Περίληψη
Διάδικοι
Σκεπτικό της απόφασης
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Διατακτικό
Λέξεις κλειδιά
++++
1. Προσφυγή ακυρώσεως * Φυσικά ή νομικά πρόσωπα * Πράξεις που τα αφορούν άμεσα και ατομικά * Κανονισμός θεσπίζων στον τομέα της μπανάνας καθεστώς συναλλαγών με τρίτες χώρες περιλαμβάνον σύστημα κατανομής δασμολογικής ποσοστώσεως μεταξύ διαφόρων κατηγοριών επιχειρηματιών
(Συνθήκη ΕΟΚ, άρθρο 173, εδ. 2 κανονισμός 404/93 του Συμβουλίου)
2. Αγωγή αποζημιώσεως * Αυτοτέλεια σε σχέση με την προσφυγή ακυρώσεως * Απαράδεκτο της προσφυγής ακυρώσεως στρεφομένης κατά κανονισμού * Απουσία επιπτώσεων επί του παραδεκτού αγωγής με την οποία ζητείται η αποκατάσταση της προκληθείσας από την έκδοση του ιδίου κανονισμού ζημίας
(Συνθήκη ΕΟΚ, άρθρα 178 και 215, εδ. 2)
Περίληψη
1. Η δυνατότητα προσδιορισμού, με μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό ακριβείας, του αριθμού ή και της ταυτότητας των υποκειμένων δικαίου τα οποία καταλαμβάνει ένα μέτρο ουδόλως σημαίνει ότι το μέτρο αυτό πρέπει να θεωρείται ως αφορών τα πρόσωπα αυτά ατομικά, κατά την έννοια του άρθρου 173, δεύτερο εδάφιο, της Συνθήκης, εφόσον δεν αμφισβητείται ότι η εφαρμογή αυτή λαμβάνει χώρα βάσει αντικειμενικής έννομης ή πραγματικής καταστάσεως την οποία καθορίζει η θεσπίζουσα το εν λόγω μέτρο πράξη. Για να θεωρηθεί ότι η πράξη αφορά ατομικά τα εν λόγω υποκείμενα δικαίου, πρέπει η έννομη κατάστασή τους να θίγεται συνεπεία μιας πραγματικής καταστάσεως, η οποία τα διαφοροποιεί από κάθε άλλο πρόσωπο και τα εξατομικεύει όπως τα πρόσωπα προς τα οποία απευθύνεται η πράξη.
Κανονισμός θεσπίζων καθεστώς εμπορίου με τρίτες χώρες στον τομέα της μπανάνας και μηχανισμό κατανομής της προβλεπόμενης δασμολογικής ποσοστώσεως μεταξύ κατηγοριών επιχειρηματιών καθορισμένων με αντικειμενικά κριτήρια εφαρμόζεται σε αντικειμενικά καθορισμένες καταστάσεις και επιφέρει έννομα αποτελέσματα ως προς κατηγορίες προσώπων θεωρούμενες κατά τρόπο γενικό και αφηρημένο. Ο εν λόγω κανονισμός δεν αφορά επιχειρηματίες υπαγόμενους στις διάφορες αυτές κατηγορίες παρά υπό την αντικειμενική τους ιδιότητα του επιχειρηματία στον τομέα της εμπορίας μπανανών τρίτων χωρών, όπως ακριβώς αφορά και όλους τους άλλους επιχειρηματίες που βρίσκονται σε πανομοιότυπη κατάσταση.
2. Η αγωγή αποζημιώσεως που προβλέπεται στα άρθρα 178 και 215, δεύτερο εδάφιο, της Συνθήκης θεσπίστηκε ως αυτοτελές ένδικο βοήθημα με ιδιαίτερη λειτουργία στο πλαίσιο του συστήματος παροχής έννομης προστασίας και υποκείμενο σε προϋποθέσεις ασκήσεως οι οποίες τέθηκαν ενόψει του ειδικού σκοπού του, εξ αυτού δε προκύπτει ότι η κήρυξη ως απαραδέκτου προσφυγής ακυρώσεως στρεφομένης κατά κανονισμού δεν επισύρει αυτόματα και το απαράδεκτο της αγωγής αποζημιώσεως λόγω ζημίας την οποίαν ο ενάγων ισχυρίζεται ότι υπέστη από την έκδοση του κανονισμού αυτού.
