Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα
1 Η παρούσα διαδικασία αφορά τη μη κοινοποίηση από το Βασίλειο του Βελγίου ορισμένων τεχνικών κανόνων σύμφωνα με το άρθρο 8 της οδηγίας 83/189/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 28ης Μαρτίου 1983, για την καθιέρωση μιας διαδικασίας πληροφόρησης στον τομέα των τεχνικών προτύπων και προδιαγραφών (στο εξής: οδηγία) (1).
2 Το άρθρο 8, παράγραφος 1, της οδηγίας προβλέπει, όσον αφορά την παρούσα υπόθεση, τα ακόλουθα:
«Τα κράτη μέλη αμέσως ανακοινώνουν στην Επιτροπή κάθε σχέδιο τεχνικού κανόνα, εκτός αν πρόκειται απλώς για πιστή εισαγωγή διεθνούς ή ευρωπαϋκού προτύπου, οπότε αρκεί μια απλή ενημέρωση σχετικά με το εν λόγω πρότυπο. Επίσης απευθύνουν στην Επιτροπή σύντομη ανακοίνωση των λόγων που καθιστούν αναγκαία την κατάρτιση ενός τέτοιου τεχνικού κανόνα, εκτός αν οι λόγοι αυτοί εμφαίνονται ήδη στο σχέδιο. Κατά περίπτωση, τα κράτη μέλη ανακοινώνουν ταυτόχρονα το κείμενο των βασικών νομοθετικών και κανονιστικών διατάξεων, στις οποίες αναφέρεται, κατά κύριο και άμεσο τρόπο, το σχέδιο τεχνικού κανόνα, εάν η γνώση αυτού του κειμένου είναι αναγκαία για την εκτίμηση του πεδίου εφαρμογής του σχεδίου τεχνικού κανόνα.»
3 Το άρθρο 1, σημείο 5, ορίζει τον «τεχνικό κανόνα» ως εξής:
«οι τεχνικές προδιαγραφές, συμπεριλαμβανομένων των διοικητικών διατάξεων που ισχύουν γι' αυτές, η τήρηση των οποίων είναι υποχρεωτική, de jure ή de facto, για την εμπορία ή χρησιμοποίηση σε κράτος μέλος ή σε μεγάλο τμήμα του κράτους αυτού, με εξαίρεση τις προδιαγραφές που ορίζονται από τις αρχές τοπικής αυτοδιοίκησης».
4 Σύμφωνα με το άρθρο 1, σημείο 1, ο όρος «τεχνικές προδιαγραφές» καλύπτει τα εξής:
«οι προδιαγραφές που περιέχονται σε έγγραφο με το οποίο ορίζονται τα απαιτούμενα χαρακτηριστικά ενός προϋόντος, όπως η ποιοτική στάθμη, η απόδοση, η ασφάλεια, οι διαστάσεις, καθώς και οι προδιαγραφές που ισχύουν για το προϋόν όσον αφορά την ορολογία, τα σύμβολα, τις δοκιμές και μεθόδους δοκιμής, τη συσκευασία, το μαρκάρισμα και το ετικετάρισμα (...)».
5 Στις 9 Νοεμβρίου 1993, η κυβέρνηση της Rιgion de Bruxelles-Capitale (περιοχής Βρυξελλών-Πρωτεύουσας) εξέδωσε διάταγμα σχετικό με τους κανόνες ποιότητας και ασφαλείας των εγκαταστάσεων επιπλωμένων κατοικιών (2). Η Επιτροπή ισχυρίζεται ότι οι ακόλουθες διατάξεις περιλαμβάνουν τεχνικούς κανόνες οι οποίοι γεννούν την υποχρέωση κοινοποιήσεως προς αυτή του διατάγματος:
Άρθρο 12
«Οι ηλεκτρικές συσκευές πρέπει να είναι σύμφωνες με τους σχετικούς βελγικούς κανόνες και βασιλικά διατάγματα. Πρέπει να φέρουν το σήμα "CEBEC"».
Άρθρο 13, παράγραφοι 3 και 4
«Οι εγκαταστάσεις φυσικού αερίου πρέπει να είναι σύμφωνες με τον κανόνα NBN D51-003: "Εγκαταστάσεις για καύσιμο αέριο, ελαφρότερο του αέρα, το οποίο διανέμεται μέσω αγωγών".
Οι εγκαταστάσεις φυσικού αερίου πρέπει να συμφωνούν με τους σχετικούς βελγικούς κανόνες και να φέρουν το σήμα "BENOR"· αν δεν υπάρχουν τέτοιοι κανόνες, πρέπει να εγκριθούν από την Association Royale des Gaziers Begles (ARGB)».
