Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα
1 H παρούσα υπόθεση αφορά τη δασμολογική κατάταξη ενός είδους που περιγράφεται ως κουτί συνδέσεως και, συνακόλουθα, το ζήτημα της σημασίας της έννοιας «κουτί συνδέσεως», όπως αυτή χρησιμοποιείται στο κοινοτικό Κοινό Δασμολόγιο. Ειδικότερα, το εθνικό δικαστήριο ζητεί να μάθει αν μεταξύ των ουσιωδών χαρακτηριστικών ενός τέτοιου κουτιού συμπεριλαμβάνονται οπωσδήποτε διατάξεις συνδέσεως για τη σύνδεση ηλεκτρικών κυκλωμάτων ή αν αρκεί να υπάρχει μια σύνδεση γειώσεως.
Ι - Το νομικό πλαίσιο
2 Κατά το αιτούν δικαστήριο, οι κρίσιμες διατάξεις του Κοινού Δασμολογίου περιέχονται στον κανονισμό (ΕΚ) 1734/96 της Επιτροπής, της 9ης Σεπτεμβρίου 1996, που τροποποιεί το παράρτημα Ι του κανονισμού (ΕΟΚ) 2658/87 του Συμβουλίου (1), για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το Κοινό Δασμολόγιο (Συνδυασμένη Ονοματολογία, στο εξής: ΣΟ) (2). Οι δασμολογικές κλάσεις στις οποίες αναφέρεται το αιτούν δικαστήριο είναι, αφενός, η κλάση 7616 και, αφετέρου, οι κλάσεις 8535, 8536, 8537 και 8538. Οι εν λόγω κλάσεις έχουν την ακόλουθη διατύπωση:
«7616 Άλλα τεχνουργήματα από αργίλιο:
(...) - Άλλα:
7616 91 00 - - Μεταλλικά υφάσματα, πλέγματα και διχτυωτά από σύρματα αργιλίου
7616 99 - - Άλλα:
7616 99 10 - - - Με απλή χύτευση ή σε τύπους
7616 99 00 - - - Άλλα
(...)
8535 Συσκευές και διατάξεις για τη διακοπή, κατανομή, προστασία, διακλάδωση, συναρμογή ή σύνδεση των ηλεκτρικών κυκλωμάτων (π.χ. διακόπτες, διακόπτες αναστροφής, διατάξεις διακοπής κυκλωμάτων, αλεξικέραυνα, διατάξεις για τον περιορισμό της τάσης, αντιστάσεις στα κύματα ηλεκτρισμού, ρευματολήπτες, κουτιά σύνδεσης), για τάση που υπερβαίνει τα 1 000 V:
(...)
8536 Συσκευές και διατάξεις για τη διακοπή, κατανομή, προστασία, διακλάδωση, συναρμογή ή σύνδεση των ηλεκτρικών κυκλωμάτων [π.χ. διακόπτες, διακόπτες αναστροφής, ηλεκτρονόμοι, διατάξεις διακοπής κυκλωμάτων, αντιστάσεις στα κύματα ηλεκτρισμού, βύσματα (φις) και ρευματολήπτες, υποδοχές ηλεκτρικών λαμπτήρων (ντουί), κουτιά σύνδεσης], για τάση που δεν υπερβαίνει τα 1 000 V:
(...)
8536 90 - Άλλες συσκευές:
(...)
8536 90 85 - Άλλες
8537 Πίνακες, πλαίσια, κονσόλες, αναλόγια, κιβώτια (στα οποία περιλαμβάνονται και τα ερμάρια για αριθμητικούς χειρισμούς) και άλλες βάσεις που φέρουν πολλές συσκευές των κλάσεων 8535 ή 8536, για τον έλεγχο ή τη διανομή του ρεύματος, στα οποία περιλαμβάνονται και εκείνα που φέρουν ενσωματωμένα όργανα ή συσκευές του κεφαλαίου 90, καθώς επίσης και συσκευές ψηφιακού ελέγχου εκτός από τις συσκευές μεταγωγής της κλάσης 8517:
(...)
8538 Μέρη που αναγνωρίζονται ότι προορίζονται αποκλειστικά ή κύρια για τις συσκευές των κλάσεων 8535, 8536 ή 8537:
8538 10 00 - Πίνακες, πλάκες, κονσόλες, αναλόγια, ερμάρια και άλλα υποθέματα της κλάσης 8537, χωρίς τις συσκευές τους
8538 90 - Άλλα
(...).»
3 Tο αιτούν δικαστήριο παραπέμπει επίσης στους γενικούς κανόνες για την ερμηνεία της ΣΟ (στο εξής: γενικοί κανόνες). Στη ΣΟ του 1997, οι κρίσιμοι κανόνες έχουν ως εξής:
«Η κατάταξη των εμπορευμάτων στη συνδυασμένη ονοματολογία πραγματοποιείται σύμφωνα με τις παρακάτω αρχές:
1. Το κείμενο των τίτλων των τμημάτων, των κεφαλαίων ή των υποκεφαλαίων θεωρείται ότι έχει μόνο ενδεικτική αξία, δεδομένου ότι η κατάταξη καθορίζεται νόμιμα σύμφωνα με το κείμενο των κλάσεων και των σημειώσεων των τμημάτων ή των κεφαλαίων και σύμφωνα με τους παρακάτω κανόνες, εφόσον αυτοί δεν είναι αντίθετοι προς το κείμενο των εν λόγω κλάσεων και σημειώσεων:
2. α) Κάθε αναφορά σε ένα είδος μέσα σε ορισμένη κλάση καλύπτει το είδος αυτό, έστω και αν δεν είναι πλήρες ή τελειωμένο, με την προϋπόθεση ότι, στην κατάσταση που παρουσιάζεται, εμφανίζει τα ουσιώδη χαρακτηριστικά του πλήρους ή του τελειωμένου είδους. Καλύπτει επίσης το πλήρες ή τελειωμένο είδος ή αυτό που θεωρείται σαν τέτοιο, βάσει των προηγουμένων διατάξεων, στην περίπτωση που αυτό παρουσιάζεται ασυναρμολόγητο ή αποσυναρμολογημένο.
β) Κάθε αναφορά σε μια ύλη μέσα σε ορισμένη κλάση καλύπτει την ύλη αυτή, είτε σε αμιγή κατάσταση είτε αναμειγμένη ή και συνδυασμένη με άλλες ύλες. Επίσης, κάθε αναφορά σε τεχνουργήματα από ορισμένη ύλη καλύπτει τα τεχνουργήματα που αποτελούνται εξ ολοκλήρου ή μερικώς από την ύλη αυτή. Η κατάταξη των αναμειγμένων αυτών προϋόντων ή των συνθέτων αυτών ειδών γίνεται σύμφωνα με τις αρχές που αναφέρονται στον κανόνα 3.
3. Όταν εμπορεύματα πρέπει, εκ πρώτης όψεως, να καταταγούν σε δύο ή περισσότερες κλάσεις, κατ' εφαρμογή του κανόνα 2β, ή σε κάθε άλλη περίπτωση, η κατάταξη γίνεται σύμφωνα με τα παρακάτω:
α) Η περισσότερο εξειδικευμένη κλάση πρέπει να έχει προτεραιότητα έναντι των κλάσεων με γενικότερο περιεχόμενο. Εντούτοις, όταν δύο ή περισσότερες κλάσεις καλύπτουν καθεμία ένα μόνο τμήμα των υλών που αποτελούν ένα αναμειγμένο προϋόν ή ένα σύνθετο είδος ή ένα μόνο τμήμα των ειδών, στην περίπτωση εμπορευμάτων που παρουσιάζονται σε σύνολα συσκευασμένα για τη λιανική πώληση, αυτές οι κλάσεις πρέπει να θεωρούνται, σε σχέση με αυτό το προϋόν ή αυτό το είδος, ως εξίσου εξειδικευμένες έστω και αν μια από αυτές δίνει μια περισσότερο ακριβή ή περισσότερο πλήρη περιγραφή.
β) Τα αναμειγμένα προϋόντα, τα τεχνουργήματα και τα είδη που αποτελούνται από διάφορες ύλες ή προκύπτουν από τη συναρμολόγηση διαφόρων αντικειμένων, καθώς και τα εμπορεύματα που παρουσιάζονται σε σύνολα συσκευασμένα για τη λιανική πώληση, στα οποία η κατάταξη δεν μπορεί να γίνει με εφαρμογή του κανόνα 3α, κατατάσσονται σύμφωνα με την ύλη ή το είδος που δίνει σ' αυτά τον ουσιώδη τους χαρακτήρα, όταν είναι δυνατός αυτός ο καθορισμός.
γ) Στις περιπτώσεις που η κατάταξη του εμπορεύματος δεν μπορεί να γίνει σύμφωνα με τον κανόνα 3α ή 3β, τότε αυτό κατατάσσεται στην τελευταία κατά σειρά αρίθμησης κλάση μεταξύ των κλάσεων που μπορούν έγκυρα να ληφθούν υπόψη.
(...)»
