Διάδικοι
Σκεπτικό της απόφασης
Διατακτικό
Λέξεις κλειδιά
++++
Διαδικασία ασφαλιστικών μέτρων - Αναστολή εκτελέσεως - Προϋποθέσεις χορηγήσεως - Σοβαρή και ανεπανόρθωτη ζημία του προσφεύγοντος
(Συνθήκη ΕΟΚ, άρθρο 185 κανονισμός διαδικασίας, άρθρο 83, παράγραφος 2)
Διάδικοι
Στην υπόθεση 111/88 R,
Ελληνική Δημοκρατία, εκπροσωπούμενη από τους Σ. Ζησιμόπουλο, εμπειρογνώμονα Β' του Υπουργείου Εξωτερικών, Κ. Σαμώνη, νομική συνεργάτιδα του Υπουργείου Εξωτερικών, Φ. Σπαθόπουλο, προϊστάμενο της Διεύθυνσης Νομικών Θεμάτων ΕΟΚ του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας, Η. Λάιο, νομικό σύμβουλο του Υπουργού Γεωργίας, και Μ. Τσοτσάνη, προϊστάμενο της Διεύθυνσης Νομικών Υποθέσεων του Υπουργείου Γεωργίας, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο την Αυτού Εξοχότητα τον Πρέσβη της Ελλάδας κ. Γιαννόπουλο, 117, οδός Val-Sainte-Croix,
αιτούσα,
κατά
Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενης από τους Θ. Χριστοφόρου, μέλος της νομικής της υπηρεσίας, και T. F. Cusack, νομικό σύμβουλο της Επιτροπής, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο τον Γ. Κρεμλή, μέλος της νομικής της υπηρεσίας, κτίριο Jean Monnet, Kirchberg,
καθής,
που έχει ως αντικείμενο αίτηση αναστολής εκτελέσεως της απόφασης Ε/88/200 της Επιτροπής, της 4ης Φεβρουαρίου 1988 (1), για τροποποίηση της απόφασης 86/614/ΕΟΚ της Επιτροπής, της 16ης Δεκεμβρίου 1986, που τροποποιεί την απόφαση 85/594/ΕΟΚ της Επιτροπής, με την οποία επιτρέπεται στην Ελλάδα να λάβει ορισμένα μέτρα διασφάλισης δυνάμει του άρθρου 108, παράγραφος 3, της Συνθήκης ΕΟΚ (ΕΕ L 357, σ. 28),
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ
ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ
εκδίδει την ακόλουθη
Διάταξη
Σκεπτικό της απόφασης
1 Με δικόγραφο που κατέθεσε στη γραμματεία του Δικαστηρίου στις 7 Απριλίου 1988, η Ελληνική Δημοκρατία άσκησε, δυνάμει του άρθρου 173, πρώτη παράγραφος, της Συνθήκης ΕΟΚ, προσφυγή με την οποία ζητεί την ακύρωση της απόφασης Ε/88/200 της Επιτροπής, της 4ης Φεβρουαρίου 1988, για τροποποίηση της απόφασης 86/614/ΕΟΚ της Επιτροπής, της 16ης Δεκεμβρίου 1986, με την οποία τροποποιήθηκε η απόφαση 85/594/ΕΟΚ της Επιτροπής, που επιτρέπει στην Ελλάδα να λάβει ορισμένα μέτρα διασφάλισης δυνάμει του άρθρου 108, παράγραφος 3, της Συνθήκης ΕΟΚ (ΕΕ L 357, σ. 28).
2 Με δικόγραφο που κατέθεσε στη γραμματεία του Δικαστηρίου αυθημερόν, η προσφεύγουσα υπέβαλε, δυνάμει των άρθρων 185 και 186 της Συνθήκης ΕΟΚ και του άρθρου 83 του κανονισμού διαδικασίας, αίτηση ασφαλιστικών μέτρων, με την οποία ζητεί την αναστολή εκτελέσεως της προαναφερθείσας απόφασης της Επιτροπής, της 4ης Φεβρουαρίου 1988, μέχρι την τριακοστή ημέρα από της κοινοποιήσεως της απόφασης που θα εκδώσει το Δικαστήριο στην κύρια υπόθεση.
