Διάδικοι
Σκεπτικό της απόφασης
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Διατακτικό
Λέξεις κλειδιά
Διαδικασία - ροσφυγή στο Δικαστήριο βάσει ρήτρας διαιτησίας - Μονομερής λύση της συμβάσεως κατά τους όρους της - Αίτημα περί αποδόσεως της προκαταβολής πλέον νομίμων τόκων κατά τους όρους της σημβάσεως - Μερική καταβολή - Καταλογισμός της μερικής αυτής καταβολής στο κεφάλαιο ή στους οφειλομένους τόκους
[Συνθήκη ΕΚ, άρθρο 181 (νυν άρθρο 238 ΕΚ)]
Διάδικοι
Στην υπόθεση C-172/97 OP,
SIVU du plan d'eau de la Vallée du Lot, άλλως SIVU du pays d'accueil de la Vallée du Lot, με έδρα τη La Canourgue (Γαλλία), εκπροσωπούμενη από τον T. Vernhet, avocat, με τόπο επιδόσεων στο Λουξεμβούργο,
ανακόπτουσα,
που έχει ως αντικείμενο ανακοπή κατά της αποφάσεως του Δικαστήριου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (τρίτο τμήμα) της 10ης Ιουνίου 1999, C-172/97, Επιτροπή κατά SIVU και Hydro-Réalisations (Συλλογή 1999, σ. Ι-3363),
όπου οι διάδικοι είναι:
η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη αρχικώς από τους R. B. Wainwright και O. Couvert-Castéra και στη συνέχεια από τους R. B. Wainwright και J.-F. Pasquier, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο,
και
η Hydro-Réalisations SARL, με έδρα το Rodez (Γαλλία),
MENTION QUI SUIT LA PARTIE DÉFENDERESSE
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τρίτο τμήμα),
συγκείμενο από τους C. Gulmann, πρόεδρο τμήματος, J.-P. Puissochet (εισηγητή) και F. Macken, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: S. Alber
γραμματέας: R. Grass
έχοντας υπόψη την έκθεση του εισηγητή δικαστή,
έχοντας υπόψη τις γραπτές απαντήσεις της Επιτροπής στις ερωτήσεις του Δικαστηρίου που κατατέθηκαν στη Γραμματεία στις 18 Ιουλίου 2000,
έχοντας υπόψη την παραίτηση των διαδίκων από την προφορική διαδικασία και την ακύρωση της διαδικασίας αυτής,
αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 15ης Φεβρουαρίου 2001,
έχοντας υπόψη την από 29 Μαρτίου 2001 διάταξη περί επανενάρξεως της προφορικής διαδικασίας, με την οποία κλήθηκε η Γραμματεία να διαβιβάσει στη SIVU du plan d'eau de la Vallée du Lot τις γραπτές απαντήσεις της Επιτροπής στις ερωτήσεις του Δικαστηρίου,
έχοντας υπόψη την παραίτηση των διαδίκων από την προφορική διαδικασία,
έχοντας υπόψη την έκθεση του εισηγητή δικαστή,
αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 31ης Μα_ου 2001,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
Σκεπτικό της απόφασης
1 Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου στις 12 Ιουλίου 1999, η SIVU (syndicat intercommunal à vocation unique) du plan d'eau de la Vallée du Lot, που φέρει επίσης την επωνυμία SIVU du pays d'accueil de la Vallée du Lot (στο εξής: SIVU), άσκησε, δυνάμει του άρθρου 94, παράγραφος 4, του Κανονισμού Διαδικασίας, ανακοπή κατά της αποφάσεως του Δικαστήριου της 10ης Ιουνίου 1999, C-172/97, Επιτροπή κατά SIVU και Hydro-Réalisations (Συλλογή 1999, σ. Ι-3363).
ραγματικά περιστατικά
2 Στις 6 Δεκεμβρίου 1990, η Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα, εκπροσωπούμενη από την Επιτροπή, συνήψε με τη SIVU και την εταιρία Hydro-Réalisations SARL (στο εξής: Hydro-Réalisations), που ενεργούσαν αλληλεγγύως, τη σύμβαση ΗΥ 84/89 FR που προέβλεπε τη χορήγηση οικονομικής ενισχύσεως εκ μέρους της Κοινότητας για την πραγματοποίηση του σχεδίου «Υδάτινο στρώμα επί του ποταμού Lot. Κατασκευή υδατοφράκτη με μικρή υδροηλεκτρική μονάδα χαμηλής πτώσεως» (στο εξής: σύμβαση). Με τη σύμβαση αυτή, η SIVU και η Hydro-Réalisations (στο εξής, ομού: συμβαλλόμενος) ανέλαβαν να κατασκευάσουν υδατοφράκτη και μικρή υδροηλεκτρική μονάδα χαμηλής πτώσεως στον ποταμό Lot.
