Περίληψη
Διάδικοι
Σκεπτικό της απόφασης
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Διατακτικό
Λέξεις κλειδιά
++++
Κοινό Δασμολόγιο * Δασμολογικές κλάσεις * Μείγματα αμινοξέων για την παρασκευή διαλυμάτων για εγχύσεις * Προϊόν φύσει προορισμένο για ιατρική χρήση * Κατάταξη στην κλάση 30.03 (διάκριση 30.03 Α ΙΙ β)
Περίληψη
Το Κοινό Δασμολόγιο, όπως αυτό έχει στον κανονισμό 3618/86, για την τροποποίηση του κανονισμού 3331/85, τροποποιητικού του κανονισμού 950/68, έχει την έννοια ότι αποστειρωμένη σκόνη, αποτελούμενη από μείγματα αμινοξέων σε συγκεκριμένες δόσεις και χρησιμοποιούμενη για την παρασκευή διαλυμάτων για εγχύσεις, υπάγεται στη δασμολογική κλάση 30.03 "Φάρμακα για την ιατρική επί του ανθρώπου ή την κτηνιατρική" (διάκριση 30.03 Α ΙΙ β). Πράγματι, λόγω των αντικειμενικών του χαρακτηριστικών και ιδιοτήτων, όπως η αποστείρωση, η απυρεξία, ο υψηλός βαθμός καθαρότητας και η συγκεκριμένη δοσολογία των διαφόρων αμινοξέων, το προϊόν αυτό είναι φύσει προορισμένο για ιατρική χρήση και ειδικότερα για την παρασκευή διαλυμάτων για εγχύσεις με προσθήκη ύδατος, επειδή η εντός τροφίμων χρησιμοποίησή του με λήψη διά της στοματικής οδού αποτελεί μια καθαρώς θεωρητική δυνατότητα, και συνεπώς υπάγεται, ενόψει του προορισμού αυτού και υπό το φως της σημειώσεως Α 4) των επεξηγηματικών σημειώσεων της ονοματολογίας του συμβουλίου τελωνειακής συνεργασίας που αντιστοιχούν στην κλάση 30.03, στην κατηγορία των φαρμάκων.
Διάδικοι
Στην υπόθεση C-459/93,
που έχει ως αντικείμενο αίτηση του Bundesfinanzhof (Γερμανία) προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογήν του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, με την οποία ζητείται, στο πλαίσιο της διαφοράς που εκκρεμεί ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου μεταξύ
Hauptzollamt Hamburg-St Annen
και
Thyssen Haniel Logistic GmbH,
η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως προς την ερμηνεία των δασμολογικών κλάσεων 21.07 και 30.03 του Κοινού Δασμολογίου, όπως αυτό έχει στον κανονισμό (ΕΟΚ) 3618/86 του Συμβουλίου, της 24ης Νοεμβρίου 1986, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΟΚ) 3331/85, τροποποιητικού του κανονισμού (ΕΟΚ) 950/68 περί του Κοινού Δασμολογίου (ΕΕ L 345, σ. 1),
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τρίτο τμήμα),
συγκείμενο από τους C. Gulmann (εισηγητή), πρόεδρο τμήματος, J. C. Moitinho de Almeida και J.-P. Puissochet, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: Γ. Κοσμάς
γραμματέας: H. von Holstein, βοηθός γραμματέας,
λαμβάνοντας υπόψη τις γραπτές παρατηρήσεις που κατέθεσαν:
* το Hauptzollamt Hamburg-St Annen, εκπροσωπούμενο από τον Τ. Guessefeldt, Oberregierungsrat στο Oberfinanzdirektion Hamburg,
* η Thyssen Haniel Logistic GmbH, εκπροσωπούμενη από τον Ε. Α. Undritz, δικηγόρο Αμβούργου,
* η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από τον F. de Sousa Fialho, μέλος της Νομικής Υπηρεσίας, επικουρούμενο από τον H.-J. Rabe, δικηγόρο Αμβούργου και Βρυξελλών,
έχοντας υπόψη την έκθεση ακροατηρίου,
αφού άκουσε τις προφορικές παρατηρήσεις της Thyssen Haniel Logistic GmbH και της Επιτροπής κατά τη συνεδρίαση της 19ης Ιανουαρίου 1995,
αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 23ης Μαρτίου 1995,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
Σκεπτικό της απόφασης
1 Με διάταξη της 17ης Οκτωβρίου 1993, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 8 Δεκεμβρίου 1993, το Bundesfinanzhof υπέβαλε, δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, δύο προδικαστικά ερωτήματα ως προς την ερμηνεία των δασμολογικών κλάσεων 21.07 και 30.03 του Κοινού Δασμολογίου (στο εξής: ΚΔ), όπως αυτό έχει στον κανονισμό (ΕΟΚ) 3618/86 του Συμβουλίου, της 24ης Νοεμβρίου 1986, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΟΚ) 3331/85, τροποποιητικού του κανονισμού (ΕΟΚ) 950/68 περί του Κοινού Δασμολογίου (ΕΕ L 345, σ. 1).
