέσεις 31/77 R και 53/77 R, Επιτροπή κατά Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και Βόρειας Ιρλανδίας, Rec. σ. 921, και Διάταξη του προέδρου του πρώτου τμήματος, της 22ας Μαΐου 1980, Albini κατά Συμβουλίου και Επιτροπής, υπό-θέση33/80 R, Rec. σ. 1671 ), οι μέλλουσες ζημίες που επικαλείται η αιτούσα δεν θα ήταν ανεπανόρθωτες, εφόσον μπορούν να αποκατασταθούν πλήρως, δεδομένου ότι, στην περίπτωση που το Δικαστήριο ακυρώσει την επίδικη απόφαση, η Επιτροπή θα κατέβαλλε στην αιτούσα το σύνολο ποσού που θα της είχε αφαιρέσει.
15
Ενόψει των στοιχείων που μόλις προαναφέρθηκαν και της διαφοράς που ανέκυψε σχετικά κατά την επ' ακροατηρίου συζήτηση μεταξύ των διαδίκων, παρίσταται αναγκαίο να γίνει πρώτα ο ακριβής προσδιορισμός του ύψους των ποσών που αμφισβητούνται στο πλαίσιο της παρούσας διαδικασίας λήψεως ασφαλιστικών μέτρων.
16
Σχετικά, επιβάλλεται η διαπίστωση, όπως υπογράμμισε η αιτούσα, ότι από την τελευταία αιτιολογική σκέψη της πρώτης σελίδας της προαναφερθείσας απόφασης 86/475 προκύπτει ότι, για ένα τμήμα των μη αναγνωρισθεισών δαπανών, ήτοι για το ποσό των 4804749681 δραχμών που αφορά τη χορήγηση ενισχύσεων από την Ελληνική Δημοκρατία κατά την εξαγωγή των γεωργικών της προϊόντων, η Επιτροπή δεν έλαβε οριστική απόφαση κατά την εκκαθάριση των λογαριασμών για το οικονομικό έτος 1982. Η αιτιολογική αυτή σκέψη έχει ως εξής:
« ότι οι μη αναγνωρισθείσες δαπάνες περιλαμοάνουν ένα ποσό 4804749681 δραχμών για επιστροφές και για εξισωτικά ποσά προσχωρήσεως τα οποία δεν έχουν αποτελέσει αντικείμενο οριστικής αποφάσεως κατά τη διάρκεια της παρούσας εκκαθάρισης λογαριασμών λόγω της καταβολής εθνικών ενισχύσεων από την Ελλάδα σε περίπτωση εξαγωγής. Οι δαπάνες αυτές ή ένα μέρος αυτών μπορούν ακόμα να χρηματοδοτηθούν από το ΕΓΤΠΕ κατά τη διάρκεια της εκκαθαρίσεως λογαριασμών του οικονομικού έτους 1983 υπό τον όρο ότι η Ελλάδα προσκομίζει τις αναγκαίες αποδείξεις το αργότερο έξι εβδομάδες μετά την κοινοποίηση της παρούσας απόφασης. »
Φαίνεται επομένως ότι είναι δύσκολο να γίνει δεκτό ότι η απόφαση 86/475, που αφορά το οικονομικό έτος 1982, μπορεί να εκτελεστεί για ποσό για το οποίο οριστική απόφαση δεν θα ληφθεί παρά κατά τη διάρκεια της εκκαθαρίσεως των λογαριασμών για το οικονομικό έτος 1983.
17
Επομένως, εν προκειμένω πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι το ύψος των επιδίκων ποσών είναι εκείνο που προκύπτει από τη διαφορά μεταξύ του συνολικού ύψους των δαπανών που δεν αναγνώρισε η Επιτροπή, ήτοι 8195027084 δραχμών και 4804749681 δραχμών, εν προκειμένω 3390277403 δραχμές, και ότι μόνο το τελευταίο αυτό ποσό θα μπορούσε να αφαιρέσει η Επιτροπή κατ' εκτέλεση της προαναφερθείσας απόφασης 86/475, αν απερρίπτετο η αίτηση λήψεως ασφαλιστικών μέτρων.
18
Εξάλλου, όπως διευκρινίστηκε στις σκέψεις 7 και 8 της παρούσας Διάταξης, από την αιτούσα αμφισβητήθηκε η νομιμότητα μόνο τριών από τους οκτώ λόγους, για τους οποίους η Επιτροπή αρνήθηκε να επιβαρύνει το ΕΓΤΠΕ, τμήμα εγγυήσεων, με ποσό 8195027084 δραχμών. Κατά την επ' ακροατηρίου συζήτηση, η Επιτροπή διευκρίνισε, χωρίς να το αμφισβητήσει η αιτούσα, ότι οι τρεις αυτοί λόγοι δεν αφορούν παρά ποσό 7,7 δισεκατομμυρίων δραχμών περίπου έναντι των 8195027084 που προαναφέρθηκαν. Επομένως, το ποσό αυτό θα έπρεπε να γίνει δεκτό ως βάση του υπολογισμού, αν έπρεπε να γίνει δεκτή η αιτηθείσα αναστολή εκτελέσεως.
