ΔΙΆΤΑΞΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΊΟΥ
της 7ης Δεκεμβρίου 1990 ( *1 )
Στην υπόθεση C-308/90,
Advanced Nuclear Fuels GmbH, εταιρία γερμανικού δικαίου, εδρεύουσα στο Lingen (Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας), εκπροσωπούμενη από τον Dieter Sellner, δικηγόρο Βόννης, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο τον δικηγόρο Ernest Arendt, 4, avenue Marie-Thérèse,
προσφεύγουσα,
κατά
Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενης από τον Jürgen Grunwald, μέλος της νομικής υπηρεσίας, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο τον Guido Berardis' μέλος της νομικής υπηρεσίας, Centre Wagner, Kirchberg,
καθής,
που έχει ως αντικείμενο αίτηση της Επιτροπής, δυνάμει του άρθρου 83, παράγραφος 2, της Συνθήκης ΕΚΑΕ, με την οποία ζητείται να διαταχθεί η άμεση εκτέλεση της αποφάσεως 90/413/ΕΚΑΕ της Επιτροπής, της 1ης Αυγούστου 1990, σχετικά με μια διαδικασία εφαρμογής του άρθρου 83 της Συνθήκης ΕΚΑΕ ( ΕΕ L 209, σ. 27 ), και της αποφάσεως 90/465/ΕΚΑΕ, της Επιτροπής, της 20ής Αυγούστου 1990, σχετικά με τον ορισμό του συλλογικού οργάνου στο οποίο θα ανατεθεί η εκτέλεση της απόφασης 90/413/ΕΚΑΕ όσον αφορά τη διαδικασία εφαρμογής του άρθρου 83 της Συνθήκης ΕΚΑΕ ( ΕΕ L 241, σ. 14),
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ,
συγκείμενο από τους Ο. Due, Πρόεδρο, G. F. Mancini, Τ. F. O'Higgins, J. C. Moitinho de Almeida, G. C. Rodríguez Iglesias, Diez de Velasco, προέδρους τμήματος, Sir Gordon Slynn, Κ. Ν. Κακούρη, R. Joliét, F. A. Schockweiler, F. Grévisse, M. Zuleeg, P. J. G. Kapteyn, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: F. G. Jacobs
γραμματέας: J.-G. Giraud
αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα,
εκδίδει την ακόλουθη
Διάταξη
1
Με προσφυγή που κατέθεσε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου στις 6 Οκτωβρίου 1990, η εταιρία Advanced Nuclear Fuels GmbH (στο εξής: ANF-Lingen), εδρεύουσα στο Lingen, Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, ζήτησε, δυνάμει του άρθρου 146 της Συνθήκης ΕΚΑΕ, να ακυρωθεί η απόφαση 90/413/ΕΚΑΕ της Επιτροπής, της 1ης Αυγούστου 1990, σχετικά με μια διαδικασία εφαρμογής του άρθρου 83 της Συνθήκης ΕΚΑΕ ( ΕΕ L 209, σ. 27 ), και η απόφαση 90/465/ΕΚΑΕ της Επιτροπής, της 20ής Αυγούστου 1990, σχετικά με τον ορισμό του συλλογικού οργάνου στο οποίο θα ανατεθεί η εκτέλεση της απόφασης 90/413/ΕΚΑΕ όσον αφορά τη διαδικασία εφαρμογής του άρθρου 83 της Συνθήκης ΕΚΑΕ ( ΕΕ L 241, σ. 14 ).
2
Κατά το άρθρο 83, παράγραφοι 1 και 2, της Συνθήκης ΕΚΑΕ
« 1.
Σε περίπτωση παραβάσεως από πρόσωπα ή επιχειρήσεις των υποχρεώσεων που τους επιβάλλονται από το παρόν κεφάλαιο η Επιτροπή δύναται να τους επιβάλει κυρώσεις.
Οι κυρώσεις αυτές είναι κατά σειρά βαρύτητος:
α)
η προειδοποίηση·
β)
η στέρηση ειδικών πλεονεκτημάτων, όπως η οικονομική συνδρομή ή η τεχνική βοήθεια·
γ)
η θέση της επιχειρήσεως, για χρονική περίοδο κατ' ανώτατο όριο τεσσάρων μηνών, υπό τη διοίκηση προσώπου ή συλλογικού οργάνου που ορίζεται διά κοινής συμφωνίας μεταξύ της Επιτροπής και του κράτους στο οποίο υπάγεται η επιχείρηση·
δ)
η ολική ή μερική αφαίρεση αρχικών υλικών ή ειδικών σχάσιμων υλικών.
