ΈΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠ' ΑΚΡΟΑΤΗΡΊΟΥ ΣΥΖΉΤΗΣΗ
στην υπόθεση C-315/88 ( *1 )
Ι — Κανονιστικό πλαίσιο
1.
Οι βασικές διατάξεις για την οργάνωση των αγορών στον αμπελοοινικό τομέα κωδικοποιήθηκαν με τον κανονισμό ( ΕΟΚ ) 822/87 του Συμβουλίου, της 16ης Μαρτίου 1987 ( ΕΕ L 84, σ. 1 ).
Ο τίτλος II του κανονισμού αυτού περιέχει τους κανόνες που αφορούν τις οινολογικές πρακτικές και επεξεργασίες. Το παράρτημα VI του κανονισμού αυτού περιέχει κατάλογο των επιτρεπομένων. οινολογικών πρακτικών και επεξεργασιών.
Η παράγραφος 2 του άρθρου 15 (τίτλος II) του κανονισμού ορίζει ότι «τα κράτη μέλη μπορούν, σε ό,τι αφορά τις οινολογικές πρακτικές και επεξεργασίες που αναφέρονται στο παράρτημα VI, να επιβάλουν αυστηρότερους όρους για να εξασφαλίζεται η διατήρηση των ουσιωδών χαρακτηριστικών των v.q.p.r.d. ».
2.
Παράλληλα, ο κανονισμός (ΕΟΚ) 823/87 του Συμβουλίου, της 16ης Μαρτίου 1987 ( ΕΕ L 84, σ. 59 ), κωδικοποιεί τις ειδικές διατάξεις σχετικά με τους οίνους ποιότητας που παράγονται εντός καθορισμένων περιοχών.
Προς διαφύλαξη της γνησιότητας των οίνων, η παράγραφος 2 του άρθρου 6 του κανονισμού αυτού ορίζει την αρχή ότι:
« Η μεταποίηση των σταφυλιών που αναφέρονται στην παράγραφο 1, στοιχείο α) ( 1 ), σε γλεύκος και του γλεύκους σε οίνο εξασφαλίζεται εντός της καθορισμένης περιοχής όπου τα σταφύλια αυτά τρυγήθηκαν.
Η επεξεργασία ενός v.m.q.p.r.d. μπορεί να γίνεται μόνον εντός της καθορισμένης περιοχής που αναφέρεται στο πρώτο εδάφιο. »
Η ίδια διάταξη όμως διευκρινίζει:
« Εντούτοις, οι εργασίες που αναφέρονται στο πρώτο και δεύτερο εδάφιο μπορούν να γίνονται εκτός της καθορισμένης περιοχής:
α)
αν το επιτρέπει η ρύθμιση του κράτους μέλους στο έδαφος του οποίου έχουν τρυγηθεί τα χρησιμοποιούμενα σταφύλια,
και
β)
αν εξασφαλίζεται έλεγχος της παραγωγής. »
Η παράγραφος 3 του άρθρου 6 του εν λόγω κανονισμού προβλέπει ότι οι διατάξεις σύμφωνα με τις οποίες τα κράτη μέλη θα μπορούν να παρεκκλίνουν από την γενική αρχή θα θεσπιστούν κατά τη διαδικασία του άρθρου 83 του κανονισμού 822/87.
Με το άρθρο 20 του κανονισμού αυτού καταργήθηκε, την 1η Απριλίου 1987, ο κανονισμός (ΕΟΚ) 338/79 του Συμβουλίου, της 5ης Φεβρουαρίου 1979, περί καθορισμού ειδικών διατάξεων σχετικών με τους οίνους ποιότητος που παράγονται εντός καθορισμένων περιοχών (v.q.p.r.d.) (EE ειδ. έκδ. 03/024, σ. 159) που ήταν ταυτόσημες με τις προαναφερθείσες.
3.
Ο κανονισμός (ΕΟΚ) 1698/70 της Επιτροπής, της 25ης Αυγούστου 1970 (ΕΕ ειδ. έκδ. 03/005, σ. 176), ορίζει τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες τα κράτη μέλη μπορούν να παρεκκλίνουν από την αρχή της διεξαγωγής των εργασιών οινοποιήσεως εντός των περιοχών παραγωγής v.q.p.r.d.
Ο κανονισμός αυτός εκδόθηκε βάσει του καταργηθέντος ήδη κανονισμού (ΕΟΚ) 817/70 του Συμβουλίου, της 28ης Απριλίου 1970, περί καθορισμού ειδικών διατάξεων σχετικών με τους v.q.p.r.d. (GU 1970, L 99, σ. 20).
II — Πραγματικά περιστατικά
1.
Ο Angelo Bagli Pennacchiotti είναι πρόεδρος συνεταιριστικής οινοποιίας στο Monte Porzio στο Λάτιο της Ιταλίας.
Η επιχείρηση την οποία διευθύνει οινοποίησε 1495 εκατόλιτρα οίνου Frascati, που κατατάσσεται ως v.q.p.r.d. ή v.m.q.p.r.d., πραγματοποιώντας τις εργασίες οινοποιήσεως σε μια βοηθητική αποθήκη της οινοποιίας κείμενη εκτός της ζώνης όπου τρυγούνται τα σταφύλια.
2.
Για τις πράξεις αυτές, ο Bagli Pennacchiotti διώκεται βάσει του άρθρου 515 του codice penale (ιταλικού Ποινικού Κώδικα), περί απάτης κατά την άσκηση της εμπορίας, και του άρθρου 28 του decreto del Presidente della Repubblica (DPR, προεδρικού διατάγματος) υπ' αριθ. 930, της 12ης Ιουλίου 1963, που τιμωρεί « όποιον παράγει, πωλεί, θέτει προς πώληση ή καθ' οιονδήποτε τρόπο διανέμει προς κατανάλωση με ονομασία προελεύσεως ελεγχόμενη ή ελεγχόμενη και εγγυημένη οίνους που δεν πληρούν τις απαιτούμενες προϋποθέσεις για τη χρήση τέτοιων ονομασιών... ».
3.
Ενώπιον του pretore di Frascati, ο κατηγορούμενος της κύριας δίκης, επικαλούμενος την ύπαρξη « διισταμένων διοικητικών πράξεων » στην ιταλική έννομη τάξη σχετικών με τη μεταφορά εκτός της ζώνης τρύγησης των σταφυλιών, ζήτησε να υποβληθεί στο Δικαστήριο βάσει του άρθρου 177 της Συνθήκης το ερώτημα αν ο κανονισμός 822/87 του Συμβουλίου περιείχε απλή και ανεπιφύλακτη απαγόρευση τέτοιων μεταφορών ή επέτρεπε στα κράτη μέλη να ρυθμίζουν το θέμα αυτό διαφορετικά.
