ΈΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠ' ΑΚΡΟΑΤΗΡΊΟΥ ΣΥΖΉΤΗΣΗ
στις συνεκδικαζόμενες υποθέσεις C-153/88 έως C-157/88 ( *1 )
Ι — Πραγματικά περιστατικά και διαδικασία της κύριας δίκης
1.
Στις πέντε υποθέσεις που αποτελούν το αντικείμενο της παρούσας διαδικασίας, η διαφορά της κύριας δίκης, μεταξύ της administration des douanes françaises (διεύθυνση γαλλικών τελωνείων) και ορισμένων εμπόρων, συνίσταται, κατ' ουσίαν, στο ζήτημα αν, στον υπολογισμό του βάρους των σκηνών, βάσει του οποίου καθορίζεται η ποσόστωση εισαγωγής και οι εισαγωγικοί δασμοί, πρέπει να συμπεριλαμβάνονται τα εξαρτήματα που συνοδεύουν συνήθως το υφασμάτινο μέρος των σκηνών κατασκηνώσεως, δηλαδή οι ορθοστάτες, οι πασσαλίσκοι, τα σχοινιά τεντώματος και άλλα.
2.
Στις 23 Οκτωβρίου και 18 Νοεμβρίου 1986, η administration des douanes françaises επέδωσε σε διάφορους εισαγωγείς κλήση προς εμφάνιση ενώπιον του Tribunal correctionnel ( πλημμελειοδικείο ) της Nanterre προκειμένου να δικαστούν για το πλημμέλημα των ψευδών διασαφήσεων ή απατηλών ενεργειών κατά την εισαγωγή, το 1983, σκηνών κατασκηνώσεως καταγωγής Νότιας Κορέας πράγμα που είχε ως αποτέλεσμα την αποφυγή εφαρμογής απαγορευτικών μέτρων και τη μη καταβολή δασμών, ΦΠΑ και άλλων παρεμφερών επιβαρύνσεων.
3.
Κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών, οι εισαγωγές των προϊότνων αυτών διέπονταν, αφενός, από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 3589/82 του Συμβουλίου, της 23ης Δεκεμβρίου 1982, περί του κοινού καθεστώτος εισαγωγών ορισμένων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων καταγωγής τρίτων χωρών (ΕΕ L 374, σ. 106), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 3762/83 του Συμβουλίου, της 19ης Δεκεμβρίου 1983, ( ΕΕ L 380, σ. 1 ), και, αφετέρου, από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 3378/82 του Συμβουλίου της 8ης Δεκεμβρίου 1982 ( ΕΕ L 363, σ. 92 ), περί εφαρμογής των γενικευμένων δασμολογικών προτιμήσεων κατά το έτος 1983 για τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα καταγωγής αναπτυσσομένων χωρών.
4.
Στον κανονισμό 3589/82 προβλέπονται, μεταξύ άλλων για τις εισαγωγές στην Κοινότητα των επίμαχων προϊόντων, ποσοτικά όρια για καθεμία από τις προμηθεύτριες χώρες, τα οποία καθορίζονται κατά το βάρος ενώ στον κανονισμό 3378/82 ορίζεται, μεταξύ άλλων, για τα ίδια προϊόντα, πλήρης αναστολή των δασμών του κοινού δασμολογίου, στο πλαίσιο κοινοτικών δασμολογικών οροφών, καθοριζόμενων επίσης κατά το βάρος.
5.
Δεδομένου ότι, σ' αυτές τις περιπτώσεις, οι προβλεπόμενες ποσότητες κατανέμονται μεταξύ των διαφόρων κρατών μελών σε εθνικά μερίδια, με τον κανονισμό 3589/82 εισήχθη, για τον έλεγχο της τηρήσεως των προβλεπομένων ποσοτικών ορίων, ένα σύστημα διπλού ελέγχου: αφενός, οι αρμόδιες αρχές των προμηθευτριών χωρών εκδίδουν άδεια εξαγωγής για όλες τις αποστολές κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων που υπόκεινται στα προβλεπόμενα ποσοτικά όρια, και, αφετέρου, οι αρχές του κράτους μέλους το οποίο ορίζεται στην άδεια ως η χώρα προορισμού των εν λόγω προϊόντων εκδίδουν αυτομάτως άδεια εισαγωγής εντός πέντε εργασίμων ημερών από την ημερομηνία προσκομίσεως από τον εισαγωγέα του πρωτοτύπου της αντίστοιχης άδειας εξαγωγής.
6.
Όταν καλυφθεί το ποσοτικό όριο, η προμηθεύτρια χώρα δεν εκδίδει πλέον άδειες, οπότε καμιά άλλη εισαγωγή δεν είναι πλέον δυνατή. Εξάλλου, στο άρθρο 10 του κανονισμού 3378/82 προβλέπεται σύστημα καταλογισμών πραγματοποιούμενων κατά το μέτρο που τα προϊόντα προσκομίζονται στα τελωνεία βάσει δηλώσεων θέσεως σε ελεύθερη κυκλοφορία, συνοδευόμενα από πιστοποιητικό καταγωγής. Όταν καλύπτεται η οροφή, ένας κατάλληλος μηχανισμός διασφαλίζει την επανείσπραξη των δασμών, το ταχύτερο δυνατό, στο κανονικό τους επίπεδο. Πέραν της οροφής αυτής, οι « κανονικές » εισαγωγές επιτρέπονται μόνον εντός των ποσοτικών ορίων που προβλέπονται, κατά τρόπο γενικό, για κάθε έτος.
7.