3 Το άρθρο 4.3.2 της συμβάσεως προέβλεπε την εκ μέρους του συμβαλλομένου κατάρτιση, εντός τριών μηνών από της υπογραφής της συμβάσεως και, εν συνεχεία, ανά εξάμηνο, εκθέσεων αναφερομένων στην πρόοδο των εργασιών και εμφαινουσών τον λεπτομερή λογαριασμό των πραγματοποιηθέντων εξόδων.
4 Το άρθρο 9, που φέρει τον τίτλο «Ρήτρα λύσεως της συμβάσεως», όριζε:
«Η παρούσα σύμβαση δύναται να λυθεί διά καταγγελίας οποιουδήποτε συμβαλλομένου με προειδοποίηση δύο μηνών, στην περίπτωση που η συνέχιση του προγράμματος εργασίας που εμφαίνεται στο παράρτημα Ι καταστεί ασύμφορος, ιδίως λόγω προβλέψιμης τεχνικής ή οικονομικής αποτυχίας του ανωτέρω προγράμματος ή υπερβάσεως του υπολογιζομένου κόστους του προγράμματος που κρίνεται ως υπερβολική.
[...]
Αν από την επαλήθευση των ποσών που κατέβαλε η Επιτροπή διαπιστώνεται ότι ο αντισυμβαλλόμενος εισέπραξε πλέον του δέοντος, αυτός το αποδίδει αμέσως στην Επιτροπή εντόκως από την ημέρα του τέλους ή της διακοπής των εργασιών που αποτελούν το αντικείμενο της παρούσας συμβάσεως.
Ισχύει το επιτόκιο που εφαρμόζει το Ευρωπαϊκό Ταμείο Νομισματικής Συνεργασίας για τις πράξεις του σε ECU, το οποίο δημοσιεύεται την πρώτη εργάσιμη μέρα κάθε μήνα.»
5 Δυνάμει του άρθρου 13 της συμβάσεως, τα συμβαλλόμενα μέρη συμφωνήσαν να υποβάλουν στο Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων όλες τις ενδεχόμενες διαφορές ως προς το κύρος, την ερμηνεία και την εκτέλεση της συμβάσεως, η οποία, βάσει του άρθρου 14, διείπετο από το γαλλικό δίκαιο.
6 Στις 31 Δεκεμβρίου 1990, η Επιτροπή κατέβαλε, σύμφωνα με το παράρτημα ΙΙ, μέρος Ι, παράγραφος 1, στοιχείο α_, της συμβάσεως, στον αντισυμβαλλόμενο, ως προκαταβολή επί της χρηματοδοτικής συμμετοχής της, ποσό 83 928 ECU που ο συμβαλλόμενος έλαβε στις 17 Ιανουαρίου 1991.
7 Στις 23 Μα_ου 1991, ο συμβαλλόμενος διαβίβασε στην Επιτροπή μία πρώτη ενδιάμεση τεχνική έκθεση και στη συνέχεια, στις 13 Αυγούστου 1991, κατόπιν υπομνήσεως της Επιτροπής, οικονομική έκθεση που κάλυπτε το χρονικό διάστημα από την 1η Απριλίου 1990 μέχρι τις 30 Ιουνίου 1991 και αντιστοιχούσε στην έναρξη των εργασιών. Επειδή οι δαπάνες που πραγματοποίησε ο συμβαλλόμενος αφορούσαν τις δύο πρώτες φάσεις του σχεδίου, η Επιτροπή δεν προέβη σε νέα καταβολή.
8 Αφού στη συνέχεια οι εκκλήσεις της Επιτροπής προς τον συμβαλλόμενο να διαβιβάσει τις τεχνικές και οικονομικές εκθέσεις για την περίοδο από την 1η Ιουλίου 1991 μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1991 δεν είχαν αποτέλεσμα, με έγγραφο της 7ης Οκτωβρίου 1992, η Επιτροπή όχλησε τη SIVU ζητώντας της να συμμορφωθεί εντός μηνός προς το αίτημα αυτό και επισημαίνοντας ότι, διαφορετικά, επιφυλασσόταν να λάβει τα ενδεικνυόμενα μέτρα όσον αφορά τη συνέχιση της συμβάσεως.
