Υπόθεση C-356/01
Δημοκρατία της Αυστρίας
κατά
Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων
«Σύστημα οικοσημείων για βαρέα φορτηγά οχήματα διερχόμενα διά της Αυστρίας – Άρνηση της Επιτροπής να μειώσει τον αριθμό των οικοσημείων για το έτος 2001 – Νομιμότητα»
Απόφαση του Δικαστηρίου (έκτο τμήμα) της 20ής Νοεμβρίου 2003
Περίληψη της αποφάσεως
Μεταφορές – Οδικές μεταφορές – Ειδικό καθεστώς για την υπό διαμετοκόμιση οδική μεταφορά εμπορευμάτων μέσω της Αυστρίας – Σύστημα οικοσημείων για τα βαρέα φορτηγά οχήματα – Διαμετακομιστικές διελεύσεις – Οι αυστριακές αρχές φέρουν το βάρος αποδείξεως – Ρύθμιση της οικοπινακίδας από τον οδηγό κατά την είσοδο στο αυστριακό έδαφος – Λυσιτέλεια – Όρια
(Πρωτόκολλο αριθ. 9 της Πράξεως Προσχωρήσεως του 1994, άρθρο 11 § 2, στοιχ. γ΄· κανονισμός (ΕΚ) 3298/94 της Επιτροπής, άρθρο 2 §§ 2 και 5)Για να εμπίπτει στο σύστημα των οικοσημείων για βαρέα φορτηγά οχήματα διερχόμενα από την Αυστρία, όπως θεσπίστηκε από το πρωτόκολλο αριθ. 9 της Πράξεως Προσχωρήσεως του 1994, για τις οδικές, σιδηροδρομικές και συνδυασμένες μεταφορές στην Αυστρία, μια μεταφορά πρέπει να διέρχεται μέσω της Αυστρίας, το δε σημείο αναχωρήσεώς της, καθώς και το σημείο αφίξεως, να ευρίσκονται αμφότερα εκτός του αυστριακού εδάφους, πράγμα που επιβάλλει να αποδειχθεί όχι μόνον η είσοδος του φορτηγού οχήματος στο έδαφος της χώρας αυτής, αλλά επίσης και η έξοδός του από αυτό. Συναφώς, από το άρθρο 2, παράγραφοι 2, πρώτο εδάφιο, και 5 του κανονισμού (ΕΚ) 3298/94, για τη θέσπιση λεπτομερών μέτρων που αφορούν το σύστημα κατανομής των δικαιωμάτων διαμετακομίσεως (οικοσημείων) για βαρέα φορτηγά οχήματα διερχόμενα από την Αυστρία, προκύπτει ότι εναπόκειται στις αυστριακές αρχές να θέσουν σε εφαρμογή σύστημα που να παρέχει δυνατότητα ελέγχου όχι μόνον κατά την είσοδο, αλλά επίσης κατά την έξοδο από το αυστριακό έδαφος των φορτηγών οχημάτων. Εξάλλου, εάν οι οδηγοί, μη ρυθμίζοντας καταλλήλως την οικοπινακίδα των οχημάτων τους, παρέχουν εσφαλμένες ενδείξεις, εναπόκειται στις αυστριακές αρχές, επιφορτισμένες, δυνάμει των κοινοτικών διατάξεων, με τη διαχείριση του συστήματος, να διορθώνουν τα σφάλματα.βλ. σκέψεις 44-47, 50
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (έκτο τμήμα)
της 20ής Νοεμβρίου 2003 (1)
Σύστημα οικοσημείων για βαρέα φορτηγά οχήματα διερχόμενα από την Αυστρία – Άρνηση της Επιτροπής να μειώσει τον αριθμό των οικοσημείων για το έτος 2001 – Νομιμότητα
Στην υπόθεση C-356/01,
Δημοκρατία της Αυστρίας, εκπροσωπούμενη από τον H. Dossi, με τόπο επιδόσεων στο Λουξεμβούργο,
προσφεύγουσα,
κατά
Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενης από τις C. Schmidt και M. Wolfcarius, με τόπο επιδόσεων στο Λουξεμβούργο,
καθής, υποστηριζόμενης από την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, εκπροσωπούμενης από τον W.-D. Plessing, επικουρούμενο από τον J. Sedemund, Rechtsanwalt,
παρεμβαίνουσα,
που έχει ως αντικείμενο την ακύρωση, αφενός, της αποφάσεως της Επιτροπής, της 25ης Ιουλίου 2001, να μην υποβληθεί σχέδιο κανονισμού περί μειώσεως του αριθμού των οικοσημείων για το έτος 2001, και, αφετέρου, επικουρικώς, της αποφάσεως της Επιτροπής της αυτής ημερομηνίας, περί κατανομής του συνόλου των εναπομενόντων οικοσημείων για το έτος 2001,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (έκτο τμήμα),,
συγκείμενο από τους Β. Σκουρή, προεδρεύοντα του έκτου τμήματος, J. N. Cunha Rodrigues (εισηγητή), J.-P. Puissochet, R. Schintgen και F. Macken, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: J. Mischo
γραμματέας: M.-F. Contet, κύρια υπάλληλος διοικήσεως,
έχοντας υπόψη την έκθεση ακροατηρίου,αφού έλαβε υπόψη την απόφαση να εκδικαστεί η υπόθεση χωρίς προτάσεις του γενικού εισαγγελέα, τον οποίο άκουσε προηγουμένως,αφού άκουσε τις αγορεύσεις των διαδίκων κατά τη συνεδρίαση της 10ης Ιουλίου 2003, της Δημοκρατίας της Αυστρίας εκπροσωπούμενης από τον H. Dossi, της Επιτροπής από την C. Schmidt και της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας από τον W.-D. Plessing, επικουρούμενο από τον T. Lübbig, Rechtsanwalt,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
1 Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου, στις 20 Σεπτεμβρίου 2001, η Δημοκρατία της Αυστρίας ζήτησε την ακύρωση, αφενός, της αποφάσεως της Επιτροπής, της 25ης Ιουλίου 2001, να μην υποβληθεί σχέδιο κανονισμού περί μειώσεως του αριθμού των οικοσημείων για το έτος 2001, και, αφετέρου, επικουρικώς, της αποφάσεως της Επιτροπής της αυτής ημερομηνίας, περί κατανομής του συνόλου των εναπομενόντων οικοσημείων για το έτος 2001 (στο εξής: επίδικες αποφάσεις).
