ΠΡΟΤΆΣΕΙΣ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΫ ΕΙΣΑΓΓΕΛΈΑ
CLAUS GULMANN
της 15ης Σεπτεμβρίου 1992 ( *1 )
Κύριε Πρόεδρε,
Κύριοι δικαστές,
1.
Η υπόθεση αυτή αφορά την κατάταξη εκχυλίσματος κραταίγου στο Κοινό Δασμολόγιο. Την υπόθεση παρέπεμψε στο Δικαστήριο το Bundesfinanzhof το οποίο ζητεί ερμηνεία του Κοινού Δασμολογίου προκειμένου να αποφανθεί αν το επίμαχο προϊόν πρέπει να καταταγεί στην κλάση 30.04, η οποία περιλαμβάνει τα φάρμακα ή, σε περίπτωση αρνητικής απαντήσεως, στην κλάση 22.08, η οποία περιλαμβάνει τα οινοπνευματώδη ποτά ( 1 ).
2.
Η Bioforce GmbH, προσφεύγουσα της κύριας δίκης, βάλλει κατά της δεσμευτικής δασμολογικής γνωματεύσεως που εξέδωσε η καθής της κύριας δίκης, η Oberfinanzdirektion München, σχετικά με το προϊόν «σταγόνες κραταίγου», το οποίο είναι εκχύλισμα κραταίγου με προσθήκη αλκοόλης (45,9 % vol.) και το οποίο η Bioforce GmbH εισάγει από την Ελβετία. Το προϊόν παρουσιάζεται ως κατάλληλο να χρησιμοποιηθεί «για τη φροντίδα της καρδιάς και για τη βελτίωση της κυκλοφορίας του αίματος στην καρδιά (...) ενίσχυση της δραστηριότητας του καρδιακού μυός, με σκοπό την καλύτερη τροφοδότηση της στεφανιαίας». Οι γερμανικές τελωνειακές αρχές αρνήθηκαν να κατατάξουν το προϊόν αυτό στην κλάση 30.04 και το κατέταξαν στην κλάση 22.08.
Ερμηνεία της κλάσεως 30.04 του Κοινού Δασμολογίου
3.
Το πρώτο ερώτημα αφορά την ερμηνεία της κλάσεως 30.04 με σκοπό την κατάταξη του ανωτέρω περιγραφέντος προϊόντος.
Η έννοια των «φαρμάκων πον είναι παρασκευασμένα για θεραπευτικούς ή προφυλακτικούς σκοπούς»
4.
Το κεφάλαιο 30 του Κοινού Δασμολογίου περιλαμβάνει τα φαρμακευτικά προϊόντα. Οι κλάσεις 30.03 και 30.04 αφορούν τα «φάρμακα που είναι παρασκευασμένα για θεραπευτικούς ή προφυλακτικούς σκοπούς». Η διάκριση μεταξύ των δύο κλάσεων δεν είναι σημαντική στην παρούσα υπόθεση και είναι σαφές ότι ενδιαφέρει η ερμηνεία της κλάσεως 30.04. Η κλάση αυτή περιλαμβάνει τα
«φάρμακα (...) που αποτελούνται από προϊόντα αναμειγμένα ή μη αναμειγμένα, παρασκευασμένα για θεραπευτικούς ή προφυλακτικούς σκοπούς, που παρουσιάζονται με μορφή δόσεων ή είναι συσκευασμένα για τη λιανική πώληση».
Από το σημείο 1, στοιχείο α', των εισαγωγικών σημειώσεων του κεφαλαίου 30 προκύπτει ότι το κεφάλαιο αυτό δεν περιλαμβάνει τα
«διαιτητικά τρόφιμα, εμπλουτισμένα τρόφιμα, τρόφιμα για διαβητικούς, συμπληρωματικά τρόφιμα, τονωτικά ποτά και μεταλλικά νερά».
Τα προϊόντα αυτά εμπίπτουν σε άλλες δασμολογικές κλάσεις οι οποίες περιέχουν περιγραφή που αντιστοιχεί στις αντικειμενικές τους ιδιότητες. Για παράδειγμα, τα οινοπνευματώδη ποτά με τα οποία επιδιώκεται η διατήρηση της υγείας και ευεξίας του οργανισμού εμπίπτουν, σύμφωνα με το σημείο 14 των επεξηγηματικών σημειώσεων του εναρμονισμένου συστήματος ( 2 ), στην κλάση 22.08.