2 Τα ερωτήματα αυτά ανέκυψαν στο πλαίσιο διαφοράς μεταξύ του Hauptzollamt Hamburg-St Annen (στο εξής: Hauptzollamt) και της εταιρίας Thyssen Haniel Logistic GmbH (στο εξής: Thyssen) λόγω της δασμολογικής κατατάξεως των εμπορευμάτων με την ονομασία "Amino Acid AA Mixture Peco", τα οποία παρουσιάζονται ως αποστειρωμένα μείγματα σε σκόνη και υπό μορφή συγκεκριμένων δόσεων αμινοξέων για την παρασκευή διαλυμάτων για εγχύσεις.
3 Tον Μάρτιο 1987, η Thyssen προέβη στη διασάφηση των εμπορευμάτων αυτών ως άλλων φαρμάκων που δεν είναι συσκευασμένα προς λιανική πώληση και τα οποία υπάγονται στη δασμολογική διάκριση 30.03 Α ΙΙ β του ΚΔ. Εντούτοις, το Hauptzollamt φορολόγησε τα εμπορεύματα ως "άλλα παρασκευάσματα διατροφής" της δασμολογικής κλάσεως 21.07 και εισέπραξε, κατόπιν αυτής της διορθώσεως της διασαφήσεως, δασμούς.
4 Η Thyssen προσέβαλε αυτή την απόφαση ενώπιον του Finanzgericht Hamburg. Το δικαστήριο αυτό, εκτιμώντας ότι τα επίδικα εμπορεύματα υπάγονται στη δασμολογική διάκριση 30.03 Α ΙΙ β του ΚΔ, έκρινε την προσφυγή βάσιμη.
5 Το Hauptzollamt άσκησε αναίρεση ενώπιον του Bundesfinanzhof. Προβάλλει ότι, κατά το κρίσιμο εν προκειμένω χρονικό σημείο, δεν υφίσταντο ακόμη τελικά προϊόντα για τεχνητή θρέψη δια της παρεντερικής οδού. Εξάλλου, στο μέτρο που ήταν δυνατή άλλη μετατροπή, τα προϊόντα δεν μπορούσαν να χαρακτηριστούν ούτε ως μη τελειωμένα διαλύματα για εγχύσεις. Λόγω της φύσεώς τους, τα επίδικα εμπορεύματα αποτελούσαν παρασκευάσματα διατροφής δυνάμενα να χορηγούνται μόνον από το στόμα.
6 Εκτιμώντας ότι η λύση της διαφοράς προϋπέθετε την ερμηνεία του ΚΔ, το Bundesfinanzhof αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και υπέβαλε στο Δικαστήριο τα ακόλουθα ερωτήματα:
"1) 'Εχει το κοινό δασμολόγιο την έννοια ότι η κλάση 30.03 (συγκεκριμένα η διάκριση 30.03 Α ΙΙ β) περιλαμβάνει στα 'φάρμακα' προϊόντα όπως αποστειρωμένα μείγματα αμινοξέων, σε σκόνη και σε συγκεκριμένες δόσεις, για την παρασκευή διαλυμάτων για εγχύσεις;
2) Σε περίπτωση αρνητικής απαντήσεως: 'Εχει την έννοια το Κοινό Δασμολόγιο του 1987 ότι εμπορεύματα, όπως τα αναφερόμενα στο πρώτο ερώτημα, υπάγονται στην κλάση 21.07 ως 'άλλα παρασκευάσματα διατροφής' ;"
7 Οι επίμαχες δασμολογικές κλάσεις και διακρίσεις του ισχύοντος κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών ΚΔ έχουν ως εξής:
* διάκριση 21.07:
"Παρασκευάσματα διατροφής που δεν κατονομάζονται ή δεν περιλαμβάνονται αλλού:
Α. Δημητριακά σε κόκκους ή σε στάχυα, προψημένα ή αλλιώς παρασκευασμένα:
(...)
Η. Άλλα:
(...)"
* διάκριση 30.03:
"Φάρμακα για την ιατρική επί του ανθρώπου ή την κτηνιατρική:
Α. Μη συσκευασμένα για τη λιανική πώληση:
Ι. Που περιέχουν ιώδιο ή συνθέσεις του ιωδίου
ΙΙ. 'Αλλα:
α) Που περιέχουν πενικιλίνη, στρεπτομυκίνη ή παράγωγα των προϊόντων αυτών:
(...)
