Opinion of the Advocate-General
Opinion of the Advocate-General
1. Permezz ta' digriet ta' l-24 ta' Lulju 2001, l-Arbeitsgericht (Tribunal tax-Xogħol) ta' Bielefeld (il-Ġermanja) ressaq quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, skond l-Artikolu 234 KE, żewġ domandi preliminari għall-interpretazzjoni tad-Direttiva tal-Kunsill 94/45/KE tat-22 ta' Settembru 1994, dwar l-istabbiliment ta' Kunsill Ewropew tax-Xogħolijiet jew ta' proċedura fl-impriżi fuq skala Komunitarja u fil-gruppi ta' l-impriżi fuq skala Komunitarja għall-għanijiet ta' tagħrif u ta' konsultazzjoni għall-impjegati(2) (aktar 'il quddiem: id-"Direttiva"). B'mod partikolari, l-Arbeitsgericht ta' Bielefeld titlob jekk impriża stabbilita fi Stat Membru tal-Komunità, u li tikkostitwixxi tmexxija ċentrali ta’ grupp ta’ impriżi fuq skala Komunitarja skond id-Direttiva, għandhiex l-obbligu li tipprovdi tagħrif lill-impriżi l-oħra tal-grupp stabbiliti fi Stati Membri oħra meta dawn ta’ l-aħħar ikunu rċevew mingħand il-korpi ta’ rappreżentanza interna ta’ l-impjegati talba għal tagħrif li huma m’għandhomx disponibbli, u, fil-każ ta’ risposta pożittiva, li tippreċiża l-portata ta’ l-imsemmi obbligu.
I – Il-kuntest ġuridiku
A – Id-dispożizzjonijiet relevanti tad-Direttiva
2. L-Artikolu 1 tad-Direttiva jiddisponi li:
"1. L-għan ta' din id-Direttiva huwa li ttejjeb id-dritt għat-tagħrif u tal-konsultazzjoni ta' l-impjegati fl-impriżi fuq skala Komunitarja u fil-gruppi ta' l-impriżi fuq skala Komunitarja.
2. Għal dan l-iskop, għandu jiġi stabbilit Kunsill Ewropew tax-Xogħolijiet jew proċedura ta' tagħrif u konsultazzjoni għall-impjegati f'kull impriża fuq skala Komunitarja u f'kull grupp ta' impriżi fuq skala Komunitarja, jekk mitluba bil-manjiera stabbilita bl-Artikolu 5(1), bil-għan li jgħarrfu u jikkonsultaw ma' l-impjegati skond it-termini, fil-manjiera u bl-effetti mniżżla f'din id-Direttiva.
(...)
4. Għajr jekk il-ftehim li hemm referenza għalihom fl-Artikolu 6 jipprovdu għal kamp aktar wiesa', il-poteri u l-kompetenza tal-Kunsilli Ewropej tax-Xogħolijiet u l-kamp tal-proċeduri ta' tagħrif u konsultazzjoni stabbiliti sabiex jiksbu l-għan speċifikat fil-paragrafu 1 għandhom, fil-każ ta' impriża fuq skala Komunitarja, ikopru l-istabbilimenti kollha li jinsabu ġewwa l-Istati Membri u, fil-każ ta' grupp ta' l-impriżi fuq skala Komunitarja, l-impriżi kollha tal-grupp li jinstabu fl-Istati Membri.
(...)”.
3. L-Artikolu 2(1) tad-Direttiva jipprovdi li:
“Għall-għan ta' din id-Direttiva:
a) “impriża fuq skala Komunitarja” tfisser kull impriża b'mill-inqas 1000 impjegat ġewwa l-Istati Membri u b'mill-inqas 150 impjegat f'kull wieħed minn mill-inqas żewġ Stati Membri;
b) “grupp ta' impriżi” jfisser impriża tal-kontroll u l-impriżi kontrollati minnha;
c) “grupp impriżi fuq skala Komunitarja” tfisser grupp ta' impriżi bil-karatteristiċi li ġejjin:
─ mill-inqas 1000 impjegat ġewwa l-Istati Membri,
─ mill-inqas żewġ gruppi ta' impriżi fi Stati Membri differenti, u
─ mill-inqas impriża ta' grupp b'mill-inqas 150 impjegat fi Stat Membru u b'mill-inqas impriża oħra minn grupp b'mill-inqas 150 impjegat fi Stat Membru ieħor;
(...)
e) “tmexxija ċentrali” tfisser it-tmexxija ċentrali ta' l-impriża fuq skala Komunitarja jew, fil-każ tal-gruppi ta' impriżi fuq skala Komunitarja, ta' l-impriża tal-kontroll;
(...)”.
4. L-Artikolu 3(1) jiddisponi li:
“Għall-għanijiet ta' din id-Direttiva, “impriża tal-kontroll” tfisser impriża li tista' teżerċita influwenza dominanti fuq impriża oħra (“l-impriża kkontrollata”) bis-saħħa, per eżempju, tal-proprjetà tagħha, il-parteċipazzjoni finanzjarja jew ir-regoli li jirregolawha.”
5. Skond l-Artikolu 4 tad-Direttiva:
“1. Il-korp ta' tmexxija ċentrali għandu jkun responsabbli mill-ħolqien tal-kundizzjonijiet u tal-mezzi meħtieġa għall-istabbiliment ta' Kunsill Ewropew tax-Xogħlijiet jew ta' proċedura ta' tagħrif u konsultazzjoni, kif ipprovdut fl-Artikolu 1(2), f'impriża fuq skala Komunitarja u fi grupp ta' impriżi fuq skala Komunitarja.