Η διάκριση αυτή μεταξύ των φαρμάκων και των παρασκευασμάτων που αποσκοπούν στη διατήρηση της υγείας του οργανισμού οριοθετεί το πεδίο εφαρμογής του κεφαλαίου 30 σε σχέση με τις άλλες κλάσεις του Κοινού Δασμολογίου. Η διάκριση αυτή αρκεί για να καταδείξει ότι ο όρος «φάρμακο» υπό την έννοια του Κοινού Δασμολογίου καλύπτει μόνο τα παρασκευάσματα που χρησιμοποιούνται για την πρόληψη ή τη θεραπεία συγκεκριμένης ασθενείας, ενώ ο όρος αυτός δεν καλύπτει τα παρασκευάσματα τα οποία, επειδή αποσκοπούν στη διατήρηση της υγείας του οργανισμού γενικώς, μπορούν να χρησιμοποιούνται π;ολύ ευρύτερα και επομένως δεν έχουν σαφώς ορισμένα αποτελέσματα.
Το εν λόγω περιεχόμενο του όρου «φάρμακο» κατά την έννοια του Κοινού Δασμολογίου επιβεβαιώνεται επίσης από το ίδιο το γράμμα της κλάσεως 30.04. Η χρησιμοποίηση των όρων «προφυλακτικός» και «θεραπευτικός» προϋποθέτει κατ' ανάγκη ότι η προφυλακτική ή θεραπευτική δράση είναι σαφώς καθορισμένη και συγκεκριμένα ότι η δράση αυτή αφορά ορισμένη ασθένεια. Δεν μπορεί ευλόγως να γίνει λόγος για προληπτική ή θεραπευτική δράση παρασκευάσματος παρά μόνον εφόσον η επίμαχη ασθένεια είναι σαφώς ορισμένη.
Κατά συνέπεια, για να διαπιστωθεί αν ένα παρασκεύασμα εμπίπτει στην κατηγορία του «φαρμάκου» κατά την έννοια του Κοινού Δασμολογίου, πρέπει να καθοριστεί αν, σύμφωνα με τις διαθέσιμες επιστημονικές γνώσεις, είναι σαφώς αποδεδειγμένο ότι το παρασκεύασμα προορίζεται για προληπτική ή θεραπευτική χρήση, ήτοι αν η ασθένεια την οποία αφορά το εν λόγω παρασκεύασμα είναι σαφώς ορισμένη και αν η προληπτική ή θεραπευτική δράση του παρασκευάσματος αφορά ειδικά την επίμαχη ασθένεια.
Σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου ( 3 ), το αποφασιστικό κριτήριο (για τη δασμολογική κατάταξη) είναι αυτό που συνίσταται στην εξέταση των αντικειμενικών χαρακτηριστικών του επιμάχου προϊόντος. Η λύση αυτή, αφενός μεν, εξυπηρετεί την ασφάλεια δικαίου, αφετέρου δε, διευκολύνει τους τελωνειακούς ελέγχους, πράγμα το οποίο επιτρέπει επίσης στη διοίκηση να περιορίζει τον χρόνο διενεργείας των ελέγχων καθώς και τις σχετικές δαπάνες.
Η σημασία της παρουσιάσεως του προϊόντος
5.
Η Bioforce GmbH και η Επιτροπή συμφωνούν ως προς το γεγονός ότι, λόγω της μορφής και της συσκευασίας του (περίβλημα, περιγραφή, δοσολογία, δοχείο, κ.λπ.), το επίμαχο προϊόν παρουσιάζεται ως φάρμακο.
Από το ίδιο το γράμμα της κλάσεως 30.04 προκύπτει ότι το οικείο προϊόν πρέπει να παρουσιάζεται με μορφή δόσεων ή να είναι συσκευασμένο για τη λιανική πώληση. Σύμφωνα με το σημείο 1, στοιχείο β', των επεξηγηματικών σημειώσεων του εναρμονισμένου συστήματος όσον αφορά την κλάση 30.04, η κλάση αυτή περιλαμβάνει τα φάρμακα τα οποία, όπως προκύπτει σαφώς από τη συσκευασία τους και κυρίως από την ύπαρξη ειδικών ενδείξεων ως προς τις ιδιότητες του προϊόντος, προορίζονται, χωρίς περαιτέρω συσκευασία, για απευθείας πώληση στον χρήστη.
