Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα
I - Εισαγωγή
1. Η παρούσα υπόθεση ανέκυψε από τις διαφορές μεταξύ των εταιριών Lohmann GmbH & Co. KG και Medi Bayreuth Weihermüller & Voigtmann GmbH & Co. KG (στο εξής: Lohmann και Medi Bayreuth, αντιστοίχως), αφενός, και των τελωνειακών γερμανικών αρχών, εν προκειμένω, της Oberfinanzdirektion, Koblenz (τμήμα δασμών και φόρου καταναλώσεως), αφετέρου, όσον αφορά την κατάταξη προϊόντων ως «ειδών και συσκευών ορθοπεδικής» της κλάσεως 9021 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 2658/87 (στο εξής: ΣΟ), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) 1734/96 .
ΙΙ - Το νομικό πλαίσιο
2. Η ΣΟ είναι Ονοματολογία των εμπορευμάτων, αποσκοπεί στην εξυπηρέτηση των αναγκών τόσο του Κοινού Δασμολογίου όσο και των στατιστικών του εξωτερικού εμπορίου της Κοινότητας· στηρίζεται στο εναρμονισμένο σύστημα κωδικοποιήσεως των εμπορευμάτων σε διεθνές επίπεδο (στο εξής: ΕΣ) . Στο τροποποιημένο με τον κανονισμό 1734/96 κείμενο, η ΣΟ προβλέπει τα κάτωθι:
3. Το κεφάλαιο 90 έχει τίτλο «Όργανα και συσκευές οπτικής, φωτογραφίας ή κινηματογραφίας, μέτρησης, ελέγχου ή ακριβείας. Όργανα και συσκευές ιατροχειρουργικής, μέρη και εξαρτήματα αυτών των οργάνων ή συσκευών».
4. Η κλάση 9021 περιλαμβάνει «είδη και συσκευές ορθοπεδικής, στα οποία περιλαμβάνονται και οι ιατροχειρουργικές ζώνες και επίδεσμοι και οι πατερίτσες. Νάρθηκες, υποστηρίγματα και άλλα είδη και συσκευές για κατάγματα. Είδη και συσκευές προθέσεως. Συσκευές για τη διευκόλυνση της ακοής στους κουφούς και άλλες συσκευές που κρατιούνται με το χέρι, φέρονται από τα πρόσωπα ή εισάγονται στον ανθρώπινο οργανισμό, με σκοπό την αναπλήρωση μιας έλλειψης ή τη θεραπεία μιας αναπηρίας».
5. Σύμφωνα με τη σημείωση 1 β) του κεφαλαίου 90, το κεφάλαιο αυτό δεν περιλαμβάνει «τις ζώνες και τους επιδέσμους από υφαντικές ύλες, των οποίων η επιδιωκόμενη επίδραση στο όργανο προς υποστήριξη ή συγκράτηση είναι συνάρτηση μόνο της ελαστικότητας (π.χ. ζώνες εγκυμοσύνης, θωρακικοί επίδεσμοι, υπογάστριοι επίδεσμοι, επίδεσμοι για τις αρθρώσεις ή τους μυς) (Τμήμα XI)».
6. Στο τμήμα ΧΙ της ΣΟ, το κεφάλαιο 61 έχει τίτλο «Ενδύματα και συμπληρώματα του ενδύματος, πλεκτά», το κεφάλαιο 62 αφορά τα «Ενδύματα και συμπληρώματα του ενδύματος, άλλα από τα πλεκτά» και το κεφάλαιο 63 αφορά τα «Άλλα έτοιμα υφαντουργικά είδη· συνδυασμοί· μεταχερισμένα ενδύματα και άλλα μεταχειρισμένα είδη και ράκη».
7. Η σημείωση 2 γ) του κεφαλαίου 61 διευκρινίζει, όπως και η σημείωση 2 β) του κεφαλαίου 62, με το περιεχόμενο της οποίας ταυτίζεται, ότι τα δύο κεφάλαια δεν περιλαμβάνουν «τις συσκευές ορθοπεδικής, όπως κηλεπιδέσμους, ιατροχειρουργικές ζώνες».
ΙΙΙ - Πραγματικά περιστατικά και διαδικασία
8. Το 1997, η Lohmann και η Medi Bayreuth ζήτησαν από τις γερμανικές τελωνειακές αρχές τη χορήγηση δεσμευτικών δασμολογικών πληροφοριών προκειμένου να καθοριστεί η κατάταξη των ακολούθων ειδών: όσον αφορά τη Lohmann, του επιδέσμου καρπού που καλείται «epX Wrist Dynamic», της υποστηρικτικής ζώνης πλάτης που καλείται «epX Back Basic», της πόρπης για τον αγκώνα και του επιδέσμου αγκώνα που καλούνται αντιστοίχως «epX Elbow Basic» και «epX Elbow Dynamic»· όσον αφορά τη Medi Bayreuth, του λειτουργικού επιγονατίου που καλείται «Stabimed» και της λειτουργικής ορθώσεως γονάτου που καλείται «Collamed».