Τα ποσοτικά όρια και οι οροφές, όσον αφορά, μεταξύ άλλων, τις σκηνές κατασκηνώσεως, καθορίζονται κατά το βάρος σε τόνους και, κατά συνέπεια, σε περίπτωση που στον υπολογισμό περιλαμβάνονται τα εξαρτήματα που συνοδεύουν το υφασμάτινο μέρος των σκηνών κατασκηνώσεως, δηλαδή οι ορθοστάτες, οι πασσαλίσκοι, τα σχοινιά τεντώματος και άλλα, τα ποσοτικά όρια και οι οροφές καλύπτονται ταχύτερα. Επομένως, καμιά υπέρβαση δεν μπορεί να επιτρέπεται, στην πρώτη περίπτωση ή θα πρέπει να επιτρέπεται, βάσει του κανονικού δασμολογικού συντελεστή, στη δεύτερη περίπτωση.
8.
Με απόφαση της 25ης Ιουνίου 1987, το Tribunal correctionnel της Nanterre αποφάσισε να αναστείλει τη διαδικασία στις υποθέσεις C-153/88 έως C-157/88 και να υποβάλει στο Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων προδικαστικό ερώτημα ως προς την ερμηνεία των κοινοτικών κανονισμών και συγκεκριμένα των προαναφερθέντων κανονισμών (ΕΟΚ) αριθ. 2894/79 του Συμβουλίου, της 10ης Δεκεμβρίου 1979 (JO L 332, σ. 1 ), καθώς και των 3589/82 και 3762/83, όσον αφορά το ζήτημα αν, για τον καθορισμό της ποσοστώσεως εισαγωγής, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη το βάρος του σκέτου υφάσματος ή το συνολικό βάρος της σκηνής, συμπεριλαμβανομένων των ορθοστατών και των πασσαλίσκων.
Στις 2 Ιουλίου 1987, η direction nationale des enquêtes douanières ( εθνική υπηρεσία τελωνειακών ερευνών), πολιτικώς ενάγουσα, άσκησε έφεση κατά της αποφάσεως αυτής ενώπιον του Cour ď appel (εφετείο) (όγδοο τμήμα) των Βερσαλλιών, το οποίο, πριν αποφανθεί οριστικώς στην υπόθεση Shin (154/88), ζήτησε από το Δικαστήριο συμπληρωματικώς (σε σχέση με το ήδη υποβληθέν από το Tribunal correctionnel της Nanterre ερώτημα ) να αποφανθεί « αν για τον καθορισμό των δασμών για την εισαγωγή σκηνών καταγωγής Κορέας πρέπει να ληφθεί υπόψη μόνο το βάρος του υφάσματος της σκηνής ή το βάρος του υφάσματος της σκηνής περιλαμβανομένων και των εξαρτημάτων της ».
9.
Οι αποφάσεις περί παραπομπής πρωτοκολλήθηκαν στη Γραμματεία του Δικαστηρίου στις 3 Οκτωβρίου 1988.
10.
Σύμφωνα με το άρθρο 20 του πρωτοκόλλου περί του Οργανισμού του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, γραπτές παρατηρήσεις κατάθεσαν η εταιρία Kühne et Nagel, αστικώς υπεύθυνη της κύριας δίκης, εκπροσωπούμενη από τη δικηγόρο Mireille Famchon, η γαλλική κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από την Edwige Belliard, και η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από τον Guido Berardis.
11.
Με Διάταξη της 23ης Νοεμβρίου 1988, το Δικαστήριο αποφάσισε, προς διευκόλυνση της έγγραφης και προφορικής διαδικασίας και για την έκδοση κοινής αποφάσεως, τη συνεκδίκαση των υποθέσεων C-153/88, C-154/88, C-155/88, C-156/88 και C-157/88.
12.
Το Δικαστήριο, κατόπιν εκθέσεως του εισηγητή δικαστή και μετ' ακρόαση του γενικού εισαγγελέα, αποφάσισε να προχωρήσει στην προφορική διαδικασία χωρίς προηγούμενη διεξαγωγή αποδείξεων και ανέθεσε τις υποθέσεις στο τέταρτο τμήμα του.
II — Γραπτές παρατηρήσεις που κατατέθηκαν στο Δικαστήριο
1.
Η εταιρία Kühne et Nagel, αστικώς υπεύθυνη της κύριας δίκης, αφού υπενθυμίζει τις διατυπώσεις εισαγωγής που εκπλήρωσε, αναφέρει ότι ο τρόπος που είναι διατυπωμένα τα έντυπα της τελωνειακής διασαφήσεως θέσεως στην κατανάλωση δεν επιτρέπει να γίνεται διάκριση μεταξύ του συνολικού καθαρού βάρους των εμπορευμάτων και του βάρους του υφάσματος που υπόκειται σε ποσόστωση.
Από τις σχετικές ρυθμίσεις συνάγει ότι πρόκειται για αναφορές σχετικά με κλωστοϋφαντουργικά μόνο προϊόντα και δηλώνει ότι, για λόγους απλουστεύσεως των πράξεων εισαγωγής, όντως επιτρέπεται να γίνεται μία και μόνη διασάφηση, δεδομένου ότι η κλάση « σκηνές » καλύπτει, κατ' επέκταση, και τα διάφορα εξαρτήματα.
Η εν λόγω εταιρία παρατηρεί ότι το βάρος στο οποίο αναφέρονται οι άδειες ή οι διασαφήσεις εισαγωγής είναι το βάρος του υφάσματος και όχι του πλήρους συνόλου. Στην αντίθετη περίπτωση, στην κλωστοϋφαντουργική ποσόστωση της Κορέας, θα συνυπολογίζονταν οι πασσαλίσκοι σκηνών και τα άλλα, σχετικώς βαρέα, υλικά, πράγμα εντελώς ξένο προς τον διακανονισμό πολυϊνών. Από την ποσόστωση αυτή αποκλείεται κατ' ανάγκη οποιοδήποτε εξάρτημα εξ άλλης ύλης, έστω και αν, για λόγους ευκολίας, οι κανόνες της ονοματολογίας των Βρυξελλών έχουν ως αποτέλεσμα την υποβολή μίας και μόνο διασαφήσεως για το σύνολο της σκηνής και των εξαρτημάτων.