Επομένως, η κατάταξη ενός προϊόντος στην κλάση 30.04 μπορεί να εξαρτάται από την παρουσίαση του, σύμφωνα με τους κανόνες που αφορούν τη λιανική πώληση, αλλά είναι σαφές ότι η παρουσίαση ενός προϊόντος δεν αρκεί αφεαυτής για να θεωρηθεί το προϊόν αυτό ως φάρμακο. Το να θεωρηθεί η παρουσίαση ενός προϊόντος ως αποφασιστικό κριτήριο για τη δασμολογική του κατάταξη θα κατέληγε ενδεχομένως στο να αρκεί η ειδική παρουσίαση του προϊόντος για την κατάταξη του σε μια δασμολογική κλάση, ακόμη και αν τα αντικειμενικά χαρακτηριστικά του δεν αντιστοιχούν στα κριτήρια της κρίσιμης δασμολογικής κλάσεως. Το αποτέλεσμα αυτό θα αντέκειτο προς την αρχή της ασφαλείας δικαίου και θα συνεπήγετο ενδεχομένως αυθαίρετη διάκριση.
Το επιχείρημα κατά το οποίο το προϊόν «σταγόνες κραταίγου» καλύπτεται από τη γερμανική νομοθεσία περί φαρμάκων και εγκρίνεται από το Bundesgesundheitsamt
6.
Η Bioforce GmbH ισχυρίζεται ότι πρέπει να θεωρηθεί αποφασιστικής σημασίας το γεγονός ότι το προϊόν «σταγόνες κραταίγου» αναγνωρίζεται ως φάρμακο από τη γερμανική νομοθεσία περί φαρμάκων.
7.
Συντρέχουν πολλοί επιτακτικοί λόγοι απορρίψεως του επιχειρήματος αυτού. Τούτο επιβάλλουν καταρχάς οι γενικές αιτιολογικές σκέψεις του κεφαλαίου 30 των επεξηγηματικών σημειώσεων της Συνδυασμένης Ονοματολογίας, οι οποίες ορίζουν τα εξής:
«Για την κατάταξη στο κεφάλαιο αυτό, δεν έχει καθοριστική σημασία η περιγραφή ενός προϊόντος ως φαρμάκου στην κοινοτική νομοθεσία, (...) στην εθνική νομοθεσία των κρατών μελών ή σε οποιοδήποτε συνταγολόγιο».
Ορθώς άλλωστε η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι η έννοια του φαρμάκου που κατοχυρώνει η οδηγία 65/65/ΕΟΚ του Συμβουλίου, περί της προσεγγίσεως των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων σχετικά με τα φαρμακευτικά ιδιοσκευάσματα ( 4 ), διαφέρει από την έννοια του φαρμάκου που υπάρχει στο Κοινό Δασμολόγιο, λόγω του ότι, για την προστασία της δημόσιας υγείας, η οδηγία υποβάλλει σχετικώς ευρεία κατηγορία προϊόντων στο σύστημα ελέγχων που θεσπίζει η περί φαρμάκων νομοθεσία. Επομένως, η οδηγία αυτή καλύπτει και τα προϊόντα τα οποία, λόγω της ονομασίας τους, παρουσιάζονται ως φάρμακα· όπως όμως ανέφερα, η ονομασία των προϊόντων δεν είναι χαρακτηριστικό το οποίο μπορεί αφεαυτού να χρησιμεύσει ως αποφασιστικό κριτήριο για τη δασμολογική κατάταξη. Όπως έκρινε το Δικαστήριο με την απόφαση Van Bennekom ( 5 ), με την οδηγία επιχειρείται η προστασία των καταναλωτών όχι μόνο από τα επιβλαβή ή τοξικά φάρμακα, αλλά και από τα διάφορα προϊόντα που χρησιμοποιούνται αντί για τα ενδεδειγμένα φάρμακα. Τουναντίον, η κλάση 30.04 του Κοινού Δασμολογίου καλύπτει μόνο τα προϊόντα τα οποία προορίζονται πράγματι για θεραπευτική ή προληπτική χρήση.