3 Η καθής κατέθεσε τις γραπτές παρατηρήσεις της στις 29 Απριλίου 1988. Οι διάδικοι ανέπτυξαν προφορικά τις παρατηρήσεις τους στις 2 Μαΐου 1988.
4 Πριν εξεταστεί το βάσιμο της υπό κρίση αιτήσεως ασφαλιστικών μέτρων, κρίνεται σκόπιμο να περιγραφεί συνοπτικά το πραγματικό και νομικό πλαίσιο της υποθέσεως.
5 Στην Κρήτη φύεται μια ποικιλία δένδρων, το Citrus medica, που παράγει κίτρα, ο φλοιός των οποίων χρησιμοποιείται για την παρασκευή γλυκών κουταλιού. Από το 1983 οι κρήτες καλλιεργητές των καρπών αυτών, αφού συνέπηξαν την 'Ενωση Κιτροπαραγωγών Κρήτης, άρχισαν να εξάγουν τα προϊόντα αυτά ιδίως στη γερμανική αγορά.
6 Το Μάρτιο του 1983, ένας ολλανδός παραγωγός του ίδιου προϊόντος κατάγγειλε στην Επιτροπή ότι υφίσταται τον αθέμιτο ανταγωνισμό των ελληνικών επιχειρήσεων, λόγω του ότι οι τελευταίες λαμβάνουν εξαγωγικές ενισχύσεις που ανέρχονται σε ποσοστό 32 % της τιμής fob.
7 Στις 29 Απριλίου 1987, ο εν λόγω παραγωγός και η Dutch Fruit and Vegetable Processing Industry Association υπέβαλαν στην Επιτροπή αίτηση με την οποία ζήτησαν την εφαρμογή του άρθρου 3 της προαναφερθείσας απόφασης 86/614/ΕΟΚ της Επιτροπής, της 16ης Δεκεμβρίου 1986, με σκοπό να αποκλειστεί η χορήγηση εξαγωγικών ενισχύσεων από την Ελλάδα στο συγκεκριμένο τομέα.
8 Με την προαναφερθείσα απόφαση 86/614/ΕΟΚ, η Επιτροπή τροποποίησε την απόφαση 85/594/ΕΟΚ, της 22ας Νοεμβρίου 1985, με την οποία επιτράπηκε στην Ελλάδα να λάβει ορισμένα μέτρα διασφάλισης δυνάμει του άρθρου 108, παράγραφος 3, της Συνθήκης ΕΟΚ (ΕΕ L 373, σ. 9), ένα από τα οποία ήταν η χορήγηση, μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1986, εξαγωγικών ενισχύσεων με ανώτατο όριο το 26,4 % της τιμής fob.
9 Η απόφαση 86/614/ΕΟΚ προβλέπει ότι, καταρχήν, η Ελλάδα θα εξαλείψει βαθμιαία τις εξαγωγικές ενισχύσεις, κατά τον τρόπο που προβλέπεται στο άρθρο 1, σε τέσσερα στάδια ίσης χρονικής διάρκειας που θα άρχιζαν την 1η Ιανουαρίου των ετών 1987, 1988, 1989 και 1990. Στο άρθρο 3 όμως υπάρχει η ακόλουθη επιφύλαξη:
"Στην περίπτωση που από τα στοιχεία που υποβλήθηκαν στην Επιτροπή, μετά από εξέτασή τους και διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα μέρη, αποδεικνύεται ότι η χορήγηση των εξαγωγικών ενισχύσεων σε οποιονδήποτε συγκεκριμένο τομέα προκαλεί ή απειλεί να προκαλέσει μεταβολές μείζονος σημασίας στις συνήθεις εμπορικές ροές και ότι οι μεταβολές αυτές προκαλούν ή απειλούν να προκαλέσουν σοβαρή υλική ζημία σε υφιστάμενο σε άλλα κράτη μέλη βιομηχανικό κλάδο, σε βαθμό αντίθετο προς το κοινό συμφέρον, η Επιτροπή θα τροποποιήσει την παρούσα απόφαση έτσι ώστε να μειώνεται ή να αποκλείεται κάθε ενίσχυση στον εν λόγω τομέα."