2.
Οι αποφάσεις της Επιτροπής που συνεπάγονται υποχρέωση παραδόσεως και εκδίδονται κατ' εφαρμογή της προηγουμένης παραγράφου αποτελούν τίτλο εκτελεστό. Δύνανται να εκτελούνται στις επικράτειες των κρατών μελών κατά τους όρους του άρθρου 164.
Κατά παρέκκλιση των διατάξεων του άρθρου 157, οι προσφυγές που ασκούνται ενώπιον του Δικαστηρίου κατά των αποφάσεων της Επιτροπής, διά των οποίων επιβάλλονται κυρώσεις που προβλέπονται στην προηγουμένη παράγραφο, έχουν ανασταλτικό αποτέλεσμα. Εντούτοις, το Δικαστήριο δύναται, κατόπιν αιτήσεως της Επιτροπής ή κάθε ενδιαφερομένου κράτους μέλους, να διατάξει την άμεση εκτέλεση της αποφάσεως.
Η προστασία των θιγομένων συμφερόντων πρέπει να διασφαλίζεται με κατάλληλη νομική διαδικασία. »
3
Με το υπόμνημα αντικρούσεως και με χωριστό δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου στις 7 και 15 Νοεμβρίου 1990, η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ζήτησε, δυνάμει του άρθρου 83, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο, δεύτερη πρόταση, της Συνθήκης ΕΚΑΕ, από το Δικαστήριο να διατάξει την άμεση εκτέλεση των αποφάσεων 90/413 και 90/465.
4
Με την απόφαση 90/413, η Επιτροπή έθεσε, δυνάμει του άρθρου 83, παράγραφος 1, στοιχείο γ, της Συνθήκης ΕΚΑΕ, την επιχείρηση ANF-Lingen υπό διαχείριση για τέσσερις μήνες και μόνον όσον αφορά τους τομείς που υπάγονται στον έλεγχο διασφαλίσεως που προβλέπεται στο κεφάλαιο VII του δευτέρου τίτλου της Συνθήκης ΕΚΑΕ. Με την απόφαση 90/465η Επιτροπή προέβη στον ορισμό του συλλογικού οργάνου στο οποίο θα ανατεθούν αυτά τα καθήκοντα διαχειρίσεως κατά την περίοδο από 22 Αυγούστου 1990 μέχρι 21 Δεκεμβρίου 1990.
5
Η Επιτροπή εξέδωσε τις αποφάσεις 90/413 και 90/465 αφού πληροφορήθηκε, στις 16 Μαΐου 1990, από την ANF-Lingen, ότι κατά τη διάρκεια του Μαΐου 1990η επιχείρηση αυτή είχε εξαγάγει πυρηνικά υλικά από την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας στη μητρική της εταιρία Advanced Nuclear Fuels (στο εξής: ANF-Richland), εδρεύουσα στο Richland των Ηνωμένων Πολιτειών, χωρίς να έχει δηλώσει την εξαγωγή αυτή.
6
Η εξαγωγή αυτή μπόρεσε να πραγματοποιηθεί χάρις στη συγκυρία αναμφισβήτητων πραγματικών περιστατικών που περιγράφονται στην αιτιολογία της αποφάσεως 90/413 ως εξής:
« Στις 8 Μαΐου 1990, μια “ παλέτα ” φορτώσεως με δύο κιβώτια, το καθένα από τα οποία περιείχε δύο δοχεία, μεταφέρθηκε από τη ζώνη αποθηκεύσεως στον θάλαμο εισαγωγής υλικών στο εργοστάσιο για να αφαιρεθεί εκεί το δοχείο που περιείχε τα δισκία του εμπλουτισμένου κατά 3,30 ο/ο ουρανίου.
