ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ
CHRISTINE STIX-HACKL
της 15ης Ιανουαρίου 2004 (1)
Υπόθεση C-396/02
DFDS BV
κατά
Inspecteur der Belastingdienst – Douanedistrict Rotterdam
[αίτηση του Gerechtshof te Amsterdam (Κάτω Χώρες) για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως]
«Κοινό Δασμολόγιο – Συνδυασμένη Ονοματολογία – Δασμολογική κατάταξη – Ανατρεπόμενα αυτοκίνητα»
I – Προκαταρκτικές παρατηρήσεις
1. Η παρούσα υπόθεση αφορά τη δασμολογική κατάταξη φορτηγών αυτοκινήτων οχημάτων τα οποία προορίζονται να χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά και εκφόρτωση υλικών έξω από το οδικό δίκτυο και είναι προς τούτο εξοπλισμένα με ένα σύνθετο μηχανισμό ανατροπής που παρέχει διάφορες δυνατότητες και έχει μεγάλη ακρίβεια.
II – Νομικό πλαίσιο
2. Εντός της Κοινότητας, η δασμολογική και στατιστική κατάταξη των εμπορευμάτων γίνεται σύμφωνα με τη Συνδυασμένη Ονοματολογία (στο εξής: ΣΟ), η οποία στηρίζεται στο παγκόσμιο Εναρμονισμένο Σύστημα (2) (στο εξής: ΕΣ). Η ΣΟ περιλαμβάνεται στο παράρτημα Ι του κανονισμού (ΕΟΚ) 2658/87 του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 1987, για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το κοινό δασμολόγιο (3). Κατά τον κρίσιμο εν προκειμένω χρόνο το παράρτημα Ι ίσχυε υπό διάφορες μορφές (4), αλλά η διατύπωση των επίμαχων εν προκειμένω δασμολογικών κλάσεων του κεφαλαίου 87 παρέμεινε αμετάβλητη καθ’ όλο αυτό το διάστημα. Για την επεξήγηση των διαφόρων κλάσεων και διακρίσεων της ΣΟ υπάρχουν διάφορα άλλα έγγραφα, τα οποία επίσης θα παραθέσω παρακάτω, εφόσον έχουν σημασία για την παρούσα υπόθεση.
3. Το παράρτημα Ι της ΣΟ, όπως ίσχυε κατά τον επίμαχο εν προκειμένω χρόνο, έχει αποσπασματικά ως εξής:
«Κεφάλαιο 87
ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΑ ΟΧΗΜΑΤΑ, ΕΛΚΥΣΤΗΡΕΣ, ΠΟΔΗΛΑΤΑ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΟΧΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΧΕΡΣΑΙΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ, ΤΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΑ ΤΟΥΣ
[…]
Κωδικός ΣΟ
Περιγραφή εμπορευμάτων
8704
Αυτοκίνητα οχήματα για τη μεταφορά εμπορευμάτων:
8704 10
– Ανατρεπόμενα αυτοκίνητα που είναι κατασκευασμένα για να χρησιμοποιούνται έξω από το οδικό δίκτυο:
[…]
8704 10 19
– – – Άλλα
[…]
– Άλλα, με εμβολοφόρο κινητήρα με ανάφλεξη με συμπίεση (ντήζελ ή ημιντήζελ):
8704 21
– – Με μέγιστο βάρος με φορτίο που δεν υπερβαίνει τους 5 t:
[…]
8704 21 91
– – – – – Καινούρια
4. Οι γενικοί κανόνες για την ερμηνεία της ΣΟ περιλαμβάνονται στο πρώτο μέρος, τίτλος I, A, και ορίζουν, μεταξύ άλλων, τα εξής:
«Η κατάταξη των εμπορευμάτων στη Συνδυασμένη Ονοματολογία πραγματοποιείται σύμφωνα με τις παρακάτω αρχές:
1. Το κείμενο των τίτλων των τμημάτων, των κεφαλαίων ή των υποκεφαλαίων θεωρείται ότι έχει μόνον ενδεικτική αξία, δεδομένου ότι η κατάταξη καθορίζεται νόμιμα σύμφωνα με το κείμενο των κλάσεων και σημειώσεων των τμημάτων ή των κεφαλαίων και σύμφωνα με τους παρακάτω κανόνες, εφόσον αυτοί δεν είναι αντίθετοι προς το κείμενο των εν λόγω κλάσεων και σημειώσεων. […]
[…]
3. Όταν εμπορεύματα πρέπει […] να καταταγούν σε δύο ή περισσότερες κλάσεις […], η κατάταξη γίνεται σύμφωνα με τα παρακάτω.
α) Η περισσότερο εξειδικευμένη κλάση πρέπει να έχει προτεραιότητα έναντι των κλάσεων με γενικότερο περιεχόμενο
[…]».