Το νομικό πλαίσιο
2 Το πρωτόκολλο αριθ. 9, για τις οδικές, σιδηροδρομικές και συνδυασμένες μεταφορές στην Αυστρίας, της πράξεως περί των όρων προσχωρήσεως της Δημοκρατίας της Αυστρίας, της Δημοκρατίας της Φινλανδίας και του Βασιλείου της Σουηδίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και περί των προσαρμογών των ιδρυτικών Συνθηκών της Ένωσης (ΕΕ 1994, C 241, σ. 21, και ΕΕ 1995, L 1, σ. 1, στο εξής: πρωτόκολλο), προβλέπει ειδικό καθεστώς για τις οδικές διαμετακομιστικές μεταφορές εμπορευμάτων μέσω της Αυστρίας.
3 Με το άρθρο 1, στοιχείο γ΄, του πρωτοκόλλου ορίζεται ως διαμετακομιστική κυκλοφορία μέσω της Αυστρίαςκάθε μεταφορά μέσω του αυστριακού εδάφους, κατά την οποία τόσο το σημείο αναχώρησης όσο και το σημείο προορισμού ευρίσκονται εκτός Αυστρίας.
4 Με το άρθρο 1, στοιχείο ε΄, του πρωτοκόλλου ορίζονται ως οδικές διαμετακομιστικές μεταφορές εμπορευμάτων μέσω της Αυστρίαςοι υπό διαμετακόμιση μεταφορές μέσω της Αυστρίας με οχήματα βαρέων μεταφορών εμπορευμάτων, ανεξαρτήτως του εάν φέρουν φορτίο ή όχι.
5 Στο άρθρο 1, στοιχείο ζ΄, του πρωτοκόλλου, ως διμερείς διαδρομές νοούνται οι διεθνείς μεταφορές σε διαδρομές από όχημα με σημείο αναχώρησης ή άφιξης στην Αυστρία και σημείο άφιξης ή αναχώρησης, αντιστοίχως, σε ένα άλλο κράτος μέλος, καθώς και διαδρομές χωρίς φορτίο σε συνδυασμό με τις διαδρομές αυτές.
6 Το άρθρο 11, παράγραφος 2, του πρωτοκόλλου ορίζει:
α) Το σύνολο των εκπομπών NO x από οχήματα βαρέων μεταφορών εμπορευμάτων που διασχίζουν την Αυστρία υπό διαμετακόμιση μειώνεται κατά 60 % μεταξύ 1ης Ιανουαρίου 1992 και 31ης Δεκεμβρίου 2003, σύμφωνα με τον πίνακα του παραρτήματος 4.
β) Η διαχείριση των μειώσεων των συνολικών εκπομπών NO x από οχήματα βαρέων μεταφορών εμπορευμάτων γίνεται σύμφωνα με ένα σύστημα οικοσημείων. Σύμφωνα με το σύστημα αυτό, σε κάθε όχημα βαρέων μεταφορών εμπορευμάτων που διασχίζει την Αυστρία υπό διαμετακόμιση χορηγείται αριθμός οικοσημείων αντίστοιχος προς τις εκπομπές του NO x [που επιτρέπονται από τη συμφωνία παραγωγής (COP) ή την τιμή έγκρισης τύπου]. Η μέθοδος υπολογισμού και διαχείρισης των σημείων αυτών περιγράφεται στο παράρτημα 5.
γ) Εάν ο αριθμός των υπό διαμετακόμιση διαδρομών καθ' οιονδήποτε έτος υπερβαίνει τον αριθμό αναφοράς που έχει καθοριστεί για το 1991 κατά περισσότερο από 8 %, η Επιτροπή θεσπίζει, με τη διαδικασία του άρθρου 16, κατάλληλα μέτρα βάσει της παραγράφου 3 του παραρτήματος 5.
[...]
7 Δεδομένου ότι ο αριθμός των διαμετακομιστικών διελεύσεων από την Αυστρία για το έτος 1991 ανήλθε σε 1 490 900, το όριο, στο οποίο αναφέρεται το άρθρο 11, παράγραφος 2, στοιχείο γ΄, του πρωτοκόλλου, αντιστοιχεί σε 1 610 172 διαμετακομιστικές διελεύσεις.