2. Fejn it-tmexxija ċentrali ma tkunx tinsab fi Stat Membru, l-aġent rappreżentant tat-tmexxija ċentrali fi Stat Membru, li jrid jiġi nnominat jekk meħtieġ, għandu jassumi r-responsabbiltà li hemm referenza għaliha fil-paragrafu 1.
Fin-nuqqas ta' dan ir-rappreżentant, il-korp ta' tmexxija ta' l-istabbiliment jew ta' l-impriża tal-grupp li jimpjegaw l-ikbar numru ta' impjegati f'kull wieħed mill-Istati Membri għandhom jassumu r-responsabbiltà li hemm referenza għaliha fil-paragrafu 1.
3. Għall-għanijiet ta' din id-Direttiva, ir-rappreżentant jew ir-rappreżentanti jew, fin-nuqqas ta' kull rappreżentant minn dawn, il-korp ta' tmexxija riferit fit-tieni subparagrafu tal-paragrafu 2, għandhom jiġu meqjusa bħala t-tmexxija ċentrali.”
6. L-Artikolu 5(1) tad-Direttiva jiddisponi li:
“Sabiex tinkiseb il-mira ta' l-Artikolu 1(1), il-korp ċentrali ta' tmexxija għandu jiftaħ in-negozjati sabiex jiġi stabbilit Kunsill Ewropew tax-Xogħlijiet jew proċedura ta' tagħrif u konsultazzjoni fuq l-inizzjattiva tiegħu stess jew fuq it-talba bil-miktub ta' mill-inqas 100 impjegat jew tar-rappreżentanti tagħhom f'mill-inqas żewġ impriżi jew stabbilimenti f'mill-inqas żewġ Stati Membri differenti.”
7. Skond l-Artikolu 6(1) tad-Direttiva:
“Il-korp ċentrali ta' tmexxija u l-korpi speċjali tan-negozjati għandhom jinnegozjaw fi spirtu ta' kooperazzjoni bil-ħsieb li jilħqu ftehim dwar l-arranġamenti ddettaljati sabiex jimplimentaw tagħrif lil u l-konsultazzjoni ma' l-impjegati provduti fl-Artikolu 1(1).”
8. L-Artikolu 11 tad-Direttiva jipprevedi li:
“1. Kull Stat Membru għandu jiżgura illi l-korp ta' tmexxija ta' l-istabbilimenti ta' impriża fuq skala Komunitarja u l-korpi ta' tmexxija ta' l-impriżi li jagħmlu parti minn grupp ta' impriżi fuq skala Komunitarja li jkunu li jinsabu ġewwa t-territorju tiegħu u r-rappreżentanti ta' l-impjegati tagħhom jew, skond kif ikun il-każ, l-impjegati jimxu skond l-obbligi stabbiliti b'din id-Direttiva, mingħajr ma jingħata kas jekk il-korp ċentrali ta' tmexxija jkunx jinsab fit-territorju tiegħu jew le.
2. L-Istati Membri għandhom jiżguraw illi t-tagħrif dwar in-numru ta' l-impjegati riferit fl-Artikolu 2(1)(a) u (ċ) jkun disponibbli mill-impriżi fuq it-talba tal-partijiet interessati billi tiġi applikata din id-Direttiva.
3. L-Istati Membri għandhom jipprovdu l-miżuri xierqa fil-każ din id-Direttiva tonqos milli titħares; b'mod partikolari, għandhom jiżguraw illi jkunu disponibbli l-proċeduri amministrattivi jew ġudizzjarji adegwati sabiex jgħinu li jigu nfurzati l-obbligi li joħorġu minn din id-Direttiva.
(...)”.
9. Fl-aħħar, skond l-Artikolu 14(1) tad-Direttiva:
“L-Istati Membri għandhom idaħħlu fis-seħħ il-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi meħtieġa sabiex jikkonformaw ma' din id-Direttiva mhux aktar tard mit-22 ta' Settembru 1996 jew għandhom jiżguraw mhux iktar tard minn din id-data illi l-korp ta' tmexxija u l-ħaddiema jdaħħlu d-dispożizzjonijiet meħtieġa permezz ta' ftehim, fejn l-Istati Membri jkunu obbligati li jieħdu l-passi kollha meħtieġa sabiex jgħinuhom li jiggarantixxu f'kull ħin ir-riżultati imposti minn din id-Direttiva. Għandhom mill-ewwel jgħarrfu lill-Kummissjoni b'dan.”
B – Il-leġiżlazzjoni Ġermaniża
10. Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja ttrasponiet id-Direttiva permezz tal-Gesetz über Europäische Betriebsräte (Liġi dwar il-Kunsilli Ewropej tax-Xogħlijiet), tat-28 ta' Ottubru 1996 (aktar 'il quddiem l-“EBRG”)(3) .
11. L-Artikolu 2(1) ta’ l-EBRG jistabbilixxi li l-imsemmija liġi tapplika għall-impriżi fuq skala Komunitarja li għandhom is-sede fit-territorju Ġermaniż, kif ukoll il-gruppi ta' impriżi fuq skala Komunitarja meta l-impriża li teżerċita l-kontroll tagħha tinsab fit-territorju Ġermaniż. Madanakollu, abbażi ta’ l-Artikolu 2(2), l-imsemmija liġi tapplika anke meta t-tmexxija ċentrali ma tinsabx fit-territorju Ġermaniż, f’dak li jikkonċerna inter alia d-dispożizzjonijiet relattivi għall-kalkolu ta' ħaddiema impjegati fit-territorju Ġermaniż (Artikolu 4 ta' l-EBRG), għall-eżerċizzju tad-dritt ta' tagħrif (Artikolu 5(2) ta' l-EBRG), għad-determinazzjoni ta' impriża li teżerċita l-kontroll (Artikolu 6 ta' l-EBRG) u għar-rapport dwar l-istituzzjonijiet li jirrappreżentaw l-impjegati tal-persunal fir-Repubblika Federali tal-Ġermanja (Artikolu 35(2) ta' l-EBRG).