9. Απαντώντας στα αιτήματα αυτά, οι γερμανικές αρχές επισήμαναν ότι το σύνολο των επιδίκων προϊόντων πρέπει να καταταγεί στη διάκριση 6307 90 10 ΣΟ, δηλαδή ως πλεκτά υφάσματα. Οι προσφεύγουσες υπέβαλαν διοικητικές ενστάσεις κατά της κατατάξεως αυτής, ισχυριζόμενες ότι τα επίδικα προϊόντα εμπίπτουν στα είδη και συσκευές ορθοπεδικής που απαριθμούνται στην κλάση 9021 της ΣΟ. Επειδή η Oberfinanzdirektion Kobenz απέρριψε τις διοικητικές αυτές ενστάσεις, η Lohmann και η Medi Bayreuth προσέφυγαν στο Hessisches Finanzgericht Kassel (αρμόδιο για δημοσιονομικά ζητήματα δικαστήριο, στο εξής: Finanzgericht), με τέσσερις διαφορετικές προσφυγές, ζητώντας να ακυρωθούν οι προαναφερθείσες δασμολογικές πληροφορίες και να υποχρεωθούν οι τελωνειακές αρχές να ανακατατάξουν τα επίδικα προϊόντα στην κλάση 9021 , χορηγώντας νέες δεσμευτικές δασμολογικές πληροφορίες.
10. Το Finanzgericht έχει αμφιβολίες ως προς το αν είναι ορθή η δασμολογική κατάταξη των επιδίκων προϊόντων. Μεταξύ άλλων, το Finanzgericht έχει αμφιβολίες ως προς το πεδίο εφαρμογής της σημειώσεως 1 β) του κεφαλαίου 90 της ΣΟ, όσον αφορά το κριτήριο της ελαστικότητας του υφάσματος, καθώς επίσης και για τη σημασία των κριτηρίων που υπενθυμίστηκαν στην απόφαση 3Μ Medica, όπου το Δικαστήριο επισήμανε ότι τα είδη της κλάσεως 9021 της ΣΟ έχουν «ως κοινό γνώρισμα το ότι είναι ειδικώς προσαρμοσμένα στη σωματική ατέλεια για τη διόρθωση της οποία προορίζονται και ότι έχουν ειδικώς επινοηθεί για συγκεκριμένο πρόσωπο» , προκειμένου να αποκλειστούν ενδεχομένως τα επίδικα προϊόντα από την κατηγορία των συσκευών ορθοπεδικής.
11. Υπό τις συνθήκες αυτές, με διαφορετικές διατάξεις της 21ης Φεβρουαρίου 2000 , το Finanzgericht έκρινε ότι ήταν σκόπιμο να αναστείλει τις εκκρεμείς ενώπιόν του υποθέσεις και να υποβάλει στο Δικαστήριο, σύμφωνα με το άρθρο 234 ΕΚ, τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:
Στην υπόθεση C-260/00
«1) Υπάγεται ο επίδεσμος καρπού που καλείται "επίδεσμος καρπού epX Wrist Dyamic", μεγέθους Μ/L, και αποτελείται από ελαστικό μονόχρωμο,τριπλό ύφασμα, πάχους 1,2 mm με τρία στώματα, τα δύο εξωτερικά στρώματα από ελαστική πλεκτή υφαντική ύλη και ένα ενδιάμεσο, μη ορατό στρώμα πολύ λεπτής διατομής από πλαστικό, ραμμένο σωληνοειδώς, όπου σε κάθε πλευρά έχουν ενσωματωθεί τέσσερα ελαφρώς κεκλιμένα μεταλλικά ελάσματα μήκους 12 cm από ανοξείδωτο υλικό, ο οποίος έχει συνολικό μήκος περίπου 19 cm, με διάμετρο στο άνω μέρος περίπου 11 cm και στο κάτω μέρος περίπου 9 cm, και ο οποίος έχει ένα στρογγυλό άνοιγμα-υποδοχή για τον αντίχειρα, στην κατηγορία των "συσκευών ορθοπεδικής" κατά την έννοια της κλάσεως 9021 ΣΟ;
2) Επιτρέπει η λέξη "μόνο" που χρησιμοποιείται στη σημείωση 1 β) του κεφαλαίου 90 της ΣΟ σε συνδυασμό με την αναφορά που περιλαμβάνεται στη σημείωση 2 γ) του κεφαλαίου 61 της ΣΟ, καθώς και στη σημείωση του κεφαλαίου 62 της ΣΟ και η οποία αποκλείει ορισμένα είδη από τα κεφάλαια αυτά, να θεωρηθεί η ελαστικότητα του υφάσματος ως το μόνο κρίσιμο στοιχείο, ακόμη και όταν η υποστηρικτική λειτουργία τουλάχιστον ενισχύεται, όχι μόνον από το κατάλληλο ράψιμο, αλλά και από άλλα στοιχεία (εν προκειμένω τα μεταλλικά ελάσματα);»
Στην υπόθεση C-261/00
«1) Υπάγεται η υποστηρικτική ζώνη πλάτης, που καλείται "ζώνη πλάτης epX Back Basic", μεγέθους S, μήκους 87 cm και φάρδους 23 cm, που κατασκευάζεται ως γαζωτός επίδεσμος από διάφορα υλικά και αποτελείται κυρίως από ελαστικό ύφασμα πάχους μέχρι 1,5 mm, ο οποίος κλείνει στο μπροστινό μέρος με ταινία τύπου "velcro" και είναι εφοδιασμένος στην εξωτερική πλευρά με δύο πρόσθετες ελαστικές πλεκτές ταινίες, που μπορούν να τραβηχτούν προς τα εμπρός, να τεντωθούν και να στερεωθούν στο τμήμα της ταινίας τύπου "velcro", ενώ στο μέσον (της πίσω πλευράς) είναι ενσωματωμένη μια λεπτή πλαστική ράβδος και στο πίσω τμήμα έχει προβλεφθεί μια λεγόμενη "τσέπη γάζας" στην οποία μπορούν να παρεμβληθούν συμπληρωματικές προσθήκες, στην κατηγορία "είδη και συσκευές ορθοπεδικής" κατά την έννοια της κλάσεως 9021 της ΣΟ;
