Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα
1. Η παρούσα αίτηση για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως αφορά κανονισμό του Συμβουλίου περί επιβολής οριστικού δασμού αντιντάμπινγκ επί των εισαγωγών ενσφαίρων τριβέων καταγωγής Ιαπωνίας, τις κύριες διατάξεις του οποίου το ρωτοδικείο ακύρωσε για γενικούς λόγους, αλλά μόνον καθόσον επέβαλαν δασμό στα προϊόντα των δύο κατασκευαστών που είχαν ασκήσει εμπροθέσμως προσφυγή βάσει του άρθρου 173 της Συνθήκης ΕΟΚ (νυν, κατόπιν τροποποιήσεως, άρθρου 230 ΕΚ). Υπό ποίες προϋποθέσεις δικαιούται κοινοτική επιχείρηση εισάγουσα ένσφαιρους τριβείς κατασκευαζομένους από την ιαπωνική μητρική εταιρία της, της οποίας τα προϊόντα επίσης πλήττονται από δασμό αντιντάμπινγκ αλλά η οποία δεν αναφέρθηκε ούτε μνημονεύθηκε στο πλαίσιο της διαδικασίας περί ακυρώσεως, να επικαλεστεί ενώπιον εθνικού δικαστηρίου την περί ακυρώσεως δημοσιευθείσα απόφαση προκειμένου να επιτύχει τη μείωση ή την επιστροφή των καταβληθέντων δασμών αντιντάμπινγκ; Αυτό είναι κατ' ουσίαν το ερώτημα που υπέβαλε το Finanzgericht Düsseldorf στο πλαίσιο της υποθέσεως αυτής.
Η διαδικασία αντιντάμπινγκ
2. Ο κανονισμός (ΕΟΚ) 1739/85 του Συμβουλίου επέβαλε για πρώτη φορά οριστικό δασμό αντιντάμπινγκ επί των εισαγωγών ενσφαίρων τριβέων καταγωγής Ιαπωνίας με μέγιστη εξωτερική διάμετρο υπερβαίνουσα τα 30 χιλιοστά (στο εξής, απλώς: ένσφαιροι τριβείς). Ο δασμός αυτός είχε εφαρμογή σε όλους τους ένσφαιρους τριβείς αυτού του είδους, με εξαίρεση αυτούς που κατασκεύαζαν τέσσερις επιχειρήσεις αναφερόμενες ονομαστικώς. Τα προϊόντα δέκα άλλων κατασκευαστών υπόκεινταν σε δασμούς των οποίων το ύψος καθοριζόταν ατομικώς. Εν προκειμένω αρκεί να αναφερθούν τέσσερις από αυτούς: δασμός 3,2 % επιβλήθηκε στους ένσφαιρους τριβείς της NTN Toyo Bearing Co. Ltd (στο εξής: NTN), 5,5 % σε αυτούς της Koyo Seiko Co. Ltd (στο εξής: Koyo Seiko), 16,7 % σε αυτούς της Nippon Seiko KK (στο εξής: NSK) και 13,9 % σε αυτούς της Nachi Fujikoshi Corporation (στο εξής: Nachi Fujikoshi).
3. Τον Μάιο 1989, η Επιτροπή ανήγγειλε την έναρξη διαδικασίας επανεξετάσεως των εν λόγω μέτρων αντιντάμπινγκ τα οποία, σύμφωνα με το άρθρο 15, παράγραφος 1, του κανονισμού (ΕΟΚ) 2423/88 του Συμβουλίου (στο εξής: βασικός κανονισμός), θα έπαυαν να ισχύουν το 1990. Οι δασμοί εξακολούθησαν εντούτοις να ισχύουν κατά τη διάρκεια της διαδικασίας επανεξετάσεως, όπως προβλέπει το άρθρο 15, παράγραφος 4, του βασικού κανονισμού.
4. Η διαδικασία επανεξετάσεως ολοκληρώθηκε στις 28 Σεπτεμβρίου 1992 με την έκδοση του κανονισμού (ΕΟΚ) 2849/92 του Συμβουλίου (στο εξής: προσβαλλόμενος κανονισμός), δηλαδή σχεδόν τριάμισι έτη μετά την έναρξή της και πέραν των δύο ετών μετά την ημερομηνία λήξεως που καθόριζε ο κανονισμός 1739/85. Το Συμβούλιο θεώρησε, και ανέφερε στις αιτιολογικές σκέψεις του κανονισμού του, ότι τα περιθώρια ντάμπινγκ εξακολουθούσαν να υφίστανται (σημεία 21 έως 23), εξέτασε αν η κατάσταση της κοινοτικής βιομηχανίας ήταν τέτοια ώστε η λήξη των μέτρων να συνεπάγεται επανεμφάνιση της ζημίας, κατέληξε δε στο συμπέρασμα ότι αυτό θα συνέβαινε (σημεία 26 έως 39). Εκτιμώντας ότι το συμφέρον της Κοινότητας απαιτούσε σαφώς να εξακολουθήσει η προστασία της βιομηχανίας της ενσφαίρων τριβέων (σημεία 40 έως 44), το Συμβούλιο αποφάσισε, αφού έγινε σύγκριση των επιπέδων τιμών (σημεία 45 έως 52), την τροποποίηση των υφισταμένων οριστικών δασμών. Καθόρισε το ποσό του δασμού αντιντάμπινγκ σε 13,7 %, αλλά μείωσε τον συντελεστή αυτόν για τους ενσφαίρους τριβείς τεσσάρων παραγωγών ονομαστικώς αναφερομένων (άρθρο 1, παράγραφος 2, του κανονισμού) και απάλλαξε από αυτόν επτά άλλους παραγωγούς ονομαστικώς αναφερομένους (άρθρο 1, παράγραφος 3).
5. Επομένως, οι δασμοί καθορίστηκαν σε 11,6 % για την NTN (έναντι 3,2 % προηγουμένως), σε 13,7 % για την Koyo Seiko (έναντι 5,5 % προηγουμένως), 6,5 % για την NSK (έναντι 16,7 % προηγουμένως) και σε 7,7 % για την Nachi Fujikoshi (αντί του 13,9 %) (άρθρο 1, παράγραφος 2).
Ο δικαστικός έλεγχος
Σε πρώτο βαθμό
6. Το Δικαστήριο επιλήφθηκε δύο προσφυγών περί ακυρώσεως του κανονισμού 2849/92, οι οποίες ασκήθηκαν από τις εταιρίες NTN και Koyo Seiko (τους δύο Ιάπωνες παραγωγούς που εθίγοντο περισσότερο από τους τροποποιηθέντες δασμούς), εντός της προθεσμίας των δύο μηνών που προέβλεπε το τότε ισχύον άρθρο 173, παράγραφος 3, της Συνθήκης. Οι προσφυγές αυτές, ασκηθείσες κατά του Συμβουλίου, παραπέμφθηκαν στη συνέχεια στο ρωτοδικείο, με αριθμό υποθέσεως T-163/94 και T-165/94. Στις δίκες αυτές το Συμβούλιο υποστηρίχθηκε από την Επιτροπή και την Federation of European Manufacturers' Associations (Ομοσπονδία των ενώσεων Ευρωπαίων ενσφαίρων τριβέων), αλλά ούτε οι άλλοι Ιάπωνες κατασκευαστές ούτε οι ενδιαφερόμενοι Ευρωπαίοι εισαγωγείς ζήτησαν να παρέμβουν προς υποστήριξη της NTN ή της Koyo Seiko. Η NTN ζήτησε από το ρωτοδικείο να «ακυρώσει το άρθρο 1 του κανονισμού 2849/92 στο μέτρο που επιβάλλει στην προσφεύγουσα δασμό αντιντάμπινγκ» και η Koyo Seiko ζήτησε από το ρωτοδικείο να «ακυρώσει τον κανονισμό 2849/92 στο μέτρο που έθιγε την προσφεύγουσα».
7. Με την απόφασή του της 2ας Μα_ου 1995 , το ρωτοδικείο έκρινε ότι έπρεπε να εξεταστούν μόνο δύο από τους λόγους που προέβαλαν οι προσφεύγουσες, τους έκρινε δε αμφότερους βάσιμους.
8. Με τον πρώτο από τους λόγους αυτούς, οι προσφεύγουσες ισχυρίστηκαν ότι το Συμβούλιο δεν είχε αποδείξει την ύπαρξη ζημίας υπό την έννοια του άρθρου 4, παράγραφος 1, του βασικού κανονισμού, σύμφωνα με το οποίο ουσιαστικά μπορεί να διαπιστωθεί ζημία μόνον αν η ζημία ή η απειλή ζημίας της κοινοτικής βιομηχανίας μπορεί να αποδοθεί στα αποτελέσματα του ντάμπινγκ και όχι σε άλλους παράγοντες. Στις σκέψεις 69 έως 116 της αποφάσεώς του, το ρωτοδικείο ανέλυσε σε βάθος τα σημεία 27 έως 38 των αιτιολογικών σκέψεων του προσβαλλομένου κανονισμού. Σε ορισμένα από τα σημεία αυτά βρήκε πραγματικές πλάνες, ατελείς διαπιστώσεις, υποθέσεις ή διαπιστώσεις υπερβολικά αόριστες για να δικαιολογήσουν οποιοδήποτε συμπέρασμα. Έκρινε επίσης ότι το Συμβούλιο είχε βασίσει μέρος της συλλογιστικής του στην ύπαρξη μιας περιόδου υφέσεως που δεν μπορούσε να ληφθεί υπόψη για την απόδειξη της ζημίας. Συνεπώς, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, χωρίς τις εν λόγω πραγματικές και νομικές πλάνες, το Συμβούλιο δεν θα είχε ενδεχομένως δεχθεί την ύπαρξη απειλής ζημίας.
