Περίληψη
Διάδικοι
Σκεπτικό της απόφασης
Διατακτικό
Λέξεις κλειδιά
Ασφαλιστικά μέτρα - Αναστολή εκτελέσεως - ροσωρινά μέτρα - Εξουσία που παρέχει στον πρόεδρο το άρθρο 105, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του ρωτοδικείου - Έκταση - Αίτηση για τη λήψη συντηρητικών μέτρων που υποβάλλεται με αφορμή μια απόφαση της Επιτροπής με την οποία διατάσσονται ορισμένα προσωρινά μέτρα βάσει του κανονισμού 17 - Δεν ασκούν επιρροή
(Άρθρα 242 ΕΚ και 243 ΕΚ· Κανονισμός Διαδικασίας του ρωτοδικείου, άρθρο 105 § 2, κανονισμός 17 του Συμβουλίου)
Περίληψη
$$Το άρθρο 105, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του ρωτοδικείου παρέχει τη δυνατότητα στον δικάζοντα κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων δικαστή να διατάξει τη λήψη προσωρινών μέτρων είτε όταν αυτό παρίσταται αναγκαίο προκειμένου να μπορέσει ο δικαστής να ενημερωθεί επαρκώς για να είναι σε θέση να εκτιμήσει μια περίπλοκη πραγματική και/ή νομική κατάσταση που ανακύπτει από την αίτηση που εκδικάζει είτε όταν η ορθή απονομή της δικαιοσύνης επιβάλλει όπως διατηρηθεί το status quo ενόσω εκκρεμεί η έκδοση αποφάσεως επί της αιτήσεως. Το εύρος της εξουσίας που χορηγεί η διάταξη αυτή δεν πρέπει κατ' ανάγκη να ερμηνεύεται διαφορετικά όταν η απόφαση σε σχέση με την οποία ζητείται η λήψη προσωρινών συντηρητικών μέτρων είναι απόφαση με την οποία η Επιτροπή έλαβε ορισμένα προσωρινά μέτρα ενόσω εκκρεμούσε η ολοκλήρωση έρευνας βάσει του κανονισμού 17 σχετικά με την εικαζόμενη ύπαρξη παραβιάσεως του κοινοτικού δικαίου του ανταγωνισμού.
( βλ. σκέψη 20 )
Διάδικοι
Στην υπόθεση T-184/01 R,
IMS Health Inc., εταιρία συγχωνευθείσα σύμφωνα με τη νομοθεσία της πολιτείας του Delaware, με έδρα το Fairfield, Connecticut (Ηνωμένες ολιτείες της Αμερικής), εκπροσωπούμενη από τους N. Levy και J. Temple Lang, Solicitors, και R. O'Donoghue, Barrister,
αιτούσα,
κατά
Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενης από τους E. Gippini Fournier, F. Siredney-Garnier και A. Whelan, με τόπο επιδόσεων στο Λουξεμβούργο
καθής,
που έχει ως αντικείμενο αίτηση αναστολής, βάσει του δευτέρου εδαφίου του άρθρου 105, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του ρωτοδικείου στο πλαίσιο αιτήσεως για τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων σχετικά με την απόφαση της Επιτροπής της 3ης Ιουλίου 2001 για την κίνηση διαδικασίας βάσει του άρθρου 82 ΕΚ (Υπόθεση COMP D3/38.044 - NDC Health/IMS Health: προσωρινά μέτρα), προκειμένου να ανασταλεί προσωρινά η ισχύς της αποφάσεως αυτής,
Ο ΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ ΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟΥ
ΤΩΝ ΕΥΡΩΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ
εκδίδει την ακόλουθη
Διάταξη
Σκεπτικό της απόφασης
1 Η IMS Health Incorporated (στο εξής: αιτούσα) είναι εταιρία που έχει ως αντικείμενο την έρευνα των αγορών η οποία παρέχει ένα ευρύ φάσμα ερευνών της αγοράς, τοποθετήσεως προϊόντων στην αγορά (marketing) και διευθύνσεως πωλήσεων στις φαρμακευτικές βιομηχανίες. Ειδικότερα, παρέχει, μέσω της θυγατρικής της στη Γερμανία, υπηρεσίες που έχουν ως αντικείμενο τη σύνταξη εκθέσεων με στοιχεία για τους τοπικούς χονδρεμπόρους για λογαριασμό ενδιαφερομένων φαρμακευτικών εταιριών όσον αφορά τις πωλήσεις φαρμάκων από φαρμακεία σε ολόκληρη τη Γερμανία. Οι υπηρεσίες βασίζονται στη «δομή του μωσαϊκού». Οι δομές αυτές διαιρούν τη χώρα σε τεχνητά καθοριζόμενες γεωγραφικές περιοχές ή «τμήματα μωσαϊκού» τα οποία χρησιμοποιούνται για την αναφορά και τη μέτρηση των πωλήσεων των επιμέρους φαρμάκων.
2 Από το 1969 η αιτούσα επένδυσε σημαντικούς πόρους στην ανάπτυξη των υπηρεσιών παροχής πληροφοριών εντός της Γερμανίας που στηρίζεται στη δομή του μωσαϊκού. Οι προσπάθειες αυτές κορυφώθηκαν στην ανάπτυξη ενός μωσαϊκού 1 860 τμημάτων («δομή των 1 860 τμημάτων») που άρχισε να εφαρμόζεται από τον Ιανουάριο του 2000. Σήμερα, η δομή των 1 860 τμημάτων αποτελεί το κύριο χαρακτηριστικό των υπηρεσιών παροχής πληροφοριακών στοιχείων σχετικά με τους τοπικούς χονδρεμπόρους στη Γερμανία.