4 Η σημείωση ΙΙΙ Γ των επεξηγηματικών σημειώσεων για το Εναρμονισμένο Σύστημα περιγραφής και κωδικοποίησης των εμπορευμάτων του συμβουλίου τελωνειακής συνεργασίας (στο εξής: ΕΣΕΣ(3)) αφορά ειδικά την έννοια «κουτιά συνδέσεως», η οποία διαλαμβάνεται στην κλάση 8536 (4). Η εν λόγω σημείωση προβλέπει τα εξής:
«Κουτιά συνδέσεως. Πρόκειται για κουτιά που διαθέτουν στο εσωτερικό τους ακροδέκτες ή άλλες διατάξεις για τη σύνδεση ηλεκτρικών καλωδίων. Τα κουτιά συνδέσεως που δεν περιέχουν μέσα ηλεκτρικής συνδέσεως, αλλά χρησιμεύουν αποκλειστικά ως προστατευτικά περιβλήματα ή περιέχουν μονωτικό μίγμα το οποίο περιβάλλει μια σύνδεση που έχει κατασκευαστεί αυτοτελώς, δεν υπάγονται στην κατηγορία αυτή, αλλά κατατάσσονται με κριτήριο τη συστατική τους ύλη.»
5 Οι ΕΣΕΣ σχετικά με τους γενικούς κανόνες έχουν ιδιαίτερη σημασία στην υπό κρίση υπόθεση. Όσον αφορά τον γενικό κανόνα 2α, κρίσιμες είναι οι σημειώσεις Ι και ΙΙ. Οι εν λόγω σημειώσεις έχουν ως εξής:
«Ι) Το πρώτο μέρος του κανόνα 2α διευρύνει το περιεχόμενο των κλάσεων που αφορούν συγκεκριμένο είδος, κατά τρόπο ώστε να καλύπτουν όχι μόνο το πλήρες είδος αλλά επίσης το μη πλήρες ή μη τελειωμένο είδος, υπό την προϋπόθεση ότι, στην κατάσταση που παρουσιάζεται, το οικείο είδος εμφανίζει τα ουσιώδη χαρακτηριστικά του πλήρους ή του τελειωμένου είδους.
ΙΙ) Οι διατάξεις του κανόνα αυτού εφαρμόζονται επίσης στις απαρχές ειδών, εκτός αν αυτές αναφέρονται ρητά σε συγκεκριμένη κλάση. Ως απαρχές νοούνται τα είδη που δεν είναι έτοιμα να χρησιμοποιηθούν απευθείας, τα οποία έχουν περίπου το σχήμα ή το περίγραμμα του τελειωμένου είδους ή μέρους είδους, και τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν - πλην εξαιρετικών περιπτώσεων - μόνο για την κατασκευή του τελειωμένου είδους ή μέρους είδους (...).»
ΙΙ - Το πραγματικό και διαδικαστικό πλαίσιο
Α - Τα πραγματικά περιστατικά και τα υποβληθέντα προδικαστικά ερωτήματα
6 Από τη δικογραφία προκύπτει ότι η προσφεύγουσα της κύριας δίκης (ROSE Elektrotechnik GmbH & Co. KG, στο εξής: ROSE) ζήτησε αρχικά, στις 3 Μαρτίου 1995, να της χορηγηθεί δεσμευτική δασμολογική πληροφορία, δυνάμει του κανονισμού (ΕΟΚ) 2454/93 της Επιτροπής, της 2ας Ιουλίου 1993, που περιέχει διατάξεις εφαρμογής του κανονισμού (ΕΟΚ) 2913/92 του Συμβουλίου, περί θεσπίσεως του κοινοτικού τελωνειακού κώδικα (5), σχετικά με την κατάταξη ενός είδους περιγραφομένου ως κουτί συνδέσεως (6). Το επίμαχο είδος είναι ένα ορθογώνιο κιβώτιο (μήκους περίπου 21,7 cm, ύψους περίπου 8 cm και πλάτους περίπου 11,7 cm) με κάλυμμα από επιχρωματισμένο κράμα χυτευμένου υπό πίεση αργιλίου (κράμα αργιλίου και πυριτίου, στο οποίο το αργίλιο υπερτερεί κατά βάρος). Το κάλυμμα, στο οποίο είναι ενσωματωμένος ένας πλαστικός στεγανωτικός σύνδεσμος, περιλαμβάνει τέσσερις συνδετικούς κοχλίες από χάλυβα. Το εν λόγω είδος προορίζεται για την υποδοχή ηλεκτρικών ακροδεκτών (ακροδεκτών σε σειρά), διαφόρων ειδών και διαστάσεων, έχει δε όχι μόνον οπές για κοχλιωτές συνδέσεις, αλλά και οπές για ανάρτηση. Επιπλέον, διαθέτει τέσσερις κοχλιοτομημένες οπές για κοχλίες συνδέσεως γειώσεως από επιχαλκωμένο χάλυβα, ενώ τέσσερις τέτοιοι κοχλίες συνδέσεως γειώσεως είναι συσκευασμένοι σε πλαστικό σάκο που συνοδεύει το προϋόν. Ωστόσο, το προϋόν δεν περιλαμβάνει άλλες διατάξεις συνδέσεως.
7 Η προσφεύγουσα ζήτησε την κατάταξη του εμπορεύματος στη διάκριση 8536 90 85 της ΣΟ. Προς στήριξη της αιτήσεώς της, επισήμανε ότι το είδος που προμήθευε στους πελάτες της προοριζόταν να χρησιμοποιείται κυρίως σε περιπτώσεις κατά τις οποίες τα ηλεκτρικά κυκλώματα διακλαδώσεως έπρεπε να προστατευθούν από τις επιπτώσεις ηλεκτρικών κρούσεων και/ή της υγρασίας. Η ROSE εφοδιάζει το εν λόγω είδος με τις πρόσθετες οπές και με τις πλακέτες ακροδεκτών διαφόρων ειδών που ζητούν οι πελάτες της. Η προσφεύγουσα επικαλέστηκε επίσης μια μεταγενέστερη δεσμευτική δασμολογική πληροφορία την οποία είχαν εκδώσει οι ολλανδικές τελωνειακές αρχές του Arnhem στις 28 Ιουλίου 1995 και βάσει της οποίας ένα συγκρίσιμο είδος είχε καταταγεί, κατόπιν αιτήσεως μιας εταιρίας ανήκουσας στον ίδιο όμιλο με την προσφεύγουσα, στη διάκριση 8538 10 00 (7).
8 Η αίτηση απορρίφθηκε τελικώς από την Oberfinanzdirektion Kφln (κεντρική διεύθυνση φορολογικών υπηρεσιών της Κολωνίας, στο εξής: καθής), η οποία, στις 11 Ιουλίου 1996, κατέταξε το είδος στη διάκριση 7616 99 10 της ΣΟ. Προς αιτιολόγηση της κατατάξεως αυτής, η καθής προέβαλε κυρίως ότι το είδος δεν περιελάμβανε διατάξεις συνδέσεως, αλλά χρησίμευε απλώς ως περίβλημα για την προστασία ή τη μόνωση από τις επιρροές του περιβάλλοντος μιας συνδέσεως κατασκευασθείσας αυτοτελώς.
9 Στις 5 Αυγούστου 1996, η ROSE άσκησε προσφυγή ενώπιον του Finanzgericht Dόsseldorf (στο εξής: αιτούν δικαστήριο), το οποίο περιέγραψε εν συντομία τα επιχειρήματα που προβλήθηκαν ενώπιόν του και τις αμφιβολίες εξαιτίας των οποίων υπέβαλε στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα (8):
«1) Έχει το Κοινό Δασμολόγιο, όπως προκύπτει από το παράρτημα I του κανονισμού (EΚ) 1734/96 της Επιτροπής, της 9ης Σεπτεμβρίου 1996, που τροποποιεί το παράρτημα I του κανονισμού (EΟΚ) 2658/87 του Συμβουλίου, για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το Κοινό Δασμολόγιο (Συνδυασμένη Ονοματολογία 1997), την έννοια ότι ένα είδος περιγραφόμενο ως κουτί συνδέσεως, το οποίο αποτελείται από ένα ορθογώνιο κιβώτιο με κάλυμμα από επιχρωματισμένο κράμα χυτευμένου υπό πίεση αργιλίου (κράμα αργιλίου και πυριτίου, στο οποίο το αργίλιο υπερτερεί κατά βάρος), το οποίο έχει τέσσερις συνδετικούς κοχλίες από χάλυβα και τέσσερις κοχλίες συνδέσεως γειώσεως από επιχαλκωμένο χάλυβα (οι οποίοι περιέχονται χύδην στη συσκευασία του και πρέπει να συναρμοστούν ακολούθως σε προβλεπόμενες για τον σκοπό αυτό κοχλιοτομημένες οπές), πρέπει να καταταγεί στην κλάση 8538;
2) Σε περίπτωση αρνητικής απαντήσεως στο πρώτο ερώτημα: έχει το Κοινό Δασμολόγιο (Συνδυασμένη Ονοματολογία 1997) την έννοια ότι, κατ' εφαρμογήν του γενικού κανόνα για την ερμηνεία της Συνδυασμένης Ονοματολογίας 2 α, πρώτο εδάφιο, το εν λόγω είδος πρέπει να καταταχθεί στην κλάση 8536;»
B - H διαδικασία ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου
10 Η ROSE υποστήριξε ότι, αφού τα κουτιά συνδέσεως αναφέρονται ρητά στην κλάση 8536 της ΣΟ, αποκλείεται η κατάταξή τους στην κλάση 7616 (9). Κατά την άποψή της, η κλάση 8536 δεν απαιτεί να κλείνει το οικείο είδος ή να είναι ικανό να κλείσει, υπό την τεχνική έννοια του όρου, ένα κύκλωμα, αλλά, αντιθέτως, το αποφασιστικό κριτήριο είναι η ύπαρξη διατάξεως για ηλεκτρική σύνδεση. Το επίμαχο είδος περιλαμβάνει τέτοια διάταξη, δεδομένου ότι έχει προβλεφθεί δυνατότητα γειώσεως σε περίπτωση βλάβης. Σύμφωνα με τον γενικό κανόνα 2α, το είδος μπορεί να θεωρηθεί ότι διαθέτει τα ουσιώδη χαρακτηριστικά κουτιού συνδέσεως, δεδομένου ότι, προκειμένου να μετατραπεί σε πλήρες κουτί συνδέσεως αρκεί απλώς να εφοδιαστεί με «ακροδέκτες» ή με «πλακέτες ακροδεκτών» καθώς και με αντίστοιχο αριθμό οπών για οποιαδήποτε σχεδιαζόμενη βιομηχανική χρήση.