β) Μη κατονομαζόμενα
Β. Συσκευασμένα για τη λιανική πώληση:
(...)"
8 Αποτελεί πάγια νομολογία ότι, χάριν της ασφαλείας δικαίου και προς διευκόλυνση των ελέγχων, το αποφασιστικό κριτήριο για τη δασμολογική κατάταξη των εμπορευμάτων πρέπει γενικά να αναζητείται στα αντικειμενικά τους χαρακτηριστικά και ιδιότητες, όπως ορίζονται στην κλάση του ΚΔ και στις σημειώσεις επί των τμημάτων ή των κεφαλαίων (βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση της 9ης Αυγούστου 1994, C-395/93, Neckermann Versand, Συλλογή 1994, σ. Ι-4027, σκέψη 5). Επίσης, για την ερμηνεία του ΚΔ, κατά πάγια νομολογία, τόσον οι σημειώσεις που προηγούνται των κεφαλαίων του ΚΔ όσον και οι επεξηγηματικές σημειώσεις της ονοματολογίας του Συμβουλίου Τελωνειακής Συνεργασίας αποτελούν σημαντικά στοιχεία για την ενιαία εφαρμογή του δασμολογίου και μπορούν να θεωρηθούν γι' αυτόν τον λόγο ως χρήσιμα για την ερμηνεία του στοιχεία (ίδια απόφαση, σκέψη 5).
9 Σύμφωνα με τη σημείωση 1 α) του κεφαλαίου 30 του ΚΔ, ο όρος "φάρμακα", κατά την έννοια της κλάσεως 30.03, πρέπει να θεωρηθεί ως εφαρμοζόμενος στα προϊόντα που έχουν αναμειχθεί για να χρησιμοποιηθούν θεραπευτικώς ή προληπτικώς.
10 Στην ίδια σημείωση διευκρινίζεται ότι ο ορισμός αυτός δεν εφαρμόζεται στα τρόφιμα ή ποτά, όπως τα διαιτητικά τρόφιμα, τα εμπλουτισμένα τρόφιμα, τα τρόφιμα για διαβητικούς, τα "τονωτικά" ποτά και τα μεταλλικά νερά. Εντούτοις, σύμφωνα με τη σημείωση Α 4) των επεξηγηματικών σημειώσεων της ονοματολογίας του Συμβουλίου Τελωνειακής Συνεργασίας που αντιστοιχούν στην κλάση 30.03, τα "παρασκευάσματα διατροφής που λαμβάνονται δι' άλλης εκτός της στοματικής οδού" ανήκουν στα φάρμακα. Αυτό εξηγείται από το γεγονός ότι αυτό το είδος παρασκευασμάτων διατροφής χρησιμοποιείται πάντοντε στα πλαίσια ιατρικής αγωγής.
11 Τα αμινοξέα, ως βασικά συστατικά των πρωτεϊνών, μπορούν να θεωρούνται θρεπτικές ουσίες. Πράγματι, σύμφωνα με τις επεξηγηματικές σημειώσεις της ονοματολογίας του Συμβουλίου Τελωνειακής Συνεργασίας σχετικά με την κλάση 30.03, οι πρωτεΐνες καταλέγονται μεταξύ των πιο σημαντικών θρεπτικών στοιχείων των τροφίμων.
12 Τούτου δοθέντος, πρέπει να εξακριβωθεί αν το επίδικο μείγμα αμινοξέων είναι παρασκεύασμα διατροφής που λαμβάνεται δι' άλλης εκτός της στοματικής οδού.
13 Συναφώς παρατηρείται ότι ο προορισμός του προϊόντος μπορεί να αποτελεί αντικειμενικό κριτήριο για την κατάταξη εφόσον είναι συμφυής με το εν λόγω προϊόν, ο συμφυής δε αυτός χαρακτήρας πρέπει να μπορεί να εκτιμηθεί σε σχέση με τα αντικειμενικά χαρακτηριστικά και ιδιότητες του προϊόντος αυτού (βλ. απόφαση της 23ης Μαρτίου 1972, 36/71, Henck, Rec. 1972, σ. 187, σκέψη 4).
14 Συνεπώς, αν ο συμφυής με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του επιδίκου μείγματος προορισμός ήταν η χρησιμοποίησή του για την παρασκευή διαλυμάτων για εγχύσεις για τεχνητή θρέψη δια της παρεντερικής οδού, θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι το εμπόρευμα αυτό υπάγεται στην κλάση 30.03.