5. Ο κανονισμός (ΕΟΚ) 396/92 της Επιτροπής, της 18ης Φεβρουαρίου 1992, για κατάταξη εμπορευμάτων στη Συνδυασμένη Ονοματολογία (ΕΕ L 44, σ. 9, στο εξής: κανονισμός 396/92), περιλαμβάνει παράρτημα στο οποίο περιγράφονται ορισμένα εμπορεύματα, τα οποία υπάγονται σε συγκεκριμένη δασμολογική διάκριση. Παράλληλα, παρατίθεται κάθε φορά ορισμένη αιτιολογία. Τα κρίσιμα εν προκειμένω χωρία του παραρτήματος έχουν ως εξής:
„[…]
Περιγραφή του εμπορεύματος
Κωδικός ΣΟ
Αιτιολογία
[…]
[…]
[…]
3. Όχημα (μήκους 180 cm, πλάτους 87 cm και ύψους 100 cm ) που έχει τετράχρονο μονοκύλινδρο κινητήρα βενζίνης ( κυλινδρισμός 400 cm3), διατάξεις χειρισμού, χειροκίνητη ενισχυμένη υδραυλικά ανατρεπόμενη επίπεδη καρότσα ωφέλιμου φορτίου 400 kg καθώς και ερπύστριες από καουτσούκ. Το όχημα αυτό έχει βάρος 250 kg κενό φορτίου, μέγιστη ταχύτητα 6,8 km/h και ισχύ 5,37 kW και είναι εξοπλισμένο με κιβώτιο τριών ταχυτήτων και μιας όπισθεν. Αυτό χρησιμοποιείται κυρίως στα εργοτάξια για τη μεταφορά και εκφόρτωση οικοδομικών υλικών, χώματος, άμμου και άλλων παρόμοιων υλικών.
8704 10 19
Η κατάταξη καθορίζεται από τις διατάξεις των γενικών κανόνων 1 και 6 για την ερμηνεία της συνδυασμένης ονοματολογίας καθώς και από τα κείμενα των κωδικών ΣΟ 8704, 8704 10 και 8704 10 19.
Λόγω της σχεδίασής του και ειδικότερα της παρουσίας ανατρεπόμενης καρότσας και ερπυστριών από καουτσούκ και του ότι χρησιμοποιείται σε ειδικό χώρο, το όχημα αυτό δεν μπορεί να καταταχθεί στην κλάση 8709.
4. Καινούργιο όχημα ( μήκους 255 cm, πλάτους 108 cm και ύψους 128 cm) που έχει τετράχρονο μονοκύλινδρο κινητήρα βενζίνης (κυλινδρισμός 400 cm3), μια ενισχυμένη υδραυλικά ανατρεπόμενη επίπεδη καρότσα, με κινητά παραπέτια στα πλάγια και πίσω, ωφέλιμου φορτίου 800 kg. Φέρει ανοικτή καμπίνα οδήγησης με διατάξεις χειρισμού και ερπύστριες από καουτσούκ. Αναπτύσσει μέγιστη ταχύτητα 8,7 km/h, ισχύ 7,46 kW και είναι εξοπλισμένο με κιβώτιο τεσσάρων ταχυτήτων και τριών όπισθεν. Χρησιμοποιείται κυρίως στα εργοτάξια για τη μεταφορά και εκφόρτωση οικοδομικών υλικών, χώματος, άμμου και άλλων παρόμοιων υλικών.
8704 31 91
Η κατάταξη καθορίζεται από τις διατάξεις των γενικών κανόνων 1 και 6 για την ερμηνεία της συνδυασμένης ονοματολογίας καθώς και από τα κείμενα των κωδικών ΣΟ 8704, 8704 31 και 8704 31 91.
Λόγω της σχεδίασής του και ειδικότερα της παρουσίας ανατρεπόμενης καρότσας και ερπυστριών από καουτσούκ και του ότι χρησιμοποιείται σε ειδικό χώρο, το όχημα αυτό δεν μπορεί να καταταχθεί στην κλάση 8709. Η ευελιξία και η περίπλοκη κατασκευή της ανατρεπόμενης καρότσας δεν επιτρέπουν την κατάταξή του στον κωδικό 8704 10 ως ανατρεπόμενο αυτοκίνητο..
[…]
[…]
[…]
6. Τα κρίσιμα εν προκειμένω χωρία των Επεξηγηματικών Σημειώσεων της Συνδυασμένης Ονοματολογίας των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (5) (στο εξής: επεξηγηματικές σημειώσεις ΣΟ) έχουν ως εξής:
«8704 10 11 έως 8704 10 90 Ανατρεπόμενα αυτοκίνητα που είναι κατασκευασμένα για να χρησιμοποιούνται έξω από το οδικό δίκτυο
1. Στις διακρίσεις αυτές υπάγονται κυρίως τα οχήματα που είναι εξοπλισμένα με εμπρόσθια ή οπίσθια ανατρεπόμενη καρότσα ή με καρότσα που ανοίγει η βάση της και τα οποία είναι ειδικά κατασκευασμένα για να μεταφέρουν άμμο, σκύρα, χώμα, πέτρες κ.λπ.· τα οχήματα αυτά προορίζονται για ορυχεία, εργοτάξια οικοδομών, καθώς επίσης και για οδικά, αεροπορικά και λιμενικά έργα. Παραδείγματα διαφόρων τύπων ανατρεπόμενων οχημάτων δίνονται στο τέλος της παρούσας σημείωσης.
2. Υπάγονται επίσης στις παρούσες διακρίσεις τα οχήματα μικρότερων διαστάσεων τα οποία χρησιμοποιούνται στα εργοτάξια για τη μεταφορά χώματος, μπαζών, τσιμέντου και νωπού σκυροδέματος κ.λπ. Τα οχήματα αυτά έχουν σταθερό ή αρθρωτό πλαίσιο (σασί) και κίνηση σε δύο ή τέσσερις τροχούς· η ανατρεπόμενη καρότσα βρίσκεται πάνω από ένα άξονα, ενώ το κάθισμα του οδηγού, το οποίο συνήθως δεν καλύπτεται με καμπίνα, βρίσκεται πάνω από τον άλλο.»
Τις περιγραφές αυτές ακολουθούν τα σχέδια δύο ανατρεπόμενων οχημάτων που χαρακτηρίζονται ως «αντιπροσωπευτικά» και τεσσάρων άλλων τύπων ειδικών ανατρεπόμενων οχημάτων.