Θα αντέκειτο προς την αρχή της ασφαλείας δικαίου, η οποία συνεπάγεται δασμολογική κατάταξη βάσει των αντικειμενικών ιδιοτήτων του προϊόντος, η εξάρτηση της κατατάξεως αυτής από τους λόγους για τους οποίους ava προϊόν χαρακτηρίζεται ως φάρμακο από την κρίσιμη εθνική νομοθεσία. Η οδηγία 65/65/ΕΟΚ παρέχει στις εθνικές αρχές ορισμένο περιθώριο εκτιμήσεως για τον καθορισμό των προϊόντων που θα καλυφθούν από την εσωτερική ρύθμιση, είναι δε δυνατόν το ίδιο προϊόν να θεωρηθεί ως φάρμακο σε ένα κράτος μέλος και να μη θεωρηθεί σε άλλο. Τούτο θα είχε ενδεχομένως ως συνέπεια διαφορές στη δασμολογική κατάταξη των προϊόντων, ανάλογα με το αν ένα προϊόν αναγνωρίζεται ή όχι ως φάρμακο, στα διάφορα κράτη μέλη.
Η υποτιθέμενη διάκριση εις βάρος των φυτοθεραπευτικών προϊόντων
8.
Η Bioforce GmbH ισχυρίζεται ότι η κατάταξη του προϊόντος «σταγόνες κραταίγου» εκτός της κλάσεως 30.04 θα συνιστούσε παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως, διότι η κατάταξη αυτή θα προκαλούσε διάκριση εις βάρος των φυτοθεραπευτικών προϊόντων σε σχέση με τα συνθετικά προϊόντα (χημικά παρασκευάσματα).
Πρέπει να υπογραμμιστεί στο σημείο αυτό ότι δεν απόκειται στο Δικαστήριο να αποφανθεί εν προκειμένω ως προς το αν τα φυτοθεραπευτικά προϊόντα μπορούν να θεωρηθούν ως φάρμακα κατά την έννοια του Κοινού Δασμολογίου, αλλά μόνο να κρίνει αν, βάσει των διαθεσίμων γνώσεων, οι αντικειμενικές ιδιότητες του προϊόντος «σταγόνες κραταίγου» είναι ικανές να επιβάλλουν την κατάταξη του στην κλάση 30.04. Για την κατάταξη στην κλάση αυτή δεν είναι καθοριστικό το αν ένα προϊόν παρασκευάζεται από την τάδε ή τη δείνα ουσία. Τα αποφασιστικά κριτήρια είναι τα αποτελέσματα του προϊόντος όσον αφορά τη θεραπεία της ασθενείας. Ένα φάρμακο το οποίο παρασκευάζεται από φυτά θα πρέπει να καταταγεί στην κλάση 30.04, όπως και ένα φάρμακο συνθετικό που χρησιμοποιείται για πρόληψη ή για θεραπεία.
Για τον λόγο αυτό στερείται βάσεως το επιχείρημα της Bioforce GmbH ότι η κατάταξη του προϊόντος «σταγόνες κραταίγου» σε δασμολογική κλάση διαφορετική από την κλάση 30.04 θα σήμαινε παράνομη διάκριση.
Το ζήτημα αν το προϊόν «σταγόνες κραταίγου» είναι φάρμακο κατά την έννοια της κλάσεως 30.04
9.
Από τις διαθέσιμες γνώσεις προκύπτει ότι το προϊόν «σταγόνες κραταίγου» χρησιμοποιείται κυρίως στις περιπτώσεις εκφυλιστικών καρδιακών διαταραχών της εποχής μας και κυρίως στις καταστάσεις που δεν μπορούν να θεωρηθούν ως πραγματικές ασθένειες, αλλά στις οποίες υπάρχει μείωση της ικανότητας της καρδιάς οφειλομένη στην ηλικία. Συνεπώς, το προϊόν αυτό φαίνεται να προορίζεται για τις καρδιακές και κυκλοφοριακές λειτουργίες. Τούτο προκύπτει και από την περιγραφή της δράσεως του προϊόντος η οποία έγκειται στη φροντίδα της καρδιάς, στη βελτίωση της κυκλοφορίας του αίματος στο όργανο αυτό και στην ενίσχυση της δραστηριότητας του καρδιακού μυός, με σκοπό τη βελτίωση της λειτουργίας της στεφανιαίας. Οι επεξηγήσεις αυτές αποσκοπούν στο να δείξουν ότι το προϊόν ασκεί συνολικώς ευεργετική επίδραση στη γενική κατάσταση της υγείας, ειδικώς δε στην καρδιακή και κυκλοφοριακή λειτουργία, σε καταστάσεις που δεν μπορούν να θεωρηθούν ως ασθένειες σαφώς καθορισμένες, αλλά μάλλον ως ένδειξη γενικού εκφυλισμού των λειτουργιών αυτών, λόγω, μεταξύ άλλων, της ηλικίας.