2) Επιτρέπει η λέξη "μόνο" που χρησιμοποιείται στη σημείωση 1 β) του κεφαλαίου 90 της ΣΟ σε συνδυασμό με την αναφορά που περιλαμβάνεται στη σημείωση 2 γ) του κεφαλαίου 61 της ΣΟ, καθώς και στη σημείωση του κεφαλαίου 62 της ΣΟ και η οποία αποκλείει ορισμένα είδη από τα κεφάλαια αυτά, να θεωρηθεί η ελαστικότητα του υφάσματος ως το μόνο κρίσιμο στοιχείο, ακόμη και όταν η υποστηρικτική λειτουργία τουλάχιστον ενισχύεται από το κατάλληλο για τη χρήση του ράψιμο με την επεξεργασία υφαντικών υλών διαφορετικής ελαστικότητας;»
Στην υπόθεση C-262/00
«1) Υπάγεται η πόρπη για τον αγκώνα που καλείται "epX Elbow Basic" και ο επίδεσμος αγκώνα που καλείται "epX Elbow Dynamic" και αποτελούνται από μονόχρωμο, τριπλό ύφασμα, πάχους 1 mm, με δύο εξωτερικά στρώματα από ελαστική πλεκτή υφαντική ύλη και ένα ενδιάμεσο από πλαστικό, ραμμένοι σωληνοειδώς, μήκους 8 cm (πόρπη για τον αγκώνα) ή 22 cm (επίδεσμος αγκώνα, ραμμένος σε ανατομικό σχήμα), που φοριούνται κάτω από τον αγκώνα στον κάτω βραχίονα ως περικάρπιο, εφοδιασμένα με ενσωματωμένη πεπιεσμένη γάζα, πάνω από την οποία περνά κυκλική ζώνη με ελαστικό τμήμα που αντιστέκεται στο τράβηγμα και ταινία τύπου "velcro", στην κατηγορία "είδη και συσκευές ορθοπεδικής" κατά την έννοια της κλάσεως 9021 της ΣΟ;
2) Επιτρέπει η λέξη "μόνο" που χρησιμοποιείται στη σημείωση 1 β) του κεφαλαίου 90 της ΣΟ σε συνδυασμό με την αναφορά που περιλαμβάνεται στη σημείωση 2 γ) του κεφαλαίου 61 της ΣΟ, καθώς και στη σημείωση του κεφαλαίου 62 της ΣΟ και η οποία αποκλείει ορισμένα είδη από τα κεφάλαια αυτά, να θεωρηθεί η ελαστικότητα του υφάσματος ως το μόνο κρίσιμο στοιχείο, ακόμη και όταν η υποστηρικτική λειτουργία ενισχύεται και από άλλα στοιχεία (εδώ τη γάζα);
3) Σε περίπτωση καταφατικής απαντήσεως στο δεύτερο ερώτημα, μπορεί να γίνει κατ' αντιδιαστολή επίκληση στο σημείο 3, στοιχείο β_, των γενικών κανόνων για την ερμηνεία της ΣΟ σχετικά με το ερώτημα, πότε υπερισχύει η υποστηρικτική λειτουργία των άλλων υλικών, που δεν αποτελούνται από ελαστικό ύφασμα, ή ποια κριτήρια είναι εν προκειμένω εφαρμοστέα;»
Στην υπόθεση C-263/00
«1) Υπάγονται τα λειτουργικά επιγονάτια με κατευθυντήριες ράβδους καθώς και λειτουργικές ορθώσεις γονάτου με τη δράση επιδέσμων, που αποτελούνται κυρίως από ραμμένο Neopren και είναι εφοδιασμένες στα πλευρά με δύο ράβδους, μήκους 30 ή 37 cm (που μπορούν να αφαιρεθούν) από αλουμίνιο με πολυκεντρικές αρθρώσεις με δυνατότητα περιορισμένης εκτάσεως και δύο ταινίες τύπου "velcro", ενώ η σύμφωνη με τον προορισμό των επιγονατίων/ορθώσεων αυτών προϋποθέτει την ατομική ρύθμιση στις αρθρώσεις με κοχλίες για τη δυνατότητα περιορισμένης εκτάσεως, στην κατηγορία "είδη και συσκευές ορθοπεδικής" κατά την έννοια της κλάσεως 9021 της ΣΟ;
2) Επιτρέπει η λέξη "μόνο" που χρησιμοποιείται στη σημείωση 1 β) του κεφαλαίου 90 της ΣΟ σε συνδυασμό με την αναφορά που περιλαμβάνεται στη σημείωση 2 γ) του κεφαλαίου 61 της ΣΟ, καθώς και στη σημείωση του κεφαλαίου 62 της ΣΟ και η οποία αποκλείει ορισμένα είδη από τα κεφάλαια αυτά, να θεωρηθεί η ελαστικότητα του υφάσματος ως το μόνο κρίσιμο στοιχείο, ακόμη και όταν η υποστηρικτική λειτουργία ενισχύεται και από άλλα υλικά;
3) Σε περίπτωση καταφατικής απαντήσεως στο δεύτερο ερώτημα, μπορεί το σημείο 3, στοιχείο β_, των γενικών κανόνων για την ερμηνεία της ΣΟ να εφαρμοστεί προκειμένου να καθοριστεί πότε υπερισχύει η υποστηρικτική λειτουργία των άλλων υλικών και πότε πρέπει να εφαρμοστούν άλλα κριτήρια;»
12. Με διάταξη του προέδρου του Δικαστηρίου της 13ης Σεπτεμβρίου 2000, αποφασίστηκε η ένωση των προαναφερθεισών υποθέσεων για την έγγραφη και προφορική διαδικασία και την έκδοση κοινής αποφάσεως.