9. Στο πλαίσιο του δευτέρου εξετασθέντος λόγου, οι προσφεύγουσες ισχυρίστηκαν ότι το άρθρο 7, παράγραφος 9, στοιχείο α_, του βασικού κανονισμού, σύμφωνα με το οποίο η έρευνα ολοκληρώνεται «κανονικά» εντός προθεσμίας ενός έτους από την έναρξή της, είχε παραβιαστεί διότι δεν αιτιολογήθηκε επαρκώς γιατί η προθεσμία αυτή δεν τηρήθηκε. Το ρωτοδικείο έκρινε ότι μια έρευνα δεν μπορεί να παραταθεί πέρα από ένα εύλογο χρονικό διάστημα και ότι το Συμβούλιο δεν αιτιολόγησε επαρκώς τη διάρκεια της διαδικασίας στην υπόθεση αυτή (σκέψεις 119 έως 124 της αποφάσεως).
10. Για τους δύο αυτούς λόγους, το ρωτοδικείο κήρυξε άκυρο το άρθρο 1 του προσβαλλομένου κανονισμού, «καθόσον επιβάλλει δασμό αντιντάμπινγκ στις προσφεύγουσες».
Η ενώπιον του Δικαστηρίου ασκηθείσα αναίρεση
11. Στις 12 Ιουλίου 1995, η Επιτροπή άσκησε αναίρεση (υπόθεση C-245/95 P) κατά της αποφάσεως στις συνεκδικασθείσες υποθέσεις T-163/94 και T-165/94, για τον λόγο ότι το ρωτοδικείο υπέπεσε σε νομική πλάνη, κατ' αρχάς με την ερμηνεία του ορισμού της ζημίας του βασικού κανονισμού, και, ακολούθως, με την ερμηνεία και εφαρμογή του άρθρου 7, παράγραφος 9, στοιχείο α_, του εν λόγω κανονισμού, κρίνοντας ότι η υπερβολική διάρκεια της έρευνας συνεπαγόταν αυτομάτως την ακυρότητα του προσβαλλομένου κανονισμού.
12. Ενώπιον του Δικαστηρίου, η NSK και οκτώ από τις ευρωπαϊκές θυγατρικές εταιρίες της ζήτησαν να παρέμβουν προς υποστήριξη της NTN και της Koyo Seiko, η δε παρέμβασή τους έγινε δεκτή .
13. Με την απόφασή του της 10ης Φεβρουαρίου 1998 , το Δικαστήριο δεν δέχθηκε τον ισχυρισμό της Επιτροπής σύμφωνα με τον οποίο τα κριτήρια προσδιορισμού της ζημίας που καθορίζονται από το άρθρο 4 του βασικού κανονισμού δεν εφαρμόζονται στην περίπτωση επανεξετάσεως των υφισταμένων μέτρων αντιντάμπινγκ, αλλά μόνο στην περίπτωση κατά την οποία τα μέτρα θεσπίζονται για πρώτη φορά, και συνεπώς απέρριψε τον πρώτο λόγο της αναιρέσεώς της. Επειδή το ρωτοδικείο διαπίστωσε ότι το Συμβούλιο δεν απέδειξε την ύπαρξη ζημίας ή απειλής ζημίας υπό την έννοια του άρθρου αυτού, και η διαπίστωση αυτή αρκεί για την κήρυξη της ακυρότητας του άρθρου 1 του προσβαλλομένου κανονισμού, το Δικαστήριο δεν εξέτασε τον δεύτερο λόγο αναιρέσεως της Επιτροπής.
14. Με τα περί παρεμβάσεως αιτήματά τους, η NSK και οι θυγατρικές εταιρίες της είχαν ζητήσει από το Δικαστήριο όχι μόνο να δεχθεί τις προσφυγές της NTN και της Koyo Seiko, αλλά επίσης να κρίνει ότι η ακύρωση του άρθρου 1 είχε επίσης εφαρμογή έναντι της NSK. Στη σκέψη 24 της αποφάσεώς του, το Δικαστήριο έκρινε ότι το τελευταίο αυτό αίτημα ήταν απαράδεκτο δυνάμει του άρθρου 37, τέταρτο εδάφιο, του Οργανισμού του Δικαστηρίου, διότι το δικόγραφο παρεμβάσεως δεν μπορεί να έχει άλλο αντικείμενο εκτός της υποστηρίξεως των αιτημάτων ενός των διαδίκων.
15. Στις 3 Ιουνίου 1998, η Επιτροπή δημοσίευσε μια «Ανακοίνωση σχετικά με τη λήψη μέτρων αντιντάμπινγ για τις εισαγωγές ενσφαίρων τριβέων με μεγαλύτερη εξωτερική διάμετρο από 30 χιλιοστά καταγωγής Ιαπωνίας» , στην οποία αναφέρει ότι, λόγω της ακυρώσεως του άρθρου 1, του προσβαλλομένου κανονισμού όσον αφορά την NTN και την Koyo Seiko, και λαμβάνοντας υπόψη την απόρριψη της κατά της εν λόγω αποφάσεως ασκηθείσας αναιρέσεως, «όσον αφορά τους οριστικούς δασμούς που έχουν εισπραχθεί μετά την έναρξη σε ισχύ του σχετικού κανονισμού, οι εισαγωγείς δύνανται να ζητήσουν την επιστροφή τους από τις τελωνειακές αρχές για τα προϊόντα που κατασκευάστηκαν από» την NTN και την Koyo Seiko.
Η διαδικασία στην παρούσα υπόθεση
16. Η Nachi Europe GmbH (στο εξής: Nachi Europe) είναι ευρωπαϊκή θυγατρική εταιρία της Nachi Fujikoshi. Τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο του 1995 εισήγαγε ενσφαίρους τριβείς καταγωγής Ιαπωνίας και κατέβαλε το συνολικό ποσό των 58 891,51 γερμανικών μάρκων (DEM) ως δασμούς αντιντάμπινγκ, που της είχαν ζητηθεί με ειδοποιήσεις πληρωμής της 17ης Νοεμβρίου και της 29ης Δεκεμβρίου 1995.
17. Με επιστολή που περιήλθε στο Hauptzollamt (κεντρικό τελωνείο) του Krefeld στις 19 Νοεμβρίου 1998, η Nachi Europe ζήτησε την επιστροφή των εν λόγω δασμών αντιντάμπινγκ για τον λόγο ότι η επιβολή τους ήταν παράνομη συνεπεία των αποφάσεων στις συνεκδικασθείσες υποθέσεις T-163/94 και T-165/94 και στην υπόθεση C-245/95 P.
18. Το Hauptzollamt απέρριψε την εν λόγω αίτηση περί επιστροφής με απόφαση της 11ης Ιανουαρίου 1999. Η Nachi Europe άσκησε ένσταση κατά της αποφάσεως αυτής, αλλά το Hauptzollamt την απέρριψε για τον λόγο ότι δεν ήταν σε θέση να διαπιστώσει τον παράνομο χαρακτήρα του προσβαλλομένου κανονισμού.
19. Ακολούθως, η Nachi Europe άσκησε προσφυγή ενώπιον του Finanzgericht Düsseldorf, το οποίο έκρινε ότι η αίτηση περί επιστροφής πρέπει να γίνει δεκτή αν αποδειχθεί ότι το άρθρο 1, παράγραφος 2, του προσβαλλομένου κανονισμού είναι ανίσχυρο. Το Finanzgericht Düsseldorf παρατήρησε εξάλλου ότι, αφενός, το ρωτοδικείο είχε ακυρώσει το άρθρο 1 μόνον έναντι της NTN και της Koyo Seiko, αλλ' ότι, αφετέρου, οι σκέψεις που είχαν κατευθύνει την απόφασή του ήταν γενικές, όπως ακριβώς το σκεπτικό στο οποίο βασίστηκε η απόφαση του Δικαστηρίου.
20. Επομένως, το Finanzgericht αποφάσισε να αναστείλει τη διαδικασία και υπέβαλε στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:
«1) Είναι άκυρο το άρθρο 1, σημείο 2, του κανονισμού (ΕΟΚ) 2849/92;
2) Σε περίπτωση καταφατικής απαντήσεως στο πρώτο ερώτημα: Από ποια ημερομηνία τίθεται σε ισχύ η ακυρότητα του άρθρου 1, σημείο 2, του κανονισμού (ΕΟΚ) 2849/92 έναντι της προσφεύγουσας;»
21. Η Nachi Europe, το Συμβούλιο και η Επιτροπή κατέθεσαν γραπτές παρατηρήσεις, έκαστος δε αυτών ανέπτυξε και προφορικά τις παρατηρήσεις του κατά την επ' ακροατηρίου συζήτηση.
Ανάλυση
22. Το εθνικό δικαστήριο ερωτά αν το άρθρο 1, παράγραφος 2, του προσβαλλομένου κανονισμού είναι άκυρο και, σε περίπτωση καταφατικής απαντήσεως, από ποιο χρονικό σημείο πρέπει να θεωρείται άκυρο έναντι της Nachi Europe.