11 Κατά την καθής, από τη σημείωση ΙΙΙ Γ των ΕΣΕΣ σχετικά με την κλάση 8536 προκύπτει ότι, προκειμένου να καταταγεί ένα προϋόν στην κλάση αυτή ως κουτί συνδέσεως, πρέπει να χρησιμεύει για τη σύνδεση κυκλωμάτων (10). Επομένως, το είδος πρέπει να διαθέτει διάταξη για τη δημιουργία μιας τέτοιας ηλεκτρικής συνδέσεως· κατά συνέπεια, πρέπει να ενσωματωθούν σ'αυτό ακροδέκτες σε σειρά ή πλακέτες ακροδεκτών. Η δυνατότητα γειώσεως ενός κυκλώματος δεν αρκεί, δεδομένου ότι μόνον η σύνδεση μεταξύ μιας πηγής ρεύματος και ενός δέκτη συνιστά ηλεκτρικό κύκλωμα υπό την έννοια της κλάσεως 8536.
12 Το αιτούν δικαστήριο δεν θεωρεί «ανεπίδεκτη αμφιβολιών» την την προβληθείσα από την καθής ερμηνεία των κλάσεων 8536 και 8538, όσον αφορά τα κουτιά συνδέσεως. Κατά το αιτούν δικαστήριο, δεν αμφισβητείται ότι το εν προκειμένω επίμαχο είδος είναι μη πλήρες. Ωστόσο, δεν θεωρεί ότι μπορεί να καταταγεί στην κλάση 8538 ως μέρος που προορίζεται να χρησιμοποιηθεί σε συσκευή υπαγόμενη στην κλάση 8536, δεδομένου ότι, αν δεν ληφθεί υπόψη η έλλειψη ακροδεκτών, το είδος έχει την εξωτερική εμφάνιση κουτιού συνδέσεως. Ακολούθως, το αιτούν δικαστήριο διατυπώνει την άποψη ότι, σύμφωνα με τον γενικό κανόνα 2α, το είδος μπορεί να θεωρηθεί ότι διαθέτει τα ουσιώδη χαρακτηριστικά κουτιού συνδέσεως της κλάσεως 8536. Ωστόσο, φρονεί ότι η διατύπωση της κλάσεως αυτής δεν είναι σαφής όσον αφορά την υποτιθέμενη ανάγκη υπάρξεως διατάξεων συνδέσεως για τη σύνδεση ηλεκτρικών κυκλωμάτων. Ενόψει των ΕΣΕΣ τόσο σχετικά με τον γενικό κανόνα 2α όσο και σχετικά με την κλάση 8536, το αιτούν δικαστήριο ζητεί να διευκρινιστεί κυρίως αν, προκειμένου να θεωρηθεί ένα είδος ως μη πλήρες κουτί συνδέσεως, υπό την έννοια της κλάσεως αυτής, είναι αναγκαίο να έχουν ήδη εφαρμοστεί σ' αυτό οι κοχλίες συνδέσεως γειώσεως που διατίθενται μαζί με το κουτί καθώς και αν το είδος πρέπει να περιέχει διατάξεις συνδέσεως κατάλληλες για ηλεκτρική καλωδίωση.
ΙΙΙ - Παρατηρήσεις που υποβλήθηκαν στο Δικαστήριο
13 Η ROSE, η καθής και η Επιτροπή υπέβαλαν γραπτές μόνον παρατηρήσεις. Ελλείψει σχετικού αιτήματος, δεν διεξήχθη προφορική διαδικασία.
14 Η ROSE αμφισβητεί την ερμηνεία της έννοιας «ηλεκτρικό κύκλωμα» την οποία ανέλυσε το αιτούν δικαστήριο. Κατά την άποψή της, κακώς γίνεται δεκτό ότι ακόμη και ένα κουτί συνδέσεως που είναι εξοπλισμένο με ακροδέκτες συνδέει ή διακόπτει αυτομάτως ένα ηλεκτρικό κύκλωμα, αν και για όσο χρόνο δεν είναι συνδεδεμένο με ηλεκτρική συσκευή. Επιπλέον, μολονότι είναι αληθές ότι μια σύνδεση γειώσεως δεν μεταφέρει διαρκώς ηλεκτρικό ρεύμα, τούτο ισχύει επίσης στην περίπτωση διαφόρων άλλων ειδών αγωγών, όπως είναι τα φωτοηλεκτρικά κύτταρα, οι συσκευές συναγερμού ή φωτισμού. Επομένως, η ROSE συμπεραίνει ότι η σύνδεση γειώσεως συνιστά ηλεκτρική σύνδεση, ακριβώς επειδή καθιστά δυνατή τη μεταφορά του ρεύματος στη γη, σε περίπτωση ανάγκης.
15 Η καθής διατείνεται ότι, για τους λόγους που ανέπτυξε το αιτούν δικαστήριο στη διάταξη περί παραπομπής, το επίμαχο είδος δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι υπάγεται στην κλάση 8538 ως μέρος που προορίζεται αποκλειστικά ή κυρίως για τις συσκευές των κλάσεων 8535, 8536 ή 8537. Όσον αφορά το ζήτημα αν το είδος αυτό μπορεί να θεωρηθεί ότι διαθέτει τα ουσιώδη χαρακτηριστικά πλήρους κουτιού συνδέσεως, η καθής υποστηρίζει, επικαλούμενη τη σημείωση ΙΙΙ Γ των ΕΣΕΣ σχετικά με την κλάση 8536, ότι το ουσιώδες χαρακτηριστικό ενός τέτοιου κουτιού είναι η ύπαρξη ακροδεκτών καταλλήλων για τη σύνδεση ηλεκτρικών κυκλωμάτων. Η καθής παρατηρεί ότι τα είδη που εισάγει η ROSE μπορούν να εξυπηρετήσουν τον σκοπό αυτό μόνο μετά την εκτέλεση περαιτέρω εργασιών συναρμολογήσεως εκ μέρους των πελατών που τα έχουν προμηθευτεί. Για τους ίδιους λόγους, η καθής υποστηρίζει ότι το επίμαχο είδος δεν μπορεί να θεωρηθεί «απαρχή» κουτιού συνδέσεως, υπό την έννοια της σημειώσεως ΙΙ των ΕΣΕΣ σχετικά με τον γενικό κανόνα 2α.
16 Όσον αφορά, κατ' αρχάς, το πρώτο από τα υποβληθέντα ερωτήματα, η Επιτροπή υποστηρίζει ότι το επίμαχο είδος προδήλως δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι αποτελεί μέρος συσκευής υπαγομένης στην κλάση 8535 ή στην κλάση 8537, δεδομένου ότι η πρώτη από τις κλάσεις αυτές αφορά συσκευές και διατάξεις για τάση που υπερβαίνει τα 1 000 V, ενώ η δεύτερη από αυτές αφορά μόνο συσκευές για τη διανομή του ρεύματος. Δεδομένου ότι κανένας από τους διαδίκους δεν ισχυρίστηκε το αντίθετο, δεν θα εξετάσω περαιτέρω τις κλάσεις αυτές.