15 Από τα έγγραφα του φακέλου προκύπτει ότι το προϊόν "Amino Acid AA Mixture Peco" παρουσιάζεται υπό τη μορφή αποστειρωμένης και απυρογενούς σκόνης διαφόρων αμινοξέων σε συγκεκριμένες δόσεις. Η επίμαχη κατά το Bundesfinanzhof έννοια των "δόσεων" δεν έχει την ίδια σημασία με αυτήν που της αποδίδει το ΚΔ και η ονοματολογία του Συμβουλίου Τελωνειακής Συνεργασίας. Σύμφωνα με τη σημείωση Β α) των επεξηγηματικών σημειώσεων της προαναφερθείσας ονοματολογίας, υπό μορφή συγκεκριμένων "δόσεων" εμφανίζονται τα προϊόντα που έχουν κατανεμηθεί ομοιόμορφα στις ποσότητες υπό τις οποίες πρέπει να χρησιμοποιηθούν για θεραπευτικούς ή προληπτικούς σκοπούς. Παρουσιάζονται γενικά σε φύσιγγες, κάψουλες, δισκία, παστίλιες ή τροχίσκους ή ακόμη και σε σκόνη όταν είναι συσκευασμένα υπό μορφή συγκεκριμένων δόσεων σε φακελάκια. Το Bundesfinanzhof όμως ήθελε απλώς να τονίσει ότι τα αποτελούντα το επίδικο μείγμα αμινοξέα διατίθενται σε συγκεκριμένη δοσολογία.
16 'Οπως προκύπτει από την προφορική διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου και την έκθεση πραγματογνωμοσύνης που προσκόμισε η Thyssen ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων, την οποία επικαλέστηκαν τόσο η Thyssen όσο και η Επιτροπή στις γραπτές παρατηρήσεις τους και την οποία δεν αμφισβητεί το Hauptzollamt, η χρησιμοποίηση των επιδίκων μειγμάτων αμινοξέων είναι θεωρητικώς δυνατή στον τομέα της διατροφής, αλλά εξαιρετικά απίθανη από οικονομική άποψη, διότι ο υψηλός βαθμός μικροβιολογικής και χημικής καθαρότητας που επιτυγχάνεται με μεγάλες δαπάνες, καθώς και ο απυρογενής χαρακτήρας του προϊόντος, καθιστούν απαγορευτική εν τοις πράγμασι τη χρήση του στον τομέα αυτό. Στον εν λόγω τομέα υπάρχουν πράγματι άλλες δυνατότητες με χαμηλότερο κόστος.
17 Επειδή η εντός τροφίμων χρησιμοποίηση του επιδίκου προϊόντος με λήψη δια της στοματικής οδού αποτελεί μια καθαρώς θεωρητική δυνατότητα, εμφαίνεται ότι το εν λόγω προϊόν, λόγω των αντικειμενικών του χαρακτηριστικών και ιδιοτήτων * αποστείρωση, απυρεξία, υψηλός βαθμός καθαρότητας και συγκεκριμένη δοσολογία των διαφόρων αμινοξέων *, είναι φύσει προορισμένο για ιατρική χρήση και ειδικότερα για την παρασκευή διαλυμάτων για εγχύσεις με προσθήκη ύδατος.
18 Συνεπώς, στο εθνικό δικαστήριο πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το ΚΔ, όπως έχει στον κανονισμό 3618/86, έχει την έννοια ότι αποστειρωμένη σκόνη, αποτελούμενη από μείγματα αμινοξέων σε συγκεκριμένες δόσεις και χρησιμοποιούμενη για την παρασκευή διαλυμάτων για εγχύσεις, υπάγεται στη δασμολογική κλάση 30.03 (διάκριση 30.03 Α ΙΙ β).
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Επί των δικαστικών εξόδων
19 Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, η οποία κατέθεσε παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.
Διατακτικό
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τρίτο τμήμα),
κρίνοντας επί των ερωτημάτων που του υπέβαλε με διάταξη της 17ης Οκτωβρίου 1993 το Bundesfinanzhof, αποφαίνεται:
Το Κοινό Δασμολόγιο, όπως έχει στον κανονισμό (ΕΟΚ) 3618/86 του Συμβουλίου, της 24ης Νοεμβρίου 1986, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΟΚ) 3331/85, τροποποιητικού του κανονισμού (ΕΟΚ) 950/68 περί του Κοινού Δασμολογίου, έχει την έννοια ότι αποστειρωμένη σκόνη, αποτελούμενη από μείγματα αμινοξέων σε συγκεκριμένες δόσεις και χρησιμοποιούμενη για την παρασκευή διαλυμάτων για εγχύσεις, υπάγεται στη δασμολογική κλάση 30.03 (διάκριση 30.03 Α ΙΙ β).
Full & Egal Universal Law Academy