4.
Ο pretore di Frascati, κρίνοντας ότι το ζήτημα αυτό ήταν σημαντικό για να αποφανθεί για την ποινική ευθύνη του κατηγορουμένου, δέχτηκε το αίτημα αυτό και υπέβαλε στο Δικαστήριο, με διάταξη της 21ης Σεπτεμβρίου 1988, το ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα:
« Σύμφωνα με τις εξουσίες που απονέμει στα κράτη μέλη ο κανονισμός 822/87 σχετικά με τις μεταφορές και τα γεωγραφικά όρια οινοποιήσεως, έχει το κράτος μέλος την ευχέρεια να ρυθμίζει διαφορετικά μέ κανονιστικές πράξεις ή αυτό απαγορεύεται ρητά; »
5.
Η διάταξη του pretore di Frascati πρωτοκολλήθηκε στη γραμματεία του Δικαστηρίου στις 27 Οκτωβρίου 1988.
6.
Σύμφωνα με το άρθρο 20 του πρωτοκόλλου περί του Οργανισμού του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, γραπτές παρατηρήσεις κατέθεσαν:
— ο Angelo Bagli Pennacchiotti, εκπροσωπούμενος από τον Enrico Esposito, δικηγόρο Ρώμης·
— η κυβέρνηση της Ιταλικής Δημοκρατίας, εκπροσωπούμενη από τον Ivo Μ. Braguglia, avvocato dello Stato·
— η κυβέρνηση του Βασιλείου της Ισπανίας, εκπροσωπούμενη από τους Javier Conde de Saro, γενικό διευθυντή επί του συντονισμού των νομικών και θεσμικών κοινοτικών υποθέσεων, και Rafael García Valdecasas, abogado del Estado, προϊστάμενο της νομικής υπηρεσίας για τις ενώπιον του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων υποθέσεις·
— η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από τον Alberto Prozzillo, νομικό σύμβουλο της Επιτροπής.
7.
Κατόπιν εκθέσεως του εισηγητή δικαστή και μετά από ακρόαση του γενικού εισαγγελέα, το Δικαστήριο αποφάσισε να προχωρήσει στην προφορική διαδικασία χωρίς προηγούμενη διεξαγωγή αποδείξεων. Κάλεσε ωστόσο την Επιτροπή να απαντήσει γραπτώς σε δύο ερωτήσεις' οι σχετικές απαντήσεις δόθηκαν εντός της ταχθείσας προθεσμίας.
8.
Με απόφαση της 6ης Δεκεμβρίου 1989, το Δικαστήριο ανέθεσε την εκδίκαση της υποθέσεως στο τρίτο τμήμα.
III — Γραπτές παρατηρήσεις που κατατέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου
1.
α)
Κατά τον Bagli Pennacchiotti, οι εφαρμοστέες εν προκειμένω κοινοτικές πράξεις είναι οι εξής:
—
ο κανονισμός 338/79 του Συμβουλίου, και ειδικότερα τα άρθρα 2, παράγραφος 2, που αφορά την εξουσία των κρατών μελών να ορίζουν τις ειδικότερες προϋποθέσεις παραγωγής v.q.p.r.d., και 6, παράγραφος 2, που αφορά τις εργασίες μεταποίησης των σταφυλιών και του γλεύκους εκτός ζώνης παραγωγής τους·
—
ο κανονισμός 822/87, του οποίου το άρθρο 15, παράγραφος 2, σε συνδυασμό προς το παράρτημα VI, επιτρέπει, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, μετακινήσεις εκτός ζώνης παραγωγής προς εκτέλεση ορισμένων εργασιών όπως ο αερισμός και οι θερμικές επεξεργασίες.
β)
Οι εσωτερικές νομοθετικές και κανονιστικές πράξεις της Ιταλικής Δημοκρατίας, κατά τον Bagli Pennacchiotti, διίστανται ως προς το ζήτημα αυτό:
—
το DPR της 8ης Αυγούστου 1983, που ρυθμίζει τα του οίνου Frascati, απαγορεύει, στο άρθρο 5, την διενέργεια εργασιών οινοποιήσεως εκτός των ζωνών παραγωγής·
—
αντιθέτως, το DPR της 12ης Ιουλίου 1963 (πράξη νομοθετικής ισχύος) και το DPR της 31ης Οκτωβρίου 1979 επιτρέπουν τέτοιες πρακτικές υπό τις προϋποθέσεις που διευκρινίστηκαν με την εγκύκλιο αριθ. 12 του υπουργού γεωργίας και δασών.
Η εγκύκλιος αυτή επιτρέπει τις μετακινήσεις εντός και εκτός της ζώνης παραγωγής, πριν οι οίνοι αποκτήσουν τα χαρακτηριστικά που επιβάλλει η ισχύουσα ρύθμιση. Οι μετακινήσεις αυτές επιτρέπονται υπό τον όρο ότι τα εν λόγω προϊόντα συνοδεύονται από διοικητικά έγγραφα εμφαίνοντα την ακριβή φύση τους. Οι οίνοι αυτοί μπορούν να εισέλθουν εκ νέου στη ζώνη παραγωγής τους προς ολοκλήρωση της παρασκευής τους· πάντως, το χρονικό διάστημα που διανύθηκε εκτός της οικείας ζώνης δεν συνυπολογίζεται στον χρόνο παλαιώσεως του οίνου.
γ)
Ο Bagli Pennacchiotti προτείνει, λόγω των αντιφάσεων αυτών της ιταλικής νομοθετικής και κανονιστικής ρύθμισης, να ερμηνευθεί το υποβληθέν προδικαστικό ερώτημα ως αναφερόμενο στο κατά πόσον οι επιτρεπόμενες με την εγκύκλιο 12 μετακινήσεις συμβιβάζονται με τα άρθρα 2 και 6 του κανονισμού 338/79.