3 Δεδομένου ότι είχε την υποψία ότι δύο ανταγωνιστές στη γερμανική αγορά, ήτοι η Pharma Intranet Information AG (PI) και η AzyX Deutschland GmbH (AzyX), που είχαν ιδρυθεί από παλαιά διευθυντικά στελέχη της IMS Health και τα οποία είχαν αρχικώς εισέλθει στη γερμανική αγορά πωλώντας υπηρεσίες που στηρίζονταν σε εναλλακτικές δομές τμημάτων μωσαϊκού, στην πραγματικότητα πωλούσαν από τις αρχές του 2000 υπηρεσίες που στηρίζονταν σε αντίγραφα της δομής των 1 860 τμημάτων μωσαϊκού, η αιτούσα άσκησε στις 26 Μα_ου 2000, ενώπιον του Landgericht Frankfurt am Main, αγωγή λόγω προσβολής των δικαιωμάτων της πνευματικής ιδιοκτησίας. Στις 16 Νοεμβρίου 2000, το Landgericht Frankfurt, επιβεβαιώνοντας προγενέστερη απόφαση της 12ης Οκτωβρίου 2000, έκρινε ότι, βάσει της γερμανικής νομοθεσίας περί πνευματικής ιδιοκτησίας, η αιτούσα είχε δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας επί της δομής των 1 860 τμημάτων μωσαϊκού. Με την ίδια απόφαση επικύρωσε επίσης την απόφαση ασφαλιστικών μέτρων που είχε εκδώσει στις 27 Οκτωβρίου 2000 απαγορεύοντας στην PI να χρησιμοποιεί δομές τμημάτων μωσαϊκού που στηρίζονταν στη δομή των 1 860 τμημάτων μωσαϊκού της αιτούσας.
4 Στις 26 Οκτωβρίου 2000, η National Data Corporation (στο εξής: NDC), εταιρία επίσης εδρεύουσα στις Ηνωμένες ολιτείες, η οποία είχε εξαγοράσει την PI τον Αύγουστο του 2000, ζήτησε από την αιτούσα την άδεια να χρησιμοποιεί τη δομή των 1 860 τμημάτων μωσαϊκού έναντι 10 000 γερμανικών μάρκων (DEM) (5 112,92 ευρώ) ετησίως. Με επιστολή της 28ης Νοεμβρίου 2000, η αιτούσα απέρριψε την προσφορά, η δε διαφορά σχετικά με τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας εξακολούθησε να εκκρεμεί ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων, δεδομένου ότι η PI είχε ασκήσει έφεση κατά της αποφάσεως της 26ης Νοεμβρίου 2000 του Landgericht Frankfurt. Με άλλη επιστολή της 18ης Δεκεμβρίου 2000, η αιτούσα αρνήθηκε να προσέλθει σε διαπραγματεύσεις υποστηρίζοντας ότι δεν ήταν απαραίτητο για την NDC να έχει τη χρήση της δομής των 1 860 τμημάτων μωσαϊκού προκειμένου να είναι ανταγωνιστική στη γερμανική αγορά.
5 Στις 18 Δεκεμβρίου 2000, η NDC υπέβαλε καταγγελία ενώπιον της Επιτροπής υποστηρίζοντας ότι η άρνηση της αιτούσας να της χορηγήσει άδεια χρήσεως της δομής των 1 860 τμημάτων μωσαϊκού συνιστούσε παράβαση του άρθρου 82 ΕΚ.
6 Στις 8 Μαρτίου 2001, η Επιτροπή απέστειλε στην αιτούσα δήλωση αντιρρήσεων (ΔΑ) την οποία αυτή έλαβε στις 9 Μαρτίου 2001. Η Επιτροπή υποστήριξε, έχοντας υπόψη της ιδίως την απόφαση της 26ης Νοεμβρίου 1998, C-7/97, Bronner (Συλλογή 1998, σ. Ι-7791), ότι η πρόσβαση στη δομή των 1 860 τμημάτων μωσαϊκού αποτελούσε πιθανώς ουσιώδη διευκόλυνση (ΔΑ, παράγραφος 84) για τους ανταγωνιστές της αιτούσας όπως είναι η NDC. Κατά συνέπεια, η άρνηση της αιτούσας να επιτρέψει την πρόσβαση στη δομή αυτή αποτελούσε πιθανώς κατάχρηση εκ πρώτης όψεως της δεσπόζουσας θέσεως την οποία, κατά την άποψη της Επιτροπής, είχε στην οικεία γερμανική αγορά λόγω της χρησιμοποιήσεως της δομής των 1 860 τμημάτων μωσαϊκού. Η Επιτροπή προειδοποίησε την αιτούσα ότι σκόπευε να εκδώσει απόφαση για την επιβολή προσωρινών μέτρων (ΔΑ, παράγραφοι 100 έως 103).
7 Η αιτούσα απάντησε γραπτώς στη ΔΑ στις 2 Απριλίου 2001. Στη συνέχεια, έγινε δεκτή σε ακρόαση στις 6 Απριλίου 2001. Η Επιτροπή ζήτησε στις 4 Μα_ου 2001 από την αιτούσα να της παράσχει περαιτέρω πληροφοριακά στοιχεία, η δε αιτούσα της απάντησε στις 14 Μα_ου 2001. Η αιτούσα απάντησε επίσης, στις 14 Ιουνίου 2001, σε περαιτέρω στοιχεία που έλαβε η Επιτροπή κατόπιν σχετικών αιτημάτων που απηύθυνε σε ορισμένες φαρμακευτικές εταιρίες, αντίγραφα των οποίων η Επιτροπή απέστειλε στην αιτούσα στις 22 Μα_ου και στις 6 Ιουνίου 2001 αντιστοίχως.