12. L-Artikolu 5 ta' l-EBRG jipprovdi li:
“1. It-tmexxija ċentrali għandha tibgħat tagħrif lir-rappreżentanti ta' l-impjegati, fuq talba tagħhom, dwar in-numru medju ta' impjegati u t-tqassim tagħhom fl-Istati Membri, fl-impriżi u fl-istabbilimenti, kif ukoll dwar l-istruttura tal-kumpannija jew tal-grupp ta' kumpanniji.
2. Kunsill tax-xogħolijiet jew kunsill ċentrali tax-xogħolijiet jista' jeżerċita d-dritt stabbilit fil-paragrafu 1 fir-rigward tat-tmexxija lokali ta' l-istabbiliment jew ta' l-impriża; din għandha tiġbor it-tagħrif u d-dokumenti neċessarji mingħand it-tmexxija ċentrali sabiex tkun tista' tipprovdi l-ispjegazzjonijiet mitluba”(4) .
II – Fatti, proċedura quddiem il-qorti nazzjonali u domandi preliminari
13. Il-kawża pendenti quddiem l-Arbeitsgericht ta' Bielefeld hija bejn il-kumpannija Ġermaniża ADS Anker GmbH (aktar 'il quddiem l-“ADS Anker”) u l-kunsill tax-xogħolijiet ta' tali kumpannija (aktar 'il quddiem: il-“kunsill”).
14. Mid-digriet tar-rinviju jirriżulta li l-ADS Anker tagħmel parti minn grupp ta' impriżi fuq skala Komunitarja, bil-kumpannija parent tagħha ġewwa l-Iżvizzera. Barra minn hekk, mid-digriet jirriżulta li l-ADS Anker hija kkontrollata mill-kumpannija Anker BV, stabbilita fl-Olanda, li għandha ishma ta' impriżi oħra li jappartjenu għall-grupp Anker stabbilit fi Stati Membri differenti. L-impriża tal-grupp li timpjega l-akbar numru ta' impjegati fi Stat Membru hija l-impriża Britannika RIVA.
15. Fil-grupp in kwistjoni, la ġie stabbilit Kunsill Ewropew tax-Xogħolijiet u lanqas proċedura għall-għanijiet ta’ tagħrif u konsultazzjoni għall-impjegati skond l-Artikolu 1(2) tad-Direttiva. Sabiex tiġi rettifikata tali sitwazzjoni, il-kunsill talab lill-ADS Anker, skond l-Artikolu 5(2) ta’ l-EBRG, sabiex tittrażmettilu t-tagħrif previst fl-Artikolu 5(1) ta’ l-EBRG, kif ukoll l-isem tal-korpi ta’ rappreżentanza ta’ l-impjegati u r-rappreżentanti tagħhom li għandhom jipparteċipaw, f’isem l-impjegati ta’ l-impriżi jew ta’ l-impriżi kkontrollati minnhom, fl-istabbiliment ta’ Kunsill Ewropew tax-Xogħolijiet. Fid-dawl tar-rifjut ta’ l-ADS Anker, il-kunsill ressaq kawża quddiem il-qorti nazzjonali sabiex it-talba tiegħu tiġi milqugħa.
16. L-ADS Anker tiddefendi ruħha billi tafferma li mhix f’pożizzjoni li tonora l-obbligu li tiġbor it-tagħrif mitlub minnha skond l-Artikolu 5(2) ta’ l-EBRG, minħabba li kemm il-kumpannija parent li għandha sede fl-Iżvizzera kif ukoll il-kumpannija Olandiża Anker BV irrifjutaw li jagħtuha t-tagħrif in kwistjoni. Barra minn hekk, l-ADS Anker tafferma li minħabba l-leġiżlazzjoni Ġermaniża, hija ma tistax tikseb it-tagħrif fil-pussess ta’ impriżi stabbiliti barra mill-Ġermanja.
17. Madankollu, il-qorti tar-rinviju sostniet li l-argument ta’ l-ADS Anker ma jkunx fondat jekk jiġi konkluż li, skond obbligu li joħroġ mid-Direttiva, b’mod partikolari mill-Artikoli 4(1) u 5(1) tagħha, kif ukoll mid-dispożizzjonijiet nazzjonali ta’ traspożizzjoni tad-Direttiva, it-tmexxija ċentrali b’sede fi Stat Membru ieħor tkun obbligata li tipprovdi lil ADS Anker it-tagħrif imsemmi fl-Artikolu 5(1) ta’ l-EBRG.
18. Id-digriet tar-rinviju jikkonkludi li jekk tali interpretazzjoni hija korretta u għalhekk hemm lok li tiġi affermata l-eżistenza ta’ l-imsemmi obbligu, allura jeħtieġ li jiġi eżaminat jekk skond l-istess dispożizzjonijiet, it-tmexxija ċentrali hijiex obbligata li tipprovdi lil ADS Anker, minbarra t-tagħrif imsemmi fl-Artikolu 5(1) ta’ l-EBRG, anke t-tagħrif li jirrigwarda l-isem tal-korpi li jirrappreżentaw lill-impjegati u r-rappreżentanti tagħhom li għandhom jipparteċipaw, f’isem l-impjegati ta’ l-impriżi kkontrollati minnhom, fl-istabbiliment ta’ Kunsill Ewropew tax-Xogħolijiet.