Επομένως, μπορεί να λεχθεί ότι το προϊόν «σταγόνες κραταίγου» είναι ευρείας χρήσεως, πράγμα το οποίο χαρακτηρίζει την «ελαφρά» φυτοθεραπεία στην οποία εμπίπτουν οι σταγόνες κραταίγου. Δεν μπορεί να θεωρηθεί αποδεδειγμένο ότι το προϊόν προορίζεται για συγκεκριμένη ασθένεια και, επιπλέον, η δράση του προϊόντος δεν είναι αρκούντως ειδική. Κατά συνέπεια, το προϊόν δεν μπορεί να χαρακτηρισθεί ως φάρμακο προοριζόμενο για την προληπτική ή θεραπευτική φροντίδα συγκεκριμένης ασθενείας.
Επομένως, εφόσον τα αντικειμενικά χαρακτηριστικά των «σταγόνων κραταίγου» δεν αντιστοιχούν στα κριτήρια της κλάσεως 30.04, το παρασκεύασμα αυτό δεν μπορεί να καταταγεί στην εν λόγω κλάση.
Ερμηνεία της κλάσεως 22.08 του Κοινού Δασμολογίου
10.
Με το δεύτερο ερώτημα το Bundesfinanzhof ερωτά αν, στην περίπτωση που το προϊόν «σταγόνες κραταίγου» δεν εμπίπτει στην κλάση 30.04, πρέπει να καταταγεί στη διάκριση 22.08.90.59.
11.
Η κλάση 22.08 του Κοινού Δασμολογίου καλύπτει τα ακόλουθα προϊόντα:
«αιθυλική αλκοόλη μη μετουσιωμένη, με κατ' όγκο αλκοολικό τίτλο λιγότερο του 80 % vol. Αποστάγματα, λικέρ και άλλα οινοπνευματώδη ποτά. Σύνθετα αλκοολούχα παρασκευάσματα των τύπων που χρησιμοποιούνται για την παρασκευή ποτών».
Η διάκριση 22.08.90.59 καλύπτει
«τα άλλα οινοπνευματώδη ποτά, που παρουσιάζονται σε δοχεία με περιεχόμενο που δεν υπερβαίνει τα 2 λίτρα».
Με την απόφαση της 26ης Μαρτίου 1981, 114/80, Ritter ( 6 ), το Δικαστήριο έκρινε ότι ως ποτά κατά την έννοια του Κοινού Δασμολογίου νοούνται
«όλα τα υγρά, τα οποία είναι κατάλληλα και προορίζονται για κατανάλωση, ανεξάρτητα από τη λαμβανόμενη ποσότητα ή τους ειδικότερους σκοπούς που είναι δυνατό να εξυπηρετούν τα διάφορα είδη των καταναλώσιμων υγρών».
Με την απόφαση αυτή το Δικαστήριο διευκρίνισε ότι το περιεχόμενο της έννοιας αυτής πρέπει να προσδιοριστεί βάσει αντικειμενικών κριτηρίων, δεκτικών ελέγχου, και επομένως δεν μπορεί να εξαρτάται από καθαρά υποκειμενικούς και μεταβλητούς παράγοντες, όπως από τον τρόπο ή τον σκοπό λήψεως ενός προϊόντος. Κατά συνέπεια, δεν μπορεί να θεωρηθεί σημαντικό το γεγονός ότι το προϊόν «σταγόνες κραταίγου» προορίζεται να καταναλωθεί υπό μορφή σταγόνων, ούτε το γεγονός ότι το προϊόν καταναλώνεται λόγω της ευεργετικής επιδράσεως του επί του οργανισμού. Το τελευταίο αυτό στοιχείο προκύπτει άλλωστε και από τις επεξηγηματικές σημειώσεις του εναρμονισμένου συστήματος. Σύμφωνα με το σημείο 14 των σημειώσεων αυτών, η κλάση 22.08 περιλαμβάνει
«τα οινοπνευματώδη ποτά, που αναφέρονται μερικές φορές υπό την επωνυμία των διαιτητικών συμπληρωμάτων, με τα οποία επιδιώκεται η διατήρηση της καλής υγείας του οργανισμού».
12.