17 Όσον αφορά την κλάση 8536, η Επιτροπή παρατηρεί ότι δεν περιγράφει τα επίμαχα κουτιά συνδέσεως. Ωστόσο, επικαλούμενη τη σημείωση ΙΙΙ Γ των ΕΣΕΣ σχετικά με την κλάση 8536, η Επιτροπή διατείνεται ότι ένα κουτί συνδέσεως πρέπει, εξ ορισμού, να χρησιμεύει για τη σύνδεση των διαφόρων τμημάτων ενός ηλεκτρικού κυκλώματος. Κατά την άποψή της, δεδομένου ότι το επίμαχο είδος προορίζεται απλώς να παρέχει προστασία γειώσεως για τέτοιου είδους κυκλώματα, δεν μπορεί να θεωρηθεί ούτε κουτί συνδέσεως ούτε μέρος κουτιού συνδέσεως, υπό την έννοια της κλάσεως 8538. Ομοίως, όσον αφορά το δεύτερο ερώτημα, η Επιτροπή παρατηρεί ότι το επίμαχο είδος δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι διαθέτει τα ουσιώδη χαρακτηριστικά κουτιού συνδέσεως. Η Επιτροπή καταλήγει ότι, στην παρούσα υπόθεση, έχει εφαρμογή ο γενικός κανόνας 3β και ότι, κατά συνέπεια, η κατάταξη του εμπορεύματος αυτού πρέπει να γίνει με κριτήριο την ύλη ή το συστατικό που του προσδίδει τα ουσιώδη χαρακτηριστικά του και το οποίο πρέπει να θεωρηθεί, υπό την επιφύλαξη επιβεβαιώσεως από το αιτούν δικαστήριο, ότι είναι το αργίλιο. Τέλος, η Επιτροπή υποστηρίζει ότι η ορθή κατάταξή του συνίσταται στην υπαγωγή του στη διάκριση 7616 99 10 (11).
IV - Η γνώμη μου επί της υποθέσεως
18 Το Δικαστήριο επιβεβαίωσε πρόσφατα σε διάφορες περιπτώσεις την άποψή του όσον αφορά τη δασμολογική κατάταξη των εμπορευμάτων (12). Έτσι, στην υπόθεση Rank Xerox διαπίστωσε τα εξής:
«(...) Ξάριν της ασφαλείας δικαίου και προς διευκόλυνση των ελέγχων, το αποφασιστικό κριτήριο για τη δασμολογική κατάταξη των εμπορευμάτων πρέπει γενικά να αναζητείται στα αντικειμενικά τους χαρακτηριστικά και ιδιότητες, όπως ορίζονται στην κλάση του Κοινού Δασμολογίου και των σημειώσεων επί των τμημάτων ή των κεφαλαίων. Επίσης, για την ερμηνεία του Κοινού Δασμολογίου, οι σημειώσεις που προηγούνται των κεφαλαίων του Κοινού Δασμολογίου και οι επεξηγηματικές σημειώσεις της ονοματολογίας του Συμβουλίου Τελωνειακής Συνεργασίας αποτελούν σημαντικά στοιχεία για την ενιαία εφαρμογή του Δασμολογίου και μπορούν να θεωρηθούν γι' αυτόν τον λόγο ως χρήσιμα για την ερμηνεία του στοιχεία». (13)
Επομένως, η συλλογιστική αυτή είναι σκόπιμο να ακολουθηθεί στην προκείμενη υπόθεση.
19 Η κλάση 7616 υπάγεται στο κεφάλαιο 76 της ΣΟ, το οποίο, ως ένα από τα κεφάλαια του τμήματος XV, το οποίο αφορά τα «κοινά μέταλλα και τεχνουργήματα από τα μέταλλα αυτά», περιλαμβάνει το «αργίλιο και [τα] τεχνουργήματα από αργίλιο». Η σημείωση Ι, σττ, σχετικά με το τμήμα XV της ΣΟ, αποκλείει από το πεδίο της τα είδη του τμήματος XVI, τα οποία, στην εν λόγω σημείωση, περιγράφονται ως «μηχανές και συσκευές, ηλεκτρικό υλικό». Δεδομένου ότι το κεφάλαιο 85 υπάγεται στο τμήμα XVI, θα εξετάσω κατ' αρχάς αν το επίμαχο είδος μπορεί να θεωρηθεί ότι εμπίπτει σε μια από τις σχετικές κλάσεις του κεφαλαίου αυτού. Κατά συνέπεια, είναι σκόπιμο να εξεταστεί, πρώτον, εάν, στην υπό κρίση υπόθεση, η κλάση 8538, στην οποία αναφέρεται το πρώτο προδικαστικό ερώτημα, μπορεί να θεωρηθεί ως η ενδεδειγμένη για την κατάταξη του επίμαχου είδους.
Α - Το πρώτο προδικαστικό ερώτημα
20 Με το πρώτο ερώτημά του, το αιτούν δικαστήριο ζητεί κατ' ουσία να μάθει αν ένα είδος, όπως αυτό που περιγράφεται στη διάταξη περί παραπομπής, μπορεί να καταταγεί στην κλάση 8538 ως «μέρος» που προορίζεται για «κουτί συνδέσεως». Στη διάταξή του περί παραπομπής, το αιτούν δικαστήριο εκφράζει την άποψη ότι δεν θεωρεί ότι επιτρέπεται μια τέτοια κατάταξη. Κατά τη γνώμη μου, οι αμφιβολίες του αιτούντος δικαστηρίου είναι βάσιμες.
21 Η σημείωση 2α σχετικά με το τμήμα XVI της ΣΟ προβλέπει ότι «τα μέρη που αποτελούν είδη που περιλαμβάνονται σε οποιαδήποτε από τις κλάσεις των κεφαλαίων 84 και 85 (...) υπάγονται στην κλάση αυτή», ενώ, κατά τη σημείωση 2β σχετικά με το τμήμα αυτό, «όταν αναγνωρίζονται ότι προορίζονται αποκλειστικά ή κυρίως για ορισμένη μηχανή (...), τα μέρη, άλλα από εκείνα που αναφέρονται στην προηγούμενη παράγραφο, κατατάσσονται στην κλάση που αναφέρεται στη (...) μηχανή αυτή ή, ανάλογα με την περίπτωση, στην κλάση (...) 8538». Τούτο επιβεβαιώνεται από τη διατύπωση της ίδιας της κλάσεως 8538, όπου επαναλαμβάνεται η προϋπόθεση ότι τα μέρη πρέπει να αναγνωρίζονται ότι προορίζονται αποκλειστικά ή κυρίως για τις μηχανές, μεταξύ άλλων, της κλάσεως 8536. Επιπλέον, οι σχετικές ΕΣΕΣ είναι ακόμη πιο συγκεκριμένες. Η σημείωση ΙΙ, που περιλαμβάνεται μεταξύ των σχετικών με το περιεχόμενο του τμήματος XVI σημειώσεων, οι οποίες επιγράφονται «Γενικά», και που αφορά τα μέρη, προβλέπει ότι τα μέρη μηχανών που υπάγονται στις κλάσεις 8535, 8536 και 8537 πρέπει να κατατάσσονται στην κλάση 8538 (βλ. το εδάφιο IJ της σημειώσεως αυτής), εκτός αν το οικείο μέρος αποτελεί «είδος που καλύπτεται από κλάση του παρόντος τμήματος (...)· τα είδη αυτά κατατάσσονται εν πάση περιπτώσει στην ενδεδειγμένη γι' αυτά κλάση, ακόμη και αν έχουν σχεδιαστεί ειδικά για να χρησιμοποιηθούν ως μέρος συγκεκριμένης μηχανής». Όπως προκύπτει από το δωδέκατο εδάφιο της σημειώσεως 5 ΙΙ, ο κανόνας αυτός εφαρμόζεται, μεταξύ άλλων, σε «συσκευές και διατάξεις για τη διακοπή, προστασία κ.λπ. ηλεκτρικών κυκλωμάτων (διακόπτες, ηλεκτρονόμοι, κουτιά συνδέσεως κ.λπ.) (κλάσεις 8535 και 8536)».
22 Ενόψει των προαναφερθέντων ερμηνευτικών στοιχείων, είμαι πεπεισμένος για την ορθότητα της απόψεως που εξέφρασε το αιτούν δικαστήριο υπό την επιφύλαξη της αποφάσεως του Δικαστηρίου, ότι δηλαδή το επίμαχο στην υπό κρίση υπόθεση είδος δεν μπορεί να θεωρηθεί «μέρος» υπαγόμενο στην κλάση 8538, δεδομένου ότι, ακόμη και στη μορφή με την οποία εισάγεται, αποτελεί είδος δυνάμενο να καταταγεί στην κλάση 8536. Με άλλα λόγια, το είδος δεν μπορεί να θεωρηθεί μέρος «κουτιού συνδέσεως», αφού έχει ήδη την εξωτερική εμφάνιση πλήρους κουτιού συνδέσεως. Το εάν η εξωτερική του εμφάνιση ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα αποτελεί το κεντρικό ζήτημα που εγείρει το δεύτερο από τα υποβληθέντα στην παρούσα υπόθεση ερωτήματα. Κατά συνέπεια, προτείνω στο Δικαστήριο να δώσει στο πρώτο ερώτημα αρνητική απάντηση.