Διάδικοι
Στην υπόθεση C-257/93,
1. Leon Van Parijs, εταιρία βελγικού δικαίου, με έδρα την Αμβέρσα (Βέλγιο),
2. International Fruit Importers NV, εταιρία βελγικού δικαίου, με έδρα το Schoten (Βέλγιο),
3. Bananic International, εταιρία βελγικού δικαίου, με έδρα τον Sint-Niklaas (Βέλγιο),
4. International Fruchtimport Gesellschaft Weichert & Co., εταιρία βελγικού δικαίου, με έδρα τον Sint-Niklaas (Βέλγιο),
5. Velleman & Tas, εταιρία ολλανδικού δικαίου, με έδρα το Rotterdam (Κάτω Χώρες),
6. Banana Marketing Belgium, εταιρία βελγικού δικαίου, με έδρα την Αμβέρσα (Βέλγιο),
7. Jan Van Den Brink, εταιρία ολλανδικού δικαίου, με έδρα το Rotterdam (Κάτω Χώρες),
προσφεύγουσες-ενάγουσες,
κατά
1. Συμβουλίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων,
2. Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπουμένων από
* το Συμβούλιο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων,
* την Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων,
καθών-εναγομένων,
που έχει ως αντικείμενο, αφενός, προσφυγή, βάσει του άρθρου 173, δεύτερο εδάφιο, της Συνθήκης ΕΟΚ, με την οποία ζητείται η ακύρωση ορισμένων διατάξεων του κανονισμού (ΕΟΚ) 404/93 του Συμβουλίου, της 13ης Φεβρουαρίου 1993, για την κοινή οργάνωση της αγοράς στον τομέα της μπανάνας (ΕΕ L 47, σ. 1), και, αφετέρου, αγωγή, κατά τα άρθρα 178 και 215, δεύτερο εδάφιο, της εν λόγω Συνθήκης, με την οποία ζητείται να υποχρεωθεί η Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα σε αποκατάσταση της ζημίας που προκλήθηκε από την έκδοση του κανονισμού αυτού,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ,
συγκείμενο από τους O. Due, Πρόεδρο, Κ. Ν. Κακούρη, G. C. Rodriguez Iglesias και M. Zuleeg, προέδρους τμήματος, R. Joliet, F. A. Schockweiler, J. C. Moitinho de Almeida, F. Grevisse και P. J. G. Kapteyn, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: C. Gulmann
γραμματέας: J.-G. Giraud
αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα,
εκδίδει την ακόλουθη
Διάταξη
Σκεπτικό της απόφασης
1 Με δικόγραφο που κατέθεσαν στη Γραμματεία του Δικαστηρίου στις 27 Απριλίου 1993, η Leon Van Parijs και άλλες επιχειρήσεις του τομέα της μπανάνας ζήτησαν, αφενός, δυνάμει του άρθρου 173, δεύτερο εδάφιο, της Συνθήκης ΕΟΚ, την ακύρωση ορισμένων διατάξεων του κανονισμού (ΕΟΚ) 404/93 του Συμβουλίου, της 13ης Φεβρουαρίου 1993, για την κοινή οργάνωση της αγοράς στον τομέα της μπανάνας (ΕΕ L 47, σ. 1), και, αφετέρου, βάσει των άρθρων 178 και 215, δεύτερο εδάφιο, της εν λόγω Συνθήκης, να υποχρεωθεί η Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα να αποκαταστήσει τη ζημία που προκλήθηκε από την έκδοση του κανονισμού αυτού.
2 Ο προπαρατεθείς κανονισμός 404/93 καθορίζει στον τίτλο IV το καθεστώς του εμπορίου με τις τρίτες χώρες. Προβλέπει συναφώς ότι οι παραδοσιακές εισαγωγές μπανανών προερχομένων από κράτη ΑΚΕ, των οποίων οι ποσότητες καθορίζονται στο παράρτημα, μπορούν να εξακολουθήσουν να πραγματοποιούνται εντός της Κοινότητας υπό καθεστώς τελωνειακής ατέλειας.
Κατά το άρθρο 18, παράγραφος 1, του κανονισμού αυτού
"ανοίγεται κάθε έτος δασμολογική ποσόστωση δύο εκατομμυρίων τόνων ανά καθαρό βάρος για τις εισαγωγές μπανάνας από τρίτες χώρες και μη παραδοσιακής μπανάνας ΑΚΕ.
Στα πλαίσια αυτής της δασμολογικής ποσόστωσης, οι εισαγωγές μπανάνας από τρίτες χώρες υπόκεινται σε δασμό 100 Ecu ανά τόνο, ενώ οι εισαγωγές μη παραδοσιακών μπανανών ΑΚΕ υπόκεινται σε μηδενικό δασμό (...)".