8 Το άρθρο 11, παράγραφος 6, πρώτο εδάφιο, του πρωτοκόλλου ορίζει: Η Επιτροπή, αποφασίζοντας με τη διαδικασία που ορίζεται στο άρθρο 16, θεσπίζει λεπτομερή μέτρα για τις διαδικασίες που αφορούν το σύστημα οικοσημείων, τη χορήγηση των οικοσημείων και τεχνικά θέματα εφαρμογής του άρθρου αυτού, που αρχίζουν να ισχύουν την ημερομηνία προσχώρησης της Αυστρίας.
9 Δυνάμει του άρθρου 16 του πρωτοκόλλου, η Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή που αποτελείται από αντιπροσώπους των κρατών μελών (στο εξής: επιτροπή των οικοσημείων), το άρθρο αυτό δε ρυθμίζει τις διαδικαστικές λεπτομέρειες της παρεμβάσεως της εν λόγω επιτροπής.
10 Κατ' εφαρμογήν του άρθρου 11, παράγραφος 6, του πρωτοκόλλου, η Επιτροπή εξέδωσε τον κανονισμό (ΕΚ) 3298/94, της 21ης Δεκεμβρίου 1994, για τη θέσπιση λεπτομερών μέτρων που αφορούν το σύστημα κατανομής των δικαιωμάτων διαμετακόμισης (οικοσημείων) για βαρέα φορτηγά οχήματα διερχόμενα από την Αυστρία, όπως θεσπίστηκε με το άρθρο 11 του πρωτοκόλλου αριθ. 9 της πράξης προσχώρησης της Αυστρίας, της Φινλανδίας και της Σουηδίας (ΕΕ L 341, σ. 20). Ο κανονισμός αυτός τροποποιήθηκε με τους κανονισμούς (ΕΚ) 1524/96 της Επιτροπής, της 30ής Ιουλίου 1996 (ΕΕ L 190, σ. 13), 609/2000 της Επιτροπής, της 21ης Μαρτίου 2000 (ΕΕ L 73, σ. 9), και 2012/2000 του Συμβουλίου, της 21ης Σεπτεμβρίου 2000 (ΕΕ L 241, σ. 18), ο οποίος ακυρώθηκε εν μέρει με την απόφαση του Δικαστηρίου της 11ης Σεπτεμβρίου 2003, C-445/00, Αυστρία κατά Συμβουλίου (που δεν έχει δημοσιευθεί ακόμη στη Συλλογή). Στη συνέχεια, ο όρος κανονισμός 3298/94 θα σημαίνει τον κανονισμό αυτό όπως έχει τροποποιηθεί.
11 Ο έλεγχος της εφαρμογής του συστήματος των οικοσημείων γινόταν αρχικώς με τη χρησιμοποίηση ειδικών εντύπων (οικοκάρτες).
12 Με τον κανονισμό 1524/96, η Επιτροπή εισήγαγε σύστημα ηλεκτρονικού ελέγχου με βάση ηλεκτρονική διάταξη τοποθετημένη επί του μηχανοκινήτου οχήματος, αποκαλούμενη οικοπινακίδα, η οποία παρέχει δυνατότητα αυτόματης αφαιρέσεως των οικοσημείων.
13 Κατά την ημερομηνία εκδόσεως των επίδικων αποφάσεων, γινόταν στο 95 % ηλεκτρονική παρακολούθηση των οικοσημείων.
14 Το άρθρο 1, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, του κανονισμού 3298/94 ορίζει: Ο οδηγός βαρέος φορτηγού οχήματος στο έδαφος της Αυστρίας φέρει και επιδεικνύει, όποτε το ζητούν οι αρμόδιες αρχές ελέγχου [...]:[...]
β) ηλεκτρονική διάταξη τοποθετημένη επί του μηχανοκίνητου οχήματος, η οποία επιτρέπει [παρέχει τη δυνατότητα] αυτόματη αφαίρεση των οικοσημείων (στο εξής: οικοπινακίδα).
15 Σύμφωνα με το άρθρο 1, παράγραφος 2, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού 3298/94: Οι οικοπινακίδες κατασκευάζονται, προγραμματίζονται και τοποθετούνται σύμφωνα με τις γενικές τεχνικές προδιαγραφές που ορίζει το παράρτημα ΣΤ. Οι αρμόδιες αρχές κάθε κράτους μέλους εξουσιοδοτούνται να εγκρίνουν, να προγραμματίζουν και να τοποθετούν τις οικοπινακίδες.
16 Το παράρτημα ΣΤ του κανονισμού 3298/94 προβλέπει τα ακόλουθα: Δήλωση διαμετακόμισηςΗ οικοπινακίδα πρέπει να διαθέτει σχετική δυνατότητα ώστε να δηλώνεται διαδρομή που εξαιρείται χρέωσης οικοσημείων.Η δυνατότητα αυτή πρέπει να προκύπτει σαφώς στην οικοπινακίδα για λόγους ελέγχου, είτε να υπάρχει η δυνατότητα μετάθεσής της σε καθορισμένη αρχική θέση. Σε κάθε περίπτωση πρέπει να εξασφαλίζεται ότι για την αξιολόγηση στο σύστημα θα λαμβάνεται υπόψη μόνον το καθεστώς κατά την είσοδο.