IV - Νομική ανάλυση
Α - Εισαγωγή
13. Το Finanzgericht ερωτά κατ' ουσίαν το Δικαστήριο αν τα επίδικα προϊόντα μπορούν να εμπίπτουν στα εμπορεύματα που απαριθμούνται στην κλάση 9021 ΣΟ και ποιο είναι το περιεχόμενο της σημειώσεως 1 β) του κεφαλαίου 90 της ΣΟ στο πλαίσιο αυτό. Θα εξετάσω τα ζητήματα αυτά στη συνέχεια των προτάσεών μου, αρχίζοντας πριν απ' όλα από το δεύτερο ζήτημα, διότι εάν προκύψει ότι η σημείωση 1 β) τυγχάνει εφαρμογής σε ένα ή περισσότερα από τα επίδικα προϊόντα, τα προϊόντα αυτά δεν μπορούν συνεπώς να καταταγούν στο κεφάλαιο 90 και, επομένως, στην κλάση 9021.
14. Πριν προβώ στην εξέταση αυτή, πρέπει εντούτοις να υπενθυμίσω ότι κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, χάριν της ασφαλείας δικαίου και προς διευκόλυνση των ελέγχων, το αποφασιστικό κριτήριο για τη δασμολογική κατάταξη των εμπορευμάτων πρέπει γενικά να αναζητείται στα αντικειμενικά τους χαρακτηριστικά και ιδιότητες, όπως ορίζονται από τη διατύπωση της κλάσεως του Κοινού Δασμολογίου και των σημειώσεων επί των τμημάτων ή των κεφαλαίων .
15. Περαιτέρω, υπενθυμίζω ότι οι επεξηγηματικές σημειώσεως του ΕΣ (στο εξής: επεξηγηματικές σημειώσεις), που εκπονήθηκαν από το Συμβούλιο Τελωνειακής Συνεργασίας, συμβάλλουν σημαντικά στην ερμηνεία του περιεχομένου των δασμολογικών κλάσεων χωρίς παρ' όλ' αυτά να έχουν δεσμευτική ισχύ από νομική άποψη. Όσον αφορά την παρούσα υπόθεση, πρέπει κυρίως να δοθεί προσοχή στη σημείωση Ι της κλάσεως 9021, σύμφωνα με την οποία τα είδη και οι συσκευές ορθοπεδικής που κατατάσσονται στην κλάση αυτή:
«[...] χρησιμοποιούνται:
- είτε για την πρόληψη ή διόρθωση ορισμένων σωματικών δυσμορφιών·
- είτε για τη στήριξη ή τη συγκράτηση οργάνων κατόπιν ασθενείας ή επεμβάσεως» .
16. Η σημείωση Ι, στοιχείο 11, απαριθμεί, στη συνέχεια, μεταξύ αυτών των ειδών και συσκευών:
«τις συσκευές ανορθώσεως κατά της σκολιώσεως και της κυφώσεως, καθώς και όλους τους κορσέδες και ιατροχειρουργικές ζώνες (περιλαμβανομένων ορισμένων αντιπτωτικών ζωνών), που χαρακτηρίζονται:
α) είτε επειδή έχουν πεπιεσμένες δέσμες χάρτου ή γάζας, μαξιλάρια, υπερυψωτές ή ειδικά ελάσματα που προσαρμόζονται ανάλογα με τον ασθενή·
β) είτε λόγω της φύσεως των συστατικών υλικών (δέρμα, μέταλλο, πλαστικό υλικό, κ.λπ)·
γ) είτε ακόμη επειδή έχουν ενισχυμένα μέρη, σκληρά υφασμάτινα μέρη ή επιδέσμους διαφορετικού φάρδους.
Η ειδική κατασκευή των ειδών αυτών αντιστοιχεί σε συγκεκριμένη ορθοπεδική λειτουργία και τα διαφοροποιεί από τους κοινούς κορσέδες ή ζώνες, ακόμη και αν οι κοινοί αυτοί κορσέδες και οι ζώνες έχουν επίσης αποτελεσματικό ρόλο υποστηρίξεως ή συγκρατήσεως [...]».
Β - Επί του πεδίου εφαρμογής της σημειώσεως 1 β) του κεφαλαίου 90 της ΣΟ
17. Όπως είδαμε, η σημείωση 1 β) του κεφαλαίου 90 της ΣΟ αποκλείει από την κατηγορία των «ειδών και συσκευών ορθοπεδικής», τις ζώνες και επιδέσμους από υφαντικές ύλες, των οποίων το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα επί του προς υποστήριξη ή συγκράτηση οργάνου είναι συνάρτηση μόνον της ελαστικότητας και κατατάσσει τα προϊόντα αυτά στο τμήμα ΧΙ της ΣΟ. Το Finanzgericht επιθυμεί να διαπιστώσει αν η κατάταξη αυτή εφαρμόζεται και στα είδη, η λειτουργία των οποίων δεν προκύπτει μόνον από την ελαστικότητα του υφάσματος, αλλά και από συγκεκριμένη κατασκευή ή από την ύπαρξη συμπληρωματικών στοιχείων από μη υφαντικές ύλες. Συνεπώς, αυτό που έχει σημασία για το αιτούν δικαστήριο είναι να καθοριστεί αν, κατά την έννοια της προαναφερθείσας σημειώσεως, αποκλείονται επίσης από το κεφάλαιο 90 οι ζώνες και επίδεσμοι, η λειτουργία των οποίων προκύπτει κυρίως από την ελαστικότητα του υφάσματος, παρά το γεγονός ότι σε διάφορες γλωσσικές αποδόσεις της σημειώσεως, η αναφορά της ελαστικότητας συνοδεύεται από το επίρρημα «μόνο» («ausschließlich»). Σε περίπτωση που δοθεί καταφατική απάντηση, το αιτούν δικαστήριο ερωτά στη συνέχεια σύμφωνα με ποιο κριτήριο πρέπει να καθοριστεί το ουσιώδες στοιχείο για να αποδοθεί στο επίδικο προϊόν υποστηρικτική λειτουργία.