8 Στις 19 Ιουνίου 2001, το Oberlandesgericht Frankfurt am Main απέρριψε την έφεση της PI κατά των αποφάσεων της 27ης Οκτωβρίου και της 16ης Νοεμβρίου 2000.
9 Στις 3 Ιουλίου 2001, η Επιτροπή εξέδωσε απόφαση για την κίνηση διαδικασίας βάσει του άρθρου 82 ΕΚ (Υπόθεση COMP D3/38.044 - NDC Health/IMS Health: προσωρινά μέτρα) (στο εξής: προσβαλλόμενη απόφαση). Η απόφαση αυτή στηρίχθηκε στον κανονισμό 17 του Συμβουλίου, της 6ης Φεβρουαρίου, πρώτο κανονισμό για την εφαρμογή των άρθρων [81] και [82] της Συνθήκης (ΕΕ ειδ. έκδ. 08/001, σ. 26), όπως αυτός έχει τροποποιηθεί και ειδικότερα στις εξουσίες της Επιτροπής βάσει των άρθρων 3 και 16 του κανονισμού αυτού, όπως έχουν ερμηνευθεί από την κοινοτική νομολογία που δημιούργησε η απόφαση Camera Care κατά Επιτροπής (βλ., μεταξύ άλλων, διάταξη του Δικαστηρίου της 17ης Ιανουαρίου 1980, 792/79 R, Camera Care κατά Επιτροπής, Συλλογή τόμος 1980/Ι, σ. 73, αποφάσεις της 28ης Φεβρουαρίου 1984, Ford κατά Επιτροπής, συνεκδικασθείσες υποθέσεις 228/82 και 229/82, Συλλογή 1984, σ. 1129, και της 24ης Ιανουαρίου 1992, T-44/90, La Cinq κατά Επιτροπής, Συλλογή 1992, σ. ΙΙ-1).
10 Με την προσβαλλόμενη απόφαση, η Επιτροπή φρονεί (παράγραφος 41) ότι, σύμφωνα με τη νομολογία στην απόφαση Camera Care κατά Επιτροπής, τρεις προϋποθέσεις πρέπει να πληρούνται προκειμένου να είναι δυνατή η λήψη προστατευτικών μέτρων στο πλαίσιο έρευνας που αφορά τον ανταγωνισμό:
«- να είναι επαρκώς σαφές εκ πρώτης όψεως ότι πρόκειται για περίπτωση που συνιστά παράβαση,
- να υπάρχει πιθανότητα να προκληθεί σοβαρή και ανεπανόρθωτη ζημία στους αιτούντες αν δεν ληφθούν τα μέτρα,
- να υπάρχει κατεπείγουσα ανάγκη για τη λήψη προστατευτικών μέτρων».
11 Η Επιτροπή θεωρεί ότι η προσβαλλόμενη απόφαση πληροί τις προϋποθέσεις αυτές. Η άρνηση της αιτούσας «να επιτρέψει την πρόσβαση στη δομή των 1 860 τμημάτων μωσαϊκού είναι πιθανόν να εξαφανίσει τελείως τον ανταγωνισμό στην οικεία αγορά εφόσον χωρίς τη δομή αυτή δεν είναι δυνατόν να υπάρξει ανταγωνισμός στην οικεία αγορά» (παράγραφος 181). Το πόρισμα αυτό στηρίζεται στο συμπέρασμα ότι η εν λόγω δομή αποτελεί ένα «de facto βιομηχανικό πρότυπο» (παράγραφος 180). Θεωρεί επίσης ότι βάσει των στοιχείων που διαθέτει «πρέπει ευλόγως να υποθέσει ότι, αν η NDC δεν λάβει άδεια χρήσεως της δομής των 1 860 τμημάτων μωσαϊκού, η επιχείρησή της στη Γερμανία θα χρεωκοπήσει και ότι το δημόσιο συμφέρον θα υποστεί αφόρητη ζημία» (παράγραφος 190). Η τελευταία εκτίμηση στηρίζεται κυρίως στην ανησυχία της «για τη συνεχιζόμενη παρουσία στην αγορά της έτερης επί του παρόντος ανταγωνίστριας [της αιτούσας], ήτοι της AzyX» (παράγραφος 195).
12 Το διατακτικό της προσβαλλομένης αποφάσεως ορίζει:
«Άρθρο 1
Δια της παρούσας αποφάσεως, η IMS Health (IMS) υποχρεούται να παράσχει αμελλητί άδεια σε όλες τις επιχειρήσεις που είναι παρούσες στη γερμανική αγορά παροχής υπηρεσιών που έχουν ως αντικείμενο την παροχή στοιχείων για τις κατά τόπους πωλήσεις, κατόπιν υποβολής σχετικού αιτήματος από αυτές και άνευ δυσμενών διακρίσεων, για τη χρήση της δομής των 1 860 τμημάτων μωσαϊκού, προκειμένου να επιτραπούν η χρήση και οι πωλήσεις από τις επιχειρήσεις αυτές στοιχείων για τις κατά τόπους πωλήσεις τα οποία διευθετούνται σύμφωνα με τη δομή αυτή.
Άρθρο 2
Στο πλαίσιο των συμφωνιών για τη χορήγηση αδείας χρήσεως της δομής των 1 860 τμημάτων μωσαϊκού τα δικαιώματα που θα καταβάλλονται για τις άδειες αυτές θα καθορίζονται με συμφωνία μεταξύ της IMS και της επιχειρήσεως που ζητεί την άδεια ("μέρη").
