Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα
++++
1 Οι κανονισμοί (ΕΟΚ) του Συμβουλίου 3841/86, της 8ης Δεκεμβρίου 1986 (1), 1828/87, της 15ης Ιουνίου 1987 (2), 3747/87, της 8ης Δεκεμβρίου 1987 (3), 1779/88, της 9ης Ιουνίου 1988 (4), 3696/88, της 18ης Νοεμβρίου 1988 (5), 1656/89, της 29ης Μαου 1989 (6), και 3393/89, της 16ης Οκτωβρίου 1989 (7), για την προσωρινή αναστολή των αυτόνομων δασμών του Κοινού Δασμολογίου για έναν ορισμένο αριθμό βιομηχανικών προϋόντων, προέβλεψαν την πλήρη αναστολή επιβολής δασμών, ιδίως όσον αφορά τα εξής προϋόντα:
«Αναλογικός/ψηφιακός μετατροπέας υπό μορφή μονολιθικού ολοκληρωμένου κυκλώματος χρησιμοποιούμενος για τον υπολογισμό της μέσης τιμής σε διάφορες κυματικές μορφές, εντός περιβλήματος με εξωτερικές διαστάσεις όχι μεγαλύτερες από 18 x 10 mm, με 14 ακίδες συνδέσεως το πολύ. Το περίβλημα φέρει:
- διακριτικό σήμα που αποτελείται από/ή περιλαμβάνει τον ακόλουθο συνδυασμό γραμμάτων και αριθμών:
AD 536 A
ή
- άλλα διακριτικά σήματα που αφορούν διατάξεις που ανταποκρίνονται στην παρούσα περιγραφή».
Τα προϋόντα αυτά υπάγονταν στη δασμολογική διάκριση ex 85.21 Δ ΙΙ του Κοινού Δασμολογίου, που ίσχυε μέχρι τα τέλη του 1987· κατόπιν, μετά τη θέσπιση της συνδυασμένης ονοματολογίας (8), υπήχθησαν στην υποδιαίρεση ex 8542 11 99.
2 Mε το υπό κρίση προδικαστικό ερώτημα, το Bundesfinanzhof θέλει να πληροφορηθεί αν ένας ορισμός αυτού του είδους περιλαμβάνει επίσης τους μετατροπείς οι οποίοι, μολονότι έχουν τα προπαρατεθέντα χαρακτηριστικά, εντούτοις περιέχονται εντός μη πολυγωνικών περιβλημάτων, αλλά προσαρμοζομένων, εφόσον έχουν διάμετρο μικρότερη από 10 mm, στις διαστάσεις 18 x 10 mm που καθορίζει η εφαρμοστέα κοινοτική νομοθεσία.
3 Συναφώς, πρέπει να τονιστεί ότι, μετά τα πραγματικά περιστατικά της παρούσας υποθέσεως, το κείμενο στο οποίο αναφέρεται το προδικαστικό ερώτημα τροποποιήθηκε, ακριβώς ως προς το σημείο που αναφέρεται στις διαστάσεις του περιβλήματος, με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 1419/90 του Συμβουλίου, της 25ης Απριλίου 1990 (9), ο οποίος παρέτεινε την αναστολή επιβολής δασμών στα εν λόγω προϋόντα. Το τροποποιημένο κείμενο ορίζει ότι τα εν λόγω προϋόντα μπορούν να είναι τοποθετημένα «εντός περιβλήματος με εξωτερικές διαστάσεις όχι μεγαλύτερες από 21 x 10 mm ή του οποίου η διάμετρος δεν υπερβαίνει τα 10 mm (...)»