18. Πλην της διοικήσεως των γερμανικών τελωνείων που δεν εξέφρασε την άποψή της επί του σημείου αυτού με τις παρατηρήσεις που υπέβαλε στο Δικαστήριο, όλοι οι διάδικοι υποστήριξαν ότι από το περιεχόμενο της επίδικης σημειώσεως προκύπτει σαφώς ότι η υποστηρικτική λειτουργία των ειδών που αποκλείονται του κεφαλαίου 90 της ΣΟ εξαρτάται μόνον από την ελαστικότητα του υφάσματος.
19. Νομίζω ότι μπορώ να συνταχθώ με την άποψη αυτή. Πράγματι, επισημαίνω ότι, ήδη από αμιγώς γραμματική άποψη, το επίρρημα «μόνο», στο οποίο παραπέμπει το αιτούν δικαστήριο, καταλήγει ακριβώς στο να αποκλείσει από το πεδίο εφαρμογής της σημειώσεως 1 β) τις ζώνες ή τους επιδέσμους ως προς τους οποίους συμπληρωματικά στοιχεία, πλην της ελαστικότητας του υφάσματος, συμβάλλουν ενδεχομένως στη διασφάλιση της υποστηρικτικής λειτουργίας. Το γεγονός ότι η προαναφερθείσα σημείωση είναι διατυπωμένη ελαφρώς διαφορετικά στην ιταλική και ισπανική γλώσσα στις οποίες δεν περιλαμβάνεται η λέξη «μόνο», δεν αντίκειται στη διαπίστωση αυτή. Πράγματι, οι γλωσσικές αυτές αποδόσεις, εκτός από το γεγονός ότι συμβιβάζονται πλήρως με τις υπόλοιπες, κατά την άποψή μου, έχουν το ίδιο νόημα με τις προηγούμενες, εφόσον εμμένουν στο γεγονός ότι η υποστηρικτική λειτουργία των εν λόγω ειδών εξαρτάται από την ελαστικότητά τους . Όπως υποστήριξε η Medi Bayreuth και η Επιτροπή, καθώς και το αιτούν δικαστήριο, προσθέτω ότι την ερμηνεία αυτή επιβεβαιώνει το γεγονός ότι στο κεφάλαιο 90 οι έννοιες του «αποκλειστικού» και «κυρίου» χαρακτήρα διακρίνονται σαφώς η μια της άλλης, όπως καταδεικνύει το κείμενο της σημειώσεως 2 β) του ιδίου κεφαλαίου .
20. Θεωρώ ότι τα στοιχεία αυτά είναι επαρκή για να υποστηριχθεί ότι η σημείωση 1 β) του κεφαλαίου 90 τυγχάνει εφαρμογής μόνο στις ζώνες και επιδέσμους των οποίων η ελαστικότητα διασφαλίζει, μόνη της, την υποστηρικτική λειτουργία. Σύμφωνα με τη σημείωση 1 β), τα είδη αυτά πρέπει να καταταγούν στο τμήμα ΧΙ της ΣΟ, για τον λόγο ότι πρόκειται, κατά την άποψή μου, γενικώς για ζώνες και επιδέσμους από υφαντικές ύλες, που διασφαλίζουν γενική υποστηρικτική λειτουργία και όχι τη «συγκεκριμένη ορθοπεδική λειτουργία» των ιατροχειρουργικών ζωνών, όπως διευκρινίζουν οι επεξηγηματικές σημειώσεις . Οι εν λόγω ζώνες, ακόμη και αν κατασκευάζονται από υφαντικές ύλες, αποκλείονται του τμήματος ΧΙ, σύμφωνα με τις σημειώσεις 2 γ) του κεφαλαίου 61 και 2 β) του κεφαλαίου 62 της ΣΟ.
21. Για να αποκλειστεί η εφαρμογή της σημειώσεως 1 β), είναι συνεπώς αναγκαίο η ζώνη ή ο επίδεσμος να αντλεί την υποστηρικτική της λειτουργία και (ή ακόμη και μόνον) από άλλα στοιχεία πλην της ελαστικότητας. Εντούτοις, είναι προφανές ότι η απλή παρουσία των στοιχείων αυτών δεν συνεπάγεται οπωσδήποτε ότι το επίδικο προϊόν αντλεί την υποστηρικτική του λειτουργία και από τα στοιχεία αυτά· όπως υπενθυμίστηκε, η πρόσθεση στοιχείων από μη υφαντικές ύλες σε ζώνη ή επίδεσμο μπορεί να δικαιολογείται και από την απαίτηση να προσδοθεί απλώς σταθερότητα στο προϊόν αυτό, παραδείγματος χάριν, για να μην αλλάζει το σχήμα του, χωρίς τούτο να συμβάλλει πράγματι στην υποστηρικτική λειτουργία ενός οργάνου. Για να υπάρχει υποστήριξη, είναι συνεπώς αναγκαίο, κατά την άποψή μου, τα επίδικα στοιχεία να προβλέπονται συγκεκριμένα για τον σκοπό αυτό και να μπορούν από τεχνική άποψη να ασκήσουν τη λειτουργία αυτή, ώστε η απουσία τους να αλλοιώνει την υποστηρικτική αυτή λειτουργία αλλοιώνεται.