19. Sabiex l-imsemmija mistoqsijiet jingħataw risposta, l-Arbeitsgericht ta’ Bielefeld iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u saqsiet lill-Qorti tal-Ġustizzja b’mod preliminari:
"1) Jekk id-Direttiva 94/45/KE, dwar l-istabbiliment ta' Kunsill Ewropew tax-Xogħlijiet jew proċedura fl-impriżi fuq skala Komunitarja u fil-gruppi ta' l-impriżi fuq skala Komunitarja għall-għanijiet ta' tagħrif u ta' konsultazzjoni għall-impjegati, b'mod partikolari l-Artikoli 4 u 11 tagħha, timponi fuq l-impriża b'sede fir-Renju Unit tal-Gran Brittanja, u li tikkostitwixxi tmexxija ċentrali skond it-tieni paragrafu ta' l-Artikolu 4(2) u l-Artikolu 4(3) ta' l-istess Direttiva, jew impriża stabbilita fl-Olanda li tikkostitwixxi t-tmexxija ċentrali skond l-Artikoli 2(1)(e) u 3(1) tad-Direttiva, l-obbligu li tipprovdi lill-impriża oħra stabbilita fir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, li tappartjeni għall-istess grupp ta' impriżi, tagħrif dwar il-kumpanniji u l-istabbilimenti li jappartjenu għall-istess grupp, il-forma ġuridika tagħhom, l-istrutturi ta’ rappreżentanza tagħhom u n-numru kumplessiv medju ta' impjegati, kif ukoll it-tqassim tagħhom fid-diversi Stati Membri u impriżi.
2) Fil-każ ta' risposta pożittiva għall-ewwel domanda: jekk l-obbligu li jingħata tagħrif jestendi wkoll għall-ismijiet tal-korpi li jirrappreżentaw l-impjegati u r-rappreżentanti tagħhom li għandhom jipparteċipaw, f'isem l-impjegati ta' l-impriżi jew ta' dawk l-impriżi kkontrollati minnhom, fl-istabbiliment ta' Kunsill Ewropew tax-Xogħolijiet".
III – Il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
20. Matul il-proċedura bil-miktub, il-kunsill, l-ADS Anker, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja u l-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej ippreżentaw osservazzjonijiet quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja. Barra minn hekk, il-kunsill, l-ADS Anker u l-Kummissjoni kienu preżenti għas-seduta li saret fil-5 ta' Diċembru 2002.
IV – L-analiżi ġuridika
A – Fuq l-ewwel domanda preliminari
21. Permezz ta' l-ewwel domanda, il-qorti tar-rinviju titlob essenzjalment lill-Qorti tal-Ġustizzja jekk, abbażi ta' l-Artikoli 4 u 11 tad-Direttiva, l-Istati Membri humiex obbligati li jimponu, fuq impriża stabbilita fit-territorju tagħhom, u li tikkostitwixxi tmexxija ċentrali ta' grupp ta' impriżi fuq skala komunitarja skond id-Direttiva, l-obbligu li tipprovdi lill-impriżi tal-grupp stabbiliti f'diversi Stati Membri t-tagħrif mitlub lil dawn mill-korpi ta' rappreżentanza interna ta' l-impjegati, kemm il-darba tali impriżi ma jkollhomx l-imsemmi tagħrif disponibbli u huwa neċessarju sabiex ikunu jistgħu jitolbu l-ftuħ ta' negozjati għall-istabbiliment ta' Kunsill Ewropew tax-Xogħolijiet jew ta' proċedura għat-tagħrif u l-konsultazzjoni ta' l-impjegati.
22. Qabel ma tingħata r isposta għad-domanda preżenti, jidhirli xieraq li jiġi enfasizzat li la l-qorti tar-rinviju u lanqas xi waħda mill-partijiet ma jikkontestaw id-dmir ta’ l-Istati Membri li jimponu fuq it-tmexxija ċentrali, skond l-Artikolu 4(1) tad-Direttiva, obbligu ta’ tagħrif fir-rigward ta’ l-impjegati li għandhom intenzjoni li jiftħu n-negozjati għall-istabbiliment ta’ Kunsill Ewropew tax-Xogħolijiet. Mill-banda l-oħra, esprimejt ruħi ampjament f’dan is-sens anke fil-konklużjonijiet tiegħi fil-kawża C-44/00, Kühne & Nagel (5) .
23. Min-naħa l-oħra, b’mod partikolari wara s-sentenza Bofrost*, m’hemm l-ebda dubju dwar l-obbligu ta’ kull impriża li tagħmel parti minn grupp li hija għandha tipprovdi, skond l-Artikolu 11(2) tad-Direttiva, lill-impjegati tagħha t-“(…) tagħrif meħtieġ sabiex dawn jistgħu jevalwaw jekk għandhomx jew le d-dritt li jeżiġu l-ftuħ tan-negozjati, kif ukoll eventwalment li jifformulaw korrettament it-talba għal tali skop”(6) . Fil-fatt, f’tali sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja ċċarat definittivament li l-portata ta’ l-obbligi li jirriżultaw mid-Direttiva “ma tistax tiġi limitata fir-rigward ta’ min iħaddem għat-tmexxija ċentrali biss”(7) .