9 Στις 6 Νοεμβρίου 1992, η SIVU ενημέρωσε την Επιτροπή ότι το σχέδιο υδάτινου στρώματος επί του ποταμού Lot τροποποιήθηκε ώστε να ληφθούν υπόψη οι παρατηρήσεις που διατύπωσαν ιδίως οι ενώσεις προστασίας του περιβάλλοντος και ότι η κατασκευή της μικρής υδροηλεκτρικής μονάδας εγκαταλείφθηκε υπέρ της κατασκευής ενός υδατοφράκτη υπερχειλίσεως. Κατά συνέπεια, η SIVU παραιτήθηκε από τη χρηματοδοτική ενίσχυση της Κοινότητας και εξέφρασε την πρόθεση να αποδώσει την εισπραχθείσα προκαταβολή.
10 Με έγγραφο της 18ης Νοεμβρίου 1992, η Επιτροπή ενημέρωσε τη SIVU ότι καταγγέλλει τη σύμβαση κατ' εφαρμογή του άρθρου 9 και της ζήτησε να προβεί στην απόδοση της προκαταβολής των 83 928 ECU, εντόκως από της ημερομηνίας λήψεως του ποσού αυτού. Στις 8 Δεκεμβρίου 1992, η Επιτροπή εξέδωσε κατά της SIVU χρεωστικό σημείωμα για το ποσό της προκαταβολής, πλέον τόκων, πληρωτέο μέχρι τις 28 Φεβρουαρίου 1993.
11 Η SIVU δεν ανταποκρίθηκε στο αίτημα αυτό ούτε στα μεταγενέστερα αιτήματα περί αποδόσεως της προκαταβολής που της απηύθυνε η Επιτροπή στις 27 Ιανουαρίου 1994, την 1η Ιουνίου 1994, στις 31 Οκτωβρίου 1994 και στις 12 Οκτωβρίου 1995.
Η προμνησθείσα απόφαση Επιτροπή κατά SIVU και Hydro-Réalisations
12 Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου στις 2 Μα_ου 1997, η Επιτροπή άσκησε, δυνάμει ρήτρας διαιτησίας κατά το άρθρο 181 της Συνθήκης ΕΚ (νυν άρθρο 238 ΕΚ), αγωγή με αίτημα να υποχρεωθούν οι SIVU και Hydro-Réalisations στην καταβολή 83 928 ECU, πλέον δικαιοπρακτικών τόκων από τις 17 Ιανουαρίου 1991, με το επιτόκιο που εφαρμόζει το Ευρωπαϊκό Ταμείο Νομισματικής Συνεργασίας για τις πράξεις του σε ECU, το οποίο δημοσιεύεται την πρώτη εργάσιμη μέρα κάθε μήνα, και πλέον νομίμων τόκων από τις 28 Φεβρουαρίου 1993, με το επιτόκιο που καθορίζει κατ' έτος διάταγμα δημοσιευόμενο στην Επίσημη Εφημερίδα της Γαλλικής Δημοκρατίας (Journal officiel de la République française).
13 Δεδομένου ότι ούτε η SIVU ούτε η Hydro-Réalisations, καίτοι κλητεύθηκαν προσηκόντως, κατέθεσαν εμπροθέσμως υπόμνημα αντικρούσεως, το Δικαστήριο αποφάνθηκε ερήμην αυτών.
14 Με την προμνησθείσα απόφαση Επιτροπή κατά SIVU και Hydro-Réalisations, το Δικαστήριο δέχθηκε εν μέρει την αγωγή της Επιτροπής. Το διατακτικό της αποφάσεως έχει ως εξής:
«1) Υποχρεώνει τη SIVU [...] και την Hydro-Réalisations [...] να καταβάλουν αλληλεγγύως στην Επιτροπή [...] το ποσό των 83 928 ευρώ, πλέον δικαιοπρακτικών τόκων από τις 31 Μα_ου 1991, μέχρις εξοφλήσεως.
2) Απορρίπτει κατά τα λοιπά την αγωγή.
3) Καταδικάζει αλληλεγγύως τη SIVU [...] και την Hydro-Réalisations [...] στα δικαστικά έξοδα.»