22. Υπό την έννοια αυτή, το γεγονός ότι μια ζώνη ή ένας επίδεσμος κατασκευάζεται κατά τρόπο που καθιστά αποτελεσματικότερη την ελαστικότητά του ώστε να βελτιώνεται η υποστηρικτική λειτουργία νομίζω ότι μπορεί να αποκλείει την εφαρμογή της σημειώσεως 1 β) στο μέτρο που στην περίπτωση αυτή επίσης, η λειτουργία του διασφαλίζεται από την ελαστικότητά του.
23. Επομένως, δεν πρέπει να τίθεται ζήτημα ως προς τα ενδεχόμενα κριτήρια που πρέπει να θεσπιστούν για να καθορίζεται ποιο είναι το ουσιωδέστερο στοιχείο για τη διασφάλιση της υποστηρικτικής λειτουργίας του επιδίκου προϊόντος.
24. Αφού καθοριστεί το πεδίο εφαρμογής της σημειώσεως 1 β), διερωτώμαι αν εμπίπτει στη σημείωση αυτή κάποιο από τα επίδικα στην παρούσα υπόθεση είδη, με αποτέλεσμα να αποκλείεται για τον λόγο αυτό της κατατάξεως στο κεφάλαιο 90 της ΣΟ. Εντούτοις, νομίζω ότι, βάσει των στοιχείων που απορρέουν από τον φάκελο της παρούσας υποθέσεως, πρέπει να δοθεί αρνητική απάντηση στο ερώτημα αυτό. Πράγματι, όλα αυτά τα είδη αποτελούνται από υφαντικές ύλες, με συμπληρωματικά μέρη (στρώματα και ράβδους ή ελάσματα από συνθετικό ή μεταλλικό υλικό) τα οποία, σύμφωνα με την περιγραφή που έγινε συναφώς από τις προσφεύγουσες, συμβάλλουν κατά τον ίδιο τρόπο με τις υφαντικές ύλες στη λειτουργία για την οποία προορίζονται. Είναι αληθές ότι τούτο αμφισβητήθηκε από την καθής διοίκηση ενώπιον του Finanzgericht· εντούτοις, από τον φάκελο της παρούσας υποθέσεως δεν προκύπτει κανένα στοιχείο ικανό να ενισχύσει την αντίθετη αυτή άποψη. Συνεπώς, δεν μπορώ να αποκλείσω ότι τα προαναφερθέντα συμπληρωματικά μέρη συμβάλλουν πράγματι υπό την έννοια που ανέφερα στην υποστηρικτική λειτουργία που διασφαλίζουν τα επίδικα προϊόντα .
Γ - Επί της κατατάξεως των επιδίκων προϊόντων στην κλάση 9021 ΣΟ
25. Ξεκινώντας από την υποθετική περίπτωση ότι, λαμβανομένων υπόψη των χαρακτηριστικών τους, στα προαναφερθέντα προϊόντα δεν τυγχάνει εφαρμογής η σημείωση 1 β) του κεφαλαίου 90, πρέπει να εξακριβωθεί αν μπορούν να εμπίπτουν στην κατηγορία των ειδών και συσκευών ορθοπεδικής που κατατάσσονται στην κλάση 9021 ΣΟ.
26. Προς τούτο, πρέπει να αρχίσουμε από την απόφαση 3Μ Medica, με την οποία το Δικαστήριο ερμήνευσε την κλάση αυτή ενόψει των κρισίμων για την υπόθεση επεξηγηματικών σημειώσεων, κρίνοντας ότι «[...] έχουν ως κοινό γνώρισμα το ότι είναι ειδικώς προσαρμοσμένα στη σωματική ατέλεια για τη διόρθωση της οποίας προορίζονται και ότι έχουν ειδικώς επινοηθεί για συγκεκριμένο πρόσωπο» .
27. Κατά τη διάρκεια της ενώπιον του Δικαστηρίου διαδικασίας, οι διάδικοι κατέληξαν σε διαφορετικά συμπεράσματα όσον αφορά τις συνέπειες της προαναφερθείσας αποφάσεως ως προς τη δασμολογική κατάταξη των προϊόντων που αποτελούν το αντικείμενο της παρούσας διαφοράς. Η Επιτροπή συνάγει ότι, κατά τον χρόνο γενέσεως της τελωνειακής οφειλής, τα είδη που περιλαμβάνονται στην κλάση 9021 πρέπει να έχουν κατασκευαστεί ή προσαρμοστεί σε συγκεκριμένη παθολογία για συγκεκριμένο πρόσωπο, ή να έχουν προσαρμοστεί εν συνεχεία από ειδικό, ώστε να μπορούν να χρησιμοποιηθούν από ένα συγκεκριμένο πρόσωπο ή για μια συγκεκριμένη παθολογία. Η Επιτροπή ισχυρίζεται ότι η ανάλυση αυτή συνάδει εξάλλου με τα πληροφοριακά στοιχεία που παρέχουν οι επεξηγηματικές σημειώσεις του ΕΣ, σύμφωνα με τα οποία οι συσκευές ορθοπεδικής πρέπει να κατασκευάζονται επί παραγγελία για ένα συγκεκριμένο ασθενή.