4 Υπενθυμίζω σύντομα στο σημείο αυτό τα πραγματικά περιστατικά της κύριας δίκης. Επικαλούμενη τις διατάξεις περί αναστολής επιβολής δασμών, η εταιρία Analog Devices GmbH (στο εξής: Analog Devices) ζήτησε από το Hauptzollamt Mόnchen-West (κεντρικό τελωνείο Δυτικού Μονάχου, στο εξής: ΗΖΑ) την επιστροφή των δασμών που είχε καταβάλει κατά την περίοδο από 1ης Ιανουαρίου 1987 μέχρι 31 Ιανουαρίου 1990 για την εισαγωγή μονολιθικών ολοκληρωμένων κυκλωμάτων του τύπου AD 536 και 636, που περιέχονταν σε σφαιρικά περιβλήματα διαμέτρου 9,4 mm.
Eπειδή η αίτησή της απορρίφθηκε από το ΗΖΑ, η Analog Devices άσκησε προσφυγή ενώπιον του Finanzgericht Mόnchen, το οποίο διέταξε την επιστροφή των χρηματικών ποσών που είχε καταβάλει η προσφεύγουσα με το αιτιολογικό ότι, βάσει των σχετικών διατάξεων, η αναστολή επιβολής δασμών που χορηγείται για την εισαγωγή των εν λόγω προϋόντων δεν καθίσταται ανεφάρμοστη εξαιτίας του γεγονότος ότι περιέχονταν εντός σφαιρικού περιβλήματος, εφόσον οι διαστάσεις του περιβλήματος δεν υπερέβαιναν εκείνες του πολυγωνικού περιβλήματος που περιγράφεται στην κοινοτική ρύθμιση. Υπ' αυτό το πρίσμα, κατά τη γνώμη του δικαστηρίου αυτού, το γεγονός ότι τα σφαιρικά περιβλήματα μνημονεύονται ρητώς στον κανονισμό 1419/90 δεν μπορούσε να έχει παρά απλώς δηλωτικό χαρακτήρα.
Επιληφθέν αιτήσεως αναιρέσεως κατά της αποφάσεως αυτής, το Bundesfinanzhof θεώρησε διφορούμενη τη διατύπωση της εφαρμοστέας αυτής διατάξεως και ζήτησε την ερμηνεία της με το προμνησθέν προδικαστικό ερώτημα.
5 αΟπως είναι γνωστό και το υπενθυμίζουν άλλωστε οι αιτιολογικές σκέψεις των σχετικών με την παρούσα υπόθεση κανονισμών, ειδικός σκοπός της αναστολής επιβολής δασμών που θεσπίζεται δυνάμει του άρθρου 28 της Συνθήκης ΕΟΚ είναι να παράσχει τη δυνατότητα στις κοινοτικές βιομηχανίες να χρησιμοποιούν πρώτες ύλες, ημικατεργασμένα προϋόντα ή συστατικά των οποίων η παραγωγή εντός της Κοινότητας είναι ανύπαρκτη ή, εν πάση περιπτώσει, ανεπαρκής για να καλύψει τις ανάγκες. Εντούτοις, δεδομένου ότι οι κανονισμοί περί αναστολής επιβολής δασμών θεσπίζουν εξαίρεση από την αρχή που θέτουν τα άρθρα 19 και 20 της Συνθήκης, κατά τα οποία οι δασμοί που προβλέπονται στο Κοινό Δασμολόγιο επιβάλλονται σε όλα τα προϋόντα που εισάγονται από τρίτες χώρες, η αναστολή επιβολής δασμών πρέπει να ερμηνεύεται στενά.