δ)
Ο Bagli Pennacchiotti προτείνει να δοθεί στο ερώτημα, ερμηνευόμενο ως άνω, η εξής απάντηση:
—
οι μετακινήσεις για τεχνικούς και/ή οικονομικούς λόγους που δεν βλάπτουν την ταυτότητα της οινοποίησης πρέπει να εμπίπτουν στη σφαίρα των εξουσιών που η Κοινότητα απονέμει στα κράτη μέλη, εφόσον υφίσταται παράλληλα καθεστώς ελέγχου·
—
η ιταλική ρύθμιση που επιτρέπει την αποθήκευση εκτός ζώνης παραγωγής είναι σύμφωνη προς το κοινοτικό δίκαιο, εφόσον αποκλείει κάθε παρασκευαστική εργασία· και τούτο ούτως ή άλλως, ανεξάρτητα από το άρθρο 6 του κανονισμού 338/79, που επιτρέπει στα κράτη μέλη να θεσπίζουν μέτρα κατά παρέκκλιση των κανόνων περί τόπου διενέργειας των εργασιών οινοποιήσεως.
2.
Η Επιτροπή, οι κυβερνήσεις της Ιταλικής Δημοκρατίας και τον Βασιλείου της Ισπανίας συγκλίνουν στην εκτίμηση ότι:
—
εφαρμοστέα ρύθμιση δεν είναι ο κανονισμός 822/87, ο οποίος μνημονεύεται στην διάταξη παραπομπής, αλλά ο κανονισμός 823/87, ο οποίος θέτει, στο άρθρο 6, παράγραφος 2, όσον αφορά τους v.q.p.r.d. και τους v.m.q.p.r.d., την αρχή ότι οι εργασίες οινοποιήσεως χωροθετούνται εντός της περιοχής παραγωγής και μόνο·
—
οι εθνικές ρυθμίσεις μπορούν να παρεκκλίνουν από την αρχή αυτή υπό τις προϋποθέσεις της παραγράφου 3 του ίδιου αυτού άρθρου· ως προς το σημείο αυτό, η Επιτροπή και η ισπανική κυβέρνηση αναφέρονται επίσης στον κανονισμό 1698/70 της Επιτροπής, της 25ης Αυγούστου 1970, περί ορισμένων παρεκκλίσεων που αφορούν την επεξεργασία οίνων ποιότητος παραγομένων εντός καθορισμένων περιοχών.
3.
Η Επιτροπή σημειώνει ότι, όσον αφορά τον οίνο Frascati, η ιταλική ρύθμιση, με μία μόνη εξαίρεση που δεν ενδιαφέρει εδώ, δεν έκανε χρήση της ευχέρειας που της παρέχει το κοινοτικό δίκαιο να εισαγάγει παρέκκλιση.
Υπ' αυτές τις συνθήκες, η Επιτροπή προτείνει να δοθεί στο υποβληθέν από το εθνικό δικαστήριο ερώτημα η εξής απάντηση:
«Το κοινοτικό δίκαιο [άρθρο 6, παράγραφος 2, του κανονισμού (ΕΟΚ) 823/87 του Συμβουλίου ] προβλέπει ότι, για την παραγωγή οίνων ποιότητος παραγομένων εντός καθορισμένων περιοχών, η μετατροπή του γλεύκους σε οίνο και η επεξεργασία πρέπει να γίνονται εντός της οικείας περιοχής, εκτός αν η νομοθεσία του κράτους μέλους, στο έδαφος του οποίου τρυγήθηκαν τα σταφύλια, επιτρέπει το αντίθετο. »
4.
Η κυβέρνηση της Ιταλικής Δημοκρατίας διατείνεται ότι η εθνική ρύθμιση περί του οίνου Frascati προκύπτει από το DPR της 3ης Μαρτίου 1966, που τροποποιήθηκε διαδοχικά με διατάγματα της 1ης Αυγούστου 1983 και της 18ης Νοεμβρίου 1987.
Η ρύθμιση αυτή είναι σύμφωνη προς το κοινοτικό δίκαιο, εφόσον, με μόνη εξαίρεση τμήμα του εδάφους μιας κοινότητας, θέτει' σε εφαρμογή την αρχή της απαγόρευσης των εργασιών οινοποιήσεως εκτός της ζώνης παραγωγής ( βλέπε ιδίως άρθρο 6 του διατάγματος της 1ης Αυγούστου 1983).
Η απαγόρευση αυτή προκύπτει επίσης από το DPR της 31ης Οκτωβρίου 1979, που περιέχει τους κανόνες περί των ζωνών οινοποιήσεως των οίνων ελεγχομένης ονομασίας προελεύσεως και ελεγχομένης και εγγυημένης ονομασίας προελεύσεως.
Η κυβέρνηση της Ιταλικής Δημοκρατίας επισημαίνει, εξάλλου, ότι δεν προβλέπεται η συμπλήρωση κάποιου ειδικού εντύπου για τη μετακίνηση γλεύκους προοριζομένου για την παραγωγή οίνων Frascati.
Προτείνει, επομένως, στο Δικαστήριο να απαντήσει ως εξής στο υποβληθέν προδικαστικό ερώτημα:
« Τα κράτη μέλη μπορούν να επιτρέψουν να εκτελούνται εργασίες οινοποιήσεως, για οίνο ποιότητος παραγόμενο σε καθορισμένη περιοχή, εκτός της ζώνης παραγωγής των σταφυλιών, εντός των ορίων του άρθρου 6, παράγραφος 2, τρίτο εδάφιο, του κανονισμού (ΕΟΚ) 823/87.»
5.
Η κνβέρνηοη της Ιοπαηκής Δημοκρατίας εκθέτει τις προϋποθέσεις στις οποίες υπόκεινται οι εργασίες οινοποιήσεως όταν γίνονται εκτός της ζώνης παραγωγής.
Οι προϋποθέσεις αυτές, που προκύπτουν από την εφαρμογή του κανονισμού 823/87 του Συμβουλίου και του κανονισμού 1698/70 της Επιτροπής, είναι οι ακόλουθες:
1)
οι εργασίες πρέπει να επιτρέπονται από την κανονιστική ρύθμιση του κράτους μέλους παραγωγής· σχετική άδεια μπορεί να χορηγηθεί μόνον εφόσον δικαιολογείται από σημαντικούς λόγους·
2)
προς λήψη της άδειας αυτής απαιτείται αίτηση απευθυνόμενη στον αρμόδιο οργανισμό του κράτους μέλους·
3)
η άδεια πρέπει να έχει χορηγηθεί ρητά από τον εν λόγω οργανισμό·
4)
η οινοποίηση πρέπει να γίνεται σε περιοχή ευρισκόμενη σε άμεση γειτνίαση με την καθορισμένη περιοχή παραγωγής·
5)
τα σταφύλια και το γλεύκος σταφυλιού που προορίζονται για την παρασκευή v.q.p.r.d. πρέπει να φυλάσσονται χωριστά από άλλα σταφύλια και άλλα γλεύκη·
6)
τα εν λόγω σταφύλια και γλεύκη σταφυλιού πρέπει να εξατομικεύονται σαφώς·
7)
τα σχετικά με την μεταποίηση στοιχεία πρέπει να εμφαίνονται σε βιβλίο όπου αναγράφονται οι εισερχόμενες και εξερχόμενες ποσότητες·
8)
το οικείο κράτος μέλος υποχρεούται να λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα ελέγχου.