28. Οι προσφεύγουσες στην κύρια δίκη απαντούν συναφώς ότι η προαναφερθείσα απόφαση 3Μ Medica εκδόθηκε σε σχέση με είδη (εν προκειμένω υποδήματα) τα οποία οι προαναφερθείσες επεξηγηματικές σημειώσεις κατατάσσουν στην κλάση 9021 μόνον αν έχουν κατασκευαστεί επί παραγγελία. Εντούτοις, οι επεξηγηματικές σημειώσεις απαιτούν την επί παραγγελία κατασκευή μόνο για τα ορθοπεδικά πέλματα ή υποδήματα οπότε δεν μπορεί να απαιτηθεί για όλα τα είδη που περιλαμβάνονται στην κλάση 9021 να έχουν κατασκευαστεί για ένα συγκεκριμένο πρόσωπο, ούτε κατά μείζονα λόγο να έχουν κατασκευαστεί επί παραγγελία.
29. Νομίζω ότι η Επιτροπή ορθώς στηρίζεται στην προαναφερθείσα απόφαση 3Μ Medica για να υποστηρίξει ότι τα είδη της κλάσεως 9021 προορίζονται να χρησιμοποιηθούν από ένα συγκεκριμένο πρόσωπο και για μια συγκεκριμένη παθολογία. Εντούτοις, δεν νομίζω ότι το συμπέρασμα αυτό πρέπει οπωσδήποτε να συναχθεί, όπως υποστηρίζει η Επιτροπή, από την απαίτηση επί παραγγελία κατασκευής. Όπως τούτο προκύπτει σαφώς από τις επεξηγηματικές σημειώσεις , η απαίτηση αυτή επιβάλλεται στην πραγματικότητα μόνο για τα ορθοπεδικά πέλματα και υποδήματα, και, περαιτέρω, η απόφαση 3Μ Medica επιβάλλει την υποχρέωση αυτή ακριβώς μόνο για τα υποδήματα . Φρονώ μάλλον, και τούτο λαμβανομένου υπόψη και του κειμένου των επεξηγηματικών σημειώσεων, ότι τα κοινά σημεία των ειδών της κλάσεως 9021 που τόνισε το Δικαστήριο στην προαναφερθείσα υπόθεση, δηλαδή «ειδικά προσαρμοσμένα στις ατέλειες που έχουν προορισμό να διορθώσουν», και «ειδικά κατασκευασμένα για ένα συγκεκριμένο πρόσωπο» συνδέονται αναπόσπαστα και, ειδικότερα, ότι το δεύτερο προκύπτει του πρώτου. Πράγματι, δεδομένου ότι - όπως τούτο προκύπτει από το κείμενο των επεξηγηματικών σημειώσεων και δεν νομίζω ότι το αμφισβήτησαν οι διάδικοι - τα είδη και συσκευές ορθοπεδικής που εμπίπτουν στην κλάση 9021 χρησιμεύουν για την πρόληψη ή αντιμετώπιση συγκεκριμένης παθολογίας ή των συνεπειών της, είναι προφανές ότι μπορούν να διαδραματίσουν τον ρόλο αυτό μόνον αν είναι προσαρμοσμένα στη μορφολογία του εν λόγω ασθενούς και στον τρόπο με τον οποίο η εν λόγω παθολογία έχει εκδηλωθεί συγκεκριμένα ή κινδυνεύει να εκδηλωθεί στον ασθενή αυτό.
30. Νομίζω ότι η λύση αυτή είναι ακόμα πιο προφανής, όσον αφορά τα επίδικα στην υπόθεση αυτή είδη, εφόσον οι επεξηγηματικές σημειώσεις επισημαίνουν, όπως είδαμε, ότι «οι ανορθωτικές συσκευές κατά της σκολιώσεως, καθώς και όλοι οι ιατροχειρουργικοί κορσέδες και ζώνες» χαρακτηρίζονται από την ειδική κατασκευή τους η οποία ανταποκρίνεται σε συγκεκριμένη ορθοπεδική λειτουργία . Συνεπώς, ορθώς η Επιτροπή υποστηρίζει ότι, για να καταταγούν στην κλάση 9021, τα είδη αυτά πρέπει να είναι προσαρμοσμένα στα μορφολογικά χαρακτηριστικά ενός συγκεκριμένου προσώπου, ανάλογα με την παθολογία του, της οποίας την πρόληψη ή αντιμετώπιση αποσκοπούν.
31. Υπό την έννοια αυτή, θεωρώ επίσης εύλογο να υποστηριχθεί ότι όταν τα προαναφερθέντα είδη δεν έχουν κατασκευαστεί εξ αρχής για την πρόληψη ή αντιμετώπιση μιας συγκεκριμένης παθολογίας ενός συγκεκριμένου ασθενούς, πρέπει να μπορούν να προσαρμοστούν συναφώς. Επί του σημείου αυτού, συντάσσομαι ακόμη μια φορά με την άποψη της Επιτροπής, καθόσον, όπως κάθε άλλη παρέμβαση σε θέματα προλήψεως ή θεραπείας μιας παθολογίας, πρέπει να πραγματοποιείται βάσει ιατρικής συνταγής και υπό έλεγχο ιατρού.
32. Τέλος, φρονώ ότι τα επίδικα στην υπόθεση αυτή είδη εμπίπτουν στην κατηγορία των ειδών και συσκευών ορθοπεδικής τα οποία αφορά η κλάση 9021 της ΣΟ καθόσον κατασκευάζονται ή προσαρμόζονται για να χρησιμοποιηθούν από συγκεκριμένο ασθενή, βάσει ιατρικής συνταγής και υπό τον έλεγχο ιατρού, για την πρόληψη ή αντιμετώπιση συγκεκριμένης παθολογίας και των συνεπειών της. Κατά τη γνώμη μου, δεν εναπόκειται στο Δικαστήριο αλλά στο αιτούν δικαστήριο να εξακριβώσει στη συνέχεια αν κάθε ένα από τα προαναφερθέντα είδη ανταποκρίνεται συγκεκριμένα στις προαναφερθείσες προϋποθέσεις.