23. Η μορφή του δευτέρου ερωτήματος και το περιεχόμενο της διατάξεως περί παραπομπής στο σύνολό της δείχνουν ότι το ερώτημα περί του κύρους δεν τίθεται γενικώς αλλά πρέπει μάλλον να νοείται ως εξής: έχει μια ακύρωση προς όφελος της NTN και της Koyo Seiko οποιαδήποτε επίπτωση επί του κύρους του κανονισμού έναντι της Nachi Europe;
24. ράγματι, η ενώπιον του Δικαστηρίου συζήτηση αφορούσε το περισσότερο περιορισμένο αυτό ερώτημα καθώς και το ερώτημα αν η Nachi Europe, η οποία δεν άσκησε ευθεία προσφυγή εντός της τασσομένης προς τον σκοπό αυτό προθεσμίας, στερείται στο εξής του δικαιώματος να επικαλείται την ακυρότητα του κανονισμού ενώπιον εθνικού δικαστηρίου.
25. άντως, πριν από την εξέταση του ενός ή του άλλου ερωτήματος, θεωρώ σκόπιμο να εξεταστεί ένα ζήτημα που έχει σημασία και για τα δύο, δηλαδή υπό ποίες προϋποθέσεις μπορούσε να ασκηθεί ευθεία προσφυγή περί ακυρώσεως του προσβαλλομένου κανονισμού ενώπιον του ρωτοδικείου.
Δυνατότητες προσφυγής κατά του προσβαλλομένου κανονισμού
26. Κατά το άρθρο 230 ΕΚ, τα κράτη μέλη και, υπό την επιφύλαξη ορισμένων προσαρμογών, τα κοινοτικά όργανα έχουν το δικαίωμα να αμφισβητήσουν τη νομιμότητα των κοινοτικών πράξεων χωρίς να πρέπει να αποδείξουν την ύπαρξη ειδικού εννόμου συμφέροντος. άντως, το τέταρτο εδάφιο του άρθρου αυτού επιτρέπει στα φυσικά ή νομικά πρόσωπα να ασκούν προσφυγή μόνον κατά των αποφάσεων που απευθύνονται σ' αυτά και κατά των αποφάσεων που τα αφορούν άμεσα και ατομικά. Όλες αυτές οι προσφυγές πρέπει να ασκούνται εντός προθεσμίας δύο μηνών υπολογιζομένων, κατά περίπτωση, από τη δημοσίευση της πράξεως, την κοινοποίησή της στον προσφεύγοντα ή από την ημέρα κατά την οποία ο προσφεύγων έλαβε γνώση της πράξεως.
27. Ως πράξεις γενικής ισχύος, οι κανονισμοί δεν μπορούν επομένως, κατ' αρχήν, να προσβληθούν από τους ιδιώτες κατ' εφαρμογήν των προπαρατεθεισών διατάξεων. Εντούτοις, ορισμένοι κανονισμοί μπορούν να αφορούν άμεσα και ατομικά ένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο και, στην περίπτωση αυτή, να προσβληθούν από το εν λόγω πρόσωπο απ' ευθείας ενώπιον του ρωτοδικείου, βάσει του άρθρου 230 ΕΚ.
28. Οι κανονισμοί αντιντάμπινγκ χαρακτηρίζονται συχνά (ορθώς) ως πράξεις μεικτής φύσεως. Ασφαλώς είναι πράξεις γενικής ισχύος εφόσον εφαρμόζονται σε όλες τις εισαγωγές συγκεκριμένου είδους προϊόντων, ανεξάρτητα από την ταυτότητα του εισαγωγέα που πρέπει να καταβάλει τους δασμούς. Εντούτοις, αφορούν άμεσα και ατομικά τους εξαγωγείς των προϊόντων αυτών - τουλάχιστον τους εξαγωγείς που αναφέρονται ονομαστικώς - και τους εισαγωγείς που συνδέονται με τους εξαγωγείς αυτούς με σχέση αποκλειστικότητας.
29. Στην παρούσα υπόθεση είναι πρόδηλον ότι η εταιρία Nachi Fujikoshi θα μπορούσε να έχει ασκήσει η ίδια ευθεία προσφυγή ενώπιον του ρωτοδικείου για να ζητήσει την ακύρωση του κανονισμού, στο μέτρο που αυτός αφορούσε τα προϊόντα της, όπως έπραξαν οι NTN και η Koyo Seiko που βρίσκονταν ακριβώς στην ίδια κατάσταση. Οι παραγωγοί ή εξαγωγείς προϊόντων που πλήττονται από δασμό αντιντάμπινγκ μπορούν πάντοτε να θεωρηθούν ότι τους αφορά άμεσα και ατομικά, τουλάχιστον οσάκις αναφέρονται ονομαστικώς στον κανονισμό ή τους αφορούν οι προκαταρκτικές έρευνες .
30. Εντούτοις, η εν προκειμένω ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου προσφυγή δεν ασκήθηκε από τη μητρική εταιρία Nachi Fujikoshi, επί των προϊόντων της οποίας υποβλήθηκε δασμός αντιντάμπινγκ, αλλά από τη θυγατρική της εταιρία Nachi Europe, η οποία εισάγει τα εν λόγω προϊόντα και καταβάλλει τους δασμούς. Αν και οι κανόνες είναι σαφείς, εντούτοις, η κατάσταση όσον αφορά τους εισαγωγείς μπορεί να ποικίλλει.
31. Οι ασκηθείσες από τους εισαγωγείς προσφυγές ακυρώσεως είναι παραδεκτές αν, σύμφωνα με τα όσα ορίζει το άρθρο 2, παράγραφος 8, στοιχείο β_, του βασικού κανονισμού, υφίσταται σύνδεσμος μεταξύ του εισαγωγέα και του εξαγωγέα ή του παραγωγού των προϊόντων στα οποία επιβάλλεται ο δασμός αντιντάμπινγκ, και αν οι τιμές μεταπωλήσεως του εισαγωγέα χρησιμοποιήθηκαν για να αποδειχθεί η ύπαρξη πρακτικών ντάμπινγκ ή για να υπολογισθούν οι ίδιοι οι δασμοί αντιντάμπινγκ. Το Δικαστήριο, εξάλλου, έκρινε δεκτές τέτοιες προσφυγές κατά τις οποίες, όπως στην υπόθεση Extramet Industrie κατά Συμβουλίου , ο εισαγωγέας μπορεί να αποδείξει την ύπαρξη κάποιων άλλων περιστάσεων που ανταποκρίνονται στα κριτήρια της αποφάσεως Plaumann .
32. Στην παρούσα υπόθεση, το σημείο 6 των αιτιολογικών σκέψεων του προσβαλλομένου κανονισμού αναφέρει ότι η Επιτροπή «αναζήτησε και επαλήθευσε όλα τα στοιχεία που θεωρεί αναγκαία για την παρούσα διαδικασία και διεξήγαγε έρευνες στις εγκαταστάσεις των ακόλουθων επιχειρήσεων: [...] Nachi (Germany) GmbH [...]». Το σημείο 17 των αιτιολογικών σκέψεων αναφέρει: «Στις περιπτώσεις που οι εξαγωγές είχαν πραγματοποιηθεί προς εισαγωγείς στην Κοινότητα συνδεόμενους με τους Ιάπωνες κατασκευαστές, οι τιμές εξαγωγής κατασκευάστηκαν βάσει των τιμών μεταπώλησης στον πρώτο ανεξάρτητο αγοραστή στην Κοινότητα [...]».
33. Σύμφωνα με τα έγγραφα που περιλαμβάνονται στη δικογραφία του εθνικού δικαστηρίου, Nachi (Germany) GmbH ήταν η παλαιά επωνυμία της Nachi Europe, προσφεύγουσας της κύριας δίκης, η οποία συνδέεται με την επιχείρηση Nachi Fujikoshi. Επομένως, είναι σαφές ότι η εταιρία αυτή αναμείχθηκε στις έρευνες και ότι οι τιμές της χρησίμευσαν για τον καθορισμό των περιθωρίων ντάμπινγκ.
34. Υπό τις συνθήκες αυτές, δεν μπορεί να υπάρχει αμφιβολία ότι η Nachi Europe μπορούσε να έχει ασκήσει ευθεία προσφυγή ενώπιον του ρωτοδικείου για να αμφισβητήσει το κύρος του προσβαλλομένου κανονισμού. Ας σημειωθεί επίσης ότι η γνωστοποίηση, ως εκείνο το γεγονός από το οποίο αρχίζει η προθεσμία για την άσκηση μιας τέτοιας προσφυγής, εν προκειμένω δεν δημιούργησε πρόβλημα, δεδομένου ότι ο προσβαλλόμενος κανονισμός δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και τεκμαίρεται ότι περιήλθε σε γνώση της προσφεύγουσας. Επιπλέον, δύσκολα μπορεί να γίνει δεκτό ότι η προσφεύγουσα δεν γνώριζε τα συναφή δικαιώματά της, δεδομένου ότι η μητρική της εταιρία όχι μόνον κατ' επανάληψη άσκησε προσφυγή για την ακύρωση κανονισμού αντιντάμπινγκ αλλά και κατά την πρώτη από τις δίκες αυτές άσκησε προσφυγή μαζί με δύο από τις ευρωπαϊκές θυγατρικές της εταιρίες, μεταξύ των οποίων η μία ήταν η Nachi (Germany) GmbH, η οποία προφανώς είναι η παλαιά επωνυμία της Nachi Europe.