Β - Το δεύτερο προδικαστικό ερώτημα
23 Όσον αφορά τα ουσιώδη χαρακτηριστικά του «κουτιού συνδέσεως» υπό την έννοια της κλάσεως 8536, έχουν προβληθεί δύο αντίθετες απόψεις. Από τη συγκεκριμένη διατύπωση του γενικού κανόνα 2α προκύπτει ότι, προκειμένου να καταταγεί σε συγκεκριμένη κλάση ή διάκριση, το επίμαχο είδος πρέπει να εμφανίζει «τα ουσιώδη χαρακτηριστικά του πλήρους ή του τελειωμένου είδους». Το αιτούν δικαστήριο παρέπεμψε στις ΕΣΕΣ σχετικά με τον γενικό κανόνα 2α, εκ των οποίων η σημείωση ΙΙ προβλέπει ότι ο κανόνας 2α εφαρμόζεται επίσης στις «απαρχές ειδών, εκτός αν αυτές αναφέρονται ρητά σε συγκεκριμένη κλάση». Κατά το εθνικό δικαστήριο, τούτο δεν συμβαίνει στην περίπτωση των (απαρχών) κουτιών συνδέσεως. Ως «απαρχές» ορίζονται «τα είδη που δεν είναι έτοιμα να χρησιμοποιηθούν απευθείας, τα οποία έχουν περίπου το σχήμα ή το περίγραμμα του τελειωμένου είδους ή μέρους είδους, και τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν - πλην εξαιρετικών περιπτώσεων - μόνο για την κατασκευή του τελειωμένου είδους ή μέρους είδους». Πέραν των αμφιβολιών του σχετικά με τον θεμελιώδη χαρακτήρα ενός (πλήρους) κουτιού συνδέσεως, το αιτούν δικαστήριο ερωτά κατ' ουσίαν αν ένα είδος όπως το εν προκειμένω επίμαχο, στο οποίο δεν έχουν εφαρμοστεί οι κοχλίες συνδέσεως γειώσεως, μπορεί να θεωρηθεί ως μη πλήρες κουτί συνδέσεως ή ως απαρχή κουτιού συνδέσεως.
24 Κατ' αρχάς, είναι αναγκαίο να προσδιοριστεί η σημασία του όρου «κουτί συνδέσεως» υπό την έννοια της κλάσεως 8536. Εάν ευσταθεί ο ισχυρισμός της ROSE, ότι, δηλαδή, προκειμένου να υπαχθεί στην κλάση αυτή, ένα υποτιθέμενο κουτί συνδέσεως δεν χρειάζεται οπωσδήποτε να περιλαμβάνει μόνιμα (και επομένως όχι απλώς προσωρινά) μια ενσωματωμένη διάταξη κατάλληλη για ηλεκτρική καλωδίωση, το Δικαστήριο δεν χρειάζεται να εκτιμήσει εάν, σύμφωνα με τον κανόνα 2α, ένα είδος το οποίο απλώς επιτρέπει την περιστασιακή γείωση ηλεκτρικού ρεύματος και του οποίου, επιπλέον, οι κοχλίες συνδέσεως γειώσεως περιέχονται χύδην στη συσκευασία του μπορεί, παρά ταύτα, να θεωρηθεί ότι διαθέτει τα ουσιώδη χαρακτηριστικά πλήρους κουτιού συνδέσεως. Εάν έπρεπε να ληφθεί υπόψη μόνον το γράμμα της εν λόγω κλάσεως, δεν θα δίσταζα καθόλου να υποστηρίξω ότι ένα τέτοιο είδος, το οποίο χρησιμεύει κυρίως για την προστασία ηλεκτρικών κυκλωμάτων, πρέπει να υπαχθεί στην κλάση αυτή. Το κείμενο της κλάσεως 8536 (που παρατέθηκε ανωτέρω, στην παράγραφο 2) επιτρέπει κάλλιστα μια διαζευκτική ερμηνεία: καθένα από τα παρατιθέμενα εντός παρενθέσεων παραδείγματα ειδών, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται τα κουτιά συνδέσεως, μπορεί να υπαχθεί χωριστά στην περιγραφή: «συσκευές και διατάξεις για τη διακοπή, κατανομή [ή] προστασία, διακλάδωση, συναρμογή ή σύνδεση των ηλεκτρικών κυκλωμάτων» (η υπογράμμιση δική μου) (14). Ένα κουτί συνδέσεως, όπως το εν προκειμένω επίμαχο, προορίζεται για την προστασία ηλεκτρικών κυκλωμάτων. Ωστόσο, η προσεκτική ανάγνωση των σχετικών ΕΣΕΣ οδηγεί σε διαφορετική ερμηνεία.
25 Η ROSE δεν ισχυρίστηκε ρητά ότι η κατάταξη του επίμαχου είδους μπορεί να γίνει μόνο βάσει του γράμματος της κλάσεως 8536. Μολονότι από τον γενικό κανόνα Ι (που παρατέθηκε ανωτέρω, στην παράγραφο 3) προκύπτει σαφώς ότι η κατάταξη πρέπει να βασίζεται κυρίως στο «κείμενο των κλάσεων και των σημειώσεων των τμημάτων ή των κεφαλαίων (...)», είναι εξίσου σαφές ότι οι επιμέρους δασμολογικές κλάσεις πρέπει να ερμηνεύονται υπό το φως των σχετικών ΕΣΕΣ. Σύμφωνα με την τρίτη αιτιολογική σκέψη του κανονισμού 2658/87, η Συνδυασμένη Ονοματολογία «πρέπει να γίνει με βάση το Εναρμονισμένο Σύστημα» που θεσπίστηκε με τη Σύμβαση του 1983. Το άρθρο 3, παράγραφος 1, στοιχείο αα, σημείο ii, της Συμβάσεως του 1983, η οποία εγκρίθηκε εξ ονόματος της Κοινότητας με την απόφαση 87/369/ΕΟΚ του Συμβουλίου, υποχρεώνει «κάθε συμβαλλόμενο μέρος (...) να εφαρμόζει τους γενικούς κανόνες για την ερμηνεία του Εναρμονισμένου Συστήματος, καθώς και όλες τις σημειώσεις των τμημάτων, των κεφαλαίων και των διακρίσεων, και να μην τροποποιεί το πεδίο εφαρμογής των τμημάτων των κεφαλαίων, των κλάσεων και των διακρίσεων του Εναρμονισμένου Συστήματος» (15). Επομένως, το περιεχόμενο της έννοιας «κουτί συνδέσεως» της κλάσεως 8536 δεν μπορεί να ερμηνευθεί χωρίς να ληφθούν υπόψη οι ΕΣΕΣ.
26 Στις σχετικές ΕΣΕΣ υπογραμμίζεται κατά τρόπο ανεπίδεκτο αμφιβολιών η πρωτεύουσα σημασία που έχει η αναγόμενη στη σύνδεση ηλεκτρικών κυκλωμάτων λειτουργία των κουτιών συνδέσεως. Κατ' αρχάς, οι εν λόγω ΕΣΕΣ αναφέρονται στα κουτιά συνδέσεως μόνο σε σχέση με συσκευές και διατάξεις για τη διακλάδωση, συναρμογή ή σύνδεση ηλεκτρικών κυκλωμάτων. Σύμφωνα με τη γενική περιγραφή των εν λόγω συσκευών και διατάξεων, που περιέχεται στη σημείωση ΙΙΙ σχετικά με την κλάση 8536, η κλάση αυτή περιλαμβάνει εξοπλισμό «που χρησιμοποιείται για τη σύνδεση των διαφόρων τμημάτων ενός ηλεκτρικού κυκλώματος» και, μεταξύ άλλων, «κουτιά συνδέσεως». Ακολούθως, η σημείωση ΙΙΙ Γ (που παρατέθηκε ανωτέρω, στο σημείο 4) προβλέπει σαφώς ότι ο βασικός σκοπός ενός τέτοιου κουτιού είναι η ηλεκτρική σύνδεση. Ο σκοπός που έγκειται στην προστασία ηλεκτρικών κυκλωμάτων δεν αρκεί. Επομένως, είναι αναγκαίο να διαπιστωθεί αν το είδος της συνδέσεως στην οποία αναφέρονται οι σημειώσεις αυτές συνίσταται αποκλειστικά στη συμπλήρωση ενός ηλεκτρικού κυκλώματος ή αν στο είδος αυτό υπάγονται και οι συνδέσεις γειώσεως.