Μετά την ενέργεια αυτή, η “ παλέτα ” φορτώσεως με τα δύο κιβώτια της τοποθετήθηκε κατά λάθος στο ύπαιθρο, κοντά στη ζώνη αποθηκεύσεως των κενών “ κιβωτίων ”, όπου και ξεχάστηκε. Τα δύο κιβώτια αυτής της “ παλέτας ” δεν περιείχαν συνεπώς περισσότερα από τρία δοχεία: ένα με 49,84 kg οξειδίου του ουρανίου ( UO2 ) εμπλουτισμένου κατά 2,70 ο/ο και τα δύο άλλα, των 49,86 kg και 47,29 kg αντίστοιχα, με ουράνιο εμπλουτισμένο κατά 3,95 o/ο.
Το πρωί της 11ης Μαΐου 1990, κατά την προετοιμασία αποστολής 72 κενών κιβωτίων προς την επιχείρηση ANF Richland, η εν λόγω “ παλέτα ” φορτώθηκε κατά λάθος από άλλον επιστάτη πάνω σε φορτηγό που ανήκε σε εταιρία συνήθων μεταφορών.
Ο επιστάτης που είχε αναλάβει τον χειρισμό αυτό διαπίστωσε ότι τα κιβώτια της εν λόγω “ παλέτας ” έφεραν την προβλεπόμενη από το εθνικό δίκαιο ετικέτα που δηλώνει την παρουσία ραδιενεργών υλικών. Πιστεύοντας ότι, λόγω της παρουσίας τους στη ζώνη αυτή, τα κιβώτια ήταν κενά και προορίζονταν για αποστολή, αφαίρεσε την ετικέτα, αντικαθιστώντας την με ετικέτες που δήλωναν ότι τα κιβώτια ήταν κενά. Την ίδια ημέρα και ώρα 19.00 το φορτηγό εκφορτώθηκε στο αεροδρόμιο του Λουξεμβούργου Findel και το φορτίο συσκευάστηκε για να μεταφερθεί αεροπορικώς.
Στις 12 Μαΐου 1990, τα κιβώτια μεταφέρθηκαν με αεροσκάφος cargo στο Seattle ( ΗΠΑ ), όπου έφτασαν στις 21.10 τοπική ώρα.
Στις 14 Μαΐου 1990, τα κιβώτια μεταφέρθηκαν οδικώς στην επιχείρηση ANF Richland όπου έφτασαν στις 15 Μαΐου 1990.
Η ANF-Lingen ειδοποιήθηκε αυθημερόν από την ANF Richland, η οποία, έχοντας προβεί σε δοσιμετρικό έλεγχο ρουτίνας, διαπίστωσε την παρουσία πυρηνικών υλικών στα δύο ως κενά υποτιθέμενα κιβώτια. Ο έλεγχος των σφραγίδων που έγινε πάραυτα έδειξε ότι δεν ήταν δυνατόν να έχει αφαιρεθεί υλικό από τα τρία εν λόγω δοχεία.
Στις 16 Μαΐου 1990, η ANF-Lingen πληροφόρησε τη διεύθυνση “Έλεγχος ασφάλειας ” της Επιτροπής για τα γεγονότα αυτά.
Στις 17 Μαΐου 1990, η ANF Lingen πληροφόρησε επίσης σχετικά το γραφείο εφοδιασμού της ΕΚΑΕ. »
7
Κατά την άποψη των διαδίκων ουδέποτε υπήρξε, ούτε κατά τη διάρκεια της μεταφοράς, ραδιολογικός κίνδυνος για το προσωπικό της εκμεταλλεύσεως ή το περιβάλλον.
8
Στο άρθρο 1 της αποφάσεως 90/413η Επιτροπή αναφέρει ότι η προσφεύγουσα « παραβίασε το άρθρο 79 της Συνθήκης ΕΚΑΕ, όπως προσδιορίζεται από τα άρθρα 10, 11 και 24 του κανονισμού ΕΚΑΕ αριθ. 3227/76 της Επιτροπής, της 19ης Οκτωβρίου 1976, περί εφαρμογής των διατάξεων για τον έλεγχο διασφαλίσεως της ΕΚΑΕ ( ΕΕ ειδ. έκδ. 012/01, σ. 148), καθώς και από τον κωδικό 3.1.2 της αποφάσεως της Επιτροπής της 5ης Ιουνίου 1985 για τις ειδικές διατάξεις ελέγχου, διότι: α ) παράλειψε να γνωστοποιήσει εκ των προτέρων την εξαγωγή· β ) δεν τήρησε τους κανόνες καταγραφής των μεταβολών των αποθεμάτων· γ ) δεν τήρησε τους κανόνες συντάξεως των καταστάσεων δραστηριότητας σχετικά με τις μεταβολές ποσότητας και τις μεταβολές της συνθέσεως των πυρηνικών υλικών ». Κατόπιν της διαπιστώσεως αυτής η Επιτροπή διέταξε, δυνάμει του άρθρου 83 της Συνθήκης ΕΚΑΕ, ως κύρωση τη θέση της επιχειρήσεως υπό τη διαχείριση προσώπου ή συλλογικού οργάνου οριζομένου από τις αρμόδιες αρχές.