17 Σύμφωνα με το άρθρο 2, παράγραφοι 2 και 5, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 3298/94:
2. Εάν το όχημα διαθέτει οικοπινακίδα, κατόπιν επιβεβαίωσης ότι το όχημα είναι υπό διαμετακόμιση που απαιτεί οικοσημεία, αφαιρείται αριθμός οικοσημείων, αντίστοιχος των πληροφοριών για τις εκπομπές NO x που έχουν τεθεί στη μνήμη της οικοπινακίδας του οχήματος, από το σύνολο των οικοσημείων που έχουν χορηγηθεί στο κράτος μέλος ταξινόμησης του οχήματος. Η διαδικασία αυτή εξασφαλίζεται με την υποδομή και τη μέριμνα των αυστριακών αρχών.
Η οικοπινακίδα των οχημάτων που πραγματοποιούν διμερείς μεταφορές πρέπει να ρυθμίζεται πριν την είσοδο στο αυστριακό έδαφος, έτσι ώστε να επισημαίνεται ότι δεν πρόκειται για διαμετακόμιση.[...]
5. [...]
Εφόσον το όχημα διαθέτει οικοπινακίδα, οι αυστριακές αρχές παρέχουν τις αναγκαίες πληροφορίες στις διορισμένες αρχές του κράτους μέλους, όπου έχει ταξινομηθεί το όχημα, εντός 48 ωρών, ότι πραγματοποιήθηκε διαμετακόμιση. Οι πληροφορίες αυτές κοινοποιούνται και στην Επιτροπή.
18 Βάσει του άρθρου 3, παράγραφοι 2 και 3 του κανονισμού 3298/94:
2. Συνεχείς μεταφορές, κατά τις οποίες πραγματοποιείται η διέλευση των συνόρων της Αυστρίας πρώτα με σιδηρόδρομο είτε στο πλαίσιο συμβατικής σιδηροδρομικής μεταφοράς είτε συνδυασμένης μεταφοράς και αμέσως μετά οδικώς ή το αντίστροφο, δεν θεωρούνται διαμετακομιστικές διελεύσεις της Αυστρίας κατά την έννοια του άρθρου 1, στοιχείο ε΄, του πρωτοκόλλου αριθ. 9, αλλά ως διμερείς διελεύσεις κατά την έννοια του άρθρου 1, στοιχείο ζ΄.
3. Με την επιφύλαξη του άρθρου 3, παράγραφος 2, συνεχείς διαμετακομιστικές διελεύσεις μέσω της Αυστρίας που χρησιμοποιούν τους ακόλουθους σιδηροδρομικούς τερματικούς σταθμούς θεωρούνται ως διμερείς διελεύσεις:
Fuernitz/Villach Sued, Sillian, Innsbruck/Hall, Brennersee, Graz.
19 Το άρθρο 14 του κανονισμού 3298/94 ορίζει: Η διέλευση απαλλάσσεται από την καταβολή οικοσημείων, εάν το όχημα είτε παραδίδει είτε παραλαμβάνει πλήρες φορτίο στην Αυστρία και το όχημα φέρει κατάλληλη τεκμηρίωση για την απόδειξη των ανωτέρω, ανεξάρτητα από τη διαδρομή που ακολούθησε το όχημα για να εισέλθει ή να εξέλθει από την Αυστρία.
Τα πραγματικά περιστατικά της διαφοράς
20 Με επιστολή της 19ης Μαρτίου 2001, η Δημοκρατία της Αυστρίας κοινοποίησε στην Επιτροπή προσωρινά στατιστικά στοιχεία σχετικά με το σύνολο των διαδρομών που δηλώθηκαν ως διαμετακομιστικές διελεύσεις για το έτος 2000, αναφέροντας ότι ο αριθμός τους υπερέβαινε κατά πλέον του 8 % τον αριθμό αναφοράς του έτους 1991, ήτοι τις 1 490 900 διαδρομές.
21 Με επιστολή της 3ης Απριλίου 2001, η Δημοκρατία της Αυστρίας υπέβαλε στην Επιτροπή τα οριστικά στατιστικά της στοιχεία για το 2000, τα οποία επιβεβαίωναν την εν λόγω υπέρβαση. Συγκεκριμένα, από τα στοιχεία αυτά προέκυπτε, για το εν λόγω έτος, συνολικός αριθμός 1 696 794 δηλωθεισών υπό διαμετακόμιση διαδρομών, ήτοι υπέρβαση κατά 13,81 % του αριθμού αναφοράς του έτους 1991.
22 Η Επιτροπή κατάρτισε πρόταση κανονισμού περί μειώσεως του αριθμού οικοσημείων για το έτος 2001. Ωστόσο, κατά τις συνεδριάσεις της 19ης, 24ης και 25ης Απριλίου 2001 της επιτροπής οικοσημείων, καθώς και σε μεταγενέστερες, άλλα κράτη μέλη εξέφρασαν επιφυλάξεις ως προς τον αριθμό των διαδρομών που ανακοίνωσε η Δημοκρατία της Αυστρίας, ισχυριζόμενα ότι δεν αντιστοιχεί στις πράγματι διενεργηθείσες διαδρομές.
