Περίληψη
Διάδικοι
Σκεπτικό της απόφασης
Διατακτικό
Λέξεις κλειδιά
++++
Διαδικασία * Δικαστικά έξοδα * Καθορισμός * Έξοδα που μπορούν να αναζητηθούν * Έννοια * Στοιχεία που πρέπει να ληφθούν υπόψη
(Κανονισμός Διαδικασίας του Δικαστηρίου, άρθρο 73)
Περίληψη
Το Δικαστήριο δεν δύναται, στο πλαίσιο του άρθρου 74 του Κανονισμού Διαδικασίας, να καθορίσει τις αμοιβές που οφείλουν οι διάδικοι στους δικηγόρους τους, αλλά να ορίσει το ύψος μέχρι του οποίου οι αμοιβές αυτές μπορούν να αναζητηθούν από τον διάδικο ο οποίος έχει καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα. Θεωρούνται ως έξοδα που μπορούν να αναζητηθούν, κατά το άρθρο 73 του Κανονισμού Διαδικασίας, τα αναγκαία έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν οι διάδικοι λόγω της δίκης, όρος ο οποίος αφορά, όπως προκύπτει ιδίως από το άρθρο 72 του κανονισμού αυτού, μόνον τη διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου, αποκλειομένης της προ της ασκήσεως της προσφυγής διαδικασίας.
Δεδομένου ότι το κοινοτικό δίκαιο δεν προβλέπει διατάξεις περί καθορισμού των εξόδων, το Δικαστήριο πρέπει να εκτιμήσει ελεύθερα τα στοιχεία της υποθέσεως, λαμβάνοντας υπόψη το αντικείμενο και τη φύση της διαφοράς, τη σημασία της από απόψεως κοινοτικού δικαίου, καθώς και τις δυσκολίες της υποθέσεως, τον όγκο της εργασίας που κλήθηκε να επιτελέσει κατά την προ της ασκήσεως της προσφυγής διαδικασία ο δικηγόρος και το οικονομικό ενδιαφέρον που παρουσίασε η διαφορά για τους διαδίκους.
Διάδικοι
Στην υπόθεση C-222/92 DEP,
Syndicat francais de l' Express international (SFEI), επαγγελματική συνδικαλιστική οργάνωση γαλλικού δικαίου, με έδρα το Παρίσι,
DHL International, εταιρία γαλλικού δικαίου με έδρα το Roissy (Γαλλία),
Service CRIE, εταιρία γαλλικού δικαίου με έδρα το Παρίσι,
May Courier, εταιρία γαλλικού δικαίου με έδρα το Παρίσι,
εκπροσωπούμενες από τον E. Morgan de Rivery, δικηγόρο Παρισιού, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο τον δικηγόρο A. Schmitt, 62, avenue Guillaume,
προσφεύγοντες,
κατά
Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπουμένης από τον M. Nolin, μέλος της νομικής της υπηρεσίας, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο τον Γ. Κρεμλή, Centre Wagner, Kirchberg,
καθής,
που έχει ως αντικείμενο τον καθορισμό των εξόδων που μπορούν να αναζητηθούν,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (δεύτερο τμήμα),
συγκείμενο από τους F. A. Schockweiler (εισηγητή), πρόεδρο τμήματος, G. F. Mancini, και G. Hirsch, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: G. Tesauro
γραμματέας: R. Grass
αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα,
εκδίδει την ακόλουθη
Διάταξη
Σκεπτικό της απόφασης
1 Mε δικόγραφο που κατέθεσαν στη Γραμματεία του Δικαστηρίου στις 16 Μαΐου 1992, το Syndicat francais de l' Express international (SFEI), η DHL International, η Service CRIE και η May Courier ζήτησαν, δυνάμει του άρθρου 173, δεύτερο εδάφιο, της Συνθήκης ΕΟΚ, την ακύρωση της αποφάσεως της Επιτροπής της 10ης Μαρτίου 1992, περί κλεισίματος του φακέλου που άνοιξε κατόπιν της καταγγελίας που είχε κατατεθεί, μεταξύ αλλων, από το SFEI κατά της Γαλλικής Δημοκρατίας και της Societe francaise de messagerie internationale για παράβαση των άρθρων 92 επ. της Συνθήκης.