Τα πραγματικά περιστατικά που δεν περιήλθαν εγκαίρως στη γνώση του Δικαστηρίου στο πλαίσιο της διαδικασίας που κατέληξε στην προαναφερθείσα απόφαση Επιτροπή κατά SIVU και Hydro-Réalisations και η ανακοπή
15 Στις 11 Νοεμβρίου 1997, η SIVU απέστειλε έγγραφο στην Επιτροπή με το οποίο της γνωστοποίησε ότι παρήγγειλε νέα τεχνική μελέτη προκειμένου να εκτιμηθεί η δυνατότητα κατασκευής μικρής υδροηλεκτρικής μονάδας στην περιοχή και ότι κρατούσε την προκαταβολή της Επιτροπής για την περίπτωση που το αρχικό σχέδιο θα πραγματοποιούνταν εντέλει. Ωστόσο, η SIVU ήταν πλέον σε θέση να λάβει αρνητική απόφαση ως προς το θέμα αυτό και δεσμεύτηκε να αποδώσει αμέσως την προκαταβολή, εκφράζοντας πάντως την ευχή η απόδοση να πραγματοποιηθεί χωρίς να της επιβληθούν κυρώσεις.
16 Στις 8 Οκτωβρίου 1998, ήτοι οκτώ μήνες πριν τη δημοσίευση της προμνησθείσας αποφάσεως Επιτροπή κατά SIVU και Hydro-Réalisations, ο διατάκτης της SIVU εξέδωσε εντολή πληρωμής για ποσό 587 496,00 γαλλικών φράγκων (FRF) σε λογαριασμό της Επιτροπής στην τράπεζα Bruxelles Lambert. Για το ποσό αυτό, η τράπεζα αυτή εξέδωσε δύο χρεωστικά έγγραφα· το πρώτο, στις 23 Οκτωβρίου 1998, για ποσό 554 889,97 FRF και το δεύτερο, στις 30 Οκτωβρίου 1998, για ποσό 32 606,03 FRF, ήτοι, κατά τη μη αμφισβητηθείσα μετατροπή στην οποία προέβη η Επιτροπή, 83 928 ECU και 4 973,81 ECU αντιστοίχως.
17 Με έγγραφο της 9ης Ιουνίου 1999, το οποίο εστάλη με τηλεομοιοτυπία αυθημερόν, ο δικηγόρος της SIVU πληροφόρησε την Επιτροπή ότι η SIVU μόλις τον ενημέρωσε ότι απέδωσε το κεφάλαιο της προκαταβολής με εντολή της 8ης Οκτωβρίου 1998 για ποσό 587 496 FRF. Κατά συνέπεια, ο δικηγόρος της SIVU ζήτησε από την Επιτροπή να επιδείξει τη μέγιστη επιείκεια προκειμένου η SIVU να απαλλαγεί από την υποχρέωση καταβολής τόκων υπερημερίας.
18 Με επιστολή του δικηγόρου της της ίδιας ημέρας, της προηγουμένης δηλαδή από την έκδοση της προμνησθείσας ερήμην αποφάσεως Επιτροπή κατά SIVU και Hydro-Réalisations, την ημερομηνία της οποίας γνωστοποίησε στους διαδίκους η Γραμματεία του Δικαστηρίου στις 30 Απριλίου 1999, η SIVU κοινοποίησε το έγγραφο αυτό στο Δικαστήριο.
19 Υπό τις συνθήκες αυτές, η SIVU άσκησε ανακοπή ερημοδικίας κατά της προμνησθείσας αποφάσεως Επιτροπή κατά SIVU και Hydro-Réalisations.
20 Η Επιτροπή κατέθεσε τις παρατηρήσεις της επί της ανακοπής με υπόμνημα που πρωτοκολλήθηκε στη Γραμματεία στις 15 Οκτωβρίου 1999.
21 Στις 26 Νοεμβρίου 1999, η Επιτροπή κατέθεσε στη Γραμματεία διορθωτικό των παρατηρήσεών της.
22 Κατόπιν εκθέσεως του εισηγητή δικαστή, αφού άκουσε τον Γενικό Εισαγγελέα, το Δικαστήριο αποφάσισε να προχωρήσει στην προφορική διαδικασία χωρίς προηγούμενη διεξαγωγή αποδείξεων. Αποφάσισε, ωστόσο, να απευθύνει ερωτήσεις στην Επιτροπή.
23 Οι γραπτές απαντήσεις της Επιτροπής στις ερωτήσεις του Δικαστηρίου κατατέθηκαν στη Γραμματεία στις 18 Ιουλίου 2000.
24 Δεδομένου ότι οι διάδικοι παραιτήθηκαν από την προφορική διαδικασία, το Δικαστήριο αποφάσισε, κατ' εφαρμογήν του άρθρου 44α του Κανονισμού Διαδικασίας, να αποφανθεί χωρίς να προηγηθεί προφορική διαδικασία. Ο Γενικός Εισαγγελέας ανέπτυξε τις προτάσεις του στις 15 Φεβρουαρίου 2001 και η προφορική διαδικασία έκλεισε.