Κατά την ισπανική κυβέρνηση, μόνο με την τήρηση αυτών των προϋποθέσεων μπορεί να διαφυλαχθεί η ποιότητα των v.q.p.r.d., των οποίων τα χαρακτηριστικά εξαρτώνται όχι μόνο από το αμπέλι, από το έδαφος και το σύστημα καλλιέργειας, αλλά και από τις συνθήκες υπό τις οποίες γίνονται οι εργασίες οινοποιήσεως.
Διευκρινίζει, τέλος, ότι η ισπανική νομοθεσία είναι σύμφωνη με τις κοινοτικές διατάξεις, εφόσον, για τους οίνους ονομασίας προελεύσεως, οι εργασίες οινοποιήσεως πρέπει να γίνονται εντός της ζώνης παραγωγής.
Η ισπανική κυβέρνηση προτείνει να δοθεί στο υποβληθέν προδικαστικό ερώτημα η ακόλουθη απάντηση:
« Οι κανονισμοί 823/87 και 1698/70 προβλέπουν ότι, για να μπορεί για ορισμένο οίνο να γίνεται χρήση της ονομασίας “οίνος ποιότητος παραγόμενος εντός καθορισμένης περιοχής” (v.q.p.r.d.), πρέπει η διαδικασία παρασκευής του να εξελίσσεται πλήρως εντός της περιοχής όπου παράγονται τα σταφύλια· κατ' εξαίρεσιν, επιτρέπεται η οινοποίηση εκτός της περιοχής παραγωγής, υπό την προϋπόθεση ότι το κράτος μέλος όπου κείται η ζώνη παραγωγής το επιτρέπει με ρητή ρύθμιση και ότι τηρούνται τουλάχιστον όλες οι προϋποθέσεις που τίθενται με τους προαναφερθέντες κοινοτικούς κανονισμούς. »
IV — Απαντήσεις της Επιτροπής στις ερωτήσεις του Δικαστηρίου
1. Πρώτη ερώνηοη
Η Επιτροπή καλείται να διευκρινίσει για ποιους νομικούς λόγους ο κανονισμός 1698/70 εφαρμόζεται στους v.m.q.p.r.d.
Απάννηοη
Ο κανονισμός 1698/70 εισάγει, κατ' εφαρμογήν ιδίως του άρθρου 6 του βασικού κανονισμού 823/87 (του οποίου οι διατάξεις είναι ταυτόσημες με τις του άρθρου 5 του προϊσχύσαντος βασικού κανονισμού 817/70), ορισμένες παρεκκλίσεις σχετικά με την επεξεργασία των v.q.p.r.d. Επομένως, τα πεδία εφαρμογής αυτών των διατάξεων και αυτού του κανονισμού συμπίπτουν. Κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών της κύριας δίκης, που προηγήθηκαν των ρητών τροποποιήσεων που εισήχθησαν με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 2044/89 του Συμβουλίου, της 19ης Ιουνίου 1989 ( ΕΕ L 202, σ. 8 ), το άρθρο 6 του κανονισμού 823/87 εφαρμοζόταν αδιακρίτως σε όλους τους v.q.p.r.d., περιλαμβανομένων και των αφρωδών οίνων ποιότητος που παράγονται σε καθορισμένες περιοχές.
2. Δεύτερη ερώτηση
Η Επιτροπή καλείται να διευκρινίσει για ποιους νομικούς λόγους η απλή αποθήκευση προϊόντων υπό οινοποίηση εκτός των ορίων της καθορισμένης περιοχής απαγορεύεται από την κοινοτική κανονιστική ρύθμιση περί v.q.p.r.d. και v.m.q.p.r.d.
Απάννηοη
Η επεξεργασία v.m.q.p.r.d. περιλαμβάνει την αποθήκευση κατά τη διάρκεια της διαδικασίας οινοποιήσεως του οίνου, όπως αυτή ορίζεται στο άρθρο 17 του κανονισμού ( ΕΟΚ ) 358/79 του Συμβουλίου, της 5ης Φεβρουαρίου 1979, περί των αφρωδών οίνων των παραγομένων στην Κοινότητα ( ΕΕ ειδ. έκδ. 03/024, σ. 231 ).
Ισχύουν, επομένως, ως προς την αποθήκευση αυτή οι διατάξεις του άρθρου 6, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 823/87 σχετικά με τη διενέργεια των εργασιών οινοποιήσεως εντός των ορίων της καθορισμένης περιοχής.
F. Grévisse
εισηγητής δικαστής
( *1 ) Γλώσσα διαδικασίας: η ιταλική.
( 1 ) Που ορίζει από ποια σταφύλια φτιάχνονται v.q.p.r.d.
ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΊΟΥ (τρίτο τμήμα)
της 27ης Μαρτίου 1990 ( *1 )
Στην υπόθεση C-315/88,
που έχει ως αντικείμενο αίτηση της pretura di Frascati ( Ιταλία ) προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογή του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, με την οποία ζητείται, στο πλαίσιο της ποινικής δίκης που εκκρεμεί ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου κατά του
Angelo Bagli Pennacchiotti, προέδρου της συνεταιριστικής οινοποιίας του Monte Porzio,
η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως προς την ερμηνεία ορισμένων διατάξεων της κοινοτικής κανονιστικής ρυθμίσεως περί του τόπου όπου πρέπει να διενεργούνται οι εργασίες οινοποιήσεως για την επεξεργασία οίνων ποιότητας παραγομένων εντός καθορισμένων περιοχών ( v.q.p.r.d. ) ή αφρωδών οίνων ποιότητας παραγομένων εντός καθορισμένων περιοχών ( v.m.q.p.r.d. ), και ειδικότερα του κανονισμού ( ΕΟΚ ) 822/87 του Συμβουλίου, της 16ης Μαρτίου 1987, για την κοινή οργάνωση της αμπελοοινικής αγοράς ( ΕΕ L 84, σ. 1 ),
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τρίτο τμήμα),
συγκείμενο από τους Μ. Zuleeg, πρόεδρο τμήματος, J. G Moitinho de Almeida και F. Grévisse, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: J. Mischo
γραμματέας: D. Louterman, κύριος υπάλληλος διοικήσεως
λαμβάνοντας υπόψη τις γραπτές παρατηρήσεις και τις απαντήσεις που κατέθεσαν γραπτώς στις ερωτήσεις του Δικαστηρίου:
ο Angelo Bagli Pennacchiotti, εκπροσωπούμενος από τον Enrico Esposito, δικηγόρο Ρώμης,
η ιταλική κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από τον Ivo Maria Braguglia, avvocato dello Stato,
η ισπανική κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από τους Javier Conde de Saro, γενικό διευθυντή επί του συντονισμού των νομικών και θεσμικών κοινοτικών υποθέσεων, και Rafael García Valdecasas, abogado del Estado, προϊστάμενο της νομικής υπηρεσίας για τις υποθέσεις αρμοδιότητας του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων,
η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από τους Alberto Prozzillo, Eugenio De March και Klaus-Dieter Borchardt, νομικούς συμβούλους,
έχοντας υπόψη την έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση,
αφού άκουσε τις προφορικές παρατηρήσεις της ιταλικής κυβέρνησης, της ισπανικής κυβέρνησης, εκπροσωπούμενης από την D. Rosario Silva de Lapuerta, abogado del Estado, και της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενης από τον E. De March, επικουρούμενο από τον R. Riebe, εμπειρογνώμονα, κατά τη συνεδρίαση της 7ης Φεβρουαρίου 1990,
αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά την ίδια συνεδρίαση,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
1
Με Διάταξη της 21ης Σεπτεμβρίου 1988, που περιήλθε στο Δικαστήριο στις 27 Οκτωβρίου 1988, ο pretore di Frascati υπέβαλε, δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, προδικαστικό ερώτημα ως προς την ερμηνεία των κοινοτικών διατάξεων περί των οίνων ποιότητας που παράγονται εντός καθορισμένων περιοχών, αναφερόμενο ειδικότερα στις προϋποθέσεις υπό τις οποίες τα κράτη μέλη μπορούν να επιτρέπουν τη μεταφορά αυτών των οίνων, κατά τη διάρκεια της επεξεργασίας τους, εκτός των περιοχών παραγωγής τους.
2
Το ερώτημα αυτό ανέκυψε στο πλαίσιο ποινικής διώξεως που κινήθηκε κατά του Α. Bagli Pennacchiotti, προέδρου συνεταιριστικής οινοποιίας στο Monte Porzio στο Λάτιο της Ιταλίας.
3
Η επιχείρηση την οποία διευθύνει ο Pennacchiotti οινοποίησε 1495 εκατόλιτρα οίνου Frascati, σε μια αποθήκη κείμενη εκτός της καθορισμένης ζώνης παραγωγής του οίνου αυτού. Για τις πράξεις αυτές, που διαπιστώθηκαν κατά το έτος 1987, ο Α. Bagli Pennacchiotti διώκεται βάσει του άρθρου 515 του codice penale (ιταλικού Ποινικού Κώδικα ), περί απάτης κατά την άσκηση της εμπορίας, και του άρθρου 28 του decreto del Presidente della Repubblica ( DPR, προεδρικού διατάγματος ) υπ' αριθ. 930, της 12ης Ιουλίου 1963, που τιμωρεί « όποιον παράγει, πωλεί, θέτει προς πώληση ή καθ' οιονδήποτε τρόπο διανέμει προς κατανάλωση με ονομασία προελεύσεως ελεγχόμενη ή ελεγχόμενη και εγγυημένη οίνους που δεν πληρούν τις απαιτούμενες προϋποθέσεις για τη χρήση τέτοιων ονομασιών ... ».
4
Ενώπιον του pretore di Frascati, ο κατηγορούμενος υποστήριξε ότι στην ιταλική κανονιστική ρύθμιση υπήρχαν διιστάμένες διατάξεις σχετικά με τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες οι υπό επεξεργασία οίνοι μπορούσαν να μεταφερθούν εκτός της καθορισμένης ζώνης παραγωγής τους, ζήτησε δε να υποβληθεί ερώτημα στο Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, για να διευκρινίσει αν ο κανονισμός (ΕΟΚ) 822/87 του Συμβουλίου, της 16ης Μαρτίου 1987, για την κοινή οργάνωση της αμπελοοινικής αγοράς ( ΕΕ L 84, σ. 1 ), εξουσιοδοτεί τα κράτη μέλη να εκδίδουν εθνικές κανονιστικές ρυθμίσεις επιτρέπουσες τέτοιες μεταφορές.
5
Υπ' αυτές τις περιστάσεις, ο pretore di Frascati αποφάσισε να αναστείλει την πρόοδο της δίκης έως ότου αποφανθεί προδικαστικώς το Δικαστήριο επί του εξής προδικαστικού ερωτήματος:
« Σύμφωνα με τις εξουσίες που απονέμει στα κράτη μέλη ο κανονισμός 822/87 σχετικά με τις μεταφορές και τα γεωγραφικά όρια οινοποιήσεως, έχει το κράτος μέλος την ευχέρεια να ρυθμίζει διαφορετικά μέ κανονιστικές πράξεις ή αυτό απαγορεύεται ρητά;»
6
Στην έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση αναπτύσσονται διεξοδικώς τα πραγματικά περιστατικά της κύριας δίκης, η εφαρμοστέα κοινοτική κανονιστική ρύθμιση, καθώς και οι γραπτές παρατηρήσεις που κατατέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου. Τα στοιχεία αυτά της δικογραφίας δεν επαναλαμβάνονται πιο κάτω παρά μόνο κατά το μέρος που είναι αναγκαίο για τη συλλογιστική του Δικαστηρίου.
7.