2 Με έγγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου στις 14 Ιουλίου 1992, η Επιτροπή γνωστοποίησε ότι είχε αποφασίσει να ανακαλέσει την προσβαλλομένη απόφαση και ότι φρονούσε ότι εκ του λόγου τούτου η προσφυγή είχε καταστεί άνευ αντικειμένου.
3 Με πρόσθετο υπόμνημα που κατέθεσαν στη Γραμματεία του Δικαστηρίου στις 24 Ιουλίου 1992, οι προσφεύγοντες ανέφεραν ότι έπρεπε να καταργηθεί η δίκη και ζήτησαν από το Δικαστήριο να κανονίσει τα δικαστικά εξόδα σύμφωνα με το άρθρο 69, παράγραφος 6, του Κανονισμού Διαδικασίας λαμβάνοντας υπόψη τις περιστάσεις της υπό κρίση περιπτώσεως.
4 Με έγγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου στις 14 Αυγούστου 1992, η Επιτροπή γνωστοποίησε ότι δεν είχε να διατυπώσει παρατηρήσεις επί του υπομνήματος που κατέθεσαν οι προσφεύγοντες.
5 Με διάταξη της 18ης Νοεμβρίου 1992, C-222/92, SFEI κ.λπ. κατά Επιτροπής (που δεν έχει δημοσιευτεί στη Συλλογή), το Δικαστήριο κατάργησε τη δίκη και καταδίκασε την Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα.
6 Δεδομένου ότι δεν επήλθε συμφωνία μεταξύ των διαδίκων όσον αφορά τα έξοδα που μπορούν να αναζητηθούν, οι προσφεύγοντες, με υπόμνημα που κατέθεσαν στη Γραμματεία του Δικαστήριου στις 19 Σεπτεμβρίου 1994, ζήτησαν από το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογήν του άρθρου 74 του Κανονισμού Διαδικασίας, να ορίσει το ποσόν των εξόδων που μπορούν να αναζητηθούν σε 9 402 130 βελγικά φράγκα (BFR).
7 Tο ποσό των εξόδων που αναζητούνται περιλαμβάνει δύο σκέλη, ήτοι 3 199 062 BFR, ως έξοδα οικονομικής μελέτης, και 6 203 668 BFR, ως έξοδα και αμοιβές δικηγόρων.
Η οικονομική μελέτη είχε πραγματοποιηθεί εν όψει της καταθέσεως της αρχικής καταγγελίας ενώπιον της Επιτροπής. Τα έξοδα και οι αμοιβές δικηγόρων αφορούσαν παροχές που συνδέονταν εν μέρει με την προ της ασκήσεως της προσφυγής διαδικασία και εν μέρει με την προπαρασκευή της προσφυγής ακυρώσεως.
Τα ποσά που αναζητούν οι προσφεύγοντες για την οικονομική μελέτη και για ένα μέρος των εξόδων και αμοιβών δικηγόρων αντιπροσωπεύουν το 50% των συνολικών εξόδων στα οποία υποβλήθηκαν, ενώ το υπόλοιπο 50 % ελήφθη υπόψη, κατά τους προσφεύγοντες, στο πλαίσιο της υποθέσεως Τ-36/92 της οποίας επιλήφθηκε το Πρωτοδικείο.
8 Στις γραπτές παρατηρήσεις που κατέθεσε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου στις 21 Οκτωβρίου 1994, η Επιτροπή αμφισβητεί ότι τα έξοδα και οι αμοιβές που αφορούν την προ της ασκήσεως της προσφυγής διαδικασία μπορούν να θεωρηθούν ως δυνάμενα να αναζητηθούν. Εάν υπολογίζονταν τα έξοδα που συνδέονται με την προπαρασκευή της προσφυγής, θα μπορούσε να ληφθεί υπόψη μόνον ένα ποσό 760 403,5 BFR. 'Ομως ούτε το αντικείμενο και η φύση της διαφοράς, ούτε η σημασία της από πλευράς κοινοτικού δικαίου, ούτε οι δυσκολίες της υποθέσεως και ο όγκος της εργασίας, ούτε τα διακυβευόμενα οικονομικά συμφέροντα δικαιολογούν το ύψος αυτό, πολλώ δε μάλλον που οι προσφεύγοντες παρέλειψαν να παράσχουν ακριβείς ενδείξεις ως προς τις παροχές και τον όγκο της παρασχεθείσας εργασίας. Υπό τις συνθήκες αυτές, η Επιτροπή προτείνει να οριστούν ως ανώτατο ποσό των εξόδων που μπορούν να αναζητηθούν οι 300 000 BFR.