23 Συγκεκριμένα, τρεις κατηγορίες διαδρομών τέθηκαν υπό αμφισβήτηση: 9 210 διαδρομές προσβάσεως σε συνδυασμένη μεταφορά ( rollende Landstrasse, ήτοι σιδηροδρομική μεταφορά φορτηγών οχημάτων), 92 816 διαδρομές για τις οποίες δεν διατίθενται στοιχεία σχετικά με την έξοδο και 54 386 διαδρομές οι οποίες έχουν ως σημείο εισόδου και εξόδου τον ίδιο συνοριακό σταθμό. Εάν αφαιρεθούν οι διαδρομές αυτές, οι στατιστικές, τις οποίες επικαλούνται οι αυστριακές αρχές, καταγράφουν πλέον μόνον 1 540 382 πράγματι διενεργηθείσες διαμετακομιστικές διελεύσεις, ο αριθμός αυτός δε είναι κατώτερος του ορίου του άρθρου 11, παράγραφος 2, στοιχείο γ΄, του πρωτοκόλλου, ήτοι των 1 610 172 διελεύσεων. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή απέσυρε την πρότασή της κανονισμού.
24 Με επιστολή της 17ης Ιουλίου 2001, η Δημοκρατία της Αυστρίας κάλεσε δυνάμει του άρθρου 232, δεύτερο εδάφιο, ΕΚ, την Επιτροπή να ενεργήσει, ήτοι να υποβάλει προς την επιτροπή οικοσημείων πρόταση κανονισμού περί μειώσεως του αριθμού οικοσημείων για το έτος 2001.
25 Στις 25 Ιουλίου 2001, η Επιτροπή αποφάσισε να μην προτείνει μείωση του αριθμού των οικοσημείων για το 2001 και να προβεί στην κατανομή του συνόλου των εναπομενόντων οικοσημείων για το έτος αυτό. Η Loyola de Palacio, μέλος της Επιτροπής αρμόδιο για τις μεταφορές, ανακοίνωσε, με επιστολή της 26ης Ιουλίου 2001, τις επίδικες αποφάσεις στην Αυστριακή Κυβέρνηση.
26 Υπό τις συνθήκες αυτές, η Δημοκρατία της Αυστρίας άσκησε την υπό κρίση προσφυγή.
Τα αιτήματα των διαδίκων
27 Η Δημοκρατία της Αυστρίας ζητεί από το Δικαστήριο:
─ να ακυρώσει την απόφαση της Επιτροπής, της 25ης Ιουλίου 2001, να μην υποβληθεί σχέδιο κανονισμού περί μειώσεως του αριθμού των οικοσημείων για το έτος 2001·
─ επικουρικώς, να ακυρώσει την απόφαση της Επιτροπής, της 25ης Ιουλίου 2001, περί κατανομής του συνόλου των εναπομενόντων οικοσημείων για το έτος 2001·
─ να καταδικάσει την Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα.
28 Η Επιτροπή, υποστηριζόμενη από την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, της οποίας η αίτηση παρεμβάσεως έγινε δεκτή με διάταξη του Προέδρου του Δικαστηρίου της 5ης Μαρτίου 2002, ζητεί από το Δικαστήριο:
─ να απορρίψει την προσφυγή·
─ να καταδικάσει τη Δημοκρατία της Αυστρίας στα δικαστικά έξοδα.
Επί της προσφυγής
Επιχειρήματα των διαδίκων
29 Η Αυστριακή Κυβέρνηση παραδέχεται ότι 9 210 διαδρομές προσβάσεως σε συνδυασμένη μεταφορά δεν θα έπρεπε να συμπεριληφθούν στον συνολικό αριθμό 1 696 794 των δηλωθεισών διαμετακομιστικών διελεύσεων, οι οποίες κατεγράφησαν για το έτος 2000. Ωστόσο, διατείνεται ότι, αφαιρουμένων των διαδρομών αυτών, ο εν λόγω συνολικός αριθμός ανέρχεται σε 1 687 584, αντιστοιχεί δε στο 113 % του αριθμού αναφοράς του έτους 1991 και συνεχίζει να υπερβαίνει το όριο του άρθρου 11, παράγραφος 2, στοιχείο γ΄, του πρωτοκόλλου.
30 Η κυβέρνηση αυτή αμφισβητεί ότι οι δηλωθείσες ως διαμετακομιστικές διαδρομές διελεύσεως για τις οποίες δεν διατίθενται στοιχεία σχετικά με την έξοδο του οχήματος από τη χώρα, καθώς και εκείνες οι οποίες είχαν ως σημείο αναχωρήσεως και αφίξεως τον ίδιο συνοριακό σταθμό πρέπει να αφαιρεθούν από τον καταγραφέντα για το 2000 συνολικό αριθμό διαδρομών.
31 Συναφώς, διατείνεται ότι το πρωτόκολλο δεν περιλαμβάνει νομικό ορισμό της έννοιας της υπό διαμετακόμιση διαδρομής όπως νοείται στο πλαίσιο του άρθρου 11, παράγραφος 2, στοιχείο γ΄. Επομένως, κατά την άποψη της εν λόγω κυβερνήσεως, είναι σαφές ότι ο αριθμός των οικείων διαδρομών πρέπει να υπολογιστεί με βάση τις διαδρομές που δήλωσαν ως διαμετακομιστικές διελεύσεις οι οδηγοί των βαρέων φορτηγών οχημάτων κατά την είσοδό τους στην Αυστρία. Η αρχή αυτή, αποκαλούμενη αρχή της δηλώσεως, προβλέπεται, σύμφωνα με την Αυστριακή Κυβέρνηση, από το κοινοτικό δίκαιο στο άρθρο 2, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 3298/94. Συγκεκριμένα, βάσει της διατάξεως αυτής, η οικοπινακίδα των οχημάτων που πραγματοποιούν διμερείς μεταφορές πρέπει να ρυθμίζεται πριν από την είσοδο στο αυστριακό έδαφος, έτσι ώστε να επισημαίνεται ότι δεν πρόκειται για διαμετακόμιση.