Κατά την εταιρία Kühne et Nagel, διαφορετική απόφαση θα ισοδυναμούσε με την εισαγωγή διακρίσεων μεταξύ των αποστολών πλήρων σκηνών, ως προς τις οποίες το βάρος των εξαρτημάτων συνυπολογίζεται στην κλωστοϋφαντουργική ποσόστωση, και των αποστολών όπου τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα προσκομίζονται χωριστά από τα εξ άλλης ύλης εξαρτήματά τους, οι οποίες δεν συνεπάγονται τις ίδιες δυσχέρειες, λύση παράλογη από οικονομική άποψη. Επομένως, είναι λογικό το βάρος, στο οποίο αναφέρονται οι άδειες και οι διασαφήσεις εισαγωγής, να είναι το του υφάσματος και όχι του πλήρους συνόλου.
Εξάλλου, η ίδια εταιρία φρονεί ότι η ανωτέρω εξετασθείσα ποσόστωση συνεπάγεται, κατ' ανάγκην, δασμολογικά προνόμια συνιστάμενα σε απαλλαγή από δασμούς. Είναι ακριβές ότι, σε περίπτωση που η σκηνή και τα εξαρτήματά της εκτελωνίζονταν χωριστά, οι εν λόγω πασσαλίσκοι και εξαρτήματα θα βαρύνονταν με δασμό, επί ασήμαντης, άλλωστε, αξίας, και είναι, επομένως, σύμφωνο προς το πνεύμα των σχετικών ρυθμίσεων να γίνεται κοινή διασάφηση σκηνών και πασσαλίσκων και να απαλλάσσεται δασμών το σύνολο.
Η εταιρία Kühne et Nagel παρατηρεί επίσης ότι ο κανονισμός αριθ. 3762/83 έχει στην ουσία επιλύσει το πρόβλημα μνημονεύοντας στα παραρτήματά του ότι « τα ποσοτικά όρια που περιλαμβάνονται στο παράρτημα αντιστοιχούν στις ακόλουθες ποσότητες σε τεμάχια ». Φρονεί ότι το να αναφέρεται ότι το βάρος αντιστοιχεί σε ποσότητα σε τεμάχια ισοδυναμεί με το να ορίζεται ρητώς ότι τα εξαρτήματα θεωρούνται ως άνευ σημασίας και καλύπτονται ως εκ τούτου από την απαλλαγή.
Η εταιρία Kühne et Nagel προτείνει να δοθεί η εξής απάντηση στο προδικαστικό ερώτημα:
« 1)
Για τον καθορισμό της ποσοστώσεως εισαγωγής πρέπει να ληφθεί υπόψη μόνο το βάρος του υφασμάτινου μέρους της σκηνής.
2)
Για τον καθορισμό των εισαγωγικών δασμών, πρέπει να ληφθεί επίσης υπόψη μόνο το βάρος της σκηνής, αποκλειομένων των εξαρτημάτων. »
2.
Η γαλλική κυβέρνηση φρονεί ότι η ποσόστωση εισαγωγής (σε τόνους) των υφασμάτων σκηνών που κατάγονται και προέρχονται από την Κορέα και άλλες τρίτες χώρες πρέπει να καθοριστεί λαμβάνοντας υπόψη το βάρος του υφάσματος μαζί με τα εξαρτήματά του. Η ερμηνεία αυτή επιβεβαιώνεται, πρώτον, από μία επεξηγηματική σημείωση του Συμβουλίου Τελωνειακής Συνεργασίας του Φεβρουαρίου του 1971. Εξάλλου, η κατάταξη αυτή είναι σύμφωνη προς τους γενικούς κανόνες για την ερμηνεία της ονοματολογίας του δασμολογίου που είναι συνημμένοι στη σύμβαση περί της ονοματολογίας για την κατάταξη των εμπορευμάτων στο δασμολόγιο, ονοματολογία επί της οποίας στηρίζεται το κοινό δασμολόγιο.
Κατά τη γαλλική κυβέρνηση, από πάγια νομολογία του Δικαστηρίου προκύπτει, καταρχάς, ότι, « ελλείψει ειδικών διατάξεων του κοινοτικού δικαίου, οι επεξηγηματικές σημειώσεις που έχουν καταρτιστεί από το Συμβούλιο Τελωνειακής Συνεργασίας έχουν ισχύ κανόνων ως έγκυρο μέσο ερμηνείας των κλάσεων του κοινού δασμολογίου » ( απόφαση της 4ης Οκτωβρίου 1979, Cleton κατά Inspecteur des droits ď entreé et accises του Ρόττερνταμ, 11/79, Rec. 1979, σ. 3069).
Η ίδια κυβέρνηση υπενθυμίζει μια επεξηγηματική σημείωση του Συμβουλίου Τελωνειακής Συνεργασίας του Φεβρουαρίου 1971, στην οποία διευκρινίζεται, σχετικά με τη δασμολογική κλάση 62.04, το εξής: « Οι σκηνές αποτελούν σκέπαστρα εξ υφάσματος κατά το μάλλον ή ήττον χονδρού ή ακόμα πολύ ελαφρού ... Είναι δυνατό να διαθέτουν διπλή στέγη και να διατίθενται μαζί με τους ορθοστάτες τους, τους πασσαλίσκους τους, τα σχοινιά τεντώματός τους και άλλα ιδίας φύσεως εξαρτήματα. »
Υπό τις συνθήκες αυτές, και κατά τη γνώμη της γαλλικής κυβερνήσεως, από την επεξηγηματική σημείωση του Συμβουλίου Τελωνειακής Συνεργασίας προκύπτει σαφώς ότι στη δασμολογική κλάση 62.04 πρέπει να καταταγούν όχι μόνο το ύφασμα σκηνών αλλά και τα εξαρτήματά τους (τάπητας δαπέδου, πασσαλίσκοι, ορθοστάτες, σάκοι συσκευασίας... ).