7. Δυνάμει του άρθρου 6, παράγραφος 1, της διεθνούς συμβάσεως της 14ης Ιουνίου 1983, συστάθηκε, στο πλαίσιο του Συμβουλίου Τελωνειακής Συνεργασίας, μια «επιτροπή του εναρμονισμένου συστήματος», η οποία αποτελείται από εκπροσώπους κάθε συμβαλλόμενου μέρους. Το έργο της συνίσταται, μεταξύ άλλων, στην κατάρτιση επεξηγηματικών σημειώσεων, γνωμοδοτήσεων περί κατατάξεως και άλλων γνωμοδοτήσεων για την ερμηνεία του ΕΣ. Τα κρίσιμα εν προκειμένω χωρία των Επεξηγηματικών Σημειώσεων του Εναρμονισμένου Συστήματος για την περιγραφή και την κωδικοποίηση των εμπορευμάτων (στο εξής: επεξηγηματικές σημειώσεις ΕΣ) έχουν ως εξής:
«Κλάση 8704
1. Η κλάση αυτή περιλαμβάνει επιπλέον:
τα ανατρεπόμενα οχήματα, τα οποία είναι φορτηγά ισχυρής κατασκευής, φέροντα ανατρεπόμενη καρότσα ή καρότσα της οποίας η βάση ανοίγει και χρησιμοποιούμενα για τη μεταφορά χωμάτων ή διαφόρων υλικών οικοδομών. Τα οχήματα αυτά, τα οποία έχουν ενιαίο ή αρθρωτό πλαίσιο, είναι γενικώς εξοπλισμένα με τροχούς παντός εδάφους και μπορούν να κινούνται σε μη συμπαγή εδάφη. Η κατηγορία αυτή περιλαμβάνει τόσο βαριά όσο και ελαφρά ανατρεπόμενα οχήματα. Τα δεύτερα είναι ενίοτε εξοπλισμένα με περιστρεφόμενο κάθισμα, με δύο καθίσματα που είναι τοποθετημένα το ένα απέναντι στο άλλο ή με διπλό πηδάλιο, έτσι ώστε ο οδηγός να βλέπει την ανατρεπόμενη καρότσα και να μπορεί να ρυθμίζει την εκφόρτωση.»
Διάκριση 8704 10
«Τα ανατρεπόμενα αυτά οχήματα διακρίνονται γενικώς από άλλα οχήματα μεταφοράς εμπορευμάτων (ιδίως τα φορτηγά με ανατρεπόμενη καρότσα) βάσει των ακολούθων χαρακτηριστικών:
– η καρότσα αποτελείται από ισχυρότατα φύλλα χάλυβα, το πρόσθιο τοίχωμά της υπερκαλύπτει τον θάλαμο οδηγήσεως ως προστατευτικό σκέπαστρο και η βάση της ανατρέπεται εν όλω ή εν μέρει προς τα πίσω·
[…]
Πρέπει πάντως να σημειωθεί ότι ορισμένα ανατρεπόμενα οχήματα έχουν κατασκευαστεί ειδικά για να χρησιμοποιούνται σε ορυχεία και σε σήραγγες, π.χ. αυτά που έχουν καρότσα της οποίας η βάση ανοίγει. Έχουν ορισμένα από τα ανωτέρω χαρακτηριστικά, δεν έχουν όμως θάλαμο οδηγήσεως, ενώ η καρότσα δεν είναι διαμορφωμένη με τη μορφή προστατευτικού σκεπάστρου.»
III – Πραγματικά περιστατικά και κύρια δίκη
8. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέχει το αιτούν δικαστήριο, η προσφεύγουσα της κύριας δίκης, η επιχείρηση DFDS BV (στο εξής: DFDS), υπέβαλε το 1995 και το 1996 στο καθού της κύριας δίκης, το αρμόδιο ολλανδικό τελωνείο, αίτηση για τη θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία ορισμένων οχημάτων τύπου «minitrac», τα οποία έπρεπε, κατά την προσφεύγουσα, να υπαχθούν στην κλάση 8704 10 19 ΣΟ. Το τελωνείο όμως ήταν της γνώμης ότι τα οχήματα έπρεπε να υπαχθούν στην κλάση 8704 21 91 ΣΟ και εξέδωσε σχετική καταλογιστική πράξη σε βάρος της DFDS. Κατά της αποφάσεως αυτής η DFDS υπέβαλε διοικητική προσφυγή. Η προσφυγή αυτή απορρίφθηκε με απόφαση του Τελωνείου της 24ης Δεκεμβρίου 1997. Κατά της τελευταίας αυτής αποφάσεως η DFDS άσκησε προσφυγή ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου.
9. Το προδικαστικό ερώτημα που υπέβαλε το αιτούν δικαστήριο με διάταξη της 19ης Απριλίου 2002 έχει ως εξής:
«Αποκλείονται από την έννοια των ανατρεπομένων αυτοκινήτων της διακρίσεως 8704 10 του Κοινού Δασμολογίου τα φορτηγά αυτοκίνητα που είναι κατασκευασμένα για να χρησιμοποιούνται έξω από το οδικό δίκτυο και προορίζονται για τη μεταφορά και εκφόρτωση υλικών οικοδομών και διαθέτουν προς τούτο ειδικότερα έναν ευέλικτο, περίπλοκο και ακριβή μηχανισμό ανατροπής;»
IV – Επί του προδικαστικού ερωτήματος
10. Με το προδικαστικό ερώτημα ερωτάται κατ’ ουσίαν αν τα επίμαχα minitrac πρέπει να υπαχθούν στη δασμολογική διάκριση 8704 10 ΣΟ ως ανατρεπόμενα αυτοκίνητα ή σε μια από τις άλλες διακρίσεις της κλάσης 8704 ΣΟ (αυτοκίνητα οχήματα για τη μεταφορά εμπορευμάτων) ως φορτηγά με ανατρεπόμενη καρότσα.