Η προσφεύγουσα της κύριας δίκης ισχυρίστηκε ότι το προϊόν «σταγόνες κραταίγου» δεν εμπίπτει στην κλάση 22.08, δεδομένου ότι η αλκοόλη που περιέχεται στο παρασκεύασμα δεν είναι χαρακτηριστικό του προϊόντος, αλλά αποτελεί απλώς βοηθητική ουσία, διαλυτικό, συντηρητικό και ενισχυτικό της δράσεως του.
Το επιχείρημα αυτό δεν μπορεί να θεωρηθεί πειστικό. Όπως ανέφερα, μόνο τα αντικειμενικά χαρακτηριστικά του προϊόντος πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για τη δασμολογική κατάταξη. Ανεξάρτητα από τη λειτουργία της αλκοόλης και από το αν η αλκοόλη είναι ή όχι το χαρακτηριστικό του προϊόντος, είναι σαφές ότι ο κατ' όγκο αλκοολικός τίτλος του προϊόντος αυτού είναι 45,9 % vol. Δεν μπορεί επομένως να καταταγεί στις δασμολογικές κλάσεις του κεφαλαίου 22 οι οποίες καλύπτουν τα μη αλκοολούχα ποτά. Από το σημείο 1, στοιχείο δ', των εισαγωγικών σημειώσεων του κεφαλαίου 13 του Κοινού Δασμολογίου περί των φυτικών εκχυλισμάτων, προκύπτει ότι η περιεκτικότητα του παρασκευάσματος σε αλκοόλη αποκλείει την κατάταξη του στην κλάση 13.02.
13.
Επομένως, τα αντικειμενικά χαρακτηριστικά του παρασκευάσματος δικαιολογούν την κατάταξη του στη δασμολογική κλάση 22.08 εφόσον πρόκειται για αλκοολούχο υγρό κατάλληλο προς πόση και προοριζόμενο για τη χρήση αυτή. Ακριβέστερα, το παρασκεύασμα πρέπει να καταταγεί στην κλάση 22.08.90.59 — «άλλα οινοπνευματώδη ποτά, που παρουσιάζονται σε δοχεία με περιεχόμενο που δεν υπερβαίνει τα 2 λίτρα».
Πρόΐαση
14.
Κατά συνέπεια, προτείνω στο Δικαστήριο να απαντήσει στα προδικαστικά ερωτήματα ως εξής:
«Το Κοινό Δασμολόγιο έχει την έννοια ότι ένα προϊόν όπως οι “σταγόνες κραταίγου” (εκχύλισμα κραταίγου με περιεκτικότητα σε αλκοόλη 45,9 % vol.), που χρησιμοποιείται ως τονωτικό, δεν πρέπει να κατατάσσεται στην κλάση 30.04 αλλά στη διάκριση 22.08.90.59».
( *1 ) Γλώσσα του πρωτοτύπου: η δανική.
( 1 ) Τα ερωτήματα αφορούν το Κοινό Δασμολόγιο όπως περιέχεται στο παράρτημα του κανονισμού (ΕΟΚ) 2886/89 της Επιτροπής, της 2ας Αυγούστου 1989, που τροποποιεί το παράρτημα Ι του κανονισμού (ΕΟΚ) 2658/87 του Συμβουλίου για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το Κοινό Δασμολόγιο (ΕΕ L 282; σ. 1).
( 2 ) Σύμφωνα με τΐ1 νομολογία του Δικαστηρίου, οι επεξηγηματικές σημειώσεις περιλαμβάνουν σημαντικά στοιχεία ερμηνείας που καθιστούν δυνατή τη διευκρίνιση ή την επεξήγηση του περιεχομένου των διαφόρων δασμολογικών κλάσεων και διακρίσεων. Παραπέμπω συναφώς στην αποφασι] της 8ης Μαΐου 1974, 183/73, Osram GmbH (Smi. 1974, σ. 311), και στην απόφαση της 26ης Φεβρουαρίου 1980, 54/79, Hako-Schiili (Snil. 1980, σ. 311).
( 3 ) Απόφαση της 25ης Μαίου 1989, 40/88, Weber (Συλλογή 1989, σ. 1395), καθώς και αποφάσεις που παρέθεσε ο γενικός εισαγγελέας G. Tesauro στις προτάσεις του της 19ης Απριλίου 1989 (Συλλογή 1989, σ. 1403, σκέψη 3).
( 4 ) ΕΕ ει8. έκδ. 13/001, α 25.
( 5 ) Υποθ. 227/82, Συλλογή 1983, α 3883.
( 6 ) Συλλογή 1981, σ. 895.
Full & Egal Universal Law Academy