Δεδομένου ότι, στη συγκεκριμένη περίπτωση, καμιά σημείωση τμήματος ή κεφαλαίου δεν αναφέρεται ειδικώς στις σκηνές, πρέπει, για την ερμηνεία της δασμολογικής κλάσεως 62.04, να ληφθούν υπόψη οι γενικοί κανόνες της ερμηνείας της δασμολογικής ονοματολογίας. Η γαλλική κυβέρνηση φρονεί ότι η κατάταξη των σκηνών μαζί με τα εξαρτήματα τους στη δασμολογική διάκριση 62.04 είναι σύμφωνη προς τους κανόνες ερμηνείας της συμβάσεως περί της ονοματολογίας για την κατάταξη των εμπορευμάτων στο δασμολόγιο.
Τέλος, η εν λόγω κυβέρνηση προτείνει να δοθεί στο υποβληθέν από το Cour d' appel των Βερσαλλιών ερώτημα απάντηση υπό την έννοια ότι επιβάλλεται, για τον καθορισμό της ποσοστώσεως εισαγωγής (σε τόνους) των υφασμάτων σκηνών καταγωγής και προελεύσεως της Δημοκρατίας της Κορέας, να ληφθούν υπόψη το βάρος του υφάσματος μαζί με τα σχετικά εξαρτήματα.
3.
Όσον αφορά τις σχετικές κοινοτικές ρυθμίσεις, η Επιτροπή θεωρεί ότι η αναφορά, στην απόφαση περί παραπομπής, στον προαναφερθέντα κανονισμό 2894/79 δεν φαίνεται να ευσταθεί, εφόσον οι επίμαχες εισαγωγές έγιναν το 1983. Εν πάση περιπτώσει πρόκειται για κανονισμούς που εκδίδονται κάθε χρόνο και επαναλαμβάνονται, η δε βασική συλλογιστική δεν επηρεάζεται ασχέτως του αν γίνεται αναφορά στον ένα ή στον άλλο κανονισμό.
Το εν λόγω κοινοτικό όργανο θεωρεί ότι το τεθέν πρόβλημα ανάγεται, ως εκ της φύσεώς του, μάλλον στη δασμολογική ονοματολογία παρά στην ερμηνεία των αναφερόμενων στην απόφαση περί παραπομπής κανονισμών. Οι κανονισμοί αυτοί δεν περιλαμβάνουν καμιά ειδική εν προκειμένω διάταξη. Ωστόσο, οι κανονισμοί αυτοί έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικ· προσδιορίζουν δηλαδή τα αναφερόμενα σ' αυτούς προϊόντα σε αναφορά τόσο με την ονοματολογία του κοινού δασμολογίου όσο και με την ονοματολογία για τις στατιστικές του εξωτερικού εμπορίου της Κοινότητας και του εμπορίου μεταξύ των κρατών μελών της (Nimexe), όπως αυτές υφίσταντο κατά τον κρίσιμο χρόνο. Η αναφορά αυτή δηλούται κατά τρόπο απολύτως κατηγορηματικό στο άρθρο 1, παράγραφος 2, του κανονισμού 3589/82. Κατά συνέπεια, ελλείψει οποιασδήποτε άλλης περί του αντιθέτου ενδείξεως, πρέπει να γίνει δεκτό ότι, για τον προσδιορισμό του βάρους ενός εμπορεύματος, καθοριστικό στοιχείο αποτελεί η δασμολογική κατάταξη του.
Το ίδιο ισχύει και όσον αφορά τον κανονισμό αριθ. 3378/82, καίτοι στο κείμενο του δεν γίνεται άμεση και ρητή αναφορά στο κοινό δασμολόγιο και τη Nimexe. Πράγματι, η αναφορά αυτή είναι προφανέστατη όταν πρόκειται για την περιγραφή, στα παραρτήματα του κανονισμού, των προϊόντων που αποτελούν το αντικείμενο του, δεδομένου ότι η δομή της περιγραφής είναι ακριβώς η ίδια. Κατά τα λοιπά, οι ονοματολογίες του κοινού δασμολογίου και της Nimexe είναι, εξ ορισμού, ομοιόμορφες και ισχύουν για όλες τις εισαγωγές, ανεξαρτήτως του καθεστώτος στο οποίο αυτές υπόκεινται.
Το κύριο πρόβλημα είναι η ερμηνεία της δασμολογικής ονοματολογίας που ίσχυε κατά τον κρίσιμο χρόνο όσον αφορά τα επίμαχα προϊόντα. Προκειμένου περί του ζητήματος αν η κατάταξη αυτή παραμένει αμετάβλητη είτε η σκηνή διατίθεται χωρίς εξαρτήματα είτε συνοδεύεται από αυτά, η Επιτροπή φρονεί ότι επιβάλλεται καταφατική απάντηση.