11. Το αιτούν δικαστήριο περιγράφει τα επίμαχα μοντέλα ανατρεπόμενων οχημάτων όπως ακριβώς και οι διάδικοι: πρόκειται για οχήματα τα οποία έχουν κατασκευαστεί κυρίως για να χρησιμοποιούνται σε εργοτάξια, δηλαδή έξω από το οδικό δίκτυο, και προορίζονται για τη μεταφορά και εκφόρτωση υλικών οικοδομών και παρόμοιων υλικών. Τα minitrac διαφέρουν από τα παραδοσιακά ανατρεπόμενα αυτοκίνητα για τον λόγο ότι δεν έχουν κοίλη καρότσα που να ανατρέπεται προς μία μόνο κατεύθυνση ή να έχει οπή που να ανοίγει προς τα κάτω. Τα minitrac έχουν αντίθετα –ανάλογα με το μοντέλο– είτε μια επίπεδη ανατρεπόμενη καρότσα η οποία έχει κάθετα πλαϊνά τοιχώματα που μπορούν να ανοίγουν αυτοτελώς και η οποία μπορεί να ανατρέπεται προς τρεις πλευρές είτε μια κοίλη ανατρεπόμενη καρότσα που μπορεί να περιστρέφεται, χάρη σε ένα σύστημα υδραυλικών μέσων, μέχρι 180°. Χάρη στους ιδιαίτερους αυτούς τύπους καρότσας επιτυγχάνεται η ακριβέστερη εκφόρτωση προς περισσότερες της μιας πλευρές, χωρίς να χρειάζεται να περιστρέφεται το ίδιο το όχημα.
Οι κυριότεροι ισχυρισμοί των διαδίκων
12. Η Ολλανδική Κυβέρνηση και η Επιτροπή υποστηρίζουν ότι τα minitrac δεν έχουν τις απαραίτητες ιδιότητες των ανατρεπόμενων οχημάτων των διακρίσεων 8704 10 ΣΟ και ότι, επομένως, δεν μπορούν να υπαχθούν στη διάκριση 8704 10 19 ΣΟ.
13. Οι ανωτέρω επικαλούνται κατ’ αρχάς τις επεξηγηματικές σημειώσεις ΕΣ σχετικά με την κλάση 8704 ΕΣ. Από τα χαρακτηριστικά που αναφέρονται στην επεξηγηματική σημείωση για τη διάκριση 8704 10, με σκοπό την οριοθέτηση των ανατρεπόμενων αυτοκινήτων από τα φορτηγά με ανατρεπόμενη καρότσα, συνάγεται ότι τα ανατρεπόμενα αυτοκίνητα είναι οχήματα με ένα ισχυρό, αλλά σχετικό απλό, μηχανισμό ανατροπής και εκφορτώσεως, των οποίων η ανατρεπόμενη καρότσα ανυψώνεται εν όλω ή εν μέρει προς τα πίσω για να καταστεί δυνατή η εκφόρτωση του φορτίου. Η ανατρεπόμενη καρότσα των minitrac όμως έχει ιδιαίτερα ευέλικτη και εύχρηστη κατασκευή με περίπλοκους μηχανισμούς ανατροπής προς πολλές κατευθύνσεις.
14. Κατά την Ολλανδική Κυβέρνηση και την Επιτροπή, από τις επεξηγηματικές σημειώσεις ΣΟ για τις δασμολογικές διακρίσεις 8704 10 11 έως 8704 10 90 ΣΟ συνάγεται επίσης ότι τα ανατρεπόμενα αυτοκίνητα είναι οχήματα με απλή κατασκευή. Από το σημείο 1 των επεξηγηματικών σημειώσεων ΣΟ προκύπτει ότι τα ανατρεπόμενα αυτοκίνητα πρέπει να έχουν καρότσα η οποία να ανυψώνεται κατά την εκφόρτωση ή να μπορεί να ανοίγει στο κάτω μέρος της. Επιπλέον, από τα σχέδια που περιλαμβάνονται στις επεξηγηματικές αυτές σημειώσεις προκύπτει ότι η καρότσα πρέπει να είναι κοίλη, διότι κανένα από τα οχήματα που είναι σχεδιασμένα στις επεξηγηματικές σημειώσεις ΣΟ δεν έχει επίπεδη καρότσα με κάθετα πλαϊνά τοιχώματα. Εξάλλου, από τις επεξηγηματικές σημειώσεις ΣΟ συνάγεται ότι η καρότσα δεν χρειάζεται να μπορεί να ανατρέπεται παρά μόνον προς μία πλευρά (συνήθως προς τα πίσω).
15. Κατά την Ολλανδική Κυβέρνηση και την Επιτροπή, με το σημείο 4 του παραρτήματος του κανονισμού 396/92, η Επιτροπή υπήγαγε στη διάκριση 8704 31 91 ΣΟ οχήματα που είναι συγκρίσιμα με τα επίμαχα εν προκειμένω minitrac και απέκλεισε την υπαγωγή στη διάκριση 8704 10 ΣΟ με το σκεπτικό ότι «η ευελιξία και η περίπλοκη κατασκευή της ανατρεπόμενης καρότσας δεν επιτρέπουν την κατάταξη του [οχήματος] στον κωδικό 8704 10 ως ανατρεπόμενου αυτοκινήτου» (6).