35. Έχοντας υπόψη τα προεκτεθέντα θα εξετάσω στη συνέχεια το πρώτο από τα δύο κύρια ερωτήματα της παρούσας υποθέσεως.
Τα αποτελέσματα της ακυρώσεως ως προς τις εισαγωγές ενσφαίρων τριβέων της Nachi Fujikoshi
36. Στην υπόθεση T-163/94, η NTN ζήτησε την ακύρωση του άρθρου 1 του προσβαλλομένου κανονισμού καθόσον αυτό «επιβάλλει δασμό αντιντάμπινγκ στην προσφεύγουσα» και στην υπόθεση T-165/94, η Koyo Seiko ζήτησε να κηρυχθεί ο κανονισμός «άκυρος, καθόσον αφορά την προσφεύγουσα». Το ρωτοδικείο κήρυξε άκυρο το άρθρο 1 «καθόσον επιβάλλει δασμό αντιντάμπινγκ στις προσφεύγουσες» .
37. Εντούτοις, το άρθρο 1 αρχίζει με την επιβολή οριστικού δασμού αντιντάμπινγκ, κατ' αρχήν σε όλους τους ενσφαίρους τριβείς του συγκεκριμένου είδους καταγωγής Ιαπωνίας. Το άρθρο αυτό περιλαμβάνεται σε κανονισμό με γενική ισχύ. Επιπλέον, οι λόγοι της ακυρώσεως ανάγονται στην έλλειψη αναλογίας ή/και αναξιοπιστία της αιτιολογίας εν γένει και δεν αφορούν ειδικά κάποιον συγκεκριμένο παραγωγό. Δεδομένου ότι αναγνωρίζεται ότι μια απόφαση, με την οποία κρίνεται άκυρο ένα κοινοτικό μέτρο, παράγει αποτελέσματα erga omnes, θα μπορούσε να τεθεί το ερώτημα αν η εν προκειμένω κηρυχθείσα ακύρωση δεν επεκτέθηκε κατ' ανάγκην γενικώς επί της επιβολής του δασμού αντιντάμπινγκ. Αυτή πράγματι φαίνεται να είναι η προσέγγιση την οποία υποστηρίζει η Nachi Europe.
38. Το Συμβούλιο και η Επιτροπή παραπέμπουν πάντως στη σαφή διατύπωση του διατακτικού της περί ακυρώσεως αποφάσεως και στην απόφαση Επιτροπή κατά AssiDomän Kraft Products κ.λπ. , με την οποία το Δικαστήριο υποστήριξε την άποψη ότι η ακύρωση αποφάσεως έναντι ορισμένων αποδεκτών, κηρυχθείσα κατόπιν προσφυγής που άσκησαν οι τελευταίοι, δεν θίγει το κύρος της έναντι των άλλων αποδεκτών, οι οποίοι δεν ήσαν διάδικοι.
39. Συμφωνώ κατ' ουσίαν με την άποψη αυτή, παρ' όλον ότι μεταξύ των πραγματικών περιστατικών της υποθέσεως AssiDomän Kraft Products κ.λπ. και της προκειμένης υποθέσεως υπάρχουν διαφορές.
40. Στην υπόθεση AssiDomän Kraft Products κ.λπ. επρόκειτο για το ερώτημα αν, κατόπιν της ακυρώσεως αποφάσεως της Επιτροπής περί επιβολής προστίμων σε ορισμένους μετέχοντες σε φερόμενη συμφωνία επί των τιμών, η Επιτροπή ήταν υποχρεωμένη, προκειμένου να συμμορφωθεί πλήρως με την περί ακυρώσεως απόφαση, να επανεξετάσει τα πρόστιμα, τα οποία με την ίδια απόφαση είχαν επιβληθεί σε άλλους αποδέκτες, οι οποίοι δεν ζήτησαν την ακύρωσή της. Η υποβολή του ερωτήματος αυτού και το συμπέρασμα στο οποίο εν τέλει κατέληξε το Δικαστήριο - ότι δηλαδή η Επιτροπή δεν είχε καμία τέτοια υποχρέωση - προϋποθέτουν ότι η κηρυχθείσα ακύρωση δεν μπορούσε να έχει αποτέλεσμα έναντι αυτών των άλλων αποδεκτών.
41. Μερική ακύρωση αυτού του είδους, η οποία έχει αποτέλεσμα μόνον υπέρ εκείνων των αποδεκτών ή των αμέσως και ατομικώς θιγομένων διαδίκων, οι οποίοι προσέβαλαν την πράξη, είναι δυνατή μόνο στην περίπτωση πράξεων οι οποίες στην πραγματικότητα αποτελούν αποφάσεις ή δέσμη αποφάσεων. Σε περίπτωση που προσβάλλεται «αμιγής» κανονισμός, οποιαδήποτε ακυρότητα - ακόμη και μερική ακυρότητα - των διατάξεών του παράγει αποτελέσματα κατά παντός (erga omnes). Εντούτοις, καθόσον πρόκειται για εξαγωγείς και εισαγωγείς που συνδέονται με αυτούς, ένας κανονισμός αντιντάμπινγκ εμπίπτει στην πρώτη κατηγορία, ώστε τα αποτελέσματα μερικής ακυρώσεως μπορούν να περιορίζονται σε μεμονωμένους διαδίκους.
42. Κατά τη γνώμη μου, είναι προφανές ότι η απόφαση, με την οποία κρίθηκε άκυρος ο εν προκειμένω προσβαλλόμενος κανονισμός καθόσον αφορούσε την NTN και την Koyo Seiko, δεν είχε αποτέλεσμα επί του δασμού που είχε επιβληθεί σε άλλους ένσφαιρους τριβείς.
43. ρώτον, το διατακτικό της αποφάσεως αναφέρθηκε ρητώς στον δασμό που είχε επιβληθεί «στις προσφεύγουσες». Όπως το Δικαστήριο τόνισε στην απόφαση Επιτροπή κατά AssiDomän Kraft Products κ.λπ. , είναι μεν αληθές ότι το απόλυτο δεδικασμένο που περιβάλλει την ακυρωτική απόφαση καλύπτει τόσο το διατακτικό της αποφάσεως όσο και το σκεπτικό, το οποίο μπορεί να προσδιορίζει τους ακριβείς λόγους της διαπιστωθείσας ελλείψεως νομιμότητας. Εντούτοις, δεν υπάρχει κανένας λόγος για να επεκταθεί το ρητώς περιορισμένο πεδίο ισχύος του διατακτικού παραπέμποντας στο ότι το σκεπτικό της αποφάσεως θα μπορούσε εξίσου καλά να δικαιολογήσει ευρύτερο πεδίο ισχύος. Επιπλέον, «το δεδικασμένο μιας σκέψεως της ακυρωτικής αποφάσεως δεν μπορεί να εφαρμοστεί στην περίπτωση προσώπων που δεν ήταν διάδικοι στη δίκη και έναντι των οποίων δεν κρίθηκε απολύτως τίποτε με την απόφαση» .
44. Το διατακτικό της ακυρωτικής αποφάσεως δεν ήταν μόνο ρητώς περιορισμένο, αλλά και το πεδίο ισχύος του δεν μπορούσε να είναι ευρύτερο. Όπως ανέφερε το Δικαστήριο στην απόφαση Assidomän Kraft Products κ.λπ. , παραπέμποντας στην πάγια νομολογία του, «ο κοινοτικός δικαστής δεν μπορεί να αποφανθεί ultra petita [...] και συνεπώς η ακυρότητα την οποία κηρύσσει δεν μπορεί να υπερβεί τη ζητηθείσα από τον προσφεύγοντα». Επειδή η NTN και η Koyo Seiko ζητούσαν την ακύρωση του κανονισμού μόνον καθόσον αυτός τις αφορούσε, το ρωτοδικείο δεν είχε το δικαίωμα να κρίνει άκυρο τον κανονισμό από άλλη άποψη.
45. Η NTN και η Koyo Seiko όχι απλώς ζήτησαν μόνο την κήρυξη της ακυρότητας στην περιορισμένη αυτή έκταση αλλά και δεν μπορούσαν να ζητήσουν ευρύτερη ακυρότητα. Στο πλαίσιο παραλλήλων διαδικασιών αντιντάμπινγκ που αφορούσαν ένσφαιρους τριβείς με διάμετρο μη υπερβαίνουσα τα 30 χιλιοστά, το Συμβούλιο εξέδωσε το 1984 κανονισμό , σύμφωνα με τον οποίο σ' αυτά τα προϊόντα, τα οποία κατασκευάζονταν μεταξύ άλλων από την NTN, την Koyo Seiko, την NSK και την Nachi Fujikoshi, επιβλήθηκε ειδικός δασμός. Και οι τέσσερις αυτές επιχειρήσεις άσκησαν ευθεία προσφυγή κατά του κανονισμού αυτού, ζητώντας εκάστη να αναγνωρισθεί γενικώς ότι ο κανονισμός είναι άκυρος . Σε κάθε μία από τις υποθέσεις αυτές, το Συμβούλιο ισχυρίστηκε ότι η προσφυγή μπορεί να κριθεί παραδεκτή μόνον καθόσον αφορά τα συγκεκριμένα προϊόντα της προσφεύγουσας, το δε Δικαστήριο συμφώνησε μαζί του, σε κάθε υπόθεση, με μία πράγματι πανομοιότυπη διατύπωση.