25 Ωστόσο, φαίνεται ότι οι γραπτές απαντήσεις της Επιτροπής στις ερωτήσεις του Δικαστηρίου δεν διαβιβάστηκαν, εκ παραδρομής στη SIVU. Επίσης, με διάταξη της 29ης Μαρτίου 2001, το Δικαστήριο επανέλαβε, κατ' εφαρμογήν του άρθρου 61 του Κανονισμού Διαδικασίας, την προφορική διαδικασία προκειμένου να δώσει στη SIVU την ευκαιρία να λάβει θέση επί των απαντήσεων αυτών στο πλαίσιο της προφορικής διαδικασίας.
26 Δεδομένου ότι η SIVU δεν επέδειξε διάθεση να αναπτύξει τους ισχυρισμούς της και η Επιτροπή παραιτήθηκε από την προφορική διαδικασία, το Δικαστήριο αποφάσισε, κατ' εφαρμογήν του άρθρου 44α του Κανονισμού Διαδικασίας, να αποφανθεί χωρίς προφορική διαδικασία.
27 Με την ανακοπή της, η SIVU ζητεί από το Δικαστήριο:
- να κρίνει παραδεκτή και βάσιμη την ανακοπή και κατά συνέπεια να ακυρώσει την προμνησθείσα απόφαση Επιτροπή κατά SIVU και Hydro-Réalisations·
- να αναγνωρίσει ότι το ποσό των 587 496 FRF αποδόθηκε στην Επιτροπή στις 8 Οκτωβρίου 1998·
- να απορρίψει την από 2 Μα_ου 1997 αγωγή της Επιτροπής·
- να αναγνωρίσει ότι οι τόκοι οφείλονται μόνον από τις 11 Ιουνίου 1997, επικουρικώς από τις 31 Μα_ου 1991, και μόνον μέχρι τις 8 Οκτωβρίου 1998·
- να καταδικάσει την Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα.
28 Η Επιτροπή, με τις παρατηρήσεις της, ζητεί από το Δικαστήριο να απορρίψει την ανακοπή και να καταδικάσει τη SIVU στα δικαστικά έξοδα.
Εξέταση των επιχειρημάτων των διαδίκων
29 Η SIVU βάλλει κατ' αρχάς κατά της προμνησθείσας αποφάσεως Επιτροπή κατά SIVU και Hydro-Réalisations, με την οποία έγινε δεκτό το αίτημα της Επιτροπής περί αποδόσεως της προκαταβολής των 83 928 ECU. Ισχυρίζεται, συγκεκριμένα, ότι κατά τη στιγμή της εκδόσεως της αποφάσεως αυτής είχε ήδη προβεί στην απόδοση του εν λόγω ποσού και επομένως το αίτημα της Επιτροπής δεν είχε πλέον λόγο υπάρξεως.
30 Η Επιτροπή απαντά ότι, ακόμη κι αν το Δικαστήριο γνώριζε την καταβολή εκ μέρους της SIVU, δεν θα εξέδιδε διαφορετική απόφαση. Συγκεκριμένα, θα έκρινε, ομοίως, ότι η Επιτροπή καλώς κατήγγειλε τη σύμβαση και ότι εδικαιούτο να της αποδοθεί το σύνολο της προκαταβολής που κατέβαλε στον συμβαλλόμενο. Κατά την Επιτροπή, η καταβολή εκ μέρους της SIVU δεν επηρεάζει την απόφαση αυτή καθ' εαυτή, αλλά τις προϋποθέσεις εκτελέσεώς της.
31 Επιβάλλεται η διαπίστωση ότι δεν αμφισβητείται ότι, ήδη πριν τη δημοσίσευση της προμνησθείσας αποφάσεως Επιτροπή κατά SIVU και Hydro-Réalisations, η Επιτροπή έλαβε από τη SIVU, στις 23 Οκτωβρίου 1998, το ποσό των 554 889,97 FRF, ήτοι 83 928 ECU, το οποίο αντιστοιχεί στο ποσό της προκαταβολής της Επιτροπής, και στη συνέχεια, στις 30 Οκτωβρίου 1998, το ποσό των 32 606,03 FRF, ήτοι 4 973,81 ECU.