16. Η DFDS υποστηρίζει την άποψη ότι τα minitrac πρέπει να υπαχθούν στη διάκριση 8704 10 ΣΟ ως ανατρεπόμενα αυτοκίνητα.
17. Κατ’ αυτήν, μία και μόνον τεχνική ιδιότητα, δηλαδή εν προκειμένω οι ιδιαίτερα μεγάλες δυνατότητες περιστροφής της ανατρεπόμενης καρότσας, δεν μπορεί να αποτελεί το μοναδικό κριτήριο για την υπαγωγή φορτηγών οχημάτων στις δασμολογικές διακρίσεις της κλάσης 8704 ΣΟ. Αντίθετα, το κριτήριο πρέπει να αποτελεί η λειτουργία του οικείου οχήματος. Τα minitrac εξυπηρετούν τη μεταφορά και την εκφόρτωση υλικών έξω από το οδικό δίκτυο, πράγμα που σημαίνει ότι δεν διαφέρουν, αν ληφθεί υπόψη ο σκοπός και η χρήση τους, από τα παραδοσιακά ανατρεπόμενα αυτοκίνητα.
18. Κατά συνέπεια, η DFDS υποστηρίζει ότι η εκ μέρους της Επιτροπής δασμολογική κατάταξη του οχήματος που περιγράφεται στο σημείο 4 του παραρτήματος του κανονισμού 396/92 δεν συμβιβάζεται με τη ΣΟ. Κατά συνέπεια, είναι αμφίβολο κατά πόσον ο κανονισμός 396/92 είναι νομικά έγκυρος, πράγμα που σημαίνει ότι η δασμολογική κατάταξη των εν λόγω οχημάτων δεν μπορεί να στηριχθεί στον κανονισμό αυτό.
19. Κατά την DFDS, από το τελευταίο εδάφιο των επεξηγηματικών σημειώσεων ΕΣ για τη διάκριση 8704 10 ΕΣ προκύπτει ότι η περιγραφή των ανατρεπόμενων αυτοκινήτων στις εν λόγω επεξηγηματικές σημειώσεις δεν είναι περιοριστική. Αντίθετα, θα μπορούσαν να υπαχθούν επίσης στη διάκριση αυτή οχήματα που έχουν κατασκευαστεί για την εκτέλεση ειδικών εργασιών και που επομένως εμφανίζουν μόνον ορισμένα από τα ανωτέρω αναφερθέντα χαρακτηριστικά (7).
20. Κατά την DFDS, η δασμολογική κατάταξη στην οποία προέβη η Επιτροπή με το σημείο 4 του παραρτήματος του κανονισμού 396/92, οφείλεται επομένως προφανώς σε οικονομικής φύσεως λόγους, οι οποίοι είναι ασυμβίβαστοι με την εξουσία της Επιτροπής να εκδίδει κανονισμούς για την επεξήγηση της ΣΟ (άρθρο 10, παράγραφος 1, της ΣΟ) (8).
Η άποψή μου επί της υποθέσεως
21. Αντικείμενο της παρούσας υποθέσεως είναι η δασμολογική διάκριση των ανατρεπόμενων αυτοκινήτων από τα φορτηγά με ανατρεπόμενη καρότσα, τα οποία υπάγονται, σύμφωνα με τις τελωνειακές διατάξεις, σε διάφορες διακρίσεις της κλάσης 8704 ΣΟ (αυτοκίνητα οχήματα για τη μεταφορά εμπορευμάτων).
22. Κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, χάριν της ασφαλείας δικαίου και προς διευκόλυνση των ελέγχων, το αποφασιστικό κριτήριο για τη δασμολογική κατάταξη των εμπορευμάτων πρέπει γενικά να αναζητείται στα αντικειμενικά τους χαρακτηριστικά και στις αντικειμενικές τους ιδιότητες, όπως ορίζονται από το γράμμα της κλάσεως της ΣΟ (9). Οι αντίστοιχες επεξηγηματικές σημειώσεις ΕΣ αποτελούν ένα σημαντικό βοήθημα για την ερμηνεία των διαφόρων δασμολογικών κλάσεων, έστω και αν δεν είναι νομικά δεσμευτικές (10).
23. Η Ολλανδική Κυβέρνηση και η Επιτροπή θεωρούν προφανώς δεδομένο ότι το σχήμα της ανατρεπόμενης καρότσας και η ύπαρξη απλού μηχανισμού ανατροπής (τα υλικά οικοδομών μπορούν να εκφορτωθούν μόνον προς μία κατεύθυνση) είναι επαρκείς προϋποθέσεις για τη δασμολογική κατάταξη του οχήματος ως ανατρεπόμενου αυτοκινήτου. Στην τελευταία αυτή προϋπόθεση στηρίζεται προφανώς και η δασμολογική κατάταξη που πραγματοποιήθηκε με το σημείο 4 του παραρτήματος του κανονισμού 396/92.
24. Νομίζω όμως ότι η ανωτέρω άποψη δεν λαμβάνει υπόψη ότι η μορφή και η λειτουργικότητα της επιφάνειας φορτώσεως, δηλαδή της ανατρεπόμενης καρότσας, αποτελεί απλώς ένα από τα ενδεικνυόμενα κριτήρια για τη διάκριση γενικά μεταξύ ανατρεπόμενων οχημάτων και φορτηγών με ανατρεπόμενη καρότσα. Κατά τη γνώμη μου, το κριτήριο αυτό δεν είναι άλλωστε το μόνο που έχει αποφασιστική σημασία. Τούτο προκύπτει από τις ακόλουθες σκέψεις.