Το υποβαλλόμενο από το εθνικό δικαστήριο ερώτημα αφορά, στην ουσία, το αν η κοινοτική κανονιστική ρύθμιση περί οίνων ποιότητας που παράγονται εντός καθορισμένων περιοχών απλώς απαγορεύει κάθε μεταφορά των υπό οινοποίηση προϊόντων εκτός των εδαφικών ορίων των καθορισμένων περιοχών παραγωγής των οίνων ή αν, αντιθέτως, εξουσιοδοτεί τα κράτη μέλη να εκδίδουν εθνικές ρυθμίσεις επιτρέπουσες, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, τις μεταφορές αυτές.
8
Όπως επεσήμανε η Επιτροπή με τις ενώπιον του Δικαστηρίου γραπτές παρατηρήσεις της, ο οίνος Frascati έχει καταταγεί ως οίνος ποιότητας παραγόμενος εντός καθορισμένων περιοχών (στο εξής: v.q.p.r.d.) ή ως αφρώδης οίνος ποιότητας παραγόμενος εντός καθορισμένων περιοχών (στο εξής: v.m.q.p.r.d.). Επειδή από τα στοιχεία της δικογραφίας δεν προκύπτει με βεβαιότητα αν το υποβληθέν από τον εθνικό δικαστή ερώτημα περιορίζεται σε μία μόνη από τις δύο αυτές κατηγορίες οίνων, πρέπει, για να κριθεί η παρούσα προδικαστική υπόθεση, να ερμηνευθούν οι κοινοτικές κανονιστικές διατάξεις που εφαρμόζονται και στους v.q.p.r.d. και στους v.m.q.p.r.d.
9
Ο κανονισμός 822/87 του Συμβουλίου, στον οποίον αναφέρεται ρητά το προδικαστικό ερώτημα, δεν περιέχει, αυτός καθαυτός, καμία διάταξη σχετική με το πού πρέπει να διενεργούνται οι εργασίες οινοποιήσεως. Αντίθετα από ό,τι υποστηρίζει ο κατηγορούμενος της κύριας δίκης, οι διατάξεις του άρθρου 15 και του παραρτήματος VI του κανονισμού αυτού αφορούν αποκλειστικά τον ορισμό των επιτρεπομένων οινολογικών πρακτικών και επεξεργασιών και δεν μπορούν να ερμηνευθούν υπό την έννοια ότι επιτρέπουν οποιαδήποτε μεταφορά προϊόντων υπό οινοποίηση εκτός των ορίων της καθορισμένης περιοχής παραγωγής.
10
Πάντως, προκειμένου να παράσχει στο εθνικό δικαστήριο που του υπέβαλε προδικαστικό ερώτημα λυσιτελή απάντηση, το Δικαστήριο μπορεί να χρειαστεί να λάβει υπόψη του κανόνες κοινοτικού δικαίου τους οποίους ο εθνικός δικαστής δεν αναφέρει στο ερώτημά του ( απόφαση της 20ής Μαρτίου 1986, υπόθεση 35/85, Tissier, Συλλογή 1986, σ. 1207 ). Αντιθέτως, στο εθνικό δικαστήριο εναπόκειται να κρίνει κατά πόσον ο κοινοτικός κανόνας, όπως ερμηνεύτηκε από το Δικαστήριο δυνάμει του άρθρου 177, έχει ή όχι εφαρμογή στην περίπτωση την οποία καλείται να εκτιμήσει.
11
Η Επιτροπή, η ιταλική και η ισπανική κυβέρνηση ορθώς εν προκειμένω υποστηρίζουν ότι ο κανονισμός που μπορεί να χρησιμεύσει για να δοθεί λυσιτελής απάντηση στο υποβαλλόμενο προδικαστικό ερώτημα είναι ο κανονισμός (ΕΟΚ) 823/87 του Συμβουλίου, της 16ης Μαρτίου 1987, για τη θέσπιση ειδικών διατάξεων σχετικά με τους οίνους ποιότητας που παράγονται εντός καθορισμένων περιοχών ( ΕΕ L 84, σ. 59 ), μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται και οι v.m.q.p.r.d. Ο κανονισμός αυτός αντικατέστησε, την 1η Απριλίου 1987, τον κανονισμό ( ΕΟΚ ) 338/79 του Συμβουλίου, της 5ης Φεβρουαρίου 1979 ( ΕΕ ειδ. έκδ. 03/024, σ. 159 ), του οποίου οι απτόμενες του τιθεμένου ερωτήματος διατάξεις ήσαν ταυτόσημες.
12
Ο κανονισμός 823/87 τροποποιήθηκε μεταγενεστέρως με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 2043/89 του Συμβουλίου, της 19ης Ιουνίου 1989 ( ΕΕ L 202, σ. 1 ). Εξάλλου, οι διατάξεις περί της χωροθετήσεως των εργασιών οινοποιήσεως των v.m.q.p.r.d. περιέχονται, από της τροποποιήσεως του με τον κανονισμό ( ΕΟΚ ) 2044/89 του Συμβουλίου, της 19ης Ιουνίου 1989 ( ΕΕ L 202, σ. 8 ), στον κανονισμό ( ΕΟΚ) 358/79 του Συμβουλίου, της 5ης Φεβρουαρίου 1979, περί των αφρωδών οίνων των παραγομένων στην Κοινότητα ( ΕΕ ειδ. έκδ. 03/024, σ. 231 ). Δεδομένου ότι οι τροποποιήσεις αυτές τέθηκαν σε ισχύ μόλις την 1η Σεπτεμβρίου 1989, ήτοι μετά την έκδοση της διατάξεως του pretore di Frascati και, κατ' επέκταση, μετά τις πράξεις για τις οποίες διώκεται ενώπιον του ιταλικού ποινικού δικαστηρίου ο Bagli Pennacchiotti, δεν πρέπει να ληφθούν υπόψη προκειμένου να δοθεί απάντηση στο προδικαστικό ερώτημα που έχει υποβληθεί στο Δικαστήριο.
13
Όπως προκύπτει από τα άρθρα 3, παράγραφος 1, του κανονισμού 823/87 και του προϊσχύσαντος αυτού κανονισμού 338/79, οι v.q.p.r.d. και οι v.m.q.p.r.d. παράγονται εντός αμπελουργικής περιοχής ή συνόλου αμπελουργικών περιοχών, που αποκαλούνται « καθορισμένη περιοχή ».