Οι σκηνές διατίθενται συνήθως στην αγορά μαζί με τα αναγκαία τους εξαρτήματα, δηλαδή τους ορθοστάτες, τους πασσαλίσκους, τα σχοινιά τεντώματος κλπ., η δε κατάταξη τους πρέπει να γίνεται σύμφωνα με την ύλη ή το είδος που τους προσδίδει τον ουσιώδη τους χαρακτήρα. Ο καθοριστικός όσον αφορά τον ουσιώδη χαρακτήρα παράγων ποικίλλει ανάλογα με το εμπόρευμα. Είναι δυνατό,παραδείγματος χάρη, να προκύπτει από τη φύση της συστατικής ύλης ή τα είδη που το συνθέτουν, από τον όγκο τους, την ποσότητα τους, το βάρος τους ή την αξία τους, από τη σπουδαιότητα, ενόψει της χρήσεως των εμπορευμάτων, μιας από τις συστατικές ύλες.
Ενόψει των θεωρήσεων αυτών, είναι προφανές ότι, στο σύνολο σκηνής και εξαρτημάτων, το στοιχείο « σκηνή » υπερισχύει και καθορίζει την κατάταξη του όλου στην κλάση 62.04 Β II του κοινού δασμολογίου. Σε περίπτωση που θα προσκομίζονταν στα τελωνεία σκηνές χωρίς εξαρτήματα, έπρεπε να κατατάσσονται στην ίδια κλάση. Όσον αφορά τους ορθοστάτες, πασσαλίσκους κλπ., εφόσον αυτοί παρουσιάζονται χωρίς τη σκηνή, κατατάσσονται στην κλάση 73.40 Β.
Κατά την Επιτροπή, η ερμηνεία αυτή επιβεβαιώνεται από τις επεξηγηματικές σημειώσεις της ονοματολογίας των Βρυξελλών, οι οποίες, καίτοι στερούμενες νομικής ισχύος, αποτελούν, ωστόσο, στοιχεία χρήσιμα για την ερμηνεία του κοινού δασμολογίου. Σε τελευταία ανάλυση, η Επιτροπή θεωρεί ότι, ελλείψει οποιασδήποτε ενδείξεως περί του αντιθέτου στους επίμαχους κανονισμούς και λόγω της άμεσης αναφοράς που γίνεται σ' αυτούς στις ονοματολογίες του κοινού δασμολογίου και της Nimexe, ο προσδιορισμός του βάρους των σκηνών κατασκηνώσεων για τον έλεγχο των προβλεπομένων ποσοτικών ορίων καθώς και των οροφών δασμολογικής προτιμήσεως πρέπει να γίνει συμπεριλαμβανομένων των ορθοστατών και των πασσαλίσκων. Το ίδιο κοινοτικό όργανο υπενθυμίζει ότι η Κοινότητα είχε διαπραγματευθεί και συνάψει τις συμφωνίες σχετικά με το εμπόριο κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων βάσει προγενεστέρων στατιστικών στοιχείων, τα οποία στηρίζονταν στην ονοματολογία της Nimexe, η οποία, με τη σειρά της, πηγάζει από την του κοινού δασμολογίου.
Η Επιτροπή φρονεί ότι, ενόψει της προαναφερθείσας ερμηνείας της ονοματολογίας και του γεγονότος ότι είναι ασύνηθες να διατίθενται οι σκηνές χωρίς εξαρτήματα, οι ίδιες οι διαπραγματεύσεις έπρεπε να έχουν διεξαχθεί βάσει της εν λόγω ερμηνείας.
Η Επιτροπή προτείνει στο Δικαστήριο να απαντήσει στο υποβληθέν προδικαστικό ερώτημα ως εξής:
« Για τον προσδιορισμό των ποσοτικών ορίων στις εισαγωγές καθώς και των οροφών δασμολογικής προτιμήσεως για τις σκηνές κατασκηνώσεως που υπάγονται στην κλάση 62.04 Β II του κοινού δασμολογίου, περί των οποίων γίνεται μνεία, αντιστοίχως, στους κανονισμούς αριθ. 3589/82 και 3378/82 του Συμβουλίου, στο βάρος τους πρέπει να συνυπολογίζεται το βάρος των εξαρτημάτων τους. »
III — Προφορική διαδικασία
Η SARL Daewoo, η οποία δεν κατέθεσε γραπτές παρατηρήσεις στην υπό κρίση υπόθεση, συμμετέσχε στην προφορική διαδικασία της 10ης Οκτωβρίου 1989, εκπροσωπούμενη από τον δικηγόρο Menant, και υποστήριξε, κατ' ουσίαν, ότι, για τον καθορισμό της ποσόστωσης εισαγωγής και των εισαγωγικών δασμών, πρέπει να ληφθεί υπόψη μόνο το βάρος του υφασμάτινου μέρους της σκηνής.
Συναφώς, η εν λόγω εταιρία υπενθυμίζει ότι τόσο η άδεια και η διασάφηση εξαγωγής που εκδόθηκαν από τις κορεατικές αρχές όσο και οι διασαφήσεις εισαγωγής έγιναν ενόψει αποκλειστικά της ποσοστώσεως που ίσχυε στο πλαίσιο του διακανονισμού πολυϊνών. Παρατηρεί ότι ελήφθη υπόψη το βάρος του υφάσματος και όχι το βάρος των εξαρτημάτων, δηλαδή των πασσαλίσκων, ορθοστατών, σχοινιών τεντώματος και άλλων, τα οποία, σε σχέση με το ύφασμα της σκηνής, αντιπροσωπεύουν το ένα τρίτο περίπου του βάρους.
Μ. Díez de Velasco
εισηγητής δικαστής
( *1 ) Γλώσσα διαδικασίας: η γαλλική.
ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΊΟΥ (τέταρτο τμήμα)
της 7ης Μαρτίου 1990 ( *1 )
Στις συνεκδικαζόμενες υποθέσεις C-153/88 έως C-157/88,
που έχουν ως αντικείμενο αίτηση του Cour d' appel ( όγδοο τμήμα ) των Βερσαλλιών ( Γαλλία) προς το Δικαστήριο, σύμφωνα με το άρθρο 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, με την οποία ζητείται, στο πλαίσιο των ποινικών διαδικασιών που κινήθηκαν κατά
G. Fauque
αστικώς υπεύθυνη: société TRAMAR SNTC
Jao Chang Thomas Shin
αστικώς υπεύθυνη: SARL DAEWOO
Jacques Desombre
αστικώς υπεύθυνη: société TRAMAR SNTC
Alain Dionie
αστικώς υπεύθυνη: société Kühne et Nagel
Fritz Schultze
αστικώς υπεύθυνη: société Kühne et Nagel
Πολιτικώς ενάγουσα: direction nationale des enquêtes douanières,
η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως προς την ερμηνεία των κανονισμών 2894/79 του Συμβουλίου, της 10ης Δεκεμβρίου 1979, 3589/82, της 23ης Δεκεμβρίου 1982, και 3762/83, της 19ης Δεκεμβρίου 1983, σχετικά με την εισαγωγή κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων καταγωγής αναπτυσσόμενων χωρών,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τέταρτο τμήμα)
συγκείμενο από τους Κ. Ν. Κακούρη, πρόεδρο τμήματος, Τ. Koopmans και Μ. Diez de Velasco, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: F. G. Jacobs
γραμματέας: Β. Pastor, κύριος υπάλληλος διοικήσεως
λαμβάνοντας υπόψη τις γραπτές παρατηρήσεις που κατέθεσαν:
—
οι κατηγορούμενοι στις υποθέσεις C-156/88 και C-157/88, εκπροσωπούμενοι από τη δικηγόρο Mireille Famchon,
—
η κυβέρνηση της Γαλλικής Δημοκρατίας, εκπροσωπούμενη από την Edwige Belliard,
—
η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από τον Guido Berardis,
έχοντας υπόψη την έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση,
αφού άκουσε τις προφορικές παρατηρήσεις των κατηγορουμένων στην υπόθεση C-154/88, εκπροσωπούμενων από τον δικηγόρο Menant, και στις υποθέσεις C-156/88 και C-157/88, εκπροσωπούμενων από τη δικηγόρο Mireille Famchon, και την Επιτροπή κατά την επ' ακροατηρίου συζήτηση της 10ης Οκτωβρίου 1989,
αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 21ης Νοεμβρίου 1989,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
1
Με αποφάσεις της 13ης Ιουνίου 1988, που περιήλθαν στο Δικαστήριο στις 27 Ιουνίου 1988, το Cour ď appel ( εφετείο ) των Βερσαλλιών υπέβαλε, δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, δύο προδικαστικά ερωτήματα ως προς την ερμηνεία των κανονισμών ( ΕΟΚ) αριθ. 2894/79 του Συμβουλίου, της 10ης Δεκεμβρίου 1979 (JO L 332, σ. 1 ), ( ΕΟΚ ) αριθ. 3589/82 του Συμβουλίου, της 23ης Δεκεμβρίου 1982 ( ΕΕ L 374, σ. 106), και (ΕΟΚ) αριθ. 3762/83 του Συμβουλίου, της 19ης Δεκεμβρίου 1983 (ΕΕ L 380, σ. 1 ), σχετικά με την εισαγωγή κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων καταγωγής αναπτυσσόμενων χωρών.
2
Τα ερωτήματα αυτά ανέκυψαν στο πλαίσιο πέντε διαφορών στις οποίες η administration des douanes françaises ( διεύθυνση γαλλικών τελωνείων ) επέδωσε σε διαφόρους εισαγωγείς κλήση προς εμφάνιση ενώπιον του Tribunal correctionnel ( πλημμελειοδικείο ) της Nanterre προκειμένου να δικαστούν για το πλημμέλημα των ψευδών διασαφήσεων ή απατηλών ενεργειών κατά την εισαγωγή εμπορευμάτων, πράγμα που είχε ως αποτέλεσμα την καταστρατήγηση απαγορευτικών μέτρων και τη μη καταβολή δασμών, κατά το 1983, Φ ΠΑ και άλλων φορολογικών επιβαρύνσεων σχετικά με εισαγωγές σκηνών κατασκηνώσεως καταγωγής Νότιας Κορέας.
3
Οι διαφορές της κύριας δίκης έχουν σχέση με το γεγονός ότι, στους κοινοτικούς κανονισμούς, προβλέπονταν ποσοτικά όρια και οροφές όσον αφορά, μεταξύ άλλων, τις σκηνές κατασκηνώσεως, τα οποία όρια και οροφές καθορίζονται κατά βάρος (σε τόνους)· κατά συνέπεια, σε περίπτωση που στον σχετικό υπολογισμό περιλαμβάνονταν τα εξαρτήματα που συνήθως συνοδεύουν το υφασμάτινο μέρος της σκηνής κατασκηνώσεως, δηλαδή οι ορθοστάτες, οι πασσαλίσκοι, τα σχοινιά τεντώματος και άλλα, τα ποσοτικά όρια και οι οροφές θα καλύπτονταν ταχύτερα. Επομένως, δεν είναι δυνατόν, στην πρώτη περίπτωση, να επιτρέπεται οποιαδήποτε υπέρβαση αυτών των ορίων και οροφών ή θα πρέπει, στη δεύτερη περίπτωση, να επιτρέπεται βάσει του κανονικού δασμολογικού συντελεστή.