27 Βάσει μιας απλής αναγνώσεως του κειμένου των ΕΣΕΣ δεν θα μπορούσε να γίνει δεκτό να καταταγεί ως κατάλληλο για τη σύνδεση ηλεκτρικού κυκλώματος ένα είδος το οποίο προορίζεται να επιτελεί μια προστατευτική κυρίως λειτουργία, καθόσον επιτρέπει τη γείωση του ρεύματος, σε περίπτωση ανάγκης. Συμφωνώ με την άποψη της καθής ότι η ερμηνεία αυτή επιρρωννύεται από τη γνώμη που διατύπωσε, απαντώντας σε ερώτημα της καθής, η Zentralverband Elektrotechnik-und Elektronikindustrie eV [επαγγελματική ένωση των (γερμανικών) βιομηχανιών κατασκευής ηλεκτρολογικών και ηλεκτρονικών ειδών· στο εξής: ZEE], με επιστολή της 4ης Αυγούστου 1995, και στην οποία παρέπεμψε το αιτούν δικαστήριο, ότι, δηλαδή, η γείωση ενός ηλεκτρικού κυκλώματος - όπως αυτή που επιτυγχάνεται μέσω της χρήσεως των κοχλιών από επιχαλκωμένο χάλυβα και των κοχλιοτομημένων οπών που διαθέτει το επίμαχο είδος - δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι κλείνει ή ότι συνδέει ηλεκτρικό κύκλωμα. Δεδομένου ότι οι ΕΣΕΣ αναφέρονται σε μια τεχνική έννοια (ήτοι στη σύνδεση κυκλωμάτων), το αιτούν δικαστήριο μπορεί να λάβει υπόψη τη γνώμη μιας ενώσεως όπως η ΖΕΕ, εφόσον είναι πεπεισμένο για την αμεροληψία της (16). Επιπλέον, από τις ΕΣΕΣ προκύπτει σαφώς, καθόσον αναφέρονται στην ύπαρξη ενσωματωμένων ακροδεκτών ή άλλων διατάξεων για τη σύνδεση ηλεκτρικών συρμάτων μεταξύ τους, ότι, όσον αφορά την κλάση 8536, ένα κουτί που θεωρείται κουτί συνδέσεως πρέπει να είναι κατάλληλο για τη σύνδεση ή τη συμπλήρωση ηλεκτρικού κυκλώματος. Πράγματι, ο αποκλεισμός από το περιεχόμενο της έννοιας «κουτί συνδέσεως» των αμιγώς προστατευτικών κουτιών, δηλαδή εκείνων που, στην πραγματικότητα, εξαρτώνται από ή χρησιμοποιούνται σε συνδυασμό με προϋπάρχουσα σύνδεση, αποδυναμώνει τον ισχυρισμό της ROSE ότι είναι αδύνατο να υπάρχει «αυτοτελής σύνδεση», υπό την έννοια των ΕΣΕΣ, αν δεν υπάρχει γείωση. Τέλος, το επιχείρημα της ROSE περί της υπάρξεως ηλεκτρικών κυκλωμάτων καθημερινής χρήσεως, όπως είναι τα χρησιμοποιούμενα σε συστήματα συναγερμού και φωτισμού, σκοπός των οποίων είναι να επιτρέπουν τη διέλευση του ηλεκτρικού ρεύματος, σε περίπτωση ανάγκης, δεν είναι πειστικό. Μολονότι τα κυκλώματα αυτά δεν λειτουργούν συνεχώς, προκειμένου να είναι λειτουργικά πρέπει να μπορούν να συνδεθούν, όταν έχουν ενεργοποιηθεί (π.χ., όταν ένας λαμπτήρας είναι αναμμένος), μέχρι το μεταγενέστερο χρονικό σημείο της απενεργοποιήσεώς τους.
28 Επομένως, φρονώ ότι, υπό το φως των ΕΣΕΣ, η έκφραση «κουτί συνδέσεως» της κλάσεως 8536, πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι καλύπτει μόνον κουτιά τα οποία, όταν είναι συναρμολογημένα, συνδέουν ηλεκτρικά κυκλώματα. Κατά συνέπεια, δεν εκτείνεται σε κουτιά τα οποία, όταν είναι συναρμολογημένα, είναι κατάλληλα αποκλειστικά και μόνο για τη γείωση ενός ηλεκτρικού κυκλώματος, το οποίο έχει ήδη συνδεθεί αυτοτελώς.
29 Ωστόσο, απλώς και μόνον το γεγονός ότι ένα είδος όπως το εν προκειμένω επίμαχο δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι υπάγεται στην κλάση 8536 δεν συνιστά πλήρη απάντηση στο δεύτερο ερώτημα του αιτούντος δικαστηρίου. Το δικαστήριο αυτό παρέπεμψε επίσης στον γενικό κανόνα 2α. Κατ' ουσίαν, ερωτά αν μπορεί να γίνει δεκτό ότι ένα είδος όπως αυτό που εισάγει η προσφεύγουσα διαθέτει, σύμφωνα με τον κανόνα αυτό, τα «ουσιώδη χαρακτηριστικά» κουτιού συνδέσεως. Με άλλα λόγια, σημαίνει το γεγονός ότι, προκειμένου το εισαγόμενο από τη ROSE είδος να καταστεί κατάλληλο να λειτουργεί ως κουτί συνδέσεως υπό την έννοια της κλάσεως 8536, αρκεί απλώς να εφαρμοστούν σ' αυτό ακροδέκτες ή άλλες διατάξεις συνδέσεως - που η ROSE παρέχει επίσης στους πελάτες της - ότι το εν λόγω είδος μπορεί να θεωρηθεί ως μη πλήρες κουτί συνδέσεως υπό την έννοια της κλάσεως αυτής, σύμφωνα με τον γενικό κανόνα 2α;
30 Η καθής και η Επιτροπή ισχυρίζονται ότι, δεδομένου ότι η σύνδεση ηλεκτρικών κυκλωμάτων αποτελεί ουσιώδες χαρακτηριστικό ενός «κουτιού συνδέσεως» υπό την έννοια της κλάσεως 8536, το επίμαχο είδος δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι διαθέτει, σύμφωνα με τον γενικό κανόνα 2α, τα ουσιώδη χαρακτηριστικά πλήρους ή τελειωμένου κουτιού συνδέσεως. Δεν συμφωνώ με την άποψη αυτή. Όπως ορθώς επισημαίνει το αιτούν δικαστήριο, η σημείωση ΙΙ των ΕΣΕΣ σχετικά με τον εν λόγω γενικό κανόνα αναφέρεται στην έννοια «απαρχή είδους». Δεδομένου ότι ούτε η κλάση 8536 ούτε οποιαδήποτε άλλη κλάση αναφέρεται σε απαρχές κουτιών συνδέσεως ή σε μη πλήρη κουτιά συνδέσεως, εφαρμοστέα είναι, εκ πρώτης όψεως, η σημείωση αυτή. Η ουσία του ορισμού της «απαρχής είδους» (που παρατέθηκε ανωτέρω, στο σημείο 5) έγκειται στο ότι πρόκειται για ένα μη πλήρες είδος το οποίο έχει «περίπου το σχήμα ή το περίγραμμα του τελειωμένου είδους» και το οποίο μπορεί, πράγματι, να χρησιμοποιηθεί μόνο «για την κατασκευή του τελειωμένου είδους (...)». Υπό την επιφύλαξη του δικαιώματος του αιτούντος δικαστηρίου να προβεί σε όλες τις ενδεδειγμένες συναφώς διαπιστώσεις των πραγματικών περιστατικών, φαίνεται ότι ένα είδος όπως αυτό που εισάγει η ROSE - ένα δείγμα του περιέχεται στη δικογραφία που διαβιβάσθηκε από το εθνικό δικαστήριο - έχει περίπου το σχήμα ή το περίγραμμα τελειωμένου κουτιού συνδέσεως. Επιπλέον, το είδος αυτό δεν φαίνεται να μπορεί να χρησιμοποιηθεί παρά μόνον ως κουτί συνδέσεως - εκτός αν υποστεί πολύ σημαντικές μετατροπές. Εν πάση περιπτώσει, στις παρατηρήσεις που υπέβαλε ενώπιον του Δικαστηρίου, η καθής όχι μόνο δεν απέδειξε αλλά ούτε καν ισχυρίστηκε ότι τα εισαγόμενα από την προσφεύγουσα είδη χρησιμοποιούνται τελικώς για άλλους σκοπούς και όχι ως κουτιά συνδέσεως. Εξάλλου, το γεγονός ότι οι κοχλίες γειώσεως περιέχονται χύδην στη συσκευασία αντί να είναι ενσωματωμένοι δεν μπορεί από μόνο του να έχει αποφασιστική σημασία. Όλα τα κουτιά συνδέσεως πρέπει, εξ ορισμού, να είναι ήδη ενσωματωμένα είτε σ' ένα νέο είτε σ' ένα ήδη υφιστάμενο ηλεκτρικό κύκλωμα. Το γεγονός ότι ο αγοραστής ενός είδους όπως αυτό που εισάγει η ROSE πρέπει όχι μόνο να το εφοδιάσει με ακροδέκτη ή άλλη διάταξη συνδέσεως, αλλά και να ενσωματώσει τους κοχλίες γειώσεως πριν να το χρησιμοποιήσει τελικώς για να συνδέσει ένα ηλεκτρικό κύκλωμα δεν μπορεί, κατά την άποψή μου, να έχει σημασία για την ενδεδειγμένη δασμολογική κατάταξη του είδους αυτού.