32 Η διατύπωση αυτή σημαίνει ότι ο οδηγός φορτηγού οχήματος οφείλει, πριν από την είσοδο στο αυστριακό έδαφος, να δηλώσει, επιλέγοντας ηλεκτρονικώς επί της οικοπινακίδας, εάν διενεργεί διαδρομή απαλλασσόμενη των οικοσημείων ή διαδρομή υπό διαμετακόμιση υποκείμενη στο σύστημα των οικοσημείων.
33 Το άρθρο 2, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 3298/94 επιτρέπει, κατά την Αυστριακή Κυβέρνηση, να λαμβάνεται ως βάση η υπόθεση ότι όλοι οι ενδιαφερόμενοι ενεργούν σύμφωνα με τις διατάξεις του κανονισμού αυτού. Κατά συνέπεια, οσάκις μια διαδρομή δηλώνεται ως διέλευση υπό διαμετακόμιση, η Δημοκρατία της Αυστρίας δικαιούται να θεωρήσει ότι η δήλωση αυτή ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις του εν λόγω κανονισμού. Δεν είναι θεμιτό να καταλογιστεί στο εν λόγω κράτος μέλος η αντίθετη προς το κοινοτικό δίκαιο συμπεριφορά άλλων συμμετεχόντων στο σύστημα των οικοσημείων.
34 Η Αυστριακή Κυβέρνηση αμφισβητεί την ερμηνεία σύμφωνα με την οποία υποχρεούται, στις υπό κρίσεις περιπτώσεις, να αποδείξει ότι διεξήχθη πράγματι διαδρομή υπό διαμετακόμιση και όχι διαδρομή απαλλασσομένη των οικοσημείων, δηλωθείσα εσφαλμένως ως διαδρομή υπό διαμετακόμιση. Πράγματι, τέτοια ερμηνεία θα ήταν αντίθετη προς την αρχή της δηλώσεως.
35 Όσον αφορά τις διαδρομές για τις οποίες, δηλωθείσες ως διαδρομές υπό διαμετακόμιση, δεν διατίθενται στοιχεία σχετικά με την έξοδο από τη χώρα, η δήλωση του οδηγού κατά την είσοδο στο αυστριακό έδαφος αποτελεί το μοναδικό κατάλληλο κριτήριο από το οποίο μπορεί να αποδειχθεί εάν η υπό διαμετακόμιση διαδρομή διεξήχθη ή όχι. Υπό το πρίσμα της αρχής της δηλώσεως, η Δημοκρατία της Αυστρίας είχε την υποχρέωση να συμπεριλάβει στις στατιστικές των οικοσημείων, ως υπό διαμετακόμιση διελεύσεις, τις 92 816 διαδρομές για τις οποίες, δηλωθείσες ως υπό διαμετακόμιση διαδρομές, δεν διατίθενται στοιχεία σχετικά με την έξοδο από τη χώρα.
36 Ομοίως, η Δημοκρατία της Αυστρίας δεν υπέχει υποχρέωση να αποδείξει ότι κάθε διαδρομή, η οποία είχε ως σημείο αναχωρήσεως και αφίξεως τον ίδιο συνοριακό σταθμό, δηλώθηκε δε ως υπό διαμετακόμιση διέλευση, είναι πράγματι τέτοια. Κατά συνέπεια, υπό το πρίσμα της αρχής της δηλώσεως, το εν λόγω κράτος μέλος είχε την υποχρέωση να συμπεριλάβει στις στατιστικές των οικοσημείων, ως υπό διαμετακόμιση διαδρομές, τις 54 386 που δηλώθηκαν ως τέτοιες και είχαν ως σημείο αναχωρήσεως και αφίξεως τον ίδιο συνοριακό σταθμό.
37 Η Επιτροπή διατείνεται ότι μόνον οι πράγματι διενεργηθείσες διελεύσεις υπό διαμετακόμιση πρέπει να προσμετρηθούν και να ληφθούν υπόψη προκειμένου να κριθεί εάν υπήρξε υπέρβαση του ορίου του άρθρου 11, παράγραφος 2, στοιχείο γ΄, του πρωτοκόλλου. Το άρθρο 1, στοιχείο γ΄, του πρωτοκόλλου ορίζει ως διαμετακομιστική κυκλοφορία μέσω της Αυστρίαςκάθε μεταφορά μέσω του αυστριακού εδάφους, κατά την οποία τόσο το σημείο αναχώρησης όσο και το σημείο προορισμού βρίσκονται εκτός Αυστρίας. Δεδομένου ότι η κυκλοφορία αποτελείται από πολλές επί μέρους διαδρομές, ο ίδιος ορισμός έχει εφαρμογή επί των υπό διαμετακόμιση διαδρομών. Σύμφωνα με αυτόν τον ορισμό, είναι σαφές, κατά την Επιτροπή, ότι ο χαρακτηρισμός μιας διελεύσεως ως υπό διαμετακόμιση εξαρτάται τόσο από το σημείο αναχωρήσεως όσο και από το σημείο αφίξεως του οικείου φορτηγού οχήματος.