10 Η Επιτροπή, εκτιμώντας ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 3 της απόφασης 86/614/ΕΟΚ, εξέδωσε στις 4 Φεβρουαρίου 1988 την απόφαση της οποίας ζητείται η αναστολή εκτελέσεως. Η απόφαση αυτή απαγορεύει στην ελληνική κυβέρνηση να χορηγεί, από 4 Φεβρουαρίου 1988, εξαγωγικές ενισχύσεις στον τομέα της ζαχαρόπηκτης φλούδας φρούτων (κώδικας Nimexe 20.04-30).
11 Κατά το άρθρο 185 της Συνθήκης ΕΟΚ, οι προσφυγές στο Δικαστήριο δεν έχουν ανασταλτικό αποτέλεσμα. Το Δικαστήριο όμως μπορεί, αν κρίνει ότι επιβάλλεται από τις περιστάσεις, να διατάξει την αναστολή εκτελέσεως της προσβαλλόμενης πράξης.
12 Το άρθρο 83, παράγραφος 2, του κανονισμού διαδικασίας ορίζει ότι οι αιτήσεις για τη χορήγηση προσωρινού μέτρου όπως το ζητούμενο πρέπει να προσδιορίζουν τους πραγματικούς και νομικούς ισχυρισμούς που δικαιολογούν, εκ πρώτης όψεως, τη λήψη του προσωρινού μέτρου το οποίο ζητείται, καθώς και τα περιστατικά από τα οποία προκύπτει το επείγον.
13 Πρέπει πρώτον να εξεταστούν τα περιστατικά που προβάλλει η αιτούσα για να αποδείξει το επείγον, το οποίο, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, αποδεικνύεται από την επικείμενη απειλή σοβαρής και ανεπανόρθωτης ζημίας.
14 Η αιτούσα ισχυρίζεται σχετικώς, πρώτον, ότι οι κρήτες παραγωγοί κίτρων, 2 000 τον αριθμό, που έχουν συμπήξει την 'Ενωση Κιτροπαραγωγών Κρήτης, υφίστανται σοβαρή και ανεπανόρθωτη ζημία από την εφαρμογή της επίδικης απόφασης της 4ης Φεβρουαρίου 1988, η οποία τους καθιστά αδύνατο τον προγραμματισμό της παραγωγής τους και τη διάθεση των προϊόντων τους στο εμπόριο. Συγκεκριμένα, οι συμβάσεις πωλήσεως για τα προϊόντα αυτά συνάπτονται ετησίως εντός του πρώτου τριμήνου, οπότε η εν λόγω ένωση είναι αναγκασμένη να αναλαμβάνει τη χορήγηση των ενισχύσεων που καταργήθηκαν, αν επιθυμεί να εκτελέσει τις συμβάσεις που συνήψε με τους πελάτες της. Η αιτούσα υποστηρίζει περαιτέρω ότι η κατάργηση των εν λόγω ενισχύσεων επηρεάζει σοβαρά τη σταθεροποίηση του ισοζυγίου πληρωμών της Ελληνικής Δημοκρατίας, διότι οξύνει τις πληθωριστικές τάσεις. Τέλος, υπογραμμίζει ότι, αν ευδοκιμήσει η προσφυγή της στην κύρια υπόθεση σε δύο χρόνια, η μεταβατική περίοδος που της τάσσει για τη χορήγηση των ενισχύσεων η απόφαση 86/624/ΕΟΚ θα έχει λήξει την 1η Ιανουαρίου 1990, πράγμα που θα προκαλέσει ανεπανόρθωτη ζημία και στην ίδια και στους κιτροπαραγωγούς.