46. Ως προς την Nachi Fujikoshi, το Δικαστήριο, για παράδειγμα, ανέφερε:
«ρέπει [...] να διευκρινιστεί ότι ο προσβαλλόμενος κανονισμός δεν θεσπίζει γενικούς κανόνες που εφαρμόζονται σε σύνολο επιχειρήσεων τις οποίες αφορούν αδιακρίτως, αλλά επιβάλλει διαφορετικούς δασμούς αντιντάμπινγκ σε σειρά εταιριών που κατασκευάζουν και εξάγουν ενσφαίρους μικροτριβείς, εγκατεστημένες στην Ιαπωνία και τη Σιγκαπούρη, οι οποίες αναφέρονται ονομαστικά, καθώς και σε άλλες εταιρίες, μη αναφερόμενες, που ασκούν τις ίδιες δραστηριότητες στις ίδιες αυτές χώρες. ρέπει, συνεπώς, να γίνει δεκτό ότι τη Νachi αφορούν ατομικά μόνο οι διατάξεις εκείνες του προσβαλλόμενου κανονισμού που της επιβάλλουν ειδικό δασμό αντιντάμπινγκ καθορίζοντας το ποσό και όχι εκείνες που επιβάλλουν δασμούς αντιντάμπινγκ σε άλλες εταιρίες.
Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι η ένσταση απαραδέκτου που υπέβαλε το Συμβούλιο πρέπει να γίνει δεκτή και ότι το κύριο αίτημα της προσφυγής, με το οποίο ζητείται η ακύρωση του κανονισμού 2089/84 στο σύνολό του, πρέπει να απορριφθεί. Αντιθέτως, πρέπει να εξεταστεί επί της ουσίας το επικουρικό αίτημα με το οποίο ζητείται η ακύρωση εκείνων των διατάξεων του προσβαλλόμενου κανονισμού που αφορούν αποκλειστικώς τη Nachi» .
47. Είναι αληθές μεν ότι, στις πρώτες υποθέσεις αντιντάμπινγκ των οποίων επελήφθη το Δικαστήριο , ο κανονισμός είχε ακυρωθεί στο σύνολό του. Αλλά το Δικαστήριο είχε κρίνει ότι όλοι οι παραγωγοί, τους οποίους αφορούσε ο κανονισμός, ήσαν διάδικοι της δίκης . Καθόσον φαίνεται, το Δικαστήριο ουδέποτε ακύρωσε ένα τέτοιο κανονισμό ως προς τα προϊόντα κατασκευαστών ή εισαγωγέων συνδεομένων με αυτούς, οι οποίοι δεν ήσαν διάδικοι της δίκης.
48. Επομένως, θεωρώ ότι το ρωτοδικείο ορθώς ακύρωσε τον προσβαλλόμενο κανονισμό μόνον έναντι της NTN και της Koyo Seiko στο πλαίσιο της υποθέσεως αυτής, και ότι δεν μπορούσε να πράξει άλλως.
49. άντως, ίσως πρέπει να αναφερθεί ένα γεγονός, το οποίο ίσως να ενισχύει την άποψη ότι τα αποτελέσματα της ακυρώσεως ήσαν εντούτοις ευρύτερα, δηλαδή η συλλογιστική του Δικαστηρίου που επέτρεψε την παρέμβαση της NSK και των ευρωπαϊκών θυγατρικών της εταιριών προς υποστήριξη της NTN και της Koyo Seiko στο πλαίσιο της αιτήσεως αναιρέσεως .
50. Το Δικαστήριο παρατήρησε ότι η NSK είχε αυτοτελές δικαίωμα για την άσκηση προσφυγής κατά του προσβαλλομένου κανονισμού, διότι οι διατάξεις του κανονισμού που επέβαλαν δασμό στα προϊόντα της την αφορούσαν άμεσα και ατομικά, αλλ' όχι οι άλλες διατάξεις, και ότι, εφόσον δεν είχε ασκήσει προσφυγή ακυρώσεως, τα δικαιώματά της παρεμβάσεως έπρεπε να περιορίζονται στην υποστήριξη των αιτημάτων της NTN και της Koyo Seiko . Το Δικαστήριο παρατήρησε επίσης ότι οι θυγατρικές εταιρίες εισήγαν ενσφαίρους τριβείς κατασκευαζόμενους από την NSK και πλήρωναν για τον λόγο αυτό ειδικό δασμό, δυνάμει του κανονισμού. Συνήγαγε το συμπέρασμα ότι η επί της αναιρέσεως απόφαση θα έθιγε τα συμφέροντά τους και ότι είχαν άμεσο και ενεστώς συμφέρον να γίνουν δεκτά από το Δικαστήριο τα αιτήματα της NTN και της Koyo Seiko .
51. Εντούτοις, στο πλαίσιο αυτό, δεν βλέπω τι συμφέρον είχαν η NSK ή οι θυγατρικές της εταιρίες για την επίλυση της διαφοράς - στο μέτρο τουλάχιστον που υποστήριζαν την NTN και την Koyo Seiko. Η διατήρηση του δασμού αντιντάμπινγκ επί των προϊόντων της NTN και της Koyo Seiko ή, αντιθέτως, η κατάργησή του δεν μπορούσε να έχει άμεση επίπτωση στις δραστηριότητες της NSK. Αυτό μπορούσε να έχει έμμεση επίπτωση, διότι η ακύρωση του δασμού μπορούσε να καταστήσει τα προϊόντα τους ανταγωνιστικότερα από αυτά της NSK και των θυγατρικών της εταιριών αλλά, στην περίπτωση αυτή, θα ανέμενε κανείς η NSK και οι θυγατρικές της εταιρίες να επιζητούν να υποστηρίξουν την Επιτροπή και όχι την NTN και την Koyo Seiko.
52. Ομολογώ ότι η απόφαση να επιτραπεί η παρέμβασή τους μου φαίνεται εσφαλμένη. Μπορώ να αντιληφθώ ότι η NSK ενδιαφερόταν ενδεχομένως για το αποτέλεσμα της αιτήσεως αναιρέσεως ενόψει, για παράδειγμα, επανεξετάσεως των μέτρων αντιντάμπινγκ από την Επιτροπή , όμως η διάταξη δεν περιέχει καμία ένδειξη περί του ότι κάτι ανάλογο ανέφερε η NSK, ή είχε κατά νου το Δικαστήριο. Αντιθέτως, φαίνεται ότι η αίτηση παρεμβάσεως υποβλήθηκε και έγινε δεκτή βάσει του γενικού συμφέροντος, ανεξαρτήτως της εκβάσεως της συγκεκριμένης διαφοράς. Αντιθέτως, το Δικαστήριο αρνήθηκε κατηγορηματικώς να δεχθεί το αίτημα της NSK να αναγνωρισθεί ότι η ακύρωση ισχύει επίσης για τα δικά της προϊόντα .
53. Επομένως, κατά την άποψή μου, ούτε η απόφαση με την οποία ο προσβαλλόμενος κανονισμός κηρύχθηκε άκυρος καθόσον αφορούσε την NTN και την Koyo Seiko, ούτε η απόφαση που εκδόθηκε επί της αιτήσεως αναιρέσεως έχουν οποιαδήποτε επίπτωση στο κύρος των δασμών αντιντάμπινγκ που έχουν επιβληθεί στους κατασκευαζόμενους από την Nachi Fujikoshi ένσφαιρους τριβείς, ακόμη και αν αυτό, όπως θα εξηγήσω κατωτέρω , δεν σημαίνει ότι η Nachi Fujikoshi ή η προσφεύγουσα δεν μπορούν να αποκομίσουν από τις αποφάσεις αυτές κάποιο όφελος.
54. Στη συνέχεια, θα εξετάσω το δεύτερο ερώτημα της παρούσας υποθέσεως, το οποίο, αν και είναι εξίσου σημαντικό με το πρώτο ερώτημα, από πολλλές απόψεις αποτελεί εντελώς αυτοτελές ζήτημα.
Το δικαίωμα της Nachi Europe να επικαλεστεί την έλλειψη νομιμότητας του προσβαλλομένου κανονισμού ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου
- Εφαρμογή της αρχής της αποφάσεως TWD
55. Κατά πάγια νομολογία, για λόγους ασφάλειας δικαίου, απόφαση που δεν προσβλήθηκε από τον αποδέκτη της ενώπιον των κοινοτικών δικαστηρίων εντός των προβλεπομένων από το άρθρο 230 ΕΚ προθεσμιών καθίσταται απρόσβλητη έναντι αυτού , και, σύμφωνα με την απόφαση TWD Textilwerke Deggendorf , το ίδιο ισχύει έναντι άλλων προσώπων εκτός του αποδέκτη, τα οποία μια απόφαση αφορά άμεσα και ατομικά. Η ίδια αυτή απόφαση TWD Textilwerke Deggendorf προσθέτει ότι τα πρόσωπα αυτά δεν μπορούν στη συνέχεια να προσβάλουν ή να αμφισβητήσουν το κύρος μιας τέτοιας αποφάσεως ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων .
56. Στην υπόθεση αυτή επρόκειτο για τον δικαιούχο κρατικής ενισχύσεως της οποίας η επιστροφή είχε διαταχθεί κατόπιν αποφάσεως της Επιτροπής περί διαπιστώσεως του παράνομου χαρακτήρα της. Ο δικαιούχος είχε ενημερωθεί για την απόφαση της Επιτροπής και για το δικαίωμα που είχε αναμφιβόλως να αμφισβητήσει το κύρος της, πλην όμως δεν έκανε χρήση εμπροθέσμως, προβάλλοντας στη συνέχεια την έλλειψη νομιμότητας της αποφάσεως ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου επ' ευκαιρία δίκης αφορώσας την εσωτερικού δικαίου πράξη με την οποία είχε απαιτηθεί η επιστροφή της ενισχύσεως. Το Δικαστήριο έκρινε ότι, υπό τέτοιες πραγματικές και νομικές περιστάσεις, το εθνικό δικαστήριο δεσμευόταν από το απρόσβλητο της αποφάσεως της Επιτροπής δυνάμει της αρχής της ασφάλειας δικαίου.