Αν εντός δύο εβδομάδων από της ημερομηνίας υποβολής αιτήσεως για τη χορήγηση αδείας δεν επιτευχθεί συμφωνία, τα δικαιώματα που θα καταβάλλονται για τη χρήση της δομής αυτής θα καθορίζονται στο προσήκον μέτρο από έναν ή περισσότερους ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες. Ο(Οι) εμπειρογνώμονας(-ες) θα επιλέγονται με συμφωνία των μερών εντός μίας εβδομάδας από την αδυναμία των μερών να συμφωνήσουν στο ύψος των δικαιωμάτων για τη χορήγηση της αδείας. Αν εντός του διαστήματος αυτού δεν επιτευχθεί συμφωνία σχετικά με το πρόσωπο του(των) εμπειρογνώμονα(-ων), η Επιτροπή θα διορίζει έναν ή περισσότερους εμπειρογνώμονες από κατάλογο υποψηφίων που θα έχουν υποβάλει τα μέρη ή, αν τούτο επιβάλλεται, θα επιλέγει ένα ή περισσότερα πρόσωπα που διαθέτουν τα κατάλληλα προσόντα.
Τα μέρη θα θέτουν στη διάθεση του εμπειρογνώμονα(-νων) κάθε έγγραφο το οποίο ο εμπειρογνώμονας(-ες) θα θεωρεί(-ούν) αναγκαίο ή χρήσιμο για την εκπλήρωση των καθηκόντων του/τους. Ο(Οι) εμπειρογνώμονας(-ες) θα δεσμεύεται(-ονται) από το επαγγελματικό απόρρητο και δεν θα αποκαλύπτει(-ουν) κανένα στοιχείο ή έγγραφο σε τρίτους πλην της Επιτροπής.
Ο(Οι) εμπειρογνώμονας(-ες) θα προβαίνει(-ουν) στην εκτίμησή του(τους) βάσει διαφανών και αντικειμενικών κριτηρίων εντός δύο εβδομάδων από την επιλογή του/τους για την εκτέλεση της εργασίας αυτής. Ο(Οι) εμπειρογνώμονας(-ες) θα διαβιβάζει(-ουν) αμελλητί την εκτίμηση αυτή στην Επιτροπή προς έγκριση. Η απόφαση της Επιτροπής θα είναι οριστική και θα αρχίζει να ισχύει αμέσως.
Άρθρο 3
οινική ρήτρα 1 000 ευρώ θα καταβάλλεται για κάθε ημέρα που η IMS δεν συμμορφώνεται με τις διατάξεις της αποφάσεως αυτής.
Άρθρο 4
Οι διατάξεις της αποφάσεως αυτής θα εφαρμόζονται μέχρι κοινοποιήσεως της περατώνουσας τη διαδικασία αποφάσεως.
Άρθρο 5
Η απόφαση αυτή απευθύνεται στην IMS Health of Harewood Avenue, London NW1, United Kingdom.»
13 Με προσφυγή που κατέθεσε στη Γραμματεία του ρωτοδικείου στις 6 Αυγούστου 2001, η αιτούσα άσκησε βάσει του άρθρου 230, τέταρτο εδάφιο, ΕΚ, προσφυγή ζητώντας, μεταξύ άλλων, την ακύρωση της προσβαλλομένης αποφάσεως ή, επικουρικώς, την ακύρωσή της «στο μέτρο που επιβάλλει στην IMS Health να χορηγήσει άδειες για τη χρήση της δομής των 1 860 τμημάτων μωσαϊκού σε επιχειρήσεις που είναι παρούσες στη γερμανική αγορά παροχής υπηρεσιών με αντικείμενο την παροχή στοιχείων σχετικά με τις κατά τόπους πωλήσεις και στο μέτρο που καθορίζει τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες θα διεξάγονται οι διαπραγματεύσεις για τη συνομόλογηση των όρων χορηγήσεως των αδειών αυτών και υπό τις οποίες οι όροι αυτοί θα εγκρίνονται από την Επιτροπή».
14 Με χωριστό δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του ρωτοδικείου αυθημερόν, η αιτούσα, υπέβαλε, βάσει των άρθρων 242 ΕΚ και 243 ΕΚ, την υπό κρίση αίτηση αναστολής της ισχύος της προσβαλλομένης αποφάσεως. Η αιτούσα ζητεί από τον ρόεδρο του ρωτοδικείου να διατάξει τα ακόλουθα προσωρινά μέτρα:
«- να αναστείλει την ισχύ της αποφάσεως με δική του πρωτοβουλία μέχρις ότου εκδικάσει και εξετάσει την παρούσα αίτηση,
- περαιτέρω, να αναστείλει την ισχύ της αποφάσεως μέχρις ότου του ρωτοδικείο εκδώσει απόφαση επί της [προσφυγής] και
- να διατάξει όποιο άλλο προσωρινό μέτρο που ο ίδιος θεωρεί ότι είναι προσήκον.»
15 Όσον αφορά το πρώτο προσωρινό μέτρο που ζητείται από τον δικάζοντα κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων δικαστή, η αιτούσα υποστηρίζει ότι υπάρχει κατεπείγουσα ανάγκη όπως η ισχύς της προσβαλλομένης αποφάσεως ανασταλεί μέχρις ότου εκδοθεί διάταξη περατώνουσα τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων. Η αιτούσα προβάλλει ότι, σύμφωνα με το άρθρο 2 της προσβαλλομένης αποφάσεως, μια απόφαση της Επιτροπής η οποία θα ήταν «οριστική και θα άρχιζε να ισχύει αμέσως» θα ήταν δυνατό να ληφθεί ακόμη και πριν τα τέλη Αυγούστου του 2001. Είναι σαφές από το σημείο 6 της υπό κρίση αιτήσεως ότι το συγκεκριμένο αυτό αίτημα για λήψη προσωρινών μέτρων στηρίζεται στο άρθρο 105, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του ρωτοδικείου (στο εξής: Κανονισμός).