V - Πρόταση
33. Λαμβανομένων υπόψη των προηγουμένων σκέψεων, προτείνω συνεπώς στο Δικαστήριο να αποφανθεί ότι:
«Το παράρτημα Ι του κανονισμού (ΕΟΚ) 2658/87 του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 1987, για τη δασμολογική και στατιστική Ονοματολογία και το Κοινό Δασμολόγιο, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) 1734/96, έχει την έννοια ότι:
1) Πρέπει να αποκλειστούν από την κατάταξη στο κεφάλαιο 90 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας, σύμφωνα με τη σημείωση 1 β) του κεφαλαίου αυτού, οι ζώνες και επίδεσμοι από υφαντικές ύλες, των οποίων το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα επί του προς υποστήριξη ή συγκράτηση οργάνου είναι συνάρτηση μόνον της ελαστικότητας χωρίς να συμβάλλει στη λειτουργία αυτή κανένα άλλο στοιχείο, υλικό ή αντικείμενο που υπεισέρχεται στη σύνθεση της ζώνης ή του επιδέσμου.
2) Αν δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις εφαρμογής της σημειώσεως 1 β) του κεφαλαίου 90 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας, τα εμπορεύματα που αναφέρονται κατωτέρω πρέπει να καταταγούν στην κλάση 9021 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας, εφόσον κατασκευάζονται ή προσαρμόζονται, βάσει ιατρικής συνταγής και υπό τον έλεγχο ιατρού, για τη χρήση από συγκεκριμένο πρόσωπο, ενόψει προλήψεως ή αντιμετωπίσεως συγκεκριμένης παθολογίας ή των συνεπειών της:
- επίδεσμος καρπού, που καλείται "επίδεσμος καρπού epX Wrist Dyamic", μεγέθους Μ/L, και αποτελείται από ελαστικό μονόχρωμο,τριπλό ύφασμα, πάχους 1,2 mm με δύο εξωτερικά στρώματα από ελαστική πλεκτή υφαντική ύλη και ένα ενδιάμεσο, μη ορατό στρώμα πολύ λεπτής διατομής από πλαστικό, ραμμένο σωληνοειδώς, όπου σε κάθε πλευρά έχουν ενσωματωθεί τέσσερα ελαφρώς κεκλιμένα μεταλλικά ελάσματα από ανοξείδωτο υλικό, ο οποίος έχει συνολικό μήκος περίπου 19 cm, με διάμετρο στο άνω μέρος περίπου 11 cm και στο κάτω μέρος περίπου 9 cm, και ο οποίος έχει ένα στρογγυλό άνοιγμα-υποδοχή για τον αντίχειρα·
- υποστηρικτική ζώνη πλάτης, που καλείται "ζώνη πλάτης epX Back Basic", μεγέθους S, μήκους 87 cm και φάρδους 23 cm, που κατασκευάζεται ως γαζωτός επίδεσμος από διάφορα υλικά και αποτελείται κυρίως από ελαστικό ύφασμα πάχους μέχρι 1,5 mm, ο οποίος κλείνει στο μπροστινό μέρος με ταινία τύπου "velcro" και είναι εφοδιασμένος στην εξωτερική πλευρά με δύο πρόσθετες ελαστικές πλεκτές ταινίες, που μπορούν να τραβηχτούν προς τα εμπρός, να τεντωθούν και να στερεωθούν στο τμήμα της ταινίας τύπου "velcro", ενώ στο μέσον (της πίσω πλευράς) είναι ενσωματωμένη μια λεπτή πλαστική ράβδος και στο πίσω τμήμα έχει προβλεφθεί μια λεγόμενη "τσέπη γάζας" στην οποία μπορούν να παρεμβληθούν συμπληρωματικές προσθήκες·
- πόρπη για τον αγκώνα, που καλείται "epX Elbow Basic" και ο επίδεσμος αγκώνα που καλείται "epX Elbow Dynamic" και αποτελούνται από μονόχρωμο, τριπλό ύφασμα, πάχους 1 mm, με δύο εξωτερικά στρώματα από ελαστική πλεκτή υφαντική ύλη και ένα ενδιάμεσο από πλαστικό, ραμμένοι σωληνοειδώς, μήκους 8 cm (πόρπη για τον αγκώνα) ή 22 cm (επίδεσμος αγκώνα, ραμμένος σε ανατομικό σχήμα), που φοριούνται κάτω από τον αγκώνα στον κάτω βραχίονα ως περικάρπιο, εφοδιασμένα με ενσωματωμένη πεπιεσμένη γάζα, πάνω από την οποία περνά κυκλική ζώνη με ελαστικό τμήμα που αντιστέκεται στο τράβηγμα και ταινία τύπου "velcro"·
- λειτουργικά επιγονάτια με κατευθυντήριες ράβδους καθώς και λειτουργικές ορθώσεις γονάτου με τη δράση επιδέσμων, που αποτελούνται κυρίως από ραμμένο Neopren και είναι εφοδιασμένες στα πλευρά με δύο ράβδους, μήκους 30 ή 37 cm (που μπορούν να αφαιρεθούν) από αλουμίνιο με πολυκεντρικές αρθρώσεις με δυνατότητα περιορισμένης εκτάσεως και δύο ταινίες τύπου "velcro", ενώ η σύμφωνη με τον προορισμό των επιγονατίων/ορθώσεων αυτών προϋποθέτει την ατομική ρύθμιση στις αρθρώσεις με κοχλίες για τη δυνατότητα περιορισμένης εκτάσεως.»
Full & Egal Universal Law Academy