19
Εν συνεχεία, πρέπει να προσδιοριστεί αν η εκτέλεση της προαναφερθείσας απόφασης 86/475, για ποσό 3390277403 δραχμών, μπορεί να προκαλέσει σοβαρή και ανεπανόρθωτη ζημία στην αιτούσα.
20
Σχετικά, πρέπει να γίνει δεκτό, όπως ορθώς εξέθεσε η Επιτροπή, ότι δύσκολα γίνεται αντιληπτό πώς η εκτέλεση της επίδικης απόφασης, εντός των προπεριγραφέντων ορίων, θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την εξωτερική δημοσιονομική σταθερότητα της αιτούσας, η οποία πράγματι διευκρίνισε κατά την επ' ακροατηρίου συζήτηση ότι το έλλειμμα του εξωτερικού της ισοζυγίου ανερχόταν, στις 31 Δεκεμβρίου 1985, σε 3,3 δισεκατομμύρια δολάρια. Αν γίνει σύγκριση των 30 εκατομμυρίων δολαρίων, που αποτελούν το ισοδύναμο περίπου των 3390277403 δραχμών σε δολάρια, με τον αριθμό αυτό προκύπτει ότι το ποσό αυτό δεν αποτελεί παρά ένα ελάχιστο ποσοστό, ήτοι κάτω του ł ο/ο του ελλείμματος του εξωτερικού ισοζυγίου της αιτούσας κατά το 1985, και σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να θεωρηθεί ότι θα ήταν ικανό να προκαλέσει σοβαρή ζημία στην αιτούσα, αν αυτό της αφαιρούνταν με μια προσεχή απόφαση χορηγήσεως προκαταβολής, που θα ελάμβανε η Επιτροπή στο πλαίσιο της κοινής γεωργικής πολιτικής.
21
Επιπλέον, όπως προκύπτει από πάγια νομολογία του Δικαστηρίου ( βλέπε ιδίως σχετικά Διάταξη του Δικαστηρίου στις συνεκδικασθείσες υποθέσεις 31/77 R και 53/77 R, Επιτροπή κατά Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και Βόρειας Ιρλανδίας, που προαναφέρθηκε, και Διάταξη του προέδρου του Δικαστηρίου της 19ης Ιουλίου 1983, Raznoimport κατά Επιτροπής, υπόθεση 120/83 R, Συλλογή σ. 2573 ), η ζημία που θα υφίστατο η αιτούσα από την αφαίρεση αυτή δεν μπορεί να θεωρηθεί ανεπανόρθωτη, καθόσον η Επιτροπή θα ήταν υποχρεωμένη να της καταβάλει ολόκληρο το ποσό που θα είχε αφαιρεθεί αν, τελικά στην κύρια υπόθεση, το Δικαστήριο δικαίωνε την αιτούσα.
22
Από τα πιο πάνω στοιχεία προκύπτει ότι η αιτούσα δεν προσκόμισε κανένα αποφασιστικό επιχείρημα δυνάμενο να αποδείξει ότι η εκτέλεση της προαναφερθείσας απόφασης 86/475, μέχρι ποσού 3390277403 δραχμών, θα συνεπαγόταν σοβαρή και ανεπανόρθωτη ζημία της.
23
Δεδομένου ότι η αιτούσα δεν κατόρθωσε να αποδείξει το επείγον που απαιτεί το άρθρο 83, παράγραφος 2, του κανονισμού διαδικασίας, δεν χρειάζεται να εξεταστεί αν οι νομικοί και πραγματικοί λόγοι που επικαλέστηκε μπορούν να δικαιολογήσουν, εκ πρώτης όψεως, τη χορήγηση του αιτηθέντος προσωρινού μέτρου.
Για τους λόγους αυτούς
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ,
αποφαινόμενος επί προσωρινών μέτρων,
διατάσσει:
1)
Απορρίπτει την αίτηση αναστολής εκτελέσεως της προαναφερθείσας απόφασης 86/475 της Επιτροπής της 20ής Ιουνίου 1986, για το ποσό που αναφέρεται στη σκέψη 19 της παρούσας Διάταξης, ήτοι για 3390277403 δραχμές.
2)
Όσον αφορά το ποσό των 4804749681 δραχμών που αναφέρεται στις σκέψεις 16 και 17 της παρούσας Διάταξης, διατάσσει την Επιτροπή να απόσχει από κάθε μέτρο εκτελέσεως, δεδομένου ότι η προαναφερθείσα απόφαση 86/475 της Επιτροπής δεν περιέχει καμιά σχετική μ' αυτό οριστική διάταξη.
3)
Η παρούσα Διάταξη ανακαλεί και αντικαθιστά τη Διάταξη της 25ης Αυγούστου 1986.
4)
Επιφυλάσσεται ως προς τα δικαστικά έξοδα.
Λουξεμβούργο, 24 Σεπτεμβρίου 1986.
Ο γραμματέας
Ρ. Heim
Ο πρόεδρος
Α. J. Mackenzie Stuart
( *1 ) Γλώσσα διαδικασίας: η ελληνική.
Full & Egal Universal Law Academy