24. Dak li fuqu hemm dubju huwa jekk it-triangolu tmexxija ċentrali-impriżi-impjegati, li fih il-fluss ta’ tagħrif min-naħat ta’ tmexxija ċentrali-impjegati u impriżi-impjegati mhux ikkontestat, għandux jingħalaq anke fuq in-naħa tmexxija ċentrali-impriżi. Fi kliem ieħor, wieħed jistaqsi jekk l-obbligu ta’ tagħrif, minn barra f’sens vertikali, jimponix ruħu anke f’sens oriżżontali u jekk għalhekk, skond id-Direttiva, dan jeżistix anke fuq it-tmexxija ċentrali fil-konfronti ta’ impriżi oħra tal-grupp, b’mod partikolari meta l-korpi interni ta’ rappreżentanza ta’ l-impjegati talbu lill-impriżi t-tagħrif meħtieġ għall-ftuħ tan-negozjati għall-istabbiliment ta’ Kunsill Ewropew tax-Xogħolijiet u li huma m’għandhomx disponibbli.
25. Skond l-ADS Anker, tali domanda għandha tingħata risposta negattiva. Fil-fatt, fl-opinjoni tagħha, l-obbligu tat-tmexxija ċentrali li tipprovdi tagħrif fir-rigward ta’ impriżi oħra tal-grupp ma jirriżultax mit-test tad-Direttiva. Għaldaqstant, it-tmexxija ċentrali għandha l-obbligu li tipprovdi t-tagħrif meħtieġ għall-ftuħ tan-negozjati għall-istabbiliment ta’ Kunsill Ewropew tax-Xogħolijiet meta dan jiġi mitlub direttament mill-impjegati. L-ADS Anker tkompli billi tgħid li tali konklużjoni hija ġustifikata mill-kunsiderazzjoni li jekk l-impjegati jeħtieġu t-tagħrif, huwa d-dmir tagħhom li jinsistu biex jiksbuh mit-tmexxija ċentrali. Jista’ jkun hemm riperkussjonijiet negattivi fir-relazzjonijiet fost il-grupp jekk jiġi mistenni li l-impriża tikseb it-tagħrif meħtieġ mill-impjegati tagħha permezz ta’ azzjoni legali kontra t-tmexxija ċentrali. Barra minn hekk, kemm il-darba l-imsemmija azzjoni legali jkollha riżultat negattiv, l-impjegati ma jibqalhomx mezzi sabiex jiksbu t-tagħrif mitlub minnhom.
26. Mill-banda l-oħra, il-kunsill, il-Gvern Ġermaniż u l-Kummissjoni jipproponu s-soluzzjoni opposta għar-raġunijiet li ngħaddi biex nispeċifika hawn taħt.
27. Fl-opinjoni tiegħi, għandi nsemmi qabel xejn li l-argumenti adottati mill-ADS Anker sabiex issostni t-teżi tagħha ma jidhrulix konvinċenti. Fil-fatt, huma pjuttost ibbażati fuq raġunijiet ta’ espedjenza milli fuq l-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva. Kuntrarjament, jidhruli aktar konvinċenti l-argumenti ta’ karattru loġiku, sistematiku u testwali adottati b’sostenn tat-teżi l-oħra, liema argumenti ser nipprova nispjega.
28. Qabel xejn għandi nfakkar li, kif indikajt fl-imsemmija konklużjonijiet relattivi għall-kawża Kühne & Nagel, “is-sistema spjegata fid-Direttiva għandha bħala fattur ewlieni r-rwol tat-tmexxija ċentrali ta’ l-impriża jew tal-grupp ta’ impriżi fuq skala Komunitarja, u li lilha l-Artikolu 4(1) ta’ l-istess Direttiva jassenja r-responsabbiltà primarja għat-twettiq ta’ l-iskop intiż, minħabba li dan huwa ċ-ċentru effettiv tad-deċiżjonijiet ta’ l-impriża jew tal-grupp”(8) . L-imsemmija responsabbiltà tinkludi “l-obbligu li tipprovdi, bil-mezzi kollha disponibbli, għal kull eżiġenza li tista’ tqum bil-għan li jirriżultaw fl-istabbiliment ta’ Kunsill Ewropew tax-Xogħolijiet jew fil-kreazzjoni ta’ proċedura ta’ tagħrif u konsultazzjoni għall-impjegati skond id-Direttiva, bl-uniku limitu li l-attività mitluba mit-tmexxija ċentrali tirriżulta effettivament neċessarja għal dan l-iskop”(9) . Għaldaqstant, it-tmexxija ċentrali għandha “l-obbligu li tħejji l-kundizzjonijiet kollha u l-istrumenti materjali u loġistiċi sabiex in-negozjati mar-rappreżentanti ta’ l-impjegati jistgħu jseħħu regolarment”(10) .
29. Korollarju ma’ tali obbligu huwa ċertament anke l-komunikazzjoni lill-impjegati dwar it-tagħrif meħtieġ għall-eżerċizzju tad-dritt rikonoxxut lilhom mill-Artikolu 5(1) tad-Direttiva, li jintalab il-ftuħ tan-negozjati għall-istabbiliment ta’ Kunsill Ewropew tax-Xogħolijiet. Li wieħed jippretendi li tali obbligu jiġi impost biss meta l-impjegati jitolbu t-tagħrif direttament lit-tmexxija ċentrali u mhux ukoll meta t-talba tiġi minn impriżi oħra tal-grupp ifisser li l-portata wiesa’ ta’ l-Artikolu 4(1) tad-Direttiva tiġi limitata b’mod inġustifikat u illoġiku u titnaqqas responsabbiltà li, kif għidt, tali Direttiva tikkwalifika b’mod ċar bħala primarja u ġenerali.