6 Βάσει αυτών των στοιχείων και λαμβανομένων επίσης υπόψη των επιταγών της νομικής ασφαλείας και των δυσχερειών που αντιμετωπίζουν οι εθνικές τελωνειακές αρχές λόγω του μεγέθους και της πολυπλοκότητας του έργου που τους έχει ανατεθεί, το Δικαστήριο διευκρίνισε ότι «οι καθορισμοί εμπορευμάτων για τα οποία χορηγείται αναστολή της επιβολής δασμών πρέπει να ερμηνεύονται σύμφωνα με αντικειμενικά κριτήρια που προκύπτουν από τη διατύπωσή τους, δεν είναι δε δυνατό να εφαρμόζονται, αντίθετα προς το γράμμα τους, σε άλλα προϋόντα, έστω και αν τα προϋόντα αυτά δεν διαφέρουν ως προς τις ιδιότητες και τη χρήση τους από αυτά που καλύπτονται από την αναστολή» (10). Αυτό δεν αποκλείει βεβαίως - διευκρίνισε ακόμη το Δικαστήριο - ότι, τηρουμένων των κριτηρίων που διέπουν την ερμηνεία των διατάξεων που αποκλίνουν από μια γενική αρχή, μια διφορούμενη διάταξη πρέπει να ερμηνεύεται σύμφωνα με τη γενική οικονομία και τον σκοπό της ρυθμίσεως της οποίας συνιστά στοιχείο (11).
7 Συναφώς, πρέπει να τονιστεί ότι η ανάγνωση του επίμαχου κειμένου δεν παρέχει καμιά σαφή ένδειξη από την οποία να μπορεί να συναχθεί το βάσιμο της ερμηνείας που υποστηρίζει ο ένας ή ο άλλος διάδικος της κύριας δίκης. Συγκεκριμένα, μολονότι η παράθεση των γραμμικών διαστάσεων του περιβλήματος του απαλλασσομένου προϋόντος φέρνει στον νου την εικόνα πολυγωνικής επιφάνειας, είναι εξίσου αληθές ότι η διάταξη δεν διευκρινίζει ποια πρέπει να είναι η μορφή του περιβλήματος, αλλά περιορίζεται στο να ορίσει τις μέγιστες διαστάσεις χωρίς να αποκλείει ότι το περίβλημα μπορεί να είναι σφαιρικό, εφόσον προσαρμόζεται στις προβλεπόμενες διαστάσεις.
Η λογική ερμηνεία της διατάξεως, η οποία αποσκοπεί στον προσδιορισμό της βουλήσεως του νομοθέτη, δηλαδή τον σκοπό του, επιτρέπει αντιθέτως να αποκλειστεί η στενή ερμηνεία που υποστηρίζει το ΗΖΑ στα πλαίσια της κύριας δίκης. Συναφώς, η έκδοση του πρώτου κανονισμού (3841/86) που προέβλεψε την επίμαχη αναστολή επιβολής δασμών έχει ιδιαίτερη σημασία. Συγκεκριμένα, στην περίπτωση αυτή, το Συμβούλιο ενήργησε κατόπιν πρωτοβουλίας της Κυβερνήσεως του Ηνωμένου Βασιλείου, της οποίας η αίτηση προσδιόριζε το εν λόγω προϋόν με τον αλφαριθμητικό συνδυασμό AD 536 A. Από την περιγραφή όμως στην οποία προέβη ο κατασκευαστής και η οποία είχε επισυναφθεί στην αίτηση προκύπτει ότι η συσκευή παράγεται σε τρεις διαφορετικούς τύπους που περιέχονται σε ορθογώνια περιβλήματα με δεκατέσσερις ακίδες συνδέσεως, αποκαλούμενα «D» (TO-116), ή σε σφαιρικά περιβλήματα με δέκα ακίδες συνδέσεως, αποκαλούμενα «Η» (ΤΟ-100). Επομένως, είναι βέβαιον ότι η αίτηση του Ηνωμένου Βασιλείου, της οποίας η διατύπωση μεταφέρθηκε κατόπιν αυτούσια στο κείμενο του κανονισμού, περιελάμβανε τους αναλογικούς/ψηφιακούς μετατροπείς του τύπου που περιγράφεται, τοποθετημένους σε περιβλήματα τόσο σφαιρικά όσο και ορθογώνια.
Από τη δικογραφία δεν προκύπτει κανένα στοιχείο από το οποίο να συνάγεται ότι η μορφή του περιβλήματος είχε κάποια σημασία κατά το χρονικό σημείο του καθορισμού των περιορισμών της αναστολής επιβολής δασμών.