9
Προς αιτιολόγηση του αιτήματος της να διαταχθεί η άμεση εκτέλεση των αποφάσεων 90/413 και 90/465, η Επιτροπή ισχυρίζεται ότι πρέπει να παρεμποδιστεί η επανάληψη εξαγωγής πυρηνικού υλικού που δεν έχει δηλωθεί, λαμβανομένου μάλιστα υπόψη ότι η προσφεύγουσα αναθέτει συχνά τη μεταφορά κιβωτίων και του ότι σκοπεύει να την εξακολουθήσει στο μέλλον. Η Επιτροπή ισχυρίζεται, περαιτέρω, ότι η ανάθεση της διαχειρίσεως της προσφεύγουσας σε τρίτους, από 21 Αυγούστου 1990 μέχρι 21 Δεκεμβρίου 1990, είναι αναγκαία, ώστε, με τη σύμπραξη των προσώπων στα οποία η Επιτροπή θα αναθέσει τη διαχείριση, να οργανωθεί σύστημα ελέγχου με υπολογιστές, από την πρακτική εφαρμογή του οποίου θα προκύψουν εμπειρίες αποφασιστικής σημασίας για την έκθεση αξιολογήσεως που πρέπει τα πρόσωπα αυτά να παρουσιάσουν το αργότερο οκτώ ημέρες μετά το τέλος της αποστολής τους, κατά το άρθρο 3, παράγραφος 3, της αποφάσεως 90/413.
10
Η προσφεύγουσα διευκρινίζει ότι δεν ενημέρωσε μόνο την Επιτροπή και τον Οργανισμό Εφοδιασμού Ευρατόμ, αλλά και το ολλανδικό Υπουργείο Περιβάλλοντος σχετικά με τη μη δηλωθείσα εξαγωγή πυρηνικού υλικού. Οι εκπρόσωποι του Υπουργείου αυτού, αφού επισκέφθηκαν τις εγκαταστάσεις της επιχειρήσεως στο Lingen, στις 29 Μαΐου 1990, διέταξαν να συμπληρωθούν οι διατάξεις περί ασφαλείας που διέπουν την εκμετάλλευση της εγκαταστάσεως της στο Lingen. Η προσφεύγουσα όχι μόνο ανταποκρίθηκε αμελλητί στην εντολή αυτή, αλλά, επιπλέον, έλαβε και πρόσθετα μέτρα, που είχαν ως σκοπό να αποτρέψουν την επανάληψη εξαγωγής όπως εκείνη που έδωσε αφορμή για τις αποφάσεις 90/413 και 90/465. Αποφάσισε να επιθέτει στα κενά κιβώτια την ετικέτα « κενό » πριν αυτά εισαχθούν σε δοχεία μεταφοράς και να διενεργεί μέτρηση της δόσεως σε κάθε φόρτωση των κενών δοχείων μεταφοράς. Η προσφεύγουσα ισχυρίζεται, εξάλλου, ότι η οργάνωση και εφαρμογή συστήματος ελέγχου βάσει υπολογιστών σε συνεργασία με την Επιτροπή δεν έχει τη σημασία που της προσδίδει η Επιτροπή. Το σύστημα αυτό έχει οργανωθεί και λειτουργεί ήδη από τον Οκτώβριο του 1990. Ενόψει του γεγονότος αυτού, η Επιτροπή μπόρεσε, για παράδειγμα, κατά το άρθρο 81 της Συνθήκης ΕΚΑΕ να στείλει επιθεωρητές στο έδαφος των κρατών μελών για να διενεργήσουν ελέγχους, αντί να επιβάλει την κύρωση της θέσεως της επιχειρήσεως υπό διαχείριση.