30. Fil-fatt, kif osservat ġustament il-Kummissjoni, mill-mument li tali dispożizzjoni tagħti lit-tmexxija ċentrali r-responsabbiltà li toħloq il-kundizzjonijiet meħtieġa biex tippermetti l-istabbiliment ta’ Kunsill Ewropew tax-Xogħolijiet – u, nżid, din tingħatala minħabba li hija espressjoni tal-grupp kollu, l-imsemmija responsabbiltà tiġi tradotta mhux biss fl-obbligu li tipprovdi direttament lill-korpi ta’ rappreżentanza t-tagħrif mitlub għal tali skop, imma anke fl-obbligu li tipprovdi l-istess tagħrif lill-impriżi l-oħra tal-grupp li rċevew talba f’dak is-sens mill-impjegati tagħhom.
31. Fi kliem ieħor, meta l-korpi interni ta’ rappreżentanza ta’ l-impjegati ta’ impriża jitolbu lil din ta’ l-aħħar tagħrif bl-iskop li jeżerċitaw id-drittijiet mogħtija lilhom mid-Direttiva u l-imsemmija impriżi m’għandhomx tali tagħrif, jiġu sodisfatti l-kundizzjonijiet għall-applikazzjoni ta’ l-Artikolu 4(1) tad-Direttiva, b’mod partikolari l-kundizzjonijiet sabiex l-impriżi tal-grupp għandhom id-dritt li jitolbu t-tagħrif lit-tmexxija ċentrali u sabiex din ikollha l-obbligu li tipprovdih, bl-iskop li twettaq, kif titlob fil-fatt tali dispożizzjoni, il-kundizzjonijiet għall-istabbiliment ta’ kunsill tax-xogħolijiet.
32. B’mod differenti, nirrepeti, tiġi limitata ħafna, kif innotaw il-Gvern Ġermaniż u l-kunsill, il-portata ta’ l-obbligu impost fuq it-tmexxija ċentrali mill-imsemmija dispożizzjoni u jiġi vvjolat il-prinċipju ta’ l-effett utli tad-Direttiva, li timponi obbligi intiżi sabiex jippermettu, u mhux jostakolaw, l-istabbiliment ta’ Kunsilli Ewropej tax-Xogħolijiet.
33. Fil-fatt, kieku kellha tiġi segwita t-teżi li qed tiġi kkritikata hawnhekk, minflok ma l-impjegati jiġu mħeġġa sabiex jeżerċitaw id-drittijiet mogħtija lilhom mid-Direttiva, dawn jiġu ostakolati f’tali għan u għal din il-finalità, jiġu imposti fuqhom obbligi onerużi u ta’ qtigħ il-qalb mingħajr ebda ġustifikazzjoni, u b’hekk b’kuntrast mal-prinċipju ta’ l-effett utili ċċitat iktar 'il fuq, jiġi ostakolat it-twettiq ta’ l-għan li minflok id-Direttiva tipproponi li tiffavorixxi. Kif ġustament osserva l-kunsill, huwa biżżejjed li wieħed jikkunsidra d-diffikultajiet li jiġu kkonfrontati bihom l-impjegati biex jiksbu mit-tmexxija ċentrali t-tagħrif meħtieġ sabiex jitolbu l-ftuħ tan-negozjati meta din tinsab fi Stat Membru differenti minn dak li fih huma stabbiliti l-impjegati.
34. Dan, biex ngħid hekk, minn naħa tat-tmexxija ċentrali u ta’ l-obbligi li hija għandha. Iżda argument ulterjuri fis-sens indikat jista’ jiġi presuppost anke jekk wieħed jikkunsidra l-impriżi individwali tal-grupp. Kif osserva ġustament il-Gvern Ġermaniż, jekk is-sentenza Bofrost* għarfet li kull waħda minn tali impriżi għandha l-obbligu, skond id-Direttiva, li tipprovdi lill-korpi interni ta’ rappreżentanza ta’ l-impjegati tagħha t-“tagħrif indispensabbli għall-ftuħ tan-negozjati għall-istabbiliment ta’ Kunsill Ewropew tax-Xogħolijiet jew ta’ proċedura ta’ tagħrif u ta’ konsultazzjoni transnazzjonali ta’ l-impjegati”(11), għandu neċessarjament jiġi rikonoxxut ukoll d-dritt ta’ l-imsemmija impriżi li jiksbu dan it-tagħrif mit-tmexxija ċentrali.
35. F’dawn iċ-ċirkustanzi, ma nistax ngħid li ma jistgħux jqumu diffikultajiet fir-rigward tal-possibbiltà li r-rispett ta’ l-obbligu li qed jiġi diskuss isir effettiv fil-każijiet fejn it-tmexxija ċentrali u l-impriżi individwali joperaw fi Stati Membri differenti (iżda saħansitra fil-każijiet fejn huma jinsabu fl-istess Stat). Però għandi nfakkar f’dan ir-rigward, li, skond l-Artikolu 14(1) tad-Direttiva, l-Istati Membri huma obbligati mhux biss li jadottaw “(…) il-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi meħtieġa sabiex jikkonformaw ma’ din id-Direttiva”, iżda wkoll “(…) l-passi kollha meħtieġa sabiex jgħinuhom jiggarantixxu f’kull ħin ir-riżultati imposti minn din id-Direttiva (…)”(12) . Barra minn hekk, skond l-Artikolu 11(3), huma għandhom jipprovdu “proċeduri amministrattivi jew ġudizzjarji adegwati sabiex jgħinu li jiġu nfurzati l-obbligi li joħorġu minn din id-Direttiva”.