31 Υπό την επιφύλαξη της περιπτώσεως κατά την οποία το αιτούν δικαστήριο θα διαπιστώσει ότι, πλην εξαιρετικών περιπτώσεων, το επίμαχο είδος μπορεί να χρησιμοποιηθεί για σκοπούς άλλους από εκείνους της κατασκευής ενός τελειωμένου κουτιού συνδέσεως, είμαι πεπεισμένος ότι, σύμφωνα με τον ορισμό της έννοιας της απαρχής είδους που περιέχουν οι ΕΣΕΣ, το είδος αυτό πρέπει να θεωρηθεί ότι συνιστά μη πλήρες κουτί συνδέσεως, το οποίο διαθέτει τα ουσιώδη χαρακτηριστικά πλήρους «κουτιού συνδέσεως» υπό την έννοια της κλάσεως 8536. Συνεπώς, προτείνω να δοθεί καταφατική απάντηση στο δεύτερο ερώτημα και να καταταγεί το επίμαχο είδος εμπορεύματος στη διάκριση 8536 90 85.
32 Σε περίπτωση που το Δικαστήριο διαφωνήσει με την άποψη αυτή και ερμηνεύσει το «μη πλήρες κουτί συνδέσεως» ή την «απαρχή κουτιού συνδέσεως», π.χ., υπό την έννοια ότι πρέπει οπωσδήποτε να υπάρχει ενσωματωμένος ακροδέκτης ή άλλες διατάξεις συνδέσεως, φρονώ ότι το Δικαστήριο δεν θα πρέπει να δεχθεί την εναλλακτική κατάταξη που προτείνουν η καθής και η Επιτροπή. Δεδομένου ότι το επίμαχο είδος συντίθεται από πολλές διαφορετικές ύλες (μεταξύ άλλων, αργίλιο και πυρίτιο, έναν πλαστικό στεγανωτικό σύνδεσμο και κοχλίες γειώσεως από επιχαλκωμένο χάλυβα), ο γενικός κανόνας 2β μπορεί να εφαρμοστεί στο μέτρο που προβλέπει ότι το είδος πρέπει να καταταγεί σύμφωνα με τον γενικό κανόνα 3. Συμφωνώ με την άποψη της Επιτροπής ότι ο γενικός κανόνας 3α δεν μπορεί να εφαρμοστεί, επειδή πλείονες κλάσεις αναφέρονται σε ορισμένες μόνον από τις ύλες ή τις ουσίες που περιέχονται στο είδος αυτό· με άλλα λόγια, το πυρίτιο, ο χαλκός, ο χάλυβας και η πλαστική ύλη δεν μπορούν να καταταχθούν στο κεφάλαιο 76 της ΣΟ, σαν να περιείχαν αργίλιο. Κατά συνέπεια, απομένει να εφαρμοστεί ο κανόνας 3β. Η Επιτροπή ισχυρίζεται, υπό την επιφύλαξη επαληθεύσεως από το αιτούν δικαστήριο, ότι, αφού το αργίλιο είναι η ουσία που υπερτερεί, αυτό είναι που προσδίδει στο είδος τα ουσιώδη χαρακτηριστικά του, οπότε το εν λόγω είδος θα πρέπει να καταταγεί στη διάκριση 7616 99 10. Δεν μπορώ να συμφωνήσω με αυτή την περί κατατάξεως πρόταση.
33 Οι κρίσιμες ΕΣΕΣ είναι οι σημειώσεις VII και VIII σχετικά με τον γενικό κανόνα 3. Οι σημειώσεις αυτές προβλέπουν, πρώτον, ότι το κριτήριο των ουσιωδών χαρακτηριστικών δεν εφαρμόζεται κατά απόλυτο τρόπο και, δεύτερον, ότι ο παράγοντας που καθορίζει τα χαρακτηριστικά αυτά διαφέρει ανάλογα με την περίπτωση. Έτσι, μολονότι ορθώς η Επιτροπή θεωρεί ότι το βάρος του αργιλίου που περιέχεται στο εν λόγω είδος συνιστά έναν εν δυνάμει κρίσιμο παράγοντα, δεν λαμβάνει υπόψη, στο πλαίσιο του συλλογισμού της, «τη σημασία των συστατικών στοιχείων σε σχέση με τη χρήση των εμπορευμάτων» (βλ. σημείωση VIII). Υπό την επιφύλαξη του δικαιώματος του αιτούντος δικαστηρίου να καταλήξει σε αντίθετη διαπίστωση, φαίνεται αναμφίβολο ότι είδη όπως το εν προκειμένω επίμαχο χρησιμοποιούνται είτε ως προστατευτικά κουτιά συνδέσεως είτε, κατόπιν της ενσωματώσεως καταλλήλων διατάξεων συνδέσεως, ως κουτιά συνδέσεως για ηλεκτρικές διακλαδώσεις. Υπό την επιφύλαξη αντίθετης διαπιστώσεως του αιτούντος δικαστηρίου, η χρήση του αργιλίου ως βασικού συστατικού του περιβλήματος του επίμαχου είδους δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι έχει θεμελιώδη σημασία. Κατ' αναλογίαν προς το κριτήριο που διαμόρφωσε το Δικαστήριο στην υπόθεση Sportex, όσον αφορά τον γενικό κανόνα 3β, θα πρέπει να γίνει δεκτό ότι το επίμαχο είδος διατηρεί τα ουσιώδη χαρακτηριστικά του, ως μη πλήρης μορφή κουτιού συνδέσεως, ανεξαρτήτως του αν για την κατασκευή του έχει χρησιμοποιηθεί μίγμα περιέχον κυρίως αργίλιο (17).
34 Δεδομένου ότι ο γενικός κανόνας 3β δεν μπορεί να εφαρμοστεί, πρέπει να εφαρμοστεί ο κανόνας 3γ. Ο κανόνας αυτός, δεδομένου ότι έχει αμιγώς επικουρικό χαρακτήρα, προβλέπει (όπως αναφέρθηκε ανωτέρω, στο σημείο 3 απλώς και μόνον την κατάταξη «(...) στην τελευταία κατά σειρά αρίθμησης κλάση μεταξύ των κλάσεων που μπορούν έγκυρα να ληφθούν υπόψη» (η υπογράμμιση δική μου). Για τους λόγους που εκτέθηκαν ανωτέρω, στα σημεία 20 έως 22, δεν θεωρώ ότι η κατάταξη στην κλάση 8538, που αφορά, μεταξύ άλλων, μέρη κουτιών συνδέσεως, θα συνιστούσε την ενδεδειγμένη κατάταξη. Για να χρησιμοποιήσω τη διατύπωση του κανόνα, η κλάση 8538 δεν μπορεί να ληφθεί έγκυρα υπόψη, κατά τον ίδιο τρόπο όπως και η κλάση 8536. Επομένως, κατά την άποψή μου, ένα είδος όπως αυτό που περιγράφεται στη διάταξη περί παραπομπής πρέπει να καταταχθεί στη διάκριση 8536 90 85.
V - Πρόταση
35 Ενόψει των προεκτεθέντων, προτείνω στο Δικαστήριο να απαντήσει στα ερωτήματα που υπέβαλε το Finanzgericht Dόsseldorf ως εξής:
1) Το παράρτημα Ι του κανονισμού (ΕΚ) 1734/96 της Επιτροπής, της 9ης Σεπτεμβρίου 1996, που τροποποιεί το παράρτημα Ι του κανονισμού (ΕΟΚ) 2658/87 του Συμβουλίου, για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το Κοινό Δασμολόγιο, έχει την έννοια ότι ένα είδος περιγραφόμενο ως κουτί συνδέσεως, το οποίο αποτελείται από ένα ορθογώνιο κιβώτιο με κάλυμμα από επιχρωματισμένο κράμα χυτευμένου υπό πίεση αργιλίου (κράμα αργιλίου και πυριτίου, στο οποίο το αργίλιο υπερτερεί κατά βάρος), και το οποίο έχει τέσσερις συνδετικούς κοχλίες από χάλυβα και τέσσερις κοχλίες συνδέσεως γειώσεως από επιχαλκωμένο χάλυβα (οι οποίοι περιέχονται χύδην στη συσκευασία του εμπορεύματος και οι οποίοι πρέπει να συναρμοστούν ακολούθως σε προβλεπόμενες για τον σκοπό αυτό κοχλιοτομημένες οπές), πρέπει να καταταγεί στην κλάση 8538.
2) Το παράρτημα Ι του κανονισμού 1734/96 έχει την έννοια ότι ένα τέτοιο είδος πρέπει να καταταχθεί, σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο του γενικού κανόνα 2α για την ερμηνεία της Συνδυασμένης Ονοματολογίας, στη διάκριση 8536 90 85.
(1) - Ο κανονισμός (ΕΟΚ) 2658/87 του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 1987 (ΕΕ 1987, L 256, σ. 1), για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το Κοινό Δασμολόγιο, αντικατέστησε τις προγενέστερες ονοματολογίες του Κοινού Δασμολογίου με τη Συνδυασμένη Ονοματολογία που καθιερώθηκε δυνάμει της διεθνούς συμβάσεως για το εναρμονισμένο σύστημα περιγραφής και κωδικοποιήσεως των εμπορευμάτων, η οποία συνήφθη στις Βρυξέλλες στις 14 Ιουνίου 1983 και είναι γνωστή ως «Εναρμονισμένο Σύστημα» (στο εξής: ΕΣ). Η σύμβαση του 1983 εγκρίθηκε από την Κοινότητα με την απόφαση 87/369/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 7ης Απριλίου 1987, για τη σύναψη της διεθνούς σύμβασης για το εναρμονισμένο σύστημα περιγραφής και κωδικοποιήσεως των εμπορευμάτων, καθώς και του τροποποιητικού της πρωτοκόλλου (ΕΕ 1987, L 198, σ. 1).