32 Ωστόσο, παρά τις επιστολές της SIVU, ήτοι, αφενός, της 11ης Ιουνίου 1997, με την οποία ανακοίνωσε στην Επιτροπή την απόδοση της προκαταβολής και εξέφρασε την επιθυμία να τακτοποιηθεί το ζήτημα χωρίς να της επιβληθούν κυρώσεις, και, αφετέρου, της 9ης Ιουνίου 1999, με την οποία υπέδειξε ότι είχε αποδοθεί το κεφάλαιο της προκαταβολής, δεν είναι δυνατόν να γίνει δεκτό ότι η SIVU εξόφλησε πλήρως το κεφάλαιο του χρέους της.
33 Συγκεκριμένα, το άρθρο 1234 του γαλλικού αστικού κώδικα ορίζει:
«Ο οφειλέτης χρέους που παράγει τόκους ή που έχει δημιουργήσει άλλες ληξιπρόθεσμες οφειλές ουδόλως δύναται, χωρίς τη συναίνεση του δανειστή, να επιλέξει την εξόφληση πρώτα του κεφαλαίου αντί των καθυστερουμένων οφειλών ή τόκων: η καταβολή που γίνεται έναντι του κεφαλαίου και των τόκων, αλλά δεν καλύπτει το συνολικό τους ποσό, καταλογίζεται πρώτα στους τόκους.»
34 Όμως, από την εξέταση του φακέλου προέκυψε ότι η Επιτροπή δεν δέχθηκε να καταλογιστούν τα αποδοθέντα ποσά πρώτα στο κεφάλαιο του χρέους.
35 Κατ' αρχάς, η Επιτροπή δεν απάντησε στην από 11 Ιουνίου 1997 επιστολή της SIVU, η οποία ενδεχομένως θα μπορούσε να προκαλέσει απάντηση υπό τη μορφή αποδοχής του καταλογισμού της καταβολής πρώτα στο κεφάλαιο του χρέους.
36 Ακολούθως, προκύπτει βεβαίως από τις εξηγήσεις που παρέσχε η Επιτροπή στις γραπτές απαντήσεις στις ερωτήσεις του Δικαστηρίου ότι ο λογιστής του οργάνου αυτού πίστωσε το ποσό των 83 928 ECU, το οποίο κατέβαλε η SIVU στις 23 Οκτωβρίου 1998 με εντολή αποδόσεως στην οποία είχε καταγραφεί ακριβώς μόνον το οφειλόμενο ποσό του κεφαλαίου, συνοδευόμενο από κάτω μόνον από τη σημείωση «+ τόκοι». Ωστόσο, η καθαρά εσωτερική αυτή πράξη καταλογισμού με εντολή αποδόσεως, της οποίας η διατύπωση εξηγείται από το γεγονός ότι το οφειλόμενο από τόκους ποσό δεν είχε προσδιοριστεί κατά το χρονικό σημείο της εκδόσεως της εντολής αυτής, δεν είναι δυνατόν να θεωρηθεί ως συγκατάθεση σε αίτηση καταλογισμού μιας μερικής καταβολής πρώτα για το κεφάλαιο.
37 Τέλος, είναι αλήθεια ότι, στο διορθωτικό των παρατηρήσεών της επί της παρούσας ανακοπής, η Επιτροπή παρέσχε ενδείξεις που καθιστούν δυνατό το συμπέρασμα ότι δέχθηκε να καταλογιστούν τα καταβληθέντα ποσά στο κεφάλαιο. Ωστόσο, στις γραπτές της απαντήσεις στις ερωτήσεις του Δικαστηρίου, η Επιτροπή σαφώς επιβεβαίωσε την αρχική της θέση ότι καταλόγισε τη μερική καταβολή πρώτα στους τόκους και όχι στο κεφάλαιο.
38 Όμως, η SIVU δεν αντέδρασε στην τελική αυτή θέση της Επιτροπής.
39 Υπό τις συνθήκες αυτές, πρέπει να θεωρηθεί ότι οι θέσεις που εκφράστηκαν στο διορθωτικό απέρρεαν από απλό σφάλμα και δεν εξέφραζαν συμφωνία.
40 Επομένως, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι, με τις από 23 και 30 Οκτωβρίου 1998 καταβολές, η SIVU εξόφλησε πρώτα τους οφειλομένους μέχρι τις ημερομηνίες αυτές τόκους και μόνον επικουρικώς το κεφάλαιο του χρέους της και ότι το ενδεχομένως μη εξοφληθέν τμήμα του κεφαλαίου εξακολουθεί να είναι τοκοφόρο μέχρι την πλήρη εξόφληση του χρέους.