14
Η παράγραφος 2 των ίδιων αυτών άρθρων ορίζει:
« Κάθε καθορισμένη περιοχή οροθετείται επακριβώς, όσο είναι δυνατόν, με βάση το αμπελοτεμάχιο ή το τμήμα του αμπελώνα. Για την οροθέτηση αυτή, η οποία πραγματοποιείται από κάθε ενδιαφερόμενο κράτος μέλος, λαμβάνονται υπόψη τα στοιχεία που συμβάλλουν στην ποιότητα των οίνων που παράγονται στην εν λόγω περιοχή και ιδίως η φύση του εδάφους και του υπεδάφους, το κλίμα, καθώς και η κατάσταση των αμπελοτεμαχίων ή των τμημάτων του αμπελώνα. »
15
Όσον αφορά τη χωροθέτηση των εργασιών οινοποιήσεως σε σχέση προς τις « καθορισμένες περιοχές » παραγωγής, τα άρθρα 6, παράγραφος 2, του κανονισμού 823/87 και του προϊσχύσαντος κανονισμού 338/79 έθεσαν τον κανόνα ότι η μεταποίηση των σταφυλιών σε γλεύκος και του γλεύκους σε v.q.p.r.d., καθώς και η επεξεργασία των v.m.q.p.r.d., μπορεί καταρχήν να γίνεται μόνον εντός των ορίων της καθορισμένης περιοχής. Όπως προκύπτει από τις αιτιολογικές σκέψεις του κανονισμού 823/87, ο κανόνας αυτός θεσπίστηκε για να διατηρούνται τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της προελεύσεως κάθε οίνου και για να διευκολύνεται το έργο των υπηρεσιών ελέγχου.
16
Οι ίδιες αυτές διατάξεις επιτρέπουν όμως, κατά παρέκκλιση από τον προεκτεθέντα κανόνα, τη διενέργεια εργασιών οινοποιήσεως και εκτός της καθορισμένης περιοχής:
« α)
αν το επιτρέπει η ρύθμιση του κράτους μέλους στο έδαφος του οποίου έχουν τρυγηθεί τα χρησιμοποιούμενα σταφύλια,
και
β)
αν εξασφαλίζεται έλεγχος της παραγωγής ».
17
Οι προϋποθέσεις υπό τις οποίες τα κράτη μέλη μπορούν, βάσει της διατάξεως αυτής, να επιτρέπουν παρεκκλίσεις πρέπει, σύμφωνα με την παράγραφο 3 των άρθρων 6 του κανονισμού 823/87 και του προϊσχύσαντος κανονισμού 338/79, να ορίζονται από την Επιτροπή ή, ενδεχομένως, από το Συμβούλιο κατά τη λεγόμενη διαδικασία « επιτροπής διαχειρίσεως », ή οποία, αναλόγως του αν πρόκειται για την εφαρμογή του ενός ή του άλλου εκ των κανονισμών αυτών, περιγράφεται στο άρθρο 83 του κανονισμού 822/87 ή στο άρθρο 67 του κανονισμού ( ΕΟΚ ) 337/79 του Συμβουλίου, της 5ης Φεβρουαρίου 1979, περί κοινής οργανώσεως της αμπελοοινικής αγοράς ( ΕΕ ειδ. έκδ. 03/024, σ. 112).
18
Βάσει των διατάξεων αυτών, κανείς εκτελεστικός κανονισμός δεν έχει εκδοθεί. Αντιθέτως, οι προϋποθέσεις υπό τις οποίες τα κράτη μέλη μπορούν να παρεκκλίνουν από τον κανόνα ότι οι εργασίες οινοποιήσεως πρέπει να διενεργούνται εντός των καθορισμένων περιοχών εξειδικεύτηκαν με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 1698/70 της Επιτροπής, της 25ης Αυγούστου 1970, περί ορισμένων παρεκκλίσεων που αφορούν την επεξεργασία οίνων ποιότητος παραγομένων εντός καθορισμένων περιοχών (ΕΕ ειδ. έκδ. 03/005, σ. 176).,
19
Ο κανονισμός 1698/70 εκδόθηκε βάσει του άρθρου 5, παράγραφος 2, του κανονισμού ( ΕΟΚ) 817/70 του Συμβουλίου, της 28ης Απριλίου 1970, περί καθορισμού ειδικών διατάξεων σχετικών με τους οίνους ποιότητος που παράγονται εντός καθορισμένων περιοχών ( ΕΕ L 99, σ. 20 ), ο οποίος καταργήθηκε με τον κανονισμό 338/79.
20
Οι διατάξεις του άρθρου 5, παράγραφος 2, του κανονισμού 817/70 είναι κατ' ουσίαν ταυτόσημες με τις των άρθρων 6, παράγραφος 2, των κανονισμών 823/87 και 338/79. Ο κανονισμός 1698/70 καταρτίστηκε με διαδικασία όμοια με εκείνην που προβλέπουν και οι κανονισμοί αυτοί. Από κανένα, άλλωστε, στοιχείο δεν προκύπτει διάσταση μεταξύ των σχετικών διατάξεων του κανονισμού 1698/70 και των μεταγενεστέρων κοινοτικών διατάξεων.
21
Πρέπει, επομένως, να γίνει δεκτό ότι ο κανονισμός 1698/70 τυγχάνει εφαρμοστέος εν προκειμένω και ότι περιέχει τις εκτελεστικές διατάξεις του άρθρου 6, παράγραφος 2, του κανονισμού 823/87, ενόσω δεν έχει εκδοθεί άλλη νεώτερη πράξη, όπως επίσης του άρθρου 6, παράγραφος 2, του προϊσχύσαντος κανονισμού 338/79.
22
Πρέπει να διευκρινιστεί ότι ο κανονισμός 1698/70 εκδόθηκε όταν οι v.m.q.p.r.d. δεν αποτελούσαν ακόμη κατηγορία οίνων χωριστή από τους v.q.p.r.d. Πρέπει, επομένως, να γίνει δεκτό ότι οι διατάξεις του εφαρμόζονται αδιακρίτως στους v.q.p.r.d. και τους v.m.q.p.r.d.