57. Με την απόφαση Accrington Beef , το Δικαστήριο φαίνεται να δέχθηκε ότι η αρχή της αποφάσεως TWD Textilwerke Deggendorf εφαρμόζεται επίσης στην περίπτωση κατά την οποία η αμφισβητούμενη πράξη συνιστά κανονισμό. ράγματι, στην υπόθεση αυτή, απέρριψε μια περί απαραδέκτου ένσταση που είχε αντιταχθεί σε ένσταση περί ελλείψεως νομιμότητας ασκηθείσας στο πλαίσιο εθνικής δίκης η οποία περιήλθε ενώπιόν του με την προδικαστική παραπομπή, όχι μόνο για τον λόγο ότι η επίδικη πράξη αποτελούσε κανονισμό, αλλά επειδή επρόκειτο για κανονισμό και δεν ήταν «πρόδηλο ότι μια προσφυγή [των προσφευγουσών] στηριζόμενη στο άρθρο [230 ΕΚ] κατά του εν λόγω κανονισμού θα ήταν παραδεκτή».
58. Επομένως, κατά τη νομολογία αυτή, αν ένας διάδικος διαθέτει προδήλως δικαίωμα ασκήσεως ευθείας προσφυγής ακυρώσεως κατά πράξεως ενώπιον των κοινοτικών δικαστηρίων, οφείλει να ασκήσει το δικαίωμα αυτό ή να παραιτηθεί οριστικώς από οποιαδήποτε διεκδίκηση . Αν αυτός δεν διαθέτει ένα τέτοιο δικαίωμα ασκήσεως προσφυγής, πρέπει να μπορεί να αμφισβητήσει το κύρος της οικείας πράξεως ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων, τα οποία οφείλουν να ζητήσουν από το Δικαστήριο την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως .
59. Διαπίστωσα ήδη πιο πάνω ότι η εταιρία Nachi Europe διέθετε αναμφισβήτητο ενόψει της νομολογίας δικαίωμα ασκήσεως ευθείας προσφυγής κατά του προσβαλλομένου κανονισμού, ενώπιον του ρωτοδικείου. Συνεπώς, εφόσον δεν έκανε χρήση του δικαιώματος αυτού της ασκήσεως προσφυγής εντός της προθεσμίας των δύο μηνών, κατά τη διατυπούμενη στην απόφαση TWD Textilwerke Deggendorf αρχή, δεν μπορεί πλέον να επιδιώξει την ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων επίκληση του παράνομου χαρακτήρα του κανονισμού.
60. Όμως, και πάλι, το ζήτημα δεν τελειώνει εδώ. Η παρούσα υπόθεση διαφέρει από την υπόθεση TWD Textilwerke Deggendorf στο μέτρο που είναι απολύτως σαφές ότι ο κανονισμός ήταν παράνομος στο σύνολό του, αλλ' ότι εντούτοις εξακολούθησε να παράγει αποτελέσματα κάθε φορά που προϊόντα του οικείου είδους εισάγονταν. άντως, θα αποδείξω ότι η εφαρμογή της διατυπούμενης στην απόφαση TWD Textilwerke Deggendorf αρχής δεν σημαίνει ότι τα στοιχεία αυτά δεν μπορούν κατά κανένα τρόπο να ληφθούν υπόψη. Εντούτοις, πρέπει να αρχίσω με την εξέταση μιας ειδικής αντιρρήσεως της Nachi Europe.
- Το δικαίωμα έμμεσης αμφισβητήσεως χωρίς χρονικό περιορισμό
61. Η Nachi Europe υποστήριξε κατά την επ' ακροατηρίου συζήτηση ότι η διατυπούμενη στην απόφαση TWD Textilwerke Deggendorf αρχή ήταν ασύμβατη προς το δικαίωμα του άρθρου 241 ΕΚ της ενώπιον του Δικαστηρίου επικλήσεως της μη εφαρμογής κανονισμού αμφισβητουμένου στο πλαίσιο διαφοράς, παρά τη λήξη της προθεσμίας για την άσκηση προσφυγής του άρθρου 230 ΕΚ.
62. ρέπει να τονιστεί ότι το άρθρο 241 ΕΚ καθεαυτό δεν έχει εφαρμογή στις προδικαστικές διαδικασίες· σύμφωνα με το γράμμα του φαίνεται να αφορά μόνον ευθείες προσφυγές και δεν έχει θέση στο πλαίσιο του άρθρου 234 ΕΚ που περιέχει τις δικές του διατάξεις για προδικαστικά ερωτήματα ως προς το κύρος των κοινοτικών πράξεων, στην περίπτωση κατά την οποία το πρόβλημα ανέκυψε στο πλαίσιο δίκης ενώπιον εθνικού δικαστηρίου. Εντούτοις, η διατυπούμενη σ' αυτό γενική αρχή μπορεί επίσης να εφαρμοστεί στο πλαίσιο του άρθρου 234 ΕΚ.
63. Με την απόφαση Universität Hamburg , το Δικαστήριο έκρινε ότι «σύμφωνα με γενική αρχή του δικαίου, έκφραση της οποίας αποτελεί το άρθρο [241 ΕΚ], ο αιτών πρέπει να έχει τη δυνατότητα, στο πλαίσιο προσφυγής ασκούμενης σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο κατά της απορρίψεως της αιτήσεώς του, να προτείνει την παρανομία της αποφάσεως της Επιτροπής, η οποία αποτελεί το έρεισμα της εθνικής αποφάσεως που ελήφθη εις βάρος του» και ότι «το θέμα του κύρους της αποφάσεως [μπορεί] να παραπεμφθεί στο Δικαστήριο στο πλαίσιο της διαδικασίας εκδόσεως προδικαστικής αποφάσεως».
64. Κατά τη γνώμη μου, η επίμαχη αρχή έχει την έννοια ότι ένας διάδικος, του οποίου τα συμφέροντα θίγονται από μια πράξη (εσωτερικού ή κοινοτικού δικαίου) η οποία τον αφορά άμεσα και ατομικά, δεν μπορεί να στερηθεί το δικαίωμα προσβολής της ατομικής αυτής πράξεως για τον λόγο και μόνον ότι η προσφυγή δεν θα μπορούσε να γίνει δεκτή χωρίς να τεθεί υπό αμφισβήτηση κοινοτική πράξη γενικής ισχύος, η οποία αποτελεί οικονομικό έρεισμα της ατομικής πράξεως και της οποίας το κύρος δεν μπορεί πλέον να προσβληθεί απ' ευθείας λόγω της λήξεως της προβλεπομένης προς τον σκοπό αυτό προθεσμίας. Υπό τις συνθήκες αυτές, η γενική πράξη μπορεί πάντοτε να αμφισβητηθεί, στο μέτρο που αυτό είναι αναγκαίο για να αποδειχθεί η έλλειψη νομιμότητας του ατομικού μέτρου.
65. Η προθεσμία των δύο μηνών του άρθρου 230 ΕΚ δεν έχει, επομένως, εφαρμογή στην περίπτωση της έμμεσης αμφισβητήσεως του βασικού γενικού μέτρου. Οι προσφυγές κατά των κοινοτικών μέτρων εκτελέσεως εξακολουθούν να υπόκεινται στην προθεσμία των δύο μηνών, αλλά το άρθρο 241 ΕΚ επιτρέπει στον ενδιαφερόμενο διάδικο να επικαλεστεί το ανίσχυρο της βασικής πράξεως ανεξαρτήτως του χρόνου που παρήλθε από την έκδοσή της. Αν το μέτρο εκτελέσεως είναι πράξη εσωτερικού δικαίου, οι προθεσμίες για την άσκηση της προσφυγής περί ακυρώσεως της πράξεως αυτής καθορίζονται από το εσωτερικό δίκαιο.
66. Οσάκις το ενδιαφερόμενο πρόσωπο είναι ένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο - και όχι ένας προνομιούχος προσφεύγων, όπως είναι το κράτος μέλος το οποίο διαθέτει αυτόματο δικαίωμα προσφυγής ακόμη και κατά των πράξεων γενικής ισχύος -, η μη άσκηση προσφυγής κατά της βασικής πράξεως εμπροθέσμως, σχεδόν πάντοτε, δεν οφείλεται στην καθυστέρηση της κινήσεως της διαδικασίας αλλά στο γεγονός ότι ο διάδικος αυτός απλούστατα δεν είχε το δικαίωμα να ασκήσει ευθεία προσφυγή.
67. Αυτό λήφθηκε υπόψη στην απόφαση Simmenthal κατά Επιτροπής , με την οποία το Δικαστήριο επιβεβαίωσε ότι το άρθρο 241 ΕΚ «εκφράζει γενική αρχή διασφαλίζουσα σε κάθε μέρος το δικαίωμα να αμφισβητήσει, για να επιτύχει την ακύρωση αποφάσεως που το αφορά άμεσα και ατομικά, το κύρος προγενεστέρων πράξεων κοινοτικού οργάνου, που αποτελούν τη νομική βάση της προσβαλλομένης απόφασης, αν το εν λόγω μέρος δεν διέθετε το δικαίωμα να ασκήσει, δυνάμει του άρθρου [230 ΕΚ], απ' ευθείας προσφυγή κατά των εν λόγω πράξεων, των οποίων υφίσταται έτσι τις συνέπειες, χωρίς να του έχει παρασχεθεί η δυνατότητα να ζητήσει την ακύρωση».