25. Από τη δομή της ΣΟ προκύπτει ότι τα φορτηγά αυτοκίνητα που μπορούν να χαρακτηρίζονται ως «ανατρεπόμενα αυτοκίνητα» υπάγονται, εντός της κλάσης 8704 ΣΟ (αυτοκίνητα οχήματα για τη μεταφορά εμπορευμάτων), σε ειδική διάκριση (τη διάκριση 8704 10 ΣΟ). Αντίθετα, τα φορτηγά με ανατρεπόμενη καρότσα δεν μνημονεύονται χωριστά και, επομένως, πρέπει να υπάγονται σε μία από τις γενικές δασμολογικές διακρίσεις που προβλέπονται για τα φορτηγά αυτοκίνητα («άλλα») (διακρίσεις 8704 21 έως 8704 32 ΣΟ). Οι διακρίσεις αυτές διαφέρουν ανάλογα με το είδος της μηχανής και/ή το βάρος των αυτοκινήτων οχημάτων που χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά εμπορευμάτων. Τέλος, η διάκριση 8704 90 00 ΣΟ αποτελεί τη διάκριση στην οποία υπάγονται όλα τα λοιπά φορτηγά αυτοκίνητα, τα οποία δεν είναι ούτε ανατρεπόμενα αυτοκίνητα ούτε λοιπά φορτηγά που να εμφανίζουν τα ανωτέρω αναφερόμενα τεχνικά χαρακτηριστικά.
26. Η διάρθρωση των δασμολογικών διακρίσεων εντός της κλάσης 8704 ΣΟ (αυτοκίνητα οχήματα για τη μεταφορά εμπορευμάτων) δείχνει ότι η διάκριση 8704 10 ΣΟ για τα ανατρεπόμενα αυτοκίνητα αποτελεί ειδική διάκριση για τα οχήματα που χρησιμοποιούνται για ορισμένο σκοπό και συγκεκριμένα για μεταφορές και εκφορτώσεις έξω από το οδικό δίκτυο. Όλες οι άλλες διακρίσεις δεν διαφέρουν όμως ως προς τον σκοπό της χρησιμοποιήσεως, αλλά μόνον ως προς ορισμένα τεχνικά χαρακτηριστικά (ως προς τον κινητήρα και το βάρος). Τούτο αποδεικνύει ότι το βασικό στοιχείο για τη δασμολογική κατάταξη των ανατρεπόμενων αυτοκινήτων δεν είναι το είδος ή η λειτουργικότητα της ανατρεπόμενης καρότσας, αλλά ο σκοπός για τον οποίο προορίζονται να χρησιμοποιηθούν τα οχήματα.
27. Η διάκριση αυτή, η οποία βασίζεται στον σκοπό της χρησιμοποιήσεως, είναι εξάλλου σύμφωνη με τις επεξηγηματικές σημειώσεις ΣΟ και με τις επεξηγηματικές σημειώσεις ΕΣ για τη δασμολογική διάκριση 8704 10.
28. Οι περιγραφές που περιέχουν οι επεξηγηματικές σημειώσεις ΣΟ αφορούν τα οχήματα που κατασκευάζονται «ειδικά» για τη μεταφορά υλικών σε λατομεία, ορυχεία ή εργοτάξια, δηλαδή ειδικά οχήματα που έχουν κατασκευαστεί ευθύς εξαρχής για να χρησιμοποιούνται έξω από το οδικό δίκτυο. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η περιγραφή του μηχανισμού ανατροπής ταιριάζει μόνο στα παραδοσιακά ανατρεπόμενα αυτοκίνητα, στα οποία η εκφόρτωση γίνεται προς μία μόνο πλευρά. Εντούτοις, η λέξη «κυρίως», η οποία χρησιμοποιείται στην αρχή της περιγραφής αυτής, δεν μου φαίνεται να αποκλείει εκ των προτέρων τη δυνατότητα να κατατάσσονται τα φορτηγά που έχουν τεχνολογικά περισσότερο προωθημένη ανατρεπόμενη καρότσα ως ανατρεπόμενα αυτοκίνητα.
29. Με τις επεξηγηματικές σημειώσεις ΕΣ η διαφοροποίηση των ανατρεπόμενων αυτοκινήτων από τα φορτηγά με ανατρεπόμενη καρότσα στηρίζεται σε χαρακτηριστικά που ταιριάζουν σε πολύ μεγάλο βαθμό στα επίμαχα εν προκειμένω minitrac. Η περιγραφή της ανατρεπόμενης καρότσας ανταποκρίνεται πάντως στην παραδοσιακή μορφή της καρότσας αυτής. Με τις επεξηγηματικές σημειώσεις ΕΣ για τη δασμολογική διάκριση 8704 10 ΕΣ καθίσταται πάντως σαφές μόνον ότι τα ανατρεπόμενα αυτοκίνητα διακρίνονται «γενικώς» από τα άλλα οχήματα μεταφοράς εμπορευμάτων βάσει των χαρακτηριστικών που μνημονεύονται στις επεξηγηματικές αυτές σημειώσεις. Επιπλέον, στο τελευταίο εδάφιο των σημειώσεων αυτών τονίζεται ότι τα ανατρεπόμενα οχήματα που έχουν κατασκευαστεί ειδικά για ορισμένους σκοπούς (και χρησιμοποιούνται πάντοτε έξω από το οδικό δίκτυο) εξακολουθούν να αποτελούν ανατρεπόμενα αυτοκίνητα, κατά την έννοια της διακρίσεως 87014 10 ΕΣ, έστω και αν έχουν μόνον «ορισμένα από τα ανωτέρω χαρακτηριστικά».