41 Όσον αφορά το ποσό των οφειλομένων τόκων κατά την ημερομηνία των καταβολών στις οποίες προέβη η SIVU, κανένα στοιχείο της ανακοπής δεν οδηγεί σε τροποποίηση της εκτιμήσεως που γίνεται στις σκέψεις 22 έως 26 της προμνησθείσας αποφάσεως Επιτροπή κατά SIVU και Hydro-Réalisations όσον αφορά τις 31 Μα_ου 1991 ως ημερομηνία από την οποία άρχισαν να τρέχουν οι δικαιοπρακτικοί τόκοι.
42 Η SIVU ισχυρίζεται συναφώς ότι οι εν λόγω τόκοι έπρεπε να αρχίσουν να τρέχουν από την ημερομηνία κατά την οποία εγκαταλείφθηκε οριστικά το σχέδιο της μικρής υδροηλεκτρικής μονάδας, ήτοι από τις 11 Ιουνίου 1997.
43 Η Επιτροπή υποστηρίζει, αντιθέτως, ότι η «ημερομηνία του τέλους ή της παύσεως των εργασιών», της οποίας γίνεται μνεία στο άρθρο 9 της συμβάσεως, αναφέρεται σε μια αντικειμενική κατάσταση, η διαπίστωση της οποίας δεν είναι δυνατόν να αφεθεί στη μονομερή εκτίμηση ενός των συμβαλλομένων. Η Επιτροπή εκτιμά, εξάλλου, ότι, εφόσον το Δικαστήριο υποχρέωσε τη SIVU στην καταβολή δικαιοπρακτικών τόκων μέχρι πλήρους εξοφλήσεως του χρέους και η SIVU εξόφλησε μέρος μόνον αυτού, οι τόκοι αυτοί εξακολουθούν να τρέχουν.
44 Με την προμνησθείσα απόφαση Επιτροπή κατά SIVU και Hydro-Réalisations, το Δικαστήριο έκρινε ότι, σύμφωνα με το άρθρο 9, τρίτο εδάφιο, της συμβάσεως, οι δικαιοπρακτικοί τόκοι τους οποίους ζήτησε η Επιτροπή δεν άρχισαν να τρέχουν από την ημερομηνία που ο συμβαλλόμενος έλαβε την προκαταβολή, αλλά από την ημερομηνία παύσεως των εργασιών του. Δεδομένου ότι η Επιτροπή σημείωσε στην αγωγή της ότι οι εν λόγω εργασίες συνεχίστηκαν μέχρι τις 31 Μα_ου 1991, το Δικαστήριο έκρινε ότι η Επιτροπή εδικαιούτο τους κατά το άρθρο 9, τρίτο εδάφιο, της συμβάσεως τόκους μόνο από της ημερομηνίας αυτής.
45 Αντίθετα προς τους ισχυρισμούς της SIVU, η έκφραση «ημερομηνία [...] της παύσεως των εργασιών» του άρθρου 9, τρίτο εδάφιο, της συμβάσεως αφορά το χρονικό σημείο κατά το οποίο έπαυσαν πράγματι οι εργασίες. Δεδομένου ότι, εν προκειμένω, δεν αμφισβητείται ότι οι εργασίες δεν συνεχίστηκαν μετά τις 31 Μα_ου 1991, η ανακοπή που άσκησε η SIVU, καθόσον αφορά το χρονικό σημείο ενάρξεως των δικαιοπρακτικών τόκων, πρέπει να απορριφθεί.
46 Έτσι, στις 23 Οκτωβρίου 1998, η SIVU όφειλε 83 928 (κεφάλαιο) + 40 347,64 (τόκοι) ECU. Αν ληφθεί υπόψη η καταβολή των 83 928 ECU, η οποία καταλογίστηκε πρώτα στους οφειλομένους τόκους, το κύριο χρέος της SIVU ανερχόταν ακόμη στο ποσό των 40 347,64 ECU. Μέχρι τις 30 Οκτωβρίου 1998, ημερομηνία της δεύτερης καταβολής εκ μέρους της SIVU, οι τόκοι επί του κεφαλαίου αυτού, τοκιζομένου με επιτόκιο 4%, το οποίο δεν αμφισβήτησε η ανακόπτουσα, ανήλθαν σε 30,95 ECU. Κατά την ημερομηνία αυτή, επομένως, το συνολικό χρέος ανερχόταν σε 40 378,59 ECU, ποσό από το οποίο πρέπει να αφαιρεθεί η καταβολή των 4 973,81 ECU, καταλογιζομένη πρώτα στους οφειλομένους τόκους. Κατόπιν της καταβολής αυτής, επομένως, το κεφάλαιο του χρέους ανερχόταν σε 35 404,78 ECU και ήταν τοκοφόρο.