9 Η Επιτροπή συνήψε στις γραπτές παρατηρήσεις της σχετικό με τον διακανονισμό των εξόδων έγγραφο που της απηύθυνε ο δικηγόρος των προσφευγόντων, το οποίο δεν ελήφθη υπόψη από το Δικαστήριο λόγω του εμπιστευτικού του χαρακτήρα.
10 Κατά παγία νομολογία, το Δικαστήριο δεν δύναται, στο πλαίσιο του άρθρου 74 του Κανονισμού Διαδικασίας, να καθορίσει τις αμοιβές που οφείλουν οι διάδικοι στους δικηγόρους τους, αλλά να ορίσει το ύψος μέχρι του οποίου οι αμοιβές αυτές μπορούν να αναζητηθούν από τον διάδικο ο οποίος έχει καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα (βλ. ιδίως διάταξη της 4ης Φεβρουαρίου 1993, C-191/86 DEP, Tokyo Electric κατά Συμβουλίου, που δεν έχει δημοσιευτεί στη Συλλογή, σκέψη 8).
11 Κατά το άρθρο 73 του Κανονισμού Διαδικασίας, "θεωρούνται ως έξοδα που μπορούν να αναζητηθούν (...) τα αναγκαία έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν οι διάδικοι λόγω της δίκης".
12 Ο όρος "δίκη" στη διάταξη αυτή αφορά μόνον τη διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου, αποκλειομένης της προ της ασκήσεως της προσφυγής διαδικασίας. Τούτο προκύπτει ιδίως από το άρθρο 72 του κανονισμού το οποίο μνημονεύει τη "διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου" (βλ. διάταξη του Δικαστηρίου της 21ης Οκτωβρίου 1970, 75/69, Hake, Rec. 1970, σ. 910).
13 Υπό τις συνθήκες αυτές, το αίτημα των προσφευγόντων πρέπει να απορριφθεί καθόσον ζητούν τη χορήγηση, ως εξόδων που μπορούν να αναζητηθούν, των εξόδων και αμοιβών, συμπεριλαμβανομένων των εξόδων πραγματογνωμοσύνης που αφορούν την προ της ασκήσεως της προσφυγής διαδικασία.
14 'Οσον αφορά τα αναγκαία έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν οι διάδικοι λόγω της δίκης, πρέπει να υπομνησθεί ότι το κοινοτικό δίκαιο δεν προβλέπει διατάξεις περί καθορισμού τους. Υπό τις συνθήκες αυτές, το Δικαστήριο πρέπει να εκτιμήσει ελεύθερα τα δεδομένα της υποθέσεως, λαμβάνοντας υπόψη το αντικείμενο και τη φύση της διαφοράς, τη σημασία της από απόψεως κοινοτικού δικαίου, καθώς και τις δυσκολίες της υποθέσεως, τον όγκο της εργασίας που κλήθηκαν να επιτελέσουν κατά την προ της ασκήσεως της προσφυγής διαδικασία οι υπάλληλοι ή οι σύμβουλοι που ενεπλάκησαν, και το οικονομικό ενδιαφέρον που παρουσίασε η διαφορά για τους διαδίκους (βλ. ιδίως προπαρατεθείσα διάταξη της 4ης Φεβρουαρίου 1993, Tokyo Electric κατά Συμβουλίου, σκέψη 8).
15 Εν όψει αυτών των κριτηρίων εκτιμήσεως, τα δυνάμενα κατά δικαία κρίση να αναζητηθούν έξοδα ανέρχονται συνολικώς σε 600 000 BFR.
Διατακτικό
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (δεύτερο τμήμα)
διατάσσει:
Tο σύνολο των εξόδων που πρέπει να επιστρέψει η Επιτροπή στους προσφεύγοντες ορίζεται σε 600 000 BFR.
Λουξεμβούργο, 30 Noεμβρίου 1994.
Full & Egal Universal Law Academy