16 ρος στήριξη του αιτήματος αυτού, ο κύριος ισχυρισμός της αιτούσας έγκειται στο ότι η προσβαλλόμενη απόφαση αντιβαίνει στην πάγια κοινοτική νομολογία, καθώς και σε προηγούμενες αποφάσεις της Επιτροπής, δεδομένου ότι ορίζει ότι παρανόμως εκ πρώτης όψεως μια επιχείρηση που κατέχει δεσπόζουσα θέση, όπως είναι η αιτούσα, αρνείται να μοιραστεί με τους ανταγωνιστές της ένα ανταγωνιστικό πλεονέκτημα υπό τη μορφή πνευματικής της ιδιοκτησίας επί της δομής των 1 860 τμημάτων μωσαϊκού σε σχέση με αυτή την ίδια την αγορά με την οποία σχετίζεται αυτό το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας. Η διαπίστωση αυτή της Επιτροπής αναιρεί την ίδια την ουσία του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας που η αιτούσα έχει βάσει της εθνικής νομοθεσίας, όπως αυτό αναγνωρίζεται από την κοινοτική νομοθεσία, και αντιβαίνει προδήλως στο άρθρο 259 ΕΚ. Κατά συνέπεια, θα προκαλέσει στην αιτούσα άμεσες, σοβαρές, μόνιμες και ενδεχομένως ανεπανόρθωτες ζημίες, ιδίως διότι οι υπηρεσίες της παροχής πληροφοριακών στοιχείων, οι οποίες στηρίζονται στη δομή των τμημάτων μωσαϊκού και προστατεύονται από τον νόμο περί πνευματικής ιδιοκτησίας, θα περιπέσουν κατά τρόπο ουσιώδη και μόνιμο στην τάξη μιας μαζικής «παραγωγής αγαθών» υπηρεσίας μη διακρινόμενης από τις υπηρεσίες των ανταγωνιστών της.
17 Όσον αφορά την άποψη της Επιτροπής ότι η ύπαρξη εκ πρώτης όψεως καταχρήσεως από την αιτούσα της δεσπόζουσας θέσεώς της μπορεί να δικαιολογηθεί βάσει της διαπιστώσεώς της ότι η δομή των 1 860 τμημάτων μωσαϊκού ισοδυναμεί με βιομηχανικό πρότυπο και, ως εκ τούτου, με μια σημαντική διευκόλυνση των ανταγωνιστών όπως είναι η ενάγουσα NDC, η αιτούσα υποστηρίζει ότι η άποψη αυτή αποτελεί νέα νομική αντίρρηση την οποία δεν είχε παραθέσει η Επιτροπή στη ΔΑ και ως προς την οποία δεν της είχε δοθεί επαρκώς η δυνατότητα να ακουστεί πριν από την έκδοση της προσβαλλομένης αποφάσεως.
18 Όσον αφορά τη στάθμιση συμφερόντων, η αιτούσα προβάλλει ότι η στάθμιση αυτή συνηγορεί υπέρ της αναστολής της ισχύος της αποφάσεως, διότι τα προσωρινά μέτρα που διέταξε η Επιτροπή με την προσβαλλόμενη απόφαση δεν είναι «conservatoire» (συντηρητικά) ως προς τη φύση τους. Αντί να διαφυλάσσουν το status quo και, με τον τρόπο αυτό, να διασφαλίζουν την αποτελεσματικότητα της τελικής αποφάσεως που θα εκδοθεί επί της προσφυγής, τα μέτρα αυτά αλλοιώνουν το status quo υποχρεώνοντας την αιτούσα να διαπραγματευθεί τους όρους χορηγήσεως αδειών με την NDC και την AzyX τη στιγμή που οι επιχειρήσεις αυτές στο παρελθόν όχι μόνο δεν είχαν άδεια αλλά, όπως αποφάνθηκαν τα γερμανικά δικαστήρια, προσέβαλλαν στην πραγματικότητα το δικαίωμά της πνευματικής ιδιοκτησίας επί της δομής των 1 860 τμημάτων μωσαϊκού. Επιπλέον, αφού η προσβαλλόμενη απόφαση δέχεται ότι οι επιχειρήσεις αυτές δραστηριοποιούνται ήδη στη γερμανική αγορά και ότι έχουν αναπτύξει τις δικές τους δομές τμημάτων μωσαϊκού, δεν υπάρχει η προσωρινή ανάγκη να τους χορηγηθεί άδεια χρήσεως της δομής των 1 860 τμημάτων μωσαϊκού προκειμένου να τους παρασχεθεί η δυνατότητα να προσφέρουν σε ενδιαφερόμενες φαρμακευτικές επιχειρήσεις τις ίδιες υπηρεσίες με αυτές που παρέχει επί του παρόντος η αιτούσα.
19 Δυνάμει του άρθρου 105, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο, του Κανονισμού, ο ρόεδρος του ρωτοδικείου μπορεί να δεχθεί αίτηση για τη λήψη προσωρινών μέτρων και πριν ακόμα ο αντίδικος υποβάλει τις παρατηρήσεις του. Το μέτρο αυτό μπορεί μεταγενέστερα να μεταρρυθμιστεί ή να ανακληθεί ακόμα και αυτεπαγγέλτως.