4
Με απόφαση της 25ης Ιουνίου 1987, το Tribunal correctionnel της Nanterre αποφάσισε να αναστείλει τη σχετική με τις πέντε υποθέσεις διαδικασία. Στις 2 Ιουλίου 1987 η direction nationale des enquêtes douanières ( εθνική υπηρεσία τελωνειακών ερευνών ), πολιτικώς ενάγουσα, άσκησε έφεση κατά την αποφάσεως αυτής ενώπιον του Cour d' appel ( εφετείο ) των Βερσαλλιών, το οποίο, πριν αποφανθεί οριστικώς, στην υπόθεση Shin ( 154/88), ζήτησε από το Δικαστήριο συμπληρωματικώς (σε σχέση με το ερώτημα που είχε ήδη υποβληθεί από το Tribunal correctionnel της Nanterre ) να αποφανθεί « αν για τον καθορισμό των δασμών για την εισαγωγή σκηνών καταγωγής Κορέας πρέπει να ληφθεί υπόψη μόνον το βάρος του υφάσματος της σκηνής ή το βάρος του υφάσματος της σκηνής συμπεριλαμβανομένων των εξαρτημάτων της ».
5
Στην έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση αναπτύσσονται διεξοδικώς τα πραγματικά περιστατικά της διαφοράς της κύριας δίκης, η εξέλιξη της διαδικασίας καθώς και οι γραπτές παρατηρήσεις που κατατέθηκαν στο Δικαστήριο. Τα στοιχεία αυτά της δικογραφίας δεν επαναλαμβάνονται κατωτέρω παρά μόνο καθόσον απαιτείται για τη συλλογιστική του Δικαστηρίου.
6
Η διαφορά της κύριας δίκης συνίσταται, κατ' ουσίαν, στο ζήτημα αν, για τον υπολογισμό του βάρους βάσει του οποίου καθορίζονται η ποσόστωση εισαγωγής και οι εισαγωγικοί δασμοί, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη και τα εξαρτήματα που συνήθως συνοδεύουν το υφασμάτινο μέρος της σκηνής κατασκηνώσεως. Η Kühne et Nagel, αστικώς υπεύθυνη στις υποθέσεις C-156/88 και C-157/88, καθώς και η SARL Daewoo, αστικώς υπεύθυνη στην υπόθεση C-154/88, υποστηρίζουν ότι, δεδομένου ότι το επίμαχο σύστημα εισαγωγών εντάσσεται στο πλαίσιο του διακανονισμού πολυϊνών, το καθοριστικό στοιχείο αποτελεί το βάρος των σχετικών υφασμάτινων προϊόντων και όχι το βάρος των μη υφασμάτινων εξαρτημάτων. Αντιθέτως, η Επιτροπή φρονεί ότι, για τον καθορισμό των ποσοτικών ορίων καθώς και των οροφών δασμολογικής προτιμήσεως, το βάρος των σκηνών πρέπει να υπολογίζεται λαμβανομένων υπόψη και των εξαρτημάτων. Ανάλογη άποψη υποστηρίζει και η γαλλική κυβέρνηση.
7
Συναφώς, πρέπει να παρατηρηθεί ότι κατά τον χρόνο των εισαγωγών, δηλαδή τον Φεβρουάριο του 1983, η κατάσταση διεπόταν, αφενός, από τον κανονισμό 3589/82 του Συμβουλίου, της 23ης Δεκεμβρίου 1982, περί του κοινού καθεστώτος εισαγωγών ορισμένων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων καταγωγής τρίτων χωρών και, αφετέρου, από τον κανονισμό ( ΕΟΚ ) αριθ. 3378/82, του Συμβουλίου, της 8ης Δεκεμβρίου 1982 (ΕΕ L 363, σ. 92), περί εφαρμογής των γενικευμένων δασμολογικών προτιμήσεων κατά το έτος 1983 για τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα καταγωγής αναπτυσσόμενων χωρών κατά συνέπεια, καίτοι το προδικαστικό ερώτημα δεν τον αναφέρει, πρέπει να ερμηνευθεί και ο τελευταίος αυτός κανονισμός.
8
Πρέπει, καταρχάς, να αναγνωριστεί ότι ούτε ο κανονισμός 3589/82 ούτε ο κανονισμός 3378/82 περιλαμβάνουν ειδικές διατάξεις σχετικά με το ζήτημα αν το βάρος των σκηνών πρέπει να υπολογίζεται λαμβανομένων υπόψη και των εξαρτημάτων τους. Ωστόσο, από τις διατάξεις τους προκύπτει ότι ο προσδιορισμός ενός προϊόντος, για την εφαρμογή των ποσοτικών ορίων καθώς και των οροφών δασμολογικής προτιμήσεως, πρέπει να γίνεται με αναφορά στην ονοματολογία του κοινού δασμολογίου καθώς και στην ονοματολογία που έχει γίνει αποδεκτή για τις στατιστικές του εξωτερικού εμπορίου της Κοινότητας και του εμπορίου μεταξύ των κρατών μελών της ( Nimexe ).
9
Επομένως, επιβάλλεται η ερμηνεία της δασμολογικής ονοματολογίας που ίσχυε κατά τον χρόνο των εισαγωγών των επίμαχων προϊόντων. Κατά τις τότε εφαρμοζόμενες διατάξεις του κοινού δασμολογίου, όπως αυτές προβλέπονταν από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 3000/82 του Συμβουλίου, της 19ης Οκτωβρίου 1982, για την τροποποίηση του κανονισμού ( ΕΟΚ ) αριθ. 950/68 ( ΕΕ L 318, σ. 1 ), οι σκηνές είχαν καταταγεί στη διάκριση 62.04 Β II του κοινού δασμολογίου, ενώ με τον κανονισμό ( ΕΟΚ ) αριθ. 3407/82 της Επιτροπής, της 16ης Δεκεμβρίου 1982, περί τροποποιήσεως της ονοματολογίας των εμπορευμάτων για τις στατιστικές του εξωτερικού εμπορίου της Κοινότητας και του εμπορίου μεταξύ των κρατών μελών της ( ΕΕ L 366, σ. 1 ), το εν λόγω εμπόρευμα υπαγόταν στον κωδικό 62.04.73. Σημειώνεται ότι οι διακρίσεις αυτές δεν περιείχαν ορισμό των « σκηνών ».