38 Η Δημοκρατία της Αυστρίας παρέλειψε να υποβάλει στατιστικά στοιχεία ή αποδεικτικά μέσα ως προς την είσοδο στη χώρα και την έξοδο από αυτήν των υποκειμένων στα οικοσημεία φορτηγών οχημάτων. Υπό τις συνθήκες αυτές, δεν ήταν δυνατόν να υπολάβει η Επιτροπή ότι υπήρξε υπέρβαση του κατά το άρθρο 11, παράγραφος 2, στοιχείο γ΄, του πρωτοκόλλου ορίου, οπότε δεν είχε, κατά συνέπεια, υποχρέωση να προβεί σε μείωση των οικοσημείων για το έτος 2001.
39 Η Γερμανική Κυβέρνηση υποστηρίζει τα επιχειρήματα της Επιτροπής, εκθέτει δε, επιπλέον, λεπτομερώς τις ανεπάρκειες του συστήματος ηλεκτρονικού ελέγχου των οικοσημείων που έθεσαν σε εφαρμογή οι αυστριακές αρχές.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
40 Εκ προοιμίου, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η αφαίρεση των 9 210 διαδρομών προσβάσεως σε συνδυασμένη μεταφορά από τον συνολικό αριθμό των υπό διαμετακόμιση διαδρομών, οι οποίες καταγράφηκαν από τις αυστριακές αρχές για το έτος 2000, δεν ερίζεται πλέον, καθόσον η Δημοκρατία της Αυστρίας δέχθηκε ότι οι διαδρομές αυτές δεν πρέπει να προσμετρηθούν ως υπό διαμετακόμιση διελεύσεις.
41 Κατά συνέπεια, επί του παρόντος, αντικείμενο της διαφοράς είναι αποκλειστικώς το ζήτημα εάν οι 92 816 διαδρομές, για τις οποίες δεν υπάρχουν στοιχεία σχετικά με την έξοδο, και οι 54 386 διαδρομές με είσοδο και έξοδο από τον ίδιο μεθοριακό σταθμό πρέπει να προσμετρηθούν στις υπό διαμετακόμιση διαδρομές, προκειμένου να εκτιμηθεί, στο πλαίσιο του άρθρου 11, παράγραφος 2, στοιχείο γ΄, του πρωτοκόλλου, εάν, εντός του 2000, σημειώθηκε υπέρβαση του αριθμού αναφοράς του έτους 1991 κατά πλέον του 8 %.
42 Συναφώς, το άρθρο 1, στοιχείο γ΄, του πρωτοκόλλου ορίζει ως διαμετακομιστική κυκλοφορία μέσω της Αυστρίαςκάθε μεταφορά μέσω του αυστριακού εδάφους, κατά την οποία τόσο το σημείο αναχώρησης όσο και το σημείο προορισμού βρίσκονται εκτός Αυστρίας. Εξ αυτού προκύπτει σαφώς ότι ο χαρακτηρισμός της κυκλοφορίας ως διαμετακομιστικής εξαρτάται, αφενός, από το σημείο αναχωρήσεως και, αφετέρου, από το σημείο αφίξεως των φορτηγών οχημάτων, τα δύο αυτά σημεία δε πρέπει να βρίσκονται εκτός του αυστριακού εδάφους.
43 Δεδομένου ότι η διαμετακομιστική κυκλοφορία, όπως ορίστηκε, αποτελείται από επί μέρους διαδρομές, τα ίδια ισχύουν κατ' ανάγκη επί των επί μέρους διαδρομών, περί των οποίων γίνεται λόγος στο άρθρο 11, παράγραφος 2, στοιχείο γ΄, του πρωτοκόλλου.
44 Επομένως, προκειμένου να εμπίπτουν στο εισαχθέν με το πρωτόκολλο σύστημα των οικοσημείων, οι εν λόγω μεταφορές πρέπει να διέρχονται μέσω της Αυστρίας, το δε σημείο αναχωρήσεώς τους, καθώς και το σημείο αφίξεως, να βρίσκονται αμφότερα εκτός του αυστριακού εδάφους, πράγμα που επιβάλλει να αποδειχθεί όχι μόνον η είσοδος του φορτηγού οχήματος στο έδαφος της χώρας αυτής, αλλά επίσης και η έξοδός του από αυτό.
45 Από το άρθρο 2, παράγραφος 2, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού 3298/94 προκύπτει ότι η αφαίρεση ορισμένου αριθμού οικοσημείων, στην περίπτωση οχήματος που διαθέτει οικοπινακίδα, γίνεται κατόπιν επιβεβαίωσης ότι το όχημα είναι υπό διαμετακόμιση που απαιτεί οικοσημεία. Είναι πρόδηλο ότι στις αυστριακές αρχές εναπόκειται να προβούν στην επιβεβαίωση, διότι η τελευταία περίοδος του ως άνω εδαφίου προβλέπει ότι η διαδικασία αυτή εξασφαλίζεται με την υποδομή και τη μέριμνα των αυστριακών αρχών.
46 Η ερμηνεία αυτή επιρρωννύεται από το άρθρο 2, παράγραφος 5, του αυτού κανονισμού, το οποίο επιβάλλει στις αυστριακές αρχές την υποχρέωση να παρέχουν τις αναγκαίες πληροφορίες τόσο στις αρχές του κράτους μέλους προελεύσεως του οχήματος όσο και στην Επιτροπή.