20 Κατά πάγια νομολογία, το άρθρο 105, παράγραφος 2, του Κανονισμού παρέχει τη δυνατότητα στον δικάζοντα κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων δικαστή να διατάξει τη λήψη προσωρινών μέτρων είτε όταν αυτό παρίσταται αναγκαίο προκειμένου να μπορέσει ο δικαστής να ενημερωθεί επαρκώς για να είναι σε θέση να εκτιμήσει μια περίπλοκη πραγματική και/ή νομική κατάσταση που ανακύπτει από την αίτηση που εκδικάζει είτε όταν η ορθή απονομή της δικαιοσύνης επιβάλλει όπως διατηρηθεί το status quo ενόσω εκκρεμεί η έκδοση αποφάσεως επί της αιτήσεως (διατάξεις της 18ης Σεπτεμβρίου 1986, 221/86 R, Ομάδα των Κομμάτων της Ευρωπαϊκής Δεξιάς κατά Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Συλλογή 1986, σ. 2579, σκέψη 9, της 20ής Ιουλίου 1988, 194/88 R, Επιτροπή κατά Ιταλίας, Συλλογή 1988, σ. 4547, σκέψη 3, της 28ης Ιουνίου 1990, C-195/90 R, Επιτροπή κατά Γερμανίας, Συλλογή 1990, σ. 2715, σκέψη 20, της 2ας Απριλίου 1993, T-12/93, CCE Vittel και CE Pierval κατά Επιτροπής, Συλλογή 1993, σ. ΙΙ-449, σκέψη 33). Το εύρος της εξουσίας που χορηγεί η διάταξη αυτή δεν σημαίνει κατ' ανάγκη ότι πρέπει να ερμηνεύεται διαφορετικά όταν η απόφαση σε σχέση με την οποία ζητείται η λήψη ασφαλιστικών μέτρων είναι απόφαση με την οποία η Επιτροπή έλαβε ορισμένα προσωρινά μέτρα ενόσω εκκρεμούσε η ολοκλήρωση έρευνας βάσει του κανονισμού 17 σχετικά με προβαλλόμενη ύπαρξη παραβιάσεως του κοινοτικού δικαίου του ανταγωνισμού (διάταξη της 6ης Σεπτεμβρίου 1982, 229/82 R, Ford κατά Επιτροπής, Συλλογή 1982, σ. 2849, σκέψεις 7 και 8).
21 Στην υπό κρίση υπόθεση, πρέπει κατ' αρχάς να υπομνηστεί ότι το άρθρο 295 ΕΚ ορίζει ότι «η παρούσα Συνθήκη δεν προδικάζει με κανέναν τρόπο το καθεστώς της ιδιοκτησίας στα κράτη μέλη». Από το άρθρο 295 ΕΚ προκύπτει ότι ο δικάζων κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων δικαστής πρέπει κατά κανόνα να εξετάζει με επιφυλακτικότητα μια απόφαση της Επιτροπής που επιβάλλει, μέσω προσωρινών μέτρων που λαμβάνονται ενόσω εκκρεμεί έρευνα βάσει του άρθρου 3 του κανονισμού 17, στον κάτοχο δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας, το οποίο αναγνωρίζεται και προστατεύεται από την εθνική νομοθεσία, την υποχρέωση να παράσχει άδεια για τη χρήση του δικαιώματος αυτού.
22 Από την προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτει ότι η Επιτροπή στήριξε την απόφασή της αυτή ιδίως στην ερμηνεία που έδωσε στο πεδίο εφαρμογής των αρχών που διατύπωσε το Δικαστήριο στην υπόθεση RTE και ITP κατά Επιτροπής (απόφαση του Δικαστηρίου της 6ης Απριλίου 1995, C-241/91 P και C-242/91 P, Συλλογή 1995, σ. Ι-743, στο εξής: απόφαση Magill). Στην υπόθεση αυτή, το Δικαστήριο, αφού απέρριψε τον ισχυρισμό ότι η άσκηση δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας βάσει του εθνικού δικαίου «εκφεύγει από κάθε εκτίμηση υπό το φως του άρθρου [82] της Συνθήκης ΕΚ» (νυν άρθρου 82 ΕΚ), επιβεβαίωσε ότι «η άρνηση χορηγήσεως τέτοιας αδείας, έστω και αν προέρχεται από επιχείρηση κατέχουσα δεσπόζουσα θέση, [είναι δυνατόν] να μη συνιστά, αυτή καθεαυτή, καταχρηστική εκμετάλλευση της εν λόγω θέσεως» (σκέψεις 48 και 49). Στη συνέχεια αναγνωρίζει ότι «η εκ μέρους του δικαιούχου άσκηση του αποκλειστικού δικαιώματος μπορεί, υπό εξαιρετικές περιστάσεις, να συνεπάγεται καταχρηστική συμπεριφορά» (σκέψη 50).
23 Ως προς τα αν τέτοιου είδους «εξαιρετικές περιστάσεις» συνέτρεχαν στην υπόθεση εκείνη, το Δικαστήριο, βάσει των πραγματικών περιστατικών που διαπίστωσε το ρωτοδικείο σχετικά με την ύπαρξη χωριστής αγοράς για τη διανομή τηλεοπτικών οδηγών για το σύνολο των εβδομαδιαίων τηλεοπτικών προγραμμάτων διαφορετικής από την αγορά των επιμέρους εβδομαδιαίων οδηγών που ήδη παρήγαγαν, μεταξύ άλλων, έκαστος των αιτούντων (σκέψη 52), έκρινε τα εξής (σκέψεις 53 έως 57):
«Έτσι, οι αναιρεσείουσες - οι οποίες αποτελούσαν αναπόφευκτα τις μόνες πηγές των αυτούσιων πληροφοριών για τα προγράμματα που αποτελούν την απαραίτητη πρώτη ύλη για τη δημιουργία ενός εβδομαδιαίου τηλεοπτικού οδηγού - δεν άφηναν στον τηλεθεατή που ήθελε να πληροφορηθεί το περιεχόμενο των προγραμμάτων της προσεχούς εβδομάδας άλλη δυνατότητα παρά μόνο να αγοράζει τους εβδομαδιαίους οδηγούς κάθε καναλιού και να εξάγει ο ίδιος τα στοιχεία που είναι χρήσιμα για να προβαίνει σε συγκρίσεις.