23
Από τις διατάξεις του κανονισμού 1698/70 προκύπτει ότι οι παρεκκλίσεις που μπορούν να επιτρέψουν τα κράτη μέλη υπόκεινται σε αυστηρότατες προϋποθέσεις. Αφενός, οι εργασίες οινοποιήσεως δεν μπορούν να συντελεστούν εκτός των ορίων της καθορισμένης περιοχής χωρίς άδεια χορηγούμενη από τον αρμόδιο οργανισμό του κράτους μέλους παραγωγής, πρέπει δε να γίνονται σε εγκαταστάσεις του οινοποιού ευρισκόμενες σε άμεση γειτνίαση με την καθορισμένη περιοχή· αφετέρου, τα σταφύλια και τα γλεύκη που προορίζονται για την επεξεργασία v.q.p.r.d. και v.m.q.p.r.d. πρέπει να φυλάσσονται χωριστά από άλλα σταφύλια και γλεύκη και να μπορούν να αναγνωρίζονται εύκολα. Επιπλέον, τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα που παράγουν σταφύλια ή γλεύκη σταφυλιού ή τα μεταποιούν σε οίνο υποχρεούνται να τηρούν βιβλία εμφαίνοντα επακριβώς τις κινήσεις αυτών των προϊόντων. Τέλος, το οικείο κράτος μέλος υποχρεούται να μεριμνά για τον έλεγχο των εργασιών αυτών.
24
Τα κράτη μέλη μπορούν, επομένως, να παρεκκλίνουν από τον κανόνα των άρθρων 6, παράγραφος 2, του κανονισμού 823/87 και του προϊσχύσαντος κανονισμού 338/79, μόνον εφόσον η εξαιρετική ρύθμιση την οποία τα εν λόγω κράτη θεσπίζουν είναι σύμφωνη με τις προϋποθέσεις του κανονισμού 1698/70.
25
Ενόψει του ότι, ενώπιον του Δικαστηρίου, ο Α. Bagli Pennacchiotti αντιδιέστειλε τις εργασίες οινοποιήσεως από την απλή αποθήκευση, πρέπει να διευκρινιστεί ότι οι διατάξεις των άρθρων 6 των κανονισμών 823/87 και 338/79 και του κανονισμού 1698/70 θα στερούνταν της πρακτικής τους αποτελεσματικότητας αν ερμηνεύονταν υπό την έννοια ότι δεν περιλαμβάνουν την αποθήκευση των υπό οινοποίηση προϊόντων. Μια τέτοια ερμηνεία θα σήμαινε ελεύθερη αποθήκευση των προϊόντων εκτός των ορίων των καθορισμένων περιοχών θα καθιστούσε, επομένως, αδύνατο τον έλεγχο της γνησιότητας των συγκεκριμένων οίνων και θα αντιστρατευόταν τον επιδιωκόμενο σκοπό. Επιπλέον, μια τέτοια ερμηνεία θα αντέβαινε προς τις διατάξεις του άρθρου 3 του κανονισμού 1698/70, που διέπουν τις προϋποθέσεις αποθηκεύσεως εκτός των ορίων των καθορισμένων περιοχών παραγωγής.
26
Οι προαναφερθείσες διατάξεις πρέπει, επομένως, να ερμηνευθούν ως εφαρμοζόμενες σε όλες τις εργασίες, περιλαμβανομένης και της αποθηκεύσεως, που αφορούν τα προϊόντα υπό οινοποίηση που δεν έχουν ακόμη αποκτήσει την ιδιότητα του v.q.p.r.d. ή του v.m.q.p.r.d.
27
Επομένως, στο υποβληθέν προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι ο κανονισμός (ΕΟΚ) 823/87 του Συμβουλίου, της 16ης Μαρτίου 1987, για τη θέσπιση ειδικών διατάξεων σχετικά με τους οίνους ποιότητας που παράγονται εντός καθορισμένων περιοχών, καθώς και ο προϊσχύσας κανονισμός (ΕΟΚ) 338/79 του Συμβουλίου, της 5ης Φεβρουαρίου 1979, έχουν την έννοια ότι κάθε εργασία ή αποθήκευση που έχει ως αντικείμενο προϊόντα υπό οινοποίηση, τα οποία δεν έχουν ακόμα αποκτήσει την ιδιότητα του ν. q. ρ. r. d. ή του ν. m. q. ρ. r. d., πρέπει να πραγματοποιείται εντός της καθορισμένης ζώνης παραγωγής, τα δε κράτη μέλη μπορούν να παρεκκλίνουν από τον κανόνα αυτόν μόνον εντός των ορίων και υπό τις προϋποθέσεις των άρθρων 6, παράγραφος 2, των ίδιων κανονισμών και του κανονισμού ( ΕΟΚ) 1698/70 της Επιτροπής, της 25ης Αυγούστου 1970, περί ορισμένων παρεκκλίσεων που αφορούν την επεξεργασία οίνων ποιότητας παραγομένων εντός καθορισμένων περιοχών.
Επί των δικαστικών εξόδων
28
Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν η ιταλική κυβέρνηση, η ισπανική κυβέρνηση και η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, οι οποίες κατέθεσαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.
Για τους λόγους αυτούς
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τρίτο τμήμα),
κρίνοντας επί του ερωτήματος που του υπέβαλε με διάταξη της 21ης Σεπτεμβρίου 1988 ο pretore di Frascati, αποφαίνεται:
Ο κανονισμός ( EOK ) 823/87 του Συμβουλίου, της 16ης Μαρτίου 1987, για τη θέσπιση ειδικών διατάξεων σχετικά με τους οίνους ποιότητας που παράγονται εντός καθορισμένων περιοχών, καθώς και ο προϊσχύσας κανονισμός ( ΕΟΚ ) 338/79 του Συμβουλίου, της 5ης Φεβρουαρίου 1979, έχουν την έννοια ότι κάθε εργασία ή αποθήκευση που έχει ως αντικείμενο προϊόντα υπό οινοποίηση, τα οποία δεν έχουν ακόμα αποκτήσει την ιδιότητα του v.q.p.r.d. ή του v.m.q.p.r.d., πρέπει να πραγματοποιείται εντός της καθορισμένης ζώνης παραγωγής, τα δε κράτη μέλη μπορούν να παρεκκλίνουν από τον κανόνα αυτόν μόνον εντός των ορίων και υπό τις προϋποθέσεις των άρθρων 6, παράγραφος 2, των ίδιων κανονισμών και του κανονισμού ( ΕΟΚ ) 1698/70 της Επιτροπής, της 25ης Αυγούστου 1970, περί ορισμένων παρεκκλίσεων που αφορούν την επεξεργασία οίνων ποιότητας παραγομένων εντός καθορισμένων περιοχών.
Zuleeg
Moitinho de Almeida
Grévisse
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 27 Μαρτίου 1990.
Ο γραμματέας
J.-G. Giraud
Ο πρόεδρος του τρίτου τμήματος
Μ. Zuleeg
( *1 ) Γλώσσα διαδικασίας: η ιταλική.
Full & Egal Universal Law Academy