Κατά την παράγραφο 2
"εκτός από την ποσόστωση που αναφέρεται στην παράγραφο 1:
* οι μη παραδοσιακές εισαγωγές μπανανών ΑΚΕ υπόκεινται σε δασμό 750 Ecu ανά τόνο,
* οι εισαγωγές μπανανών από τρίτες χώρες υπόκεινται σε δασμό 850 Ecu ανά τόνο".
Το άρθρο 19 προβλέπει στην παράγραφο 1 ότι
"η δασμολογική ποσόστωση ανοίγεται, από 1ης Ιουλίου 1993, μέχρι ύψους:
α) 66,5 % για τους επιχειρηματίες που ασχολήθηκαν με την εμπορία μπανάνας τρίτων χωρών ή/και μη παραδοσιακής μπανάνας ΑΚΕ
β) 30 % για τους επιχειρηματίες που ασχολήθηκαν με την εμπορία κοινοτικής μπανάνας ή/και παραδοσιακής μπανάνας ΑΚΕ
γ) 3,5 % για τους εγκατεστημένους στην Κοινότητα επιχειρηματίες οι οποίοι άρχισαν να ασχολούνται με την εμπορία μπανάνας πλην της κοινοτικής ή/και της παραδοσιακής μπανάνας ΑΚΕ από το 1992 (...)".
3 Οι προσφεύγουσες-ενάγουσες ισχυρίζονται ότι οι διατάξεις του προαναφερθέντος κανονισμού 404/93, σχετικά με τη θέσπιση δασμολογικής ποσοστώσεως για την εισαγωγή μπανανών προερχομένων από τρίτες χώρες και με την κατανομή αυτής της ποσοστώσεως μεταξύ των επιχειρηματιών που ασχολήθηκαν με την εμπορία μπανάνας τρίτων χωρών ή/και μη παραδοσιακής μπανάνας ΑΚΕ και αυτών που ασχολήθηκαν με την εμπορία κοινοτικής μπανάνας ή/και παραδοσιακής μπανάνας ΑΚΕ, τις θίγουν άμεσα και ατομικά, ότι είναι παράνομες και ότι τους προκαλούν ζημία.
4 Κατά το άρθρο 92, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, το Δικαστήριο μπορεί οποτεδήποτε να εξετάσει αυτεπαγγέλτως το απαράδεκτο για λόγους δημοσίας τάξεως και να αποφανθεί σύμφωνα με το άρθρο 91, παράγραφοι 3 και 4, χωρίς να προχωρήσει στην προφορική διαδικασία.
5 Δεδομένου ότι η δικογραφία περιέχει όλα τα στοιχεία που του επιτρέπουν να κρίνει επί του παραδεκτού της προσφυγής ακυρώσεως, το Δικαστήριο αποφάσισε να αποφανθεί σχετικώς χωρίς να ακούσει τις προφορικές εξηγήσεις των διαδίκων.
6 Το άρθρο 173, δεύτερο εδάφιο, της Συνθήκης επιτρέπει στα φυσικά ή νομικά πρόσωπα να προσβάλλουν τις αποφάσεις που απευθύνονται σ' αυτά ή τις αποφάσεις που, αν και εκδίδονται ως κανονισμοί ή αποφάσεις που απευθύνονται σε άλλο πρόσωπο, τα αφορούν άμεσα και ατομικά.
7 Εφόσον η παρούσα προσφυγή έχει ως αντικείμενο την ακύρωση διατάξεων κανονισμού, πρέπει να εξεταστεί αν τα προσβαλλόμενα μέτρα αφορούν άμεσα και ατομικά τις προσφεύγουσες.
8 'Οσον αφορά το ερώτημα αν τα μέτρα αφορούν ατομικά τις προσφεύγουσες, πρέπει να υπομνηστεί ότι, κατά πάγια νομολογία, η δυνατότητα προσδιορισμού, με μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό ακριβείας, του αριθμού ή και της ταυτότητας των υποκειμένων δικαίου τα οποία καταλαμβάνει ένα μέτρο ουδόλως σημαίνει ότι το μέτρο αυτό πρέπει να θεωρείται ως αφορών τα πρόσωπα αυτά ατομικά, εφόσον δεν αμφισβητείται ότι η εφαρμογή αυτή λαμβάνει χώρα βάσει αντικειμενικής έννομης ή πραγματικής καταστάσεως την οποία καθορίζει η εν λόγω πράξη (βλ., επί παραδείγματι, τη διάταξη του Δικαστηρίου της 24ης Μαΐου 1993, C-131/92, Arnaud κ.λπ. κατά Συμβουλίου, Συλλογή 1993, σ. Ι-2573).