36. L-imsemmija dispożizzjonijiet jimponu fuq l-Istati Membri l-obbligu li jilħqu riżultat partikolarment espliċitu u puntwali, li b’xi mod imur lil hinn mill-obbligi ġeneriċi ta’ traspożizzjoni li huma normalment previsti fid-Direttivi Komunitarji. Għaldaqstant l-Istati Membri huma obbligati li jipprovdu l-istrumenti meħtieġa sabiex jiggarantixxu t-twettiq sħiħ ta’ l-obbligi li jirriżultaw mill-Artikolu 4(1) tad-Direttiva u li, anke fin-nuqqas ta’ regoli espressi f’dak is-sens, id-dispożizzjonijiet nazzjonali ta’ traspożizzjoni tad-Direttiva jew fejn meħtieġ, is-sistema ġuridika fit-totalità tagħha, għandhom jiġu interpretati b’konformità mar-rieda espliċita tad-Direttiva.
37. Abbażi tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nirritjeni għalhekk li r-risposta għall-ewwel domanda għandha tkun li l-Artikoli 4 u 14 tad-Direttiva għandhom jiġu interpretati fis-sens li l-Istati Membri huma obbligati li jimponu fuq l-impriża stabbilita fit-territorju tagħhom, u li tikkostitwixxi tmexxija ċentrali ta’ grupp ta’ impriżi fuq skala Komunitarja skond id-Direttiva, l-obbligu li tipprovdi lill-impriżi tal-grupp stabbiliti fi Stati Membri oħra t-tagħrif mitlub lilhom mill-korpi interni ta’ rappreżentanza ta’ l-impjegati tagħhom, meta l-imsemmi tagħrif mhux disponibbli mingħand tali impriżi u dan huwa meħtieġ għall-istabbiliment ta’ Kunsill Ewropew tax-Xogħolijiet jew ta’ proċedura għat-tagħrif u l-konsultazzjoni ta’ l-impjegati.
B – Dwar it-tieni domanda preliminari
38. Permezz tat-tieni domanda, l-qorti tar-rinviju titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja li tiċċara, fil-każ li hija tirrikonoxxi l-eżistenza ta’ obbligu ta’ tagħrif mit-tmexxija ċentrali fil-konfront ta’ impriżi oħra tal-grupp, il-portata ta’ l-imsemmi obbligu. L-imsemmija domanda hija pratikament identika, mutatis mutandis , għat-tieni domanda fil-kawża Kühne & Nagel.
39. F’dan ir-rigward, il-kunsill jirrileva li d-dritt ta’ tagħrif previst fl-Artikolu 5 ta’ l-EBRG m’għandux biss l-għan li jippermetti lill-impjegati li jkunu jafu jekk jeżistux il-kundizzjonijiet għall-ħolqien tal-Kunsill Ewropew tax-Xogħolijiet, iżda anke dak li jiksbu t-tagħrif kollu meħtieġ għall-istabbiliment eventwali tiegħu. Minħabba li l-Artikolu 5 tad-Direttiva jipprevedi li l-Kunsill Ewropew tax-Xogħolijiet jista’ jiġi stabbilit fuq talba ta’ mill-inqas 100 impjegat, jew tar-rappreżentanti tagħhom li jappartjenu mill-inqas lil 2 impriżi jew stabbilimenti f’mill-inqas żewġ Stati Membri, l-impjegati ta’ stabbiliment jew impriża li jridu jkunu promoturi ta’ l-istabbiliment ta’ tali kunsill għandhom ikunu mgħarrfa dwar il-ġeneralitajiet li jirrigwardaw ir-rappreżentanzi ta’ l-impjegati u r-rappreżentanti tagħhom f’impriżi jew stabbilimenti oħra li jappartjenu għall-grupp. Għaldaqstant, it-tieni domanda għandha tingħata risposta pożittiva.
40. Anke l-Gvern Ġermaniż isostni li tali domanda għandha tingħata risposta pożittiva u llimita ruħu li jsemmi l-osservazzjonijiet ippreżentati fir-rigward tat-tieni domanda preliminari fil-kawża C-440/00.
41. Kuntrarjament, l-ADS Anker issostni li din id-domanda għandha tingħata risposta negattiva għal żewġ raġunijiet. L-ewwel u qabel kollox, it-talba għat-tagħrif dwar l-ismijiet tal-korpi li jirrappreżentaw lill-impjegati u r-rappreżentanti tagħhom li għandhom jipparteċipaw, f’isem l-impjegati ta’ l-impriżi jew ta’ dawk l-impriżi kkontrollati minnhom, fl-istabbiliment ta’ Kunsill Ewropew tax-Xogħolijiet hija vaga wisq. Din in-nuqqas ta’ preċiżjoni tobbliga lit-tmexxija ċentrali li tidentifika liema huwa t-tagħrif meħtieġ għall-istabbiliment ta’ Kunsill Ewropew tax-Xogħolijiet, filwaqt li huma l-impjegati li ħadu l-inizjattiva li jwaqqfuh li għandhom jagħmlu dan. Fit-tieni lok, skond l-ADS Anker, tali tagħrif mhux meħtieġ sabiex tiġi ppreżentata talba skond l-Artikolu 5(1) tad-Direttiva u għalhekk l-impjegati m’għandhomx dritt jitolbuh.
42. Minn naħa tagħha, billi tirreferi għas-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-kawża Bofrost*, il-Kummissjoni ssostni li r-risposta għal tali domanda għandha tkun li impriża hija obbligata li tipprovdi lill-korpi ta’ rappreżentanza ta’ l-impjegati tagħha, l-ismijiet tal-korpi li jirrappreżentaw l-impjegati u r-rappreżentanti tagħhom li għandhom jipparteċipaw, f’isem l-impjegati ta’ l-impriżi jew ta’ dawk l-impriżi kkontrollati minnhom fl-istabbiliment ta’ Kunsill Ewropew tax-Xogħolijiet, meta l-imsemmi tagħrif huwa disponibbli u dan jikkostitwixxi, skond il-qorti nazzjonali, tagħrif indispensabbli għall-ftuħ tan-negozjati għall-istabbilimenti ta’ Kunsill Ewropew tax-Xogħolijiet.