(2) - ΕΕ 1996, L 238, σ. 1. Ο κανονισμός 1734/96 άρχισε να ισχύει, σύμφωνα με το άρθρο του 2, την 1η Ιανουαρίου 1997· στο εξής θα αναφέρεται ως «ΣΟ του 1997».
(3) - Πρόκειται για τις επεξηγηματικές σημειώσεις του Συμβουλίου Τελωνειακής Συνεργασίας (στο εξής: ΣΤΣ), τις οποίες έλαβε υπόψη η Επιτροπή για την σύνταξη των επεξηγηματικών σημειώσεων της Συνδυασμένης Ονοματολογίας των Ευρωπαϋκών Κοινοτήτων του 1994 (ΕΕ 1994, σ. 342). Κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου [βλ., π.χ., απόφαση της 8ης Μαου 1974, 183/73, Osram, ECR 1974, σ. 477, σκέψη 12 (υφίσταται μόνο συνοπτική μετάφραση στα ελληνικά: Συλλογή τόμος 1974, σ. 277)], οι επεξηγηματικές σημειώσεις της Επιτροπής, οι οποίες συνιστούν σημαντικό ερμηνευτικό στοιχείο, δεν μπορούν να τροποποιήσουν το κείμενο του Κοινού Δασμολογίου. Ωστόσο, πρέπει να σημειωθεί ότι καμία από τις σημειώσεις της Επιτροπής όσον αφορά την κλάση 8536 δεν διευκρινίζει περαιτέρω την έννοια «κουτί συνδέσεως».
(4) - Οι ΕΣΕΣ που παρατίθενται περιέχονται στη δεύτερη έκδοση των σημειώσεων, που δημοσιεύθηκε το 1996. Μολονότι, από τον Ιούνιο 1994, το ΣΤΣ έχει υιοθετήσει την ανεπίσημη ονομασία «Παγκόσμια Οργάνωση Τελωνείων», ως επίσημη ονομασία διατηρεί τον τίτλο «Συμβούλιο Τελωνειακής Συνεργασίας». Οι ΕΣΕΣ του ΣΤΣ εκδίδονται μόνο στην αγγλική και τη γαλλική γλώσσα.
(5) - ΕΕ 1993, L 253, σ. 1. Κατά το άρθρο 5, παράγραφος 1, η «δεσμευτική δασμολογική πληροφορία» είναι μια «δασμολογική πληροφορία που δεσμεύει τις διοικητικές υπηρεσίες όλων των κρατών μελών της Κοινότητας, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις που ορίζονται στα άρθρα 6 και 7».
(6) - Στο γερμανικό πρωτότυπο της διατάξεως παραπομπής, το εν λόγω είδος περιγράφεται ως «Schaltverbindungskasten». Μολονότι, στην αγγλική γλώσσα, ο όρος «Schalt» θα παρέπεμπε υπό κανονικές συνθήκες στην έννοια της «μεταγωγής» (switching), η μετάφραση του όρου στην αγγλική και τη γαλλική («junction box» και «boξte de jonction») δεν φαίνεται εσφαλμένη, δεδομένου ότι η παρούσα υπόθεση αφορά την αναγόμενη στη «σύνδεση» («Verbindung») λειτουργία του κουτιού.
(7) - Η αρχική αυτή δεσμευτική δασμολογική πληροφορία ανακλήθηκε μεταγενέστερα από τις αρχές του Arnhem, κατ' εντολή της Directie Douane (διευθύνσεως τελωνείων) του Ρότερνταμ, η οποία, στις 25 Ιουλίου 1997, εξέδωσε νέα δεσμευτική δασμολογική πληροφορία, με την οποία κατέταξε το εν λόγω είδος στη διάκριση 7616 99 10. Στις παρατηρήσεις που υπέβαλε στο Δικαστήριο, η καθής φορολογική αρχή ανέφερε ότι έλαβε γνώση της νέας αυτής δασμολογικής πληροφορίας στις 16 Σεπτεμβρίου 1997.
(8) - Πρέπει να υπογραμμιστεί ότι, παρά τον ισχυρισμό της ROSE ότι η δεσμευτική δασμολογική πληροφορία που είχαν εκδώσει αρχικώς οι αρχές του Arnhem εξακολουθούσε να ισχύει, το εθνικό δικαστήριο έκρινε ότι παρείλκε η υποβολή οποιουδήποτε ερωτήματος σχετικά με το περιεχόμενο της πληροφορίας αυτής. Εν πάση περιπτώσει, δεδομένου ότι το Δικαστήριο δεν δεσμεύεται από μια δεσμευτική δασμολογική πληροφορία, το ζήτημα αυτό δεν θα εξεταστεί στο πλαίσιο των προκειμένων προτάσεων.
(9) - Το Δικαστήριο δεν ενημερώθηκε σχετικά με το ποιο κείμενο της ΣΟ επικαλέστηκε η ROSE στο πλαίσιο της προσφυγής της κύριας δίκης. Είναι πιθανόν να πρόκειται για το κείμενο του 1996, αν και τούτο είναι άνευ σημασίας, δεδομένου ότι, όπως παρατήρησε η Επιτροπή, δεν υπάρχουν ουσιαστικές διαφορές μεταξύ των κειμένων της ΣΟ που ίσχυαν το 1996 και το 1997.
(10) - Στο πλαίσιο της παρούσας συνοπτικής εκθέσεως των επιχειρημάτων της καθής και των απόψεων που διατύπωσε το αιτούν δικαστήριο, όλες οι παραπομπές στο ανεπίσημο γερμανικό κείμενο των επεξηγηματικών σημειώσεων - του γερμανικού Υπουργείου Οικονομικών - έχουν αντικατασταθεί από παραπομπές στην επίσημη έκδοση των ΕΣΕΣ του 1996.
(11) - Στην παράγραφο 24 των παρατηρήσεών της, η Επιτροπή αναφέρεται εκ παραδρομής σε μια ανύπαρκτη διάκριση 7616 19 10 της ΣΟ. Ωστόσο, από την περιγραφή του περιεχομένου της φερομένης αυτής διακρίσεως, ήτοι «andere Waren aus Aluminium, gegossen» («άλλα τεχνουργήματα από αργίλιο, με απλή χύτευση ή σε τύπους») καθίσταται σαφές ότι πρόθεσή της ήταν να παραπέμψει στη διάκριση 7616 99 10.
(12) - Βλ., π.χ., αποφάσεις της 9ης Οκτωβρίου 1997, C-67/95, Rank Xerox (Συλλογή 1997, σ. Ι-5401, σκέψη 17), και της 17ης Ιουνίου 1997, C-105/96, Codiesel (Συλλογή 1997, σ. Ι-3465, σκέψη 17).
(13) - Ibidem, σκέψη 17.
(14) - Στη γερμανική γλώσσα, που είναι η γλώσσα της διαδικασίας στην υπό κρίση υπόθεση, το κείμενο της κλάσεως 8536 («Elektrische Gerδte zum Schlieίen, Unterbrechen, oder Verbinden von elektrischen Stromkreisen») επιρρωννύει επίσης αναμφισβήτητα μια τέτοια διαζευκτική ερμηνεία.
(15) - Συναφώς, βλ. τη σκέψη 20 της αποφάσεως του Δικαστηρίου της 14ης Δεκεμβρίου 1995, C-267/94, Γαλλία κατά Επιτροπής (Συλλογή 1995, σ. Ι-4845), και το σημείο 10 των προτάσεών μου στην υπόθεση C-80/96, Quelle Schickedanz, επί της οποίας εκδόθηκε η απόφαση της 15ης Ιανουαρίου 1998 (Συλλογή 1998, σ. Ι-123).
(16) - Από τους συνήθεις ορισμούς της έννοιας «κουτί συνδέσεως» που περιέχονται τα λεξικά δεν προκύπτει κανένα στοιχείο θέτον υπό αμφισβήτηση την ορθότητα της γνώμης της ΖΕΕ. Το The Concise Oxford English Dictionary (όγδοη έκδοση, 1990), ορίζει το κουτί συνδέσεως ως «ένα κουτί που περιέχει σύνδεση ηλεκτρικών καλωδίων κ.λπ.» («a box containing a junction of electric cables etc.»), ενώ η έκδοση του 1980 του Merriam-Webster Third New International Dictionary of the English Language Unabridged αναφέρεται σε «ένα κουτί (π.χ., από μέταλλο) που προορίζεται να περικλείει τη σύνδεση ηλεκτρικών συρμάτων και καλωδίων» [«a box (as of metal) for enclosing the junction of electric wires and cables»].
(17) - Βλ. σκέψη 8 της αποφάσεως της 21ης Ιουνίου 1988, 253/87, Sportex (Συλλογή 1988, σ. 3351).
Full & Egal Universal Law Academy