11
Τέλος, η προσφεύγουσα αναφέρει, ωστόσο, ότι δεν αντιτάσσεται στην εξακολούθηση της εκτελέσεως της επιβληθείσας ποινής μέχρι λήξεως του τετραμήνου. Για τους λόγους αυτούς, δεν είναι ανάγκη να διαταχθεί από το Δικαστήριο η άμεση εκτέλεση των αποφάσεων 90/413 και 90/465.
12
Καταρχάς πρέπει να παρατηρηθεί ότι οι διάδικοι συνομολογούν κατά βάση τα πραγματικά περιστατικά, όπως αυτά εκτίθενται στην αιτιολογία της αποφάσεως 90/413.
13
Περαιτέρω, από τη δικογραφία προκύπτει ότι η προσφεύγουσα απασχολεί από το 1979 περίπου 200 μισθωτούς και έχει έκτοτε παραλάβει περισσότερες από 350 παρτίδες ουρανίου από την εταιρία ANF-Richland, στην οποία επέστρεφε εκάστοτε τα κενά κιβώτια. Κατά τις μεταφορές αυτές δεν διαπράχθηκε σφάλμα του είδους που προσάπτεται στην προσφεύγουσα με την απόφαση 90/413.
14
Πρέπει όμως να γίνει δεκτό ότι τρίτοι είχαν επισημάνει στην προσφεύγουσα τη μη δηλωθείσα εξαγωγή, χωρίς αυτή να έχει πληροφορηθεί εν τω μεταξύ ότι πυρηνικά υλικά είχαν εξαχθεί από τις εγκαταστάσεις της και ότι τα ραδιενεργά αυτά υλικά βρίσκονταν σε κιβώτια που εσφαλμένα έφεραν την ετικέτα « κενά » και είχαν μεταφερθεί από την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας στις Ηνωμένες Πολιτείες, κατά παράβαση των μέτρων ασφαλείας που εφαρμόζονται επί των μεταφορών ραδιενεργών υλικών.
15
Ενόψει των διαπιστώσεων αυτών αναγνωρίζεται η ανάγκη, την οποία ούτε προσφεύγουσα αμφισβητεί, να συμπληρωθούν καταλλήλως τα μέτρα ελέγχου της ασφαλείας της εκμεταλλεύσεως της εγκαταστάσεως στο Lingen, προκειμένου να αποφευχθεί επανάληψη μη δηλουμένων εξαγωγών πυρηνικών υλικών, ιδίως προς την εταιρία ANF-Richland.
16
Ενόψει του ότι η ANF-Lingen αναγνώρισε την ανάγκη αυτή, αποφασίζοντας η ίδια τη λήψη προσθέτων μέτρων ελέγχου, και δεν αντιτάσσεται στην εξακολούθηση της διαχειρίσεως της επιχειρήσεως από τρίτους επί τετράμηνο, πρέπει να διαταχθεί η άμεση εκτέλεση των αποφάσεων 90/413 και 90/465 μέχρι λήξεως του τετραμήνου.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
διατάσσει:
1)
Την άμεση εκτέλεση της αποφάσεως 90/413/ΕΚΑΕ της Επιτροπής, της 1ης Αυγούστου 1990, σχετικά με μια διαδικασία εφαρμογής του άρθρου 83 της Συνθήκης ΕΚΑΕ, και της αποφάσεως 90/465 της Επιτροπής, της 20ής Αυγούστου 1990, σχετικά με τον ορισμό του συλλογικού οργάνου στο οποίο θα ανατεθεί η εκτέλεση της αποφάσεως 90/413/ΕΚΑΕ, σχετικά με μια διαδικασία εφαρμογής του άρθρου 83 της Συνθήκης ΕΚΑΕ.
2)
Επιφυλάσσεται ως προς τα δικαστικά έξοδα.
Λουμεμβούργο, 7 Δεκεμβρίου 1990.
Ο Γραμματέας
J.-G. Giraud
Ο Πρόεδρος
Ο. Due
( *1 ) Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.
Full & Egal Universal Law Academy