15 Κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, το επείγον της αιτήσεως ασφαλιστικών μέτρων κατά την έννοια του άρθρου 83, παράγραφος 2, του κανονισμού διαδικασίας εκτιμάται με γνώμονα την ανάγκη εκδόσεως προσωρινής απόφασης, ώστε να μην υποστεί σοβαρή και ανεπανόρθωτη ζημία ο διάδικος που ζητεί το προσωρινό μέτρο. Επομένως, ο διάδικος που ζητεί την αναστολή εκτελέσεως οφείλει να αποδείξει ότι, αν αναμείνει την έκβαση της δίκης επί της κύριας υποθέσεως, θα υποστεί προσωπικώς ζημία με σοβαρές και ανεπανόρθωτες συνέπειες (βλέπε ιδίως Διάταξη του προέδρου του Δικαστηρίου της 15ης Ιουνίου 1987, Βασίλειο του Βελγίου κατά Επιτροπής, 142/87 R, Συλλογή 1987, σ. 2589).
16 Σχετικά με την προϋπόθεση αυτή πρέπει να σημειωθεί ότι μόνο με τον δεύτερο από τους προβαλλόμενους ισχυρισμούς, ότι δηλαδή κινδυνεύει το ισοζύγιο πληρωμών, μπορεί να αποδειχτεί, ενδεχομένως, ότι η Ελληνική Δημοκρατία υφίσταται σοβαρή και ανεπανόρθωτη ζημία. Επομένως, μόνο το επιχείρημα αυτό πρέπει να εξεταστεί στο πλαίσιο της παρούσας διαδικασίας ασφαλιστικών μέτρων.
17 Ως προς το σημείο αυτό η Επιτροπή τόνισε ότι, σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία της Eurostat, η αξία των εξαγωγών κίτρων αντιπροσώπευε ποσοστό μόλις 0,0245 % της συνολικής αξίας των ελληνικών εξαγωγών κατά το 1986.
18 Σχετικώς πρέπει να γίνει δεκτό, όπως ορθά παρατηρεί η Επιτροπή, ότι ένα τόσο μικρό ποσοστό, κάτω του 1 % της συνολικής αξίας των ελληνικών εξαγωγών, δεν μπορεί να θεωρηθεί ικανό να προκαλέσει σοβαρή και ανεπανόρθωτη ζημία όσον αφορά τη σταθεροποίηση του ισοζυγίου πληρωμών της Ελληνικής Δημοκρατίας (βλέπε σχετικώς Διάταξη του προέδρου του Δικαστηρίου της 24ης Σεπτεμβρίου 1986, Ελληνική Δημοκρατία κατά Επιτροπής, 214/86 R, Συλλογή 1986, σ. 2631).
19 Από τα προεκτεθέντα προκύπτει ότι η αιτούσα δεν απέδειξε ότι υφίσταται σοβαρή και ανεπανόρθωτη ζημία από την απόφαση της Επιτροπής της 4ης Φεβρουαρίου 1988, δεν κατόρθωσε δηλαδή να αποδείξει περιστατικά από τα οποία θα προέκυπτε το επείγον, το οποίο αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για τη χορήγηση της αναστολής εκτελέσεως.
Διατακτικό
Για τους λόγους αυτούς
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ,
αποφαινόμενος επί προσωρινών μέτρων,
διατάσσει:
1) Απορρίπτει την αίτηση προσωρινών μέτρων.
2) Επιφυλάσσεται ως προς τα δικαστικά έξοδα.
Λουξεμβούργο, 6 Μαΐου 1988.
Full & Egal Universal Law Academy