43. Għal dak li jirrigwarda lili, m’għandix raġuni għalfejn għandi nbiddel il-pożizzjoni li ħadt f’dan ir-rigward fil-konklużjonijiet tiegħi relattivi għall-kawża Kühne & Nagel, u li għalihom nixtieq nagħmel referenza(13) . Għalhekk, fl-opinjoni tiegħi d-domanda preżenti għandha tiġi riżolta fis-sens li t-tmexxija ċentrali tal-grupp hija obbligata li tipprovdi lill-impriżi l-oħra tal-grupp, meta dawn ta’ l-aħħar irċevew talba f’dan is-sens mill-korpi interni ta’ rappreżentanza, it-tagħrif relattiv għall-ismijiet tal-korpi li jirrappreżentaw l-impjegati u r-rappreżentanti tagħhom li għandhom jipparteċipaw, f’isem l-impjegati ta’ l-impriżi jew ta’ dawk l-impriżi kkontrollati minnhom, fl-istabbiliment ta’ Kunsill Ewropew tax-Xogħolijiet, jekk fl-opinjoni tal-qorti nazzjonali tali tagħrif huwa meħtieġ għall-iskop ta’ l-istabbiliment, fl-istess grupp, ta’ Kunsill Ewropew tax-Xogħolijiet.
V – Konklużjonijiet
44. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nissuġġerixxi għaldaqstant lill-Qorti tal-Ġustizzja li tirrispondi kif ġej għad-domandi mressqa quddiemha mill-Arbeitsgericht ta’ Bielefeld permezz tad-digriet ta’ l-24 ta’ Lulju 2001:
“1. L-Artikoli 4 u 14 tad-Direttiva tal-Kunsill 94/45/KE tat-22 ta’ Settembru 1994 dwar l-istabbiliment ta’ Kunsill Ewropew tax-Xogħolijiet jew ta’ proċedura ta’ tagħrif u konsultazzjoni ma’ l-impjegati fl-impriżi jew fil-gruppi ta’ impriżi fuq skala Komunitarja, għandhom jiġu interpretati fis-sens li l-Istati Membri huma obbligati li jimponu fuq impriża stabbilita fit-territorju tagħhom, u li tikkostitwixxi tmexxija ċentrali ta’ grupp ta’ impriżi fuq skala Komunitarja skond id-Direttiva, l-obbligu li tipprovdi lill-impriżi tal-grupp stabbiliti fi Stati Membri oħra t-tagħrif mitlub lilhom mill-korpi interni ta’ rappreżentanza ta’ l-impjegati, meta dan it-tagħrif mhux disponibbli mingħand tali impriżi u huwa meħtieġ sabiex jintalab il-ftuħ tan-negozjati għall-istabbiliment ta’ Kunsill Ewropew tax-Xogħolijiet jew ta’ proċedura għat-tagħrif u l-konsultazzjoni ta’ l-impjegati.
2. It-tmexxija ċentrali tal-grupp hija obbligata li tipprovdi lill-impriża ta’ grupp li titlob dan, meta din ta’ l-aħħar irċeviet talba f’dan is-sens mill-korpi interni ta’ rappreżentanza ta’ l-impjegati, it-tagħrif relattiv għall-ismijiet tal-korpi li jirrappreżentaw l-impjegati u r-rappreżentanti tagħhom li għandhom jipparteċipaw, f’isem l-impjegati ta’ l-impriżi jew ta’ dawk l-impriżi kkontrollati minnhom, fl-istabbiliment ta’ Kunsill Ewropew tax-Xogħolijiet, jekk fl-opinjoni tal-qorti nazzjonali tali tagħrif huwa meħtieġ għall-iskop ta’ l-istabbiliment, fl-istess grupp, ta’ Kunsill Ewropew tax-Xogħolijiet.”
(1) .
(2) – ĠU L 254, p. 64. Minħabba li din hija bbażata fuq l-Artikolu 2(2) tal-Ftehim dwar il-politika soċjali mehmuż mal-Protokoll Nru. 14 tat-Trattat KE, fil-bidu d-Direttiva ma kinitx tapplika għar-Renju Unit. L-applikazzjoni tagħha ġiet estiża wara għal dan l-Istat Membru permezz tad-Direttiva 97/74/KE (ĠU 1998, L 10, p. 22).
(3) – BGBl. 1996 I, p. 1548.
(4) – Traduzzjoni mhux uffiċjali.
(5) – Konklużjonijiet tal-11 ta’ Lulju 2002, li għadhom ma ġewx ippubblikati fil-Ġabra.
(6) – Sentenza tad-29 ta’ Marzu 2001, Kawża C-62/99, Bofrost* (Ġabra p. I-2579, punt 38).
(7) – Ara s-sentenza tad-29 ta’ Marzu 2001, Bofrost* , iċċitata, punt 31.
(8) – Ara l-paragrafu 29 tal-konklużjonijiet tiegħi fil-kawża C-440/00, Kühne & Nagel .
(9) – Ibidem.
(10) – Ara l-paragrafu 30 tal-konklużjonijiet tiegħi fil-kawża C-440/00, Kühne & Nagel .
(11) – Ara sentenza tad-29 ta’ Marzu 2001, Bofrost* , iċċitata, punt 39.
(12) – Il-korsiv huwa tiegħi.
(13) – Ara l-paragrafi 41-44 tal-konklużjonijiet tiegħi fil-kawża C-440/00, Kühne & Nagel .
Full & Egal Universal Law Academy