30. Επομένως, από τις επεξηγηματικές σημειώσεις ΣΟ και από τις επεξηγηματικές σημειώσεις ΕΣ δεν μπορεί να συναχθεί ότι το είδος ή η λειτουργικότητα της ανατρεπόμενης καρότσας αποτελούν το αποφασιστικό κριτήριο για την κατάταξη ενός οχήματος ως ανατρεπόμενου αυτοκινήτου. Αντίθετα, από τις επεξηγηματικές σημειώσεις συνάγεται μάλλον ότι οι τεχνικές προσαρμογές που είναι αναγκαίες για την εκτέλεση των εργασιών των ανατρεπόμενων αυτοκινήτων δεν εμποδίζουν την κατάταξη στη διάκριση 8704 10 ΣΟ.
31. Θα μπορούσε να υποστηριχθεί βέβαια ότι η βασική διαφορά μεταξύ των παραδοσιακών ανατρεπόμενων αυτοκινήτων και των φορτηγών με ανατρεπόμενη καρότσα είναι ότι η ανατρεπόμενη καρότσα των ανατρεπόμενων αυτοκινήτων είναι συνήθως κοίλη, ενώ η καρότσα των φορτηγών με ανατρεπόμενη καρότσα είναι επίπεδη με τέσσερα κάθετα πλαϊνά τοιχώματα. Τα διαφορετικά αυτά είδη καρότσας οφείλονται όμως στο ότι τα οχήματα αυτά εξυπηρετούν διαφορετικούς σκοπούς. Τα φορτηγά με ανατρεπόμενη καρότσα κατασκευάζονται κυρίως για μεταφορές εντός του οδικού δικτύου, οπότε η εκφόρτωση έχει δευτερεύουσα σημασία. Αντίθετα, στην περίπτωση των παραδοσιακών ανατρεπόμενων οχημάτων, το κύριο στοιχείο αποτελούν η μεταφορά και η εκφόρτωση υλικών οικοδομών έξω από το οδικό δίκτυο. Αν δηλαδή ένα όχημα –όπως είναι τα minitrac– έχει επίπεδη μεν ανατρεπόμενη καρότσα, η οποία όμως μπορεί να ανατρέπεται προς τρεις κατευθύνσεις και έχει κάθετα πλαϊνά τοιχώματα, καθένα από τα οποία μπορεί να ανοίγει χωριστά, δεν υπάρχει πράγματι κανείς λόγος να μη γίνει δεκτό ότι η καρότσα –παρά τη συγκεκριμένη μορφή που έχει– δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί εξίσου για τη φόρτωση και εκφόρτωση υλικών οικοδομών και συναφών υλικών έξω από το οδικό δίκτυο, και μάλιστα προς τον σκοπό μεγαλύτερης ακρίβειας κατά τη φόρτωση και εκφόρτωση.
32. Ούτε επομένως είναι κατανοητό για ποιο λόγο ένας πιο σύνθετος και τεχνικά πιο προωθημένος μηχανισμός, ο οποίος δίδει στο όχημα τη δυνατότητα να εκτελεί καλύτερα τις εργασίες για τις οποίες προορίζεται, θα πρέπει να εμποδίζει την κατάταξη του οχήματος αυτού ως ανατρεπόμενου αυτοκινήτου.
33. Επιπλέον, ο ισχυρισμός της Επιτροπής και της Ολλανδικής Κυβερνήσεως ότι η ιδιαίτερα μεγάλη ευελιξία της ανατρεπόμενης καρότσας των minitrac αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για τη μη δασμολογική κατάταξή τους ως ανατρεπόμενων αυτοκινήτων προσκρούει επίσης στο γεγονός ότι η δυνατότητα εκφορτώσεως προς μία μόνον κατεύθυνση αποτελεί κοινό χαρακτηριστικό γνώρισμα τόσο των παραδοσιακών ανατρεπόμενων αυτοκινήτων όσο και των φορτηγών με ανατρεπόμενη καρότσα και, επομένως, δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως κριτήριο της διακρίσεως. Δεδομένου ότι από τη διάρθρωση της κλάσης 8704 ΣΟ –όπως εκτέθηκε ανωτέρω (11)– προκύπτει επιπλέον ότι ο ειδικός σκοπός για τον οποίο προορίζονται τα ανατρεπόμενα αυτοκίνητα (εκφορτώσεις που πραγματοποιούνται έξω από το οδικό δίκτυο) αποτελεί το αποφασιστικό κριτήριο για την υπαγωγή στη δασμολογική διάκριση 8704 10 ΣΟ, οι ιδιαίτερα μεγάλες δυνατότητες ελιγμών της ανατρεπόμενης καρότσας, οι οποίες αποτελούν απλώς τεχνική πρόοδο (12) (μεγαλύτερη ακρίβεια κατά τη φόρτωση και εκφόρτωση υλικών σε περίπτωση περιορισμένων δυνατοτήτων ελιγμών του οχήματος), δεν μπορεί να αποτελεί το αποκλειστικό κριτήριο για την υπαγωγή ενός οχήματος στην κατηγορία των ανατρεπόμενων αυτοκινήτων.
34. Κατά συνέπεια, ο σκοπός για τον οποίο χρησιμοποιούνται οχήματα σαν τα minitracs συνηγορεί για την υπαγωγή τους στην κατηγορία των ανατρεπόμενων αυτοκινήτων της δασμολογικής διακρίσεως 8704 10 ΣΟ και ούτε η μορφή ούτε οι δυνατότητες ελιγμών της καρότσας τους μπορούν να δικαιολογήσουν τη μη υπαγωγή τους στη διάκριση αυτή.