Επομένως, η άρνηση των αναιρεσειουσών να χορηγήσουν αυτούσιες πληροφορίες, κατ' επίκληση των εθνικών διατάξεων περί του δικαιώματος του δημιουργού, εμπόδισε την εμφάνιση ενός νέου προϊόντος, ενός πλήρους εβδομαδιαίου οδηγού τηλεοπτικών προγραμμάτων, τον οποίο οι αναιρεσείουσες δεν προσέφεραν και για τον οποίο υπήρχε εν δυνάμει ζήτηση εκ μέρους των καταναλωτών, γεγονός που συνιστά καταχρηστική εκμετάλλευση σύμφωνα με το άρθρο [82], δεύτερο εδάφιο, στοιχείο β_, της Συνθήκης.
Δεύτερον, η άρνηση αυτή δεν εδικαιολογείτο ούτε από τη δραστηριότητα της μεταδόσεως ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών προγραμμάτων ούτε από εκείνη της εκδόσεως τηλεοπτικών περιοδικών [...].
Τέλος, όπως επίσης διαπίστωσε το ρωτοδικείο, με τη συμπεριφορά τους, οι αναιρεσείουσες διατήρησαν μια παράγωγη αγορά, εκείνη των εβδομαδιαίων τηλεοπτικών οδηγών, αποκλείοντας οποιονδήποτε ανταγωνισμό στην αγορά αυτή [...], δεδομένου ότι αρνούνταν την πρόσβαση στις αυτούσιες πληροφορίες που αποτελούν την αναγκαία πρώτη ύλη για τη δημιουργία ενός τέτοιου οδηγού.
Ενόψει όλων αυτών των περιστάσεων, το ρωτοδικείο δεν υπέπεσε σε νομικό σφάλμα, χαρακτηρίζοντας τη συμπεριφορά των αναιρεσειουσών ως καταχρηστική εκμετάλλευση δεσπόζουσας θέσεως κατά την έννοια του άρθρου [82] της Συνθήκης.»
24 Από τη συλλογιστική του Δικαστηρίου στην υπόθεση Magill είναι σαφές ότι υπάρχουν ενδεχομένως σημαντικές διαφορές μεταξύ των περιστάσεων εκείνης της υποθέσεως και των περιστάσεων της υπό κρίση υποθέσεως όπως αυτές εκτίθενται στην προσβαλλόμενη απόφαση. Ωστόσο, η προσέγγιση της Επιτροπής που αποτελεί τη βάση της προσβαλλομένης αποφάσεως θα φαινόταν προσωρινώς, σε μεγάλο βαθμό, ότι εξαρτάται από το εύρος της έννοιας των «εξαιρετικών περιστάσεων» την οποία αναφέρει το Δικαστήριο στην ανωτέρω υπόθεση. Επίσης, από μια προσωρινή εκτίμηση τόσο της προσβαλλομένης αποφάσεως όσο και της υπό κρίση αιτήσεως, φαίνεται ότι η αιτούσα προβάλλει τον πειστικό εκ πρώτης όψεως ισχυρισμό ότι η Επιτροπή παρερμήνευσε το πεδίο εφαρμογής των αρχών που διατυπώνονται στην απόφαση Magill διαπιστώνοντας ότι, παρά τις διαφορές μεταξύ της ανωτέρω υποθέσεως και της υπό κρίση υποθέσεως, η άρνηση της αιτούσας να χορηγήσει στην NDC, μεταξύ άλλων, άδεια για τη χρήση του δικαιώματός της πνευματικής ιδιοκτησίας, ούτως ώστε η τελευταία να είναι σε θέση να παρέχει κατ' ουσίαν τις αυτές υπηρεσίες παροχής πληροφοριών, που στηρίζονται σε μεγάλο βαθμό σε στοιχεία που είναι ελευθέρως διαθέσιμα, στην ίδια αγορά και στους ίδιους ενδεχομένως καταναλωτές με τις υπηρεσίες που παρέχει επί του παρόντος η αιτούσα, ισοδυναμεί με εκ πρώτης όψεως κατάχρηση της δεσπόζουσας θέσεώς της. Έστω και αν η Επιτροπή ορθώς είχε διαπιστώσει ότι δεν θα μπορούσε να αποκλειστεί το ενδεχόμενο να είναι ασυμβίβαστη η αμφισβητούμενη άρνηση της αιτούσας να παράσχει άδεια για τη χρήση του δικαιώματός της πνευματικής ιδιοκτησίας με τους σκοπούς του άρθρου 82 ΕΚ, απλώς και μόνο λόγω των προαναφερθεισών διαφορών σχετικά με τα πραγματικά περιστατικά, δεν είναι δυνατό να επιβεβαιωθεί, έστω και χρονικώς, η ορθότητα του συμπεράσματος που συνάγει από την απόφαση Magill στη τελευταία περίοδο της παραγράφου 67 της προσβαλλομένης αποφάσεως, προκειμένου να δικαιολογηθούν τα εκτεταμένα προσωρινά μέτρα που θεσπίζει με την προσβαλλόμενη απόφαση.