10
Πρέπει να υπομνηστεί ότι το Δικαστήριο θεωρεί ότι το αποφασιστικό για τη δασμολογική κατάταξη των εμπορευμάτων κριτήριο πρέπει να αναζητηθεί, γενικώς, στα αντικειμενικά τους χαρακτηριστικά και ιδιότητες όπως ορίζονται στην κλάση του κοινού δασμολογίου και στις σημειώσεις του τμήματος ή του κεφαλαίου ( βλέπε τις αποφάσεις της 8ης Δεκεμβρίου 1977, Carlsen-Verlag GmbH/Oberfinanzdirektion Köln, 62/77, Rec. 1977, σ. 2343, και της 23ης Μαρτίου 1972, Henck, 36/71, Rec. 1972, σ. 187 ).
11
Μεταξύ των γενικών κανόνων για την ερμηνεία του κοινού δασμολογίου, ο κανόνας 3 β ) προβλέπει ότι « τα εν αναμείξει προϊόντα, τα τεχνουργήματα τα αποτελούμενα εκ διαφόρων υλών ή συγκείμενα εκ συναρμολογήσεως διαφόρων ειδών και τα εμπορεύματα τα παρουσιαζόμενα σε συνδυασμούς... πρέπει να κατατάσσονται συμφώνως προς την ύλη ή το είδος τα οποία προσδίδουν σ' αυτά τον ουσιώδη αυτό χαρακτήρα οσάκις είναι δυνατό να επιτευχθεί τοιούτος καθορισμός ». Περαιτέρω πρέπει να παρατηρηθεί ότι οι σκηνές αποτελούνται πάντοτε όχι μόνον από ύφασμα, αλλά και από εξαρτήματα, όπως οι ορθοστάτες, οι πασσαλίσκοι ή τα σχοινιά τεντώματος, χωρίς τα οποία δεν θα ήταν δυνατό ούτε το στήσιμο τους ούτε η χρησιμοποίηση τους. Τα στοιχεία αυτά είναι συμπληρωματικά τα μεν των δε, οπότε η συναρμολόγηση τους αποτελεί ένα σύνολο που δύσκολα μπορεί να πωληθεί σε χωριστά κομμάτια. Δεδομένου ότι η ύλη που προσδίδει στα επίμαχα εμπορεύματα τον ουσιώδη χαρακτήρα τους είναι το υφασμάτινο μέρος των σκηνών, τα εμπορεύματα αυτά έχουν καταταγεί στην κλάση 62.04 Β II του κοινού δασμολογίου, όπου από την έννοια της σκηνής δεν αποκλείονται τα εξαρτήματα.
12
Εξάλλου, πρέπει να προστεθεί ότι στις συμφωνίες που διαπραγματεύτηκε η Επιτροπή σχετικά με το εμπόριο κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων ελήφθη υπόψη ο πραγματικός όγκος των εισαγωγών, σύμφωνα με τις εμπορικές στατιστικές που είχαν καταρτιστεί βάσει της ονοματολογίας της Nimexe και του κοινού δασμολογίου. Εξ αυτού απορρέει ότι στις ποσότητες που προβλέφθηκαν στις συμφωνίες για τον καθορισμό των ποσοστώσεων ελήφθη υπόψη το βάρος των εξαρτημάτων.
13
Επομένως, στα υποβληθέντα προδικαστικά ερωτήματα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι τόσο για τον προσδιορισμό των προβλεπόμενων στον κανονισμό 3589/82 ποσοτικών ορίων όσο και για τον καθορισμό των προβλεπόμενων στον κανονισμό 3378/82 οροφών δασμολογικής προτιμήσεως, σχετικά με τις εισαγόμενες από τη Νότιο Κορέα σκηνές, το βάρος των σκηνών πρέπει να υπολογίζεται λαμβανομένων υπόψη και των εξαρτημάτων τους.
Επί των δικαστικών εξόδων
14
Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν η γαλλική κυβέρνηση και η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων που κατέθεσαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης το χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.
Για τους λόγους αυτούς
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τέταρτο τμήμα),
κρίνοντας επί των ερωτημάτων που του υπέβαλε, με αποφάσεις της 13ης Ιουνίου 1988, το Cour ď appel (όγδοο τμήμα) των Βερσαλλιών, αποφαίνεται:
Τόσο για τον προσδιορισμό των προβλεπόμενων στον κανονισμό ( ΕΟΚ ) αριθ. 3589/82 του Συμβουλίου ποσοτικών ορίων όσο και για τον προσδιορισμό των προβλεπόμενων στον κανονισμό ( ΕΟΚ ) αριθ. 3378/82 του Συμβουλίου οροφών δασμολογικής προτιμήσεως, όσον αφορά τις εισαγόμενες από τη Νότια Κορέα σκηνές, το βάρος των σκηνών πρέπει να υπολογίζεται λαμβανομένων υπόψη και των εξαρτημάτων τους.
Κακούρης
Koopmans
Diez de Velasco
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 7 Μαρτίου 1990.
Ο γραμματέας
J.-G. Giraud
Ο πρόεδρος του τετάρτου τμήματος
Κ. Ν. Κακούρης
( *1 ) Γλώσσα διαδικασίας: η γαλλική.
Full & Egal Universal Law Academy