8 Τέλος, ο προαναφερθείς αποκλεισμός δεν θα μπορούσε να συναχθεί από την μη επιβολή δασμών στα μη ορθογώνια περιβλήματα εκ μόνου του γεγονότος ότι μνημονεύονται ρητώς μόνον στον κανονισμό 1419/90. Συγκεκριμένα, εφόσον, σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου, η μεταγενέστερη τροποποίηση της περιγραφής ενός προϋόντος για το οποίο προβλέπεται αναστολή επιβολής δασμών δεν μπορεί να επηρεάζει αναδρομικά την ερμηνεία της περιγραφής που χρησιμοποιήθηκε προηγουμένως προς τον σκοπό αυτό (12), η τροποποίηση που περιορίζεται στο να ορίσει το περιεχόμενο μιας διατάξεως, το οποίο εν πάση περιπτώσει μπορεί να συνάγεται από τη συνήθη ερμηνεία, δεν έχει βεβαίως συστατικό χαρακτήρα.
9 Ενόψει των προεκτεθέντων, προτείνω επομένως στο Δικαστήριο να απαντήσει στο ερώτημα που του υπέβαλε το Bundesfinanzhof ως εξής:
«Η αναστολή επιβολής δασμών σε αναλογικούς/ψηφιακούς μετατροπείς υπό μορφή μονολιθικών ολοκληρωμένων κυκλωμάτων που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό της μέσης τιμής σε διάφορες κυματικές μορφές, εντός περιβλήματος με εξωτερικές διαστάσεις όχι μεγαλύτερες από 18 x 10 mm (δασμολογική διάκριση ex 85.21 Δ ΙΙ του Κοινού Δασμολογίου ή, από το 1988, υποδιαίρεση ex 8542 11 99 της συνδυασμένης ονοματολογίας) - αναστολή που προβλέπεται από τους κανονισμούς (ΕΟΚ) του Συμβουλίου 3841/86, της 8ης Δεκεμβρίου 1986, 1828/87, της 15ης Ιουνίου 1987, 3747/87, της 8ης Δεκεμβρίου 1987, 1779/88, της 9ης Ιουνίου 1988, 3696/88, της 18ης Νοεμβρίου 1988, 1656/89, της 29ης Μαου 1989, και 3393/89, της 16ης Οκτωβρίου 1989 - έχει την έννοια ότι η περιγραφή των προϋόντων καλύπτει επίσης τους αντίστοιχους μετατροπείς που περιέχονται σε μη πολυγωνικά περιβλήματα διαμέτρου 9,4 mm.»
(1) - ΕΕ L 362, σ. 1.
(2) - ΕΕ L 177, σ. 1.
(3) - ΕΕ L 358, σ. 1.
(4) - ΕΕ L 164, σ. 1.
(5) - ΕΕ L 329, σ. 1.
(6) - ΕΕ L 167, σ. 1.
(7) - ΕΕ L 332, σ. 1.
(8) - Κανονισμός (ΕΟΚ) 2658/87 του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 1987, για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το κοινό δασμολόγιο (ΕΕ L 256, σ. 1).
(9) - ΕΕ L 139, σ. 1.
(10) - Απόφαση της 18ης Μαρτίου 1986 στην υπόθεση 58/85, Ethicon (Συλλογή 1986, σ. 1131, σκέψεις 11 έως 13). Προς την ίδια κατεύθυνση, βλ. επίσης την απόφαση της 31ης Μαρτίου 1992 στην υπόθεση C-338/90, Hamlin Electronics (Συλλογή 1992, σ. Ι-2333, ιδίως σκέψεις 8 και 9).
(11) - Προμνησθείσα απόφαση Hamlin Electronics, σκέψη 12.
(12) - Προμνησθείσα απόφαση Ethicon, σκέψη 13, και απόφαση της 28ης Μαρτίου 1979 στην υπόθεση 158/78, Biegi (Συλλογή τόμος 1979/Ι, σ. 633, ιδίως σκέψη 11).
Full & Egal Universal Law Academy