47 Εξ αυτού προκύπτει ότι εναπόκειται στις αυστριακές αρχές να θέσουν σε εφαρμογή σύστημα που να παρέχει δυνατότητα ελέγχου όχι μόνο κατά την είσοδο, αλλά επίσης κατά την έξοδο από το αυστριακό έδαφος των φορτηγών οχημάτων που διασχίζουν το έδαφος αυτό υπό διαμετακόμιση.
48 Η ερμηνεία αυτή δεν αναιρείται από το άρθρο 2, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 3298/94, το οποίο επικαλείται η Αυστριακή Κυβέρνηση.
49 Η διάταξη αυτή απλώς και μόνον διευκρινίζει, από τεχνικής απόψεως, πώς ο οδηγός φορτηγού οχήματος αναμένεται να ρυθμίζει την οικοπινακίδα του οχήματος κατά την είσοδό του στο αυστριακό έδαφος. Ειδικότερα, ο οδηγός έχει την υποχρέωση να βεβαιωθεί ότι επί της οικοπινακίδας έχει επιλεγεί η θέση διαμετακόμιση, εάν πρόκειται περί διαδρομής υπό διαμετακόμιση κατά την έννοια των κοινοτικών διατάξεων, ή η θέση διμερής διέλευση στις λοιπές περιπτώσεις.
50 Εάν ο οδηγός, μη ρυθμίζοντας καταλλήλως την οικοπινακίδα του οχήματός του, παρέχει εσφαλμένες ενδείξεις, εναπόκειται στις αυστριακές αρχές, επιφορτισμένες, δυνάμει των κοινοτικών διατάξεων, με τη διαχείριση του συστήματος, να διορθώνουν τα σφάλματα.
51 Κατά συνέπεια, η προβαλλόμενη από την Αυστριακή Κυβέρνηση αρχή της δηλώσεως, σύμφωνα με την οποία μια διαδρομή μπορεί να προσμετρηθεί ως υπό διαμετακόμιση διαδρομή κατά την έννοια του άρθρου 11, παράγραφος 2, στοιχείο γ΄, του πρωτοκόλλου, απλώς και μόνον με βάση τη ρύθμιση της οικοπινακίδας κατά την είσοδο του φορτηγού οχήματος στο αυστριακό έδαφος, στερείται ερείσματος επί των οικείων κοινοτικών διατάξεων.
52 Εν προκειμένω, για διαδρομές με σημείο αναχωρήσεως και αφίξεως τον ίδιο μεθοριακό σταθμό δεν απαιτείται, εκ πρώτης όψεως, να διανυθεί το αυστριακό έδαφος, πράγμα που είναι αναγκαίο προκειμένου να θεωρηθεί ότι αυτές εμπίπτουν στο σύστημα των οικοσημείων κατά την έννοια του άρθρου 11, παράγραφος 2, στοιχείο γ΄, του πρωτοκόλλου. Επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η Αυστριακή Κυβέρνηση δεν προσκόμισε κανένα αποδεικτικό στοιχείο ικανό να αναιρέσει αυτή την εκτίμηση.
53 Όσον αφορά τις διαδρομές, σε σχέση με τις οποίες δηλώθηκε μεν η είσοδος, αλλά ελλείπουν στοιχεία σχετικά με την έξοδο, φαίνεται, εκ πρώτης όψεως, να έχουν ως σημείο αφίξεως την Αυστρία, οπότε εξαιρούνται του συστήματος των οικοσημείων κατά την έννοια του άρθρου 11, παράγραφος 2, στοιχείο γ΄, του πρωτοκόλλου. Επιβάλλεται και πάλι η διαπίστωση ότι η Αυστριακή Κυβέρνηση δεν προσκόμισε κανένα στοιχείο προς ανταπόδειξη.
54 Από τα προεκτεθέντα προκύπτει ότι η Αυστριακή Κυβέρνηση δεν προσκόμισε κανένα αποδεικτικό στοιχείο περί του ότι οι δύο επίδικες κατηγορίες διαδρομών, ήτοι, αφενός, οι διαδρομές για τις οποίες ελλείπουν σχετικά με την έξοδα και, αφετέρου, οι διαδρομές με σημείο αναχωρήσεως και αφίξεως τον ίδιο μεθοριακό σταθμό, αποτελούν πράγματι διαδρομές υπό διαμετακόμιση, κατά την έννοια του άρθρου 11, παράγραφος 2, στοιχείο γ΄, του πρωτοκόλλου. Ως εκ τούτου, η προσφυγή της Δημοκρατίας της Αυστρίας είναι αβάσιμη και πρέπει να απορριφθεί.
Επί των δικαστικών εξόδων
55 Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα, εφόσον υπήρχε σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Δεδομένου ότι η Επιτροπή ζήτησε την καταδίκη της Δημοκρατίας της Αυστρίας και η τελευταία ηττήθηκε, πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα. Δυνάμει του άρθρου 69, παράγραφος 4, πρώτο εδάφιο, του ιδίου κανονισμού, η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας θα φέρει τα δικαστικά της έξοδα.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (έκτο τμήμα)
αποφασίζει:
1) Απορρίπτει την προσφυγή.
2) Καταδικάζει τη Δημοκρατία της Αυστρίας στα δικαστικά έξοδα.
3) Η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας φέρει τα δικαστικά της έξοδα.
Σκουρής
Cunha Rodrigues
Puissochet
Schintgen
Macken
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 20 Νοεμβρίου 2003.
Ο Γραμματέας
Ο Πρόεδρος
R. Grass
Β. Σκουρής
1 – Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.
Full & Egal Universal Law Academy