68. Το δικαίωμα έμμεσης αμφισβητήσεως εφαρμόζεται μόνο στις πράξεις γενικής ισχύος και δεν επεκτείνεται σε αυτές που αφορούν τους διαδίκους άμεσα και ατομικά. Αυτό προκύπτει από την χρησιμοποίηση στο άρθρο 241 ΕΚ του όρου «κανονισμός» (αν και εφαρμόζεται επίσης στις οδηγίες που συνιστούν τη νομική βάση μεταγενέστερου μέτρου) και επικυρώθηκε από το Δικαστήριο με την απόφασή του Salerno κ.λπ. κατά Επιτροπής και Συμβουλίου , όπου το Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι «η δυνατότητα [...] προβολής του ανεφάρμοστου ενός κανονισμού δεν συνιστά αυτοτελές ένδικο μέσο και δεν μπορεί να ασκηθεί παρά μόνο παρεμπιπτόντως, όταν το κύρος του κανονισμού τίθεται υπό αμφισβήτηση καθόσον ο κανονισμός αποτελεί το νομικό έρεισμα των προσβαλλομένων πράξεων εφαρμογής» και, έναντι κράτους μέλους, με την απόφαση Επιτροπή κατά Βελγίου , όπου το Δικαστήριο διευκρίνισε ότι «δεν μπορεί να γίνει επίκληση του άρθρου [241 ΕΚ] [...] από το κράτος μέλος που υπήρξε αποδέκτης ατομικής αποφάσεως».
69. Δεδομένου ότι η αρχή που διέπει την έμμεση αμφισβήτηση του κύρους κοινοτικής πράξεως ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων, που συνεπάγεται αίτηση προς το Δικαστήριο για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως, είναι πανομοιότυπη με αυτή που διατυπώνει το άρθρο 241 ΕΚ, πρέπει να εφαρμόζονται συναφώς οι ίδιοι περιορισμοί. Αν συνέβαινε άλλως, η προθεσμία του άρθρου 230 ΕΚ θα απέβαινε στην πράξη γράμμα νεκρό όσον αφορά τις πράξεις που αφορούν άμεσα και ατομικά τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα.
70. Στο ειδικό πλαίσιο της νομοθεσίας αντιντάμπινγκ, το είδος της καταστάσεως στην οποία η αρχή αυτή έχει εφαρμογή εξηγείται με παραδείγματα στην απόφαση Nakajima κατά Συμβουλίου . Στην υπόθεση αυτή, ο προσφεύγων, Ιάπωνας παραγωγός στα προϊόντα του οποίου είχε επιβληθεί οριστικός δασμός αντιντάμπινγκ με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 3651/88 , είχε ασκήσει ενώπιον του Δικαστηρίου προσφυγή ζητώντας να ακυρωθεί ο κανονισμός έναντι αυτού και, σύμφωνα με το σημερινό άρθρο 241 ΕΚ, να κριθεί ότι ορισμένες διατάξεις του βασικού κανονισμού, βάσει του οποίου είχε εκδοθεί ο κανονισμός 3651/88, δεν είχαν εφαρμογή έναντι αυτού.
71. Αντιθέτως, αυτό που δεν προβλέφθηκε είναι ότι ο κανονισμός περί επιβολής δασμού, ο οποίος αφορά άμεσα και ατομικά τον προσφεύγοντα, μπορεί να προσβληθεί εμμέσως πέραν της καθοριζομένης προς τον σκοπό αυτό προθεσμίας - με άλλα λόγια, η αρχή δεν μπορεί απλούστατα να εφαρμοστεί σε μια κατάσταση όπως αυτή της προκειμένης υποθέσεως, όπου αμφισβητείται μόνον η ατομική πράξη και όχι η βασική πράξη.
72. Είναι αληθές ότι η απόφαση Universität Hamburg αναγνώρισε στον προσφεύγοντα το δικαίωμα να αμφισβητήσει το κύρος της αποφάσεως της Επιτροπής ενώ είχε προσβάλει, ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, τη βασιζόμενη στην απόφαση αυτή άρνηση των εθνικών αρχών, να απαλλάξουν από τους δασμούς ορισμένες εισαγωγές. Εντούτοις, όπως το Δικαστήριο εξήγησε με την απόφαση TWD Textilwerke Deggendorf , επρόκειτο για μια περίπτωση κατά την οποία ο προσφεύγων της κύριας δίκης δεν είχε ποτέ βρεθεί σε θέση να ζητήσει απ' ευθείας την ακύρωση της κοινοτικής πράξεως.
73. Η Nachi Europe δεν μπορεί να ισχυριστεί εν προκειμένω ότι δεν ήταν σε θέση να ζητήσει την ακύρωση του προσβαλλομένου κανονισμού και ότι μπόρεσε μόνο να αμφισβητήσει την εθνική απόφαση περί εισπράξεως των δασμών. Ο προσβαλλόμενος κανονισμός δεν άφηνε στις εθνικές αρχές κανένα περιθώριο εκτιμήσεως ως προς την εκτέλεσή του, δεδομένου ότι αυτή ήταν εντελώς αυτόματη και απέρρεε μόνον από την κοινοτική κανονιστική ρύθμιση αποκλειομένου οποιουδήποτε άλλου ενδιάμεσου κανόνα . ράγματι, με την απόφαση Nachi Fujikoshi κ.λπ. κατά Συμβουλίου , το Δικαστήριο απέρριψε ένσταση απαραδέκτου στηριζομένη στο ότι μόνο τα εθνικά μέτρα εφαρμογής μπορούσαν να αποτελέσουν αντικείμενο προσφυγής των εισαγωγέων ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων, διότι τόνισε ότι «η εκτέλεση γίνεται απολύτως αυτόματα [...] [η οποία, εξάλλου,] γίνεται όχι δυνάμει εσωτερικών παρεμβαλλομένων κανόνων, αλλά δυνάμει μόνο της κοινοτικής κανονιστικής ρυθμίσεως».
74. Στο μέτρο που η γενική αρχή εφαρμόζεται επίσης σε τέτοιες εθνικές διατάξεις, είναι θεμιτό το αποτέλεσμά της να περιορίζεται στις περιπτώσεις - πολυάριθμες στον τομέα του ανταγωνισμού, των κρατικών ενισχύσεων και των δασμών αντιντάμπινγκ - κατά τις οποίες ο ενδιαφερόμενος διέθετε σαφώς δικαίωμα ασκήσεως προσφυγής κατά της ίδιας της κοινοτικής πράξεως. Σκοπός της γενικής αρχής είναι να αποφευχθεί η αρνησιδικία και δεν υφίσταται αρνησιδικία στην περίπτωση κατά την οποία το ενδιαφερόμενο πρόσωπο διέθετε το δικαίωμα ασκήσεως προσφυγής, απλώς, δεν του επιτρέπεται να αναμείνει τα μέτρα εκτελέσεως για να επικαλεστεί καθυστερημένα την έλλειψη νομιμότητας της βασικής πράξεως. Υπό τις συνθήκες αυτές, η εφαρμογή της νομολογίας TWD Textilwerke Deggendorf στην παρούσα υπόθεση δεν μου φαίνεται ασύμβατη προς την αρχή του άρθρου 241 ΕΚ.
- Η νομολογία TWD Textilwerke Deggendorf και το ζήτημα της ενεργητικής νομιμοποιήσεως
75. αρ' όλον ότι το ζήτημα αυτό δεν τίθεται εν προκειμένω άμεσα, υπενθυμίζω εν συντομία τις αμφιβολίες που προκάλεσε η απόφαση TWD Textilwerke Deggendorf σε πολλούς σχολιαστές, οι οποίοι υποστήριζαν ότι η εφαρμογή της αρχής που διατυπώνεται σ' αυτήν εξαρτάται από την απόδειξη της κατοχής αναμφισβήτητου δικαιώματος για την άσκηση προσφυγής δυνάμει του άρθρου 230 ΕΚ και ότι είναι συχνά δύσκολο να αποδειχθεί η ύπαρξη ενός τέτοιου σαφούς δικαιώματος.
76. Στις προτάσεις μου, στην υπόθεση αυτή, είχα υποστηρίξει την άποψη ότι, μόνο στις περιπτώσεις όπου το locus standi είναι αναμφισβήτητα σαφές, η δυνατότητα ασκήσεως ευθείας προσφυγής πρέπει να εμποδίζει το ενδιαφερόμενο πρόσωπο να προβαίνει σε έμμεση αμφισβήτηση ενώπιον εθνικού δικαστηρίου. Το Δικαστήριο δέχθηκε παρόμοια προσέγγιση τονίζοντας ότι η απόφασή του ήταν δικαιολογημένη λόγω των πραγματικών και νομικών περιστάσεων της συγκεκριμένης περιπτώσεως και, ειδικότερα, λόγω του γεγονότος ότι η TWD Textilwerke Deggendorf είχε γνώση της αποφάσεως της Επιτροπής και της δυνατότητας που αναμφίβολα είχε να ασκήσει προσφυγή.