9 Για να θεωρηθεί ότι η πράξη αφορά ατομικά τα εν λόγω υποκείμενα δικαίου, πρέπει η έννομη κατάστασή τους να θίγεται συνεπεία μιας πραγματικής καταστάσεως, η οποία τα διαφοροποιεί από κάθε άλλο πρόσωπο και τα εξατομικεύει όπως τα πρόσωπα προς τα οποία απευθύνεται η πράξη (βλ., επί παραδείγματι, την προαναφερθείσα διάταξη Arnaud κ.λπ. κατά Συμβουλίου και την απόφαση της 24ης Φεβρουαρίου 1987, 26/86, Deutz και Geldermann κατά Συμβουλίου, Συλλογή 1987, σ. 941).
10 Διαπιστώνεται ότι οι προσβαλλόμενες διατάξεις έχουν ως αντικείμενο τη θέσπιση καθεστώτος εμπορίου με τρίτες χώρες στον τομέα της μπανάνας και μηχανισμού κατανομής της δασμολογικής ποσοστώσεως μεταξύ κατηγοριών επιχειρηματιών καθορισμένων με αντικειμενικά κριτήρια.
11 Επομένως, οι διατάξεις αυτές εφαρμόζονται σε αντικειμενικά καθορισμένες καταστάσεις και επιφέρουν έννομα αποτελέσματα ως προς κατηγορίες προσώπων θεωρούμενες κατά τρόπο γενικό και αφηρημένο.
12 Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι η προσβαλλόμενη πράξη δεν αφορά τις προσφεύγουσες παρά υπό την αντικειμενική τους ιδιότητα του επιχειρηματία στον τομέα της εμπορίας μπανανών τρίτων χωρών, όπως ακριβώς αφορά και όλους τους άλλους επιχειρηματίες που βρίσκονται σε πανομοιότυπη κατάσταση.
13 Υπό τις προϋποθέσεις αυτές, η προσφυγή πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη στο μέτρο που σκοπεί στην ακύρωση των προσβαλλομένων διατάξεων του προαναφερθέντος κανονισμού 404/923.
14 'Οσον αφορά την αγωγή αποζημιώσεως λόγω εξωσυμβατικής ευθύνης, πρέπει να υπομνησθεί ότι η προβλεπόμενη στα άρθρα 178 και 215 της Συνθήκης αγωγή θεσπίστηκε ως αυτοτελές ένδικο βοήθημα με ιδιαίτερη λειτουργία στο πλαίσιο του συστήματος παροχής έννομης προστασίας και υποκείμενο σε προϋποθέσεις ασκήσεως οι οποίες τέθηκαν ενόψει του ειδικού σκοπού του, εξ αυτού δε προκύπτει ότι η κήρυξη ως απαραδέκτου της προσφυγής ακυρώσεως δεν επισύρει αυτόματα και το απαράδεκτο της αγωγής αποζημιώσεως (βλ., ιδίως, απόφαση της 2ας Δεκεμβρίου 1971, 5/71, Schoeppenstedt κατά Συμβουλίου, Συλλογή τόμος 1969-1971, σ. 1025).
15 Η προσφυγή-αγωγή επομένως παραμένει προς εξέταση κατά το μέτρο που έχει ως αίτημα να υποχρεωθεί η Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα να αποκαταστήσει τη ζημία που προκλήθηκε από την έκδοση του προαναφερθέντος κανονισμού 404/93.
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Επί των δικαστικών εξόδων
16 ΕΕφόσον η προσφυγή-αγωγή εξακολουθεί να εκκρεμεί κατά το μέτρο που βασίζεται στα άρθρα 178 και 215 της Συνθήκης, το Δικαστήριο επιφυλάσσεται ως προς τα δικαστικά έξοδα.
Διατακτικό
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
διατάσσει:
1) Απορρίπτει την προσφυγή ως απαράδεκτη καθόσον αποβλέπει στην ακύρωση ορισμένων διατάξεων του κανονισμού (ΕΟΚ) 404/93 του Συμβουλίου, της 13ης Φεβρουαρίου 1993, για την κοινή οργάνωση της αγοράς στον τομέα της μπανάνας.
2) Η αγωγή εξακολουθεί να εκκρεμεί καθόσον έχει ως αίτημα να υποχρεωθεί η Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα να αποκαταστήσει τη ζημία που προκλήθηκε από την έκδοση του προαναφερθέντος κανονισμού 404/93.
3) Επιφυλάσσεται ως προς τα δικαστικά έξοδα.
Λουξεμβούργο, 21 Ιουνίου 1993.
Full & Egal Universal Law Academy