25 Εκ πρώτης όψεως, φαίνεται ότι ευσταθεί και ο ισχυρισμός της αιτούσας ότι τα προσωρινά μέτρα που έλαβε η Επιτροπή με την προσβαλλόμενη απόφαση υπερβαίνουν τα όρια των εξουσιών της Επιτροπής να λαμβάνει προσωρινά μέτρα βάσει της νομολογίας στην απόφαση Camera Care κατά Επιτροπής. Όχι μόνο δεν διατηρείται το status quo ante, κατά το οποίο η NDC και η AzyX παρείχαν, όπως έκριναν τα εθνικά δικαστήρια, υπηρεσίες που στηρίζονταν στην προσβολή του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας της αιτούσας, αλλά υποχρεώνεται επιπλέον η αιτούσα με την προσβαλλόμενη απόφαση να χορηγήσει άδεια στις επιχειρήσεις αυτές ούτως ώστε, ενώ εκκρεμεί η έκδοση οριστικής αποφάσεως από την Επιτροπή μετά το πέρας των ερευνών της σχετικά με την καταγγελία της NDC, να είναι σε θέση να εκμεταλλεύονται νομίμως αυτό το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας. Ο ισχυρισμός της Επιτροπής στην προσβαλλόμενη απόφαση, που προβλήθηκε προς αντίκρουση του παρεμφερούς επιχειρήματος που προέβαλε η αιτούσα με τις παρατηρήσεις της επί της ΔΑ, ότι τα προσωρινά μέτρα που ελήφθησαν «απλώς διατηρούν την ικανότητα της NDC να είναι ανταγωνιστική στην αγορά και δεν βαίνουν πέραν όσων απαιτεί η κατάσταση αυτή προκειμένου να προληφθούν αφόρητες ζημίες στο δημόσιο συμφέρον» (παράγραφος 217 της προσβαλλομένης αποφάσεως), δεν φαίνεται, τουλάχιστον κατόπιν μιας πρώτης εκτιμήσεως, να ανασκευάζει το επιχείρημα της αιτούσας ότι τα μέτρα αυτά νομιμοποιούν μια συμπεριφορά η οποία ήταν προηγουμένως παράνομη και τα οποία ως εκ τούτου είναι ακατάλληλα ως προσωρινά μέτρα.
26 Επιπλέον, φαίνεται ότι εκ πρώτης όψεως ευσταθεί, τουλάχιστον προσωρινώς, το επιχείρημα της αιτούσας κατά της διαπιστώσεως της Επιτροπής ότι η δομή των 1 860 τμημάτων μωσαϊκού έχει καταστεί βιομηχανικό πρότυπο που στηρίζεται στο γεγονός ότι πολλές, αν όχι όλες, από τις ενδείξεις στις οποίες στηρίχθηκε η διαπίστωση αυτή στην προσβαλλόμενη απόφαση ελήφθησαν μόνον αφού η αιτούσα υπέβαλε τις γραπτές και προφορικές απαντήσεις της σε σχέση με τη ΔΑ. Κατά συνέπεια, είναι ενδεχόμενο να μην παρασχέθηκε στην αιτούσα η προσήκουσα δυνατότητα να αντικρούσει τα στοιχεία αυτά πριν από την έκδοση της προσβαλλομένης αποφάσεως.
27 Υπό τις συνθήκες αυτές, είναι σαφές ότι ο δικάζων κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων δικαστής πρέπει να έχει άνεση χρόνου, σύμφωνα με τη νομολογία που παρατίθεται ανωτέρω στη σκέψη 20, προκειμένου να εξετάσει τα περίπλοκα πραγματικά και νομικά ζητήματα που ανακύπτουν από την υπό κρίση αίτηση. Λαμβανομένων υπόψη ιδίως των πιθανώς πολύ σημαντικών οικονομικών συνεπειών για την αιτούσα που θα είχε μια απόφαση της Επιτροπής περί προσδιορισμού των όρων για τη χορήγηση υποχρεωτικής αδείας χρήσεως του δικαιώματός της πνευματικής ιδιοκτησίας όσον αφορά τη δομή των 1 860 τμημάτων μωσαϊκού και της σοβαρής προσβολής των δικαιωμάτων της πνευματικής ιδιοκτησίας που θα προκαλούσε μια τέτοια απόφαση, η ορθή απονομή της δικαιοσύνης επιβάλλει, στο στάδιο αυτό, την προσωρινή αναστολή της ισχύος της προσβαλλομένης αποφάσεως.
28 Κατά συνέπεια, πριν ακόμη η Επιτροπή υποβάλει τις παρατηρήσεις της, η υποβολή των οποίων έχει οριστεί, κατόπιν αιτήσεώς της για μακρινή ημερομηνία, για τις 12 Σεπτεμβρίου 20001, και χωρίς να προδικάζεται το περιεχόμενο της οριστικής αποφάσεως που θα εκδοθεί στο πλαίσιο της παρούσας διαδικασίας, επιβάλλεται να διαταχθεί, ως συντηρητικό μέτρο προς το συμφέρον της ορθής απονομής της δικαιοσύνης μέχρις εκδόσεως οριστικής αποφάσεως, η αναστολή της ισχύος της προσβαλλομένης αποφάσεως.
29 Δεδομένου ότι η διάταξη επί αιτήσεως ασφαλιστικών μέτρων πρέπει να εκδίδεται ταχέως, το προσωρινό αυτό συντηρητικό μέτρο δεν είναι ικανό να προκαλέσει ανεπανόρθωτη ζημία είτε στο συμφέρον της Επιτροπής είτε στο συμφέρον των ανταγωνιστών της αιτούσας, και ειδικότερα της NDC, για την εφαρμογή των προσωρινών μέτρων που ελήφθησαν με την προσβαλλόμενη απόφαση.
Διατακτικό
Για τους λόγους αυτούς,
Ο ΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ ΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟΥ
διατάσσει:
1) Αναστέλλει την ισχύ της αποφάσεως της Επιτροπής της 3ης Ιουλίου 2001 σχετικά με την κίνηση διαδικασίας βάσει του άρθρου 82 ΕΚ (Υπόθεση COMP D3/38.044 - NDC Health/IMS Health: προσωρινά μέτρα), μέχρις εκδόσεως της περατώνουσας την παρούσα διαδικασία ασφαλιστικών μέτρων διατάξεως.
2) Επιφυλάσσεται ως προς τα δικαστικά έξοδα.
Full & Egal Universal Law Academy