77. Κατά τη γνώμη μου, αυτές πρέπει να είναι οι προϋποθέσεις εφαρμογής της αρχής αυτής. Οσάκις δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο προσφεύγων μπορούσε να ασκήσει ευθεία προσφυγή αλλά δεν το έπραξε - σε πολλούς δε τομείς, περιλαμβανομένων των δασμών αντιντάμπινγκ, τα κριτήρια είναι πολύ πιο σαφή απ' ό,τι συχνά λέγεται -, τα εθνικά δικαστήρια θα πρέπει να αρνούνται την υποβολή στο Δικαστήριο προδικαστικού ερωτήματος ως προς το κύρος, διότι το αποτέλεσμα μπορεί να προβλεφθεί. Αντιθέτως, αν ένα εθνικό δικαστήριο δεν θεωρεί ότι είναι σε θέση να προβεί στις αναγκαίες εκτιμήσεις, πρέπει να στραφεί προς το Δικαστήριο. Για τον λόγο αυτό δεν συμφωνώ με το Συμβούλιο όταν η υποστηρίζει ότι το ερώτημα του εθνικού δικαστηρίου στην υπόθεση αυτή πρέπει να κριθεί απαράδεκτο κατ' εφαρμογήν της νομολογίας TWD Textilwerke Deggendorf, ακόμη και αν οι πραγματικές και νομικές περιστάσεις δεν αφήνουν κανένα περιθώριο για αμφιβολία ως προς το δικαίωμα που είχε η Nachi Europe να ασκήσει ευθεία προσφυγή.
Τα συμπεράσματα που πρέπει να συναχθούν στην παρούσα υπόθεση
78. Τα συμπεράσματα στα οποία κατέληξα έως τώρα, δηλαδή ότι η απόφαση του ρωτοδικείου περί ακυρώσεως του προσβαλλομένου κανονισμού έναντι των προϊόντων της NTN και της Koyo Seiko δεν μπορεί να έχει επιπτώσεις στους εισπραττόμενους επί των προϊόντων της Nachi Fujikoshi δασμούς και ότι, μη έχουσα ασκήσει ευθεία προσφυγή κατά του κανονισμού, η Nachi Europe επί του παρόντος στερείται του δικαιώματος να τον προσβάλλει παρεμπιπτόντως, αρκούν ενδεχομένως για να δοθεί απάντηση στα ερωτήματα που έχουν εν προκειμένω υποβληθεί.
79. Τα συμπεράσματα αυτά αφορούν διαφορετικές υποθέσεις αλλά, όσον αφορά την κύρια δίκη, το αποτέλεσμα είναι το ίδιο και στις δύο περιπτώσεις: το εθνικό δικαστήριο οφείλει να εφαρμόσει τον προσβαλλόμενο κανονισμό στο μέτρο που επιβάλλει δασμούς αντιντάμπινγκ στους ένσφαιρους τριβείς της Nachi Fujikoshi.
80. Αυτό δεν σημαίνει, εντούτοις, ότι διάδικος ευρισκόμενος στην κατάσταση που βρίσκεται η Nachi Europe δεν έχει καμία απολύτως δυνατότητα προσφυγής.
81. Άλλως απ' ό,τι συμβαίνει με απόφαση επιβάλλουσα πρόστιμο ή διατάσσουσα την επιστροφή κρατικής ενισχύσεως - οι οποίες αμφότερες απαιτούν την καταβολή ενός μόνο ποσού - ένας κανονισμός αντιντάμπινγκ παράγει διαρκώς νέα αποτελέσματα κάθε φορά που εισάγονται προϊόντα έναντι των οποίων εξακολουθεί να ισχύει. Είναι κάπως αντιφατική η σκέψη ότι ο προσβαλλόμενος κανονισμός μπορεί να εξακολουθήσει, ως εάν δεν είχε ουδόλως αμφισβητηθεί, να παράγει τέτοια αποτελέσματα, ενώ το ρωτοδικείο έκρινε ότι η έκδοσή του δεν ήταν νόμιμη.
82. Ο βασικός κανονισμός αντιντάμπινγκ προβλέπει τη δυνατότητα επανεξετάσεως αν η διατήρηση των δασμών αντιντάμπινγκ εξακολουθεί να είναι αναγκαία, κατόπιν αιτήσεως μεταξύ άλλων ενός εξαγωγέα ή ενός εισαγωγέα που δύναται να αποδείξει τον αναγκαίο χαρακτήρα μιας τέτοιας διαδικασίας επανεξετάσεως. Ανάλογα με την έκβαση που θα έχει η διαδικασία επανεξετάσεως, τα ισχύοντα μέτρα ή θα καταργηθούν ή θα διατηρηθούν ή θα τροποποιηθούν . Αν και η ύπαρξη ακυρωτικής αποφάσεως δεν είναι ίσως το πλέον τυπικό παράδειγμα του είδους των λόγων που ο νομοθέτης σκέφθηκε ότι δικαιολογούν την επανεξέταση, έχω τη γνώμη ότι η Επιτροπή θα έπρεπε - μάλλον για λόγους χρηστής διοικήσεως παρά για να συμμορφωθεί προς τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 233 ΕΚ, όπως συνέβαινε στην υπόθεση Επιτροπή κατά AssiDöman Kraft Products κ.λπ. - να λάβει υπόψη την απόφαση αυτή, και ειδικότερα τους λόγους για τους οποίους ο κανονισμός κρίθηκε άκυρος.
83. Εξάλλου, είναι ενδιαφέρον να σημειωθεί ότι, στην παρούσα υπόθεση, μια τέτοια διαδικασία επανεξετάσεως κινήθηκε - το 1994, δηλαδή πριν από την απόφαση του ρωτοδικείου NTN Corporation και Koyo Seiko κατά Συμβουλίου - κατόπιν πρωτοβουλίας όχι ενός εξαγωγέα ή ενός εισαγωγέα αλλά της Federation of European Bearing Manufacturers' Associations. Η εν λόγω διαδικασία επανεξετάσεως, στην οποία η Nachi Fujikoshi συμμετείχε, κατέληξε το 1997 στην κατάργηση του προσβαλλομένου κανονισμού περίπου πέντε μήνες πριν από την προβλεπομένη για τη λήξη του ημερομηνία. Αν και ο κανονισμός του 1997 δεν κάνει μνεία της αποφάσεως του ρωτοδικείου, πρέπει να παρατηρηθεί ότι, στην παράγραφο 31, διευκρινίζεται ότι «λήφθηκε μέριμνα ώστε να εξασφαλιστεί το ότι οποιαδήποτε επίπτωση στην κοινοτική βιομηχανία που έχει προκληθεί από άλλους παράγοντες, δεν έχει αποδοθεί στις εν λόγω εισαγωγές».
84. Τέλος, αν και δεν υπάρχει ειδική διάταξη στον βασικό κανονισμό ως προς το θέμα της αναδρομικής καταργήσεως των μέτρων κατόπιν διαδικασίας επανεξετάσεως, παρατηρείται ότι, με πρόσφατη απόφαση, το ρωτοδικείο έκρινε, υπό ειδικές πραγματικές περιστάσεις, ότι τροποποίηση προκύπτουσα από την επανεξέταση πρέπει να έχει αναδρομική ισχύ οσάκις αυτό συνιστάται από τα συμπεράσματα που απορρέουν από τις βάσει της επανεξετάσεως πραγματοποιηθείσες διαπιστώσεις.
ρόταση
85. Θεωρώ ότι το Δικαστήριο πρέπει να απαντήσει στο Finanzgericht Düsseldorf ως εξής:
«Ούτε η απόφαση του ρωτοδικείου στις συνεκδικασθείσες υποθέσεις T-163/94 και T-165/94, NTN Corporation και Koyo Seiko κατά Συμβουλίου, ούτε η απόφαση του Δικαστηρίου στην υπόθεση C-245/95 P, Επιτροπή κατά NTN και Koyo Seiko, είχαν επίπτωση επί του κύρους των δασμών αντιντάμπινγκ που ο κανονισμός (ΕΟΚ) 2849/92 του Συμβουλίου, της 28ης Σεπτεμβρίου 1992, περί τροποποιήσεως του οριστικού δασμού αντιντάμπινγκ κατά τις εισαγωγές ενσφαίρων τριβέων (ρουλεμάν με σφαιρίδια) με μέγιστη εξωτερική διάμετρο υπερβαίνουσα τα 30 χιλιοστά, καταγωγής Ιαπωνίας, που έχει επιβληθεί με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 1739/85, επέβαλε επί των κατασκευαζομένων από τη Nachi Fujikoshi Corporation ενσφαίρων τριβέων.
Εισαγωγέας των προϊόντων αυτών, όπως είναι η Nachi (Europe) GmbH, η οποία προδήλως είχε δικαίωμα ασκήσεως ευθείας προσφυγής ενώπιον του ρωτοδικείου ως προς το κύρος της επιβολής του δασμού αυτού και η οποία δεν άσκησε αυτή την προσφυγή εντός της προβλεπομένης προθεσμίας, δεν μπορεί στη συνέχεια να αμφισβητήσει εμμέσως το κύρος της ενώπιον εθνικού δικαστηρίου, ακόμη και αν μπορεί να επικαλεστεί τους λόγους για τους οποίους οι αποφάσεις αυτές έκριναν τον επίδικο κανονισμό άκυρο ως προς άλλους επιβληθέντες δασμούς.»
Full & Egal Universal Law Academy