47 Κατ' εφαρμογή του άρθρου 2, παράγραφος 1, του κανονισμού (ΕΚ) 1103/97 του Συμβουλίου, της 17ης Ιουνίου 1997, σχετικά με ορισμένες διατάξεις που αφορούν την εισαγωγή του ευρώ (ΕΕ L 162, σ. 1), η μνεία του ECU επιβάλλεται να αντικατασταθεί με μνεία του ευρώ, με την ισοτιμία ένα ευρώ ίσον ένα ECU.
48 Κατά συνέπεια, επιβάλλεται η ακύρωση του σημείου 1 του διατακτικού της αποφάσεως Επιτροπή κατά SIVU και Hydro-Réalisations και οι SIVU και Hydro-Réalisations πρέπει να υποχρεωθούν να καταβάλουν αλληλεγγύως στην Επιτροπή το ποσό των 35 404,78 ευρώ, πλέον δικαιοπρακτικών τόκων από τις 30 Οκτωβρίου 1998, μέχρι πλήρους εξοφλήσεως.
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Επί των δικαστικών εξόδων
49 Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 3, του Κανονισμού Διαδικασίας, το Δικαστήριο μπορεί να κατανείμει τα έξοδα ή να αποφασίσει ότι κάθε διάδικος φέρει τα δικαστικά του έξοδα σε περίπτωση μερικής ήττας των διαδίκων ή εφόσον συντρέχουν εξαιρετικοί λόγοι.
50 Όσον αφορά, αφενός, την καταδίκη της SIVU και της Hydro-Réalisations να καταβάλουν αλληλεγγύως τα δικαστικά έξοδα της προμνησθείσας αποφάσεως Επιτροπή κατά SIVU και Hydro-Réalisations, το Δικαστήριο θεωρεί ότι δεν συντρέχει λόγος να επανέλθει στο σημείο αυτό του διατακτικού της εν λόγω αποφάσεως. Συγκεκριμένα, η Επιτροπή αναγκάστηκε να ασκήσει αγωγή ενώπιον του Δικαστηρίου επειδή η SIVU και η Hydro-Réalisations δεν απέδιδαν την προκαταβολή που χορήγησε η Επιτροπή. Το γεγονός ότι η SIVU, κατά τη διάρκεια της δίκης, απέδωσε στην Επιτροπή μέρος του οφειλομένου ποσού είναι αδιάφορο σχετικώς.
51 Όσον αφορά, αφετέρου, την παρούσα ανακοπή ερημοδικίας, το Δικαστήριο κρίνει ότι είναι, κατά μεγάλο μέρος, αποτέλεσμα του ότι η τελευταία αυτή πληροφορία δεν περιήλθε εγκαίρως σε γνώση του Δικαστηρίου και επομένως δεν μπόρεσε να τη λάβει υπόψη στην απόφασή του. Επειδή η Επιτροπή και η SIVU φαίνονται συνυπεύθυνοι για την κατάσταση αυτή, το Δικαστήριο πρέπει, σταθμίζοντας ορθά τις εν λόγω περιστάσεις, να αποφασίσει ότι κάθε διάδικος θα φέρει τα δικαστικά του έξοδα.
Διατακτικό
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τρίτο τμήμα)
αποφασίζει:
1) Ακυρώνει το σημείο 1 του διατακτικού της ερήμην αποφάσεως της 10ης Ιουνίου 1999, Επιτροπή κατά SIVU και Hydro-Réalisations (C-172/97).
2) Υποχρεώνει τη SIVU du plan d'eau de la Vallée du Lot, που φέρει επίσης την επωνυμία SIVU du pays d'accueil de la Vallée du Lot, και την Hydro-Réalisations SARL να καταβάλουν αλληλεγγύως στην Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων το ποσό των 35 404,78 ευρώ, πλέον δικαιοπρακτικών τόκων από τις 30 Οκτωβρίου 1998, μέχρι πλήρους εξοφλήσεως του χρέους.
3) Απορρίπτει, κατά τα λοιπά, την ανακοπή που άσκησε η SIVU du plan d'eau de la Vallée du Lot, που φέρει επίσης την επωνυμία SIVU du pays d'accueil de la Vallée du Lot.
4) Η SIVU du plan d'eau de la Vallée du Lot, που φέρει επίσης την επωνυμία SIVU du pays d'accueil de la Vallée du Lot, και η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων φέρουν τα δικαστικά τους έξοδα για την παρούσα δίκη.
Full & Egal Universal Law Academy