Άρθρο 23, παράγραφος 2
«[Με επιφύλαξη της εφαρμογής των νομοθετικών και κανονιστικών διατάξεων περί προλήψεως πυρκαγιών, ο εκμισθωτής πρέπει να λαμβάνει τα ακόλουθα μέτρα προκειμένου να διασφαλίζεται:]
ότι μπορεί να κατασβεσθεί ταχέως και αποτελεσματικά κάθε πυρκαγιά στην αρχική της φάση, χρησιμοποιώντας τον αναγκαίο εξοπλισμό πυροπροστασίας. Ο εν λόγω εξοπλισμός, ο οποίος καθορίζεται σε συμφωνία με την Πυροσβεστική Υπηρεσία, πρέπει να είναι σύμφωνος με τους σχετικούς κανόνες και να φέρει το σήμα "BENOR".»
6 Το Βέλγιο δεν αμφισβήτησε τον χαρακτηρισμό των εν λόγω εθνικών διατάξεων ως «τεχνικών κανόνων» και αναγνωρίζει ρητά ότι έπρεπε να είχαν κοινοποιηθεί.
7 Οι διάδικοι συναποδέχονται ότι οι εθνικές διατάξεις στην παρούσα υπόθεση καθιστούν υποχρεωτικούς ορισμένους προϋφιστάμενους εθνικούς τεχνικούς κανόνες· δεν έχει υποστηριχθεί, για παράδειγμα, ότι κάποιοι βελγικοί κανόνες ήσαν ήδη δεσμευτικοί δυνάμει άλλων προϋφισταμένων νομοθετικών διατάξεων (3). Είναι αλήθεια ότι το προσβαλλόμενο διάταγμα αφορά μόνον τη χρήση ηλεκτρικού εξοπλισμού και εξοπλισμού φυσικού αερίου και πυροπροστασίας σε συγκεκριμένη περιοχή (Rιgion de Bruxelles-Capitale) και σε ειδικές περιπτώσεις (μισθωμένες επιπλωμένες κατοικίες)· οι προσβαλλόμενες διατάξεις δεν απαιτούν όλα αυτά τα προϋόντα που χρησιμοποιούνται ή διατίθενται στο εμπόριο στην περιοχή αυτή να είναι σύμφωνα με τους προαναφερθέντες τεχνικούς κανόνες. Πάντως, δεν υπάρχει τίποτε στη δικογραφία από το οποίο να προκύπτει ότι η περιοχή των Βρυξελλών δεν είναι «μεγάλο τμήμα» του Βασιλείου του Βελγίου για τους σκοπούς του άρθρου 1, σημείο 5, της οδηγίας, παρά αρχή τοπικής αυτοδιοίκησης, ούτε ότι η απαγόρευση της χρήσεως σε μισθωμένες επιπλωμένες κατοικίες εξοπλισμού διαφορετικού από τον οριζόμενο δεν συνιστά περιορισμό που «μπορεί να εμποδίσει άμεσα ή έμμεσα, πραγματικά ή δυνητικά, το ενδοκοινοτικό εμπόριο», υπό την έννοια της αποφάσεως του Δικαστηρίου στην υπόθεση Bic Benelux (4).
Πρόταση
8 Υπ' αυτές τις συνθήκες, προτείνω στο Δικαστήριο:
1) Να αναγνωρίσει ότι το Βασίλειο του Βελγίου, μη κοινοποιώντας στην Επιτροπή το διάταγμα της κυβερνήσεως της Rιgion de Bruxelles-Capitale, της 9ης Νοεμβρίου 1993, σχετικά με τους κανόνες ποιότητας και ασφαλείας των εγκαταστάσεων επιπλωμένων κατοικιών, όταν ακόμη ήταν σχέδιο, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 8, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο, της οδηγίας 83/189/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 28ης Μαρτίου 1983, για την καθιέρωση μιας διαδικασίας πληροφόρησης στον τομέα των τεχνικών προτύπων και προδιαγραφών·
2) να καταδικάσει το Βασίλειο του Βελγίου στα δικαστικά έξοδα.
(1) - ΕΕ L 109, σ. 8, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 88/182/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 22ας Μαρτίου 1988 (ΕΕ L 81, σ. 75). Στη συνέχεια η οδηγία τροποποιήθηκε με την οδηγία 94/10/ΕΚ του Ευρωπαϋκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Μαρτίου 1994 (ΕΕ L 100, σ. 30)· η προθεσμία για τη μεταφορά των τελευταίων αυτών τροποποιήσεων στο εσωτερικό δίκαιο έληξε την 1η Ιουλίου 1995 και, επομένως, οι τροποποιήσεις αυτές δεν αφορούν την παρούσα υπόθεση.
(2) - Moniteur Belge της 31ης Δεκεμβρίου 1993, σ. 29194.
(3) - Βλ. απόφαση της 16ης Σεπτεμβρίου 1997, υπόθεση C-279/94, Επιτροπή κατά Ιταλίας (Συλλογή 1997, σ. Ι-4743, σκέψη 36).
(4) - Απόφαση της 20ής Μαρτίου 1997, υπόθεση C-13/96 (Συλλογή 1997, σ. Ι-1753, σκέψη 19).
Full & Egal Universal Law Academy