35. Σχετικά με το σημείο 4 του παραρτήματος του κανονισμού 396/92 πρέπει επομένως απλώς να συναχθεί το συμπέρασμα ότι ο κανονισμός αυτός, ενόψει της ανωτέρω εκτεθείσας ερμηνείας της ΣΟ, δεν μπορεί να χρησιμεύσει ως έρεισμα για καμία ερμηνεία της διακρίσεως 8704 10 ΣΟ που να διαφέρει από την ερμηνεία που προτείνω εν προκειμένω. Πρέπει αντίθετα να γίνει δεκτό ότι ο κανονισμός 396/92 είναι ως προς το σημείο αυτό άκυρος λόγω υπερβάσεως της εξουσίας που παρείχε η νομική του βάση (άρθρο 9, παράγραφος 1, της ΣΟ (13)).
V – Πρόταση
36. Κατόπιν των ανωτέρω σκέψεων προτείνω επομένως στο Δικαστήριο να δώσει την εξής απάντηση στο ερώτημα του αιτούντος δικαστηρίου:
«Το παράρτημα I του κανονισμού (ΕΟΚ) 2658/87 του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 1987, για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το κοινό δασμολόγιο, όπως ήταν διατυπωμένο κατά τον κρίσιμο για την υπόθεση της κύριας δίκης χρόνο, πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι τα φορτηγά αυτοκίνητα που είναι κατασκευασμένα για να χρησιμοποιούνται έξω από το οδικό δίκτυο και προορίζονται για τη μεταφορά και εκφόρτωση υλικών οικοδομών και διαθέτουν προς τούτο ειδικότερα έναν ευέλικτο, περίπλοκο και ακριβή μηχανισμό ανατροπής καλύπτονται από την έννοια των ανατρεπόμενων αυτοκινήτων της διακρίσεως 8704 10 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας.»
1 – Γλώσσα του πρωτοτύπου: η γερμανική.
2 – Εναρμονισμένο σύστημα περιγραφής και κωδικοποίησης των εμπορευμάτων βάσει της διεθνούς συμβάσεως της 14ης Ιουνίου 1983, η οποία εγκρίθηκε από την Κοινότητα με την απόφαση 87/369/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 7ης Απριλίου 1987, για τη σύναψη της διεθνούς σύμβασης για το εναρμονισμένο σύστημα περιγραφής και κωδικοποίησης των εμπορευμάτων, καθώς και του τροποποιητικού της πρωτοκόλλου (ΕΕ L 198, σ. 1).
3 – ΕE L 256, σ. 1.
4 – Κανονισμός (ΕΚ) 3115/94 της Επιτροπής, της 20ής Δεκεμβρίου 1994, που τροποποιεί τα παραρτήματα Ι και ΙΙ του κανονισμού (ΕΟΚ) 2658/87 του Συμβουλίου για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το κοινό δασμολόγιο (ΕΕ L 345, σ. 1), και κανονισμός (ΕΚ) 3009/95 της Επιτροπής, της 22ας Δεκεμβρίου 1995, που τροποποιεί το παράρτημα Ι του κανονισμού (ΕΟΚ) 2658/87 του Συμβουλίου για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το κοινό δασμολόγιο (ΕΕ L 319, σ.1).
5 – ΕΕ 1994, C 342, σ. 1.
6 – Βασιζόμενο στα ανωτέρω, το γερμανικό Bundesfinanzhof απέρριψε το αίτημα υπαγωγής των επίμαχων minitrac στη δασμολογική διάκριση 8704 10 ΣΟ, ενώ αναφέρθηκε επίσης στο είδος του μηχανισμού της ανατρεπόμενης καρότσας των minitrac, ο οποίος δεν είναι ίδιος με τον μηχανισμό που έχουν οι κλασικές ανατρεπόμενες καρότσες.
7 – Για τον λόγο αυτό άλλωστε, σε ορισμένες τρίτες χώρες, όπως είναι η Αυστραλία, ο Καναδάς, η Ιαπωνία, η Τσεχία και οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, τα επίμαχα minitrac κατατάσσονται, σύμφωνα με την DFDS, ως ανατρεπόμενα αυτοκίνητα στη διάκριση 8704 10 ΕΣ.
8 – Απόφαση της 14ης Δεκεμβρίου 1995, C‑267/94, Γαλλία κατά Επιτροπής (Συλλογή 1995, σ. Ι-4845).
9 – Αποφάσεις της 1ης Ιουνίου 1995, C‑459/93, Thyssen Haniel Logistic (Συλλογή 1995, σ. I‑1381), της 14ης Δεκεμβρίου 1995, C‑106/94 έως C‑139/94, Colin και Dupré (Συλλογή 1995, σ. I‑4759), της 20ής Νοεμβρίου 1997, C‑338/95, Wiener SI (Συλλογή 1997, σ. I‑6495), της 19ης Οκτωβρίου 2000, C‑339/98, Peacock (Συλλογή 2000, σ. I‑8947), της 7ης Ιουνίου 2001, C‑479/99, CBA Computer (Συλλογή 2001, σ. I‑4391), της 7ης Φεβρουαρίου 2002, C‑276/00, Turbon International (Συλλογή 2002, σ. I‑1389), της 7ης Μαρτίου 2002, C‑259/00, Biochem (Συλλογή 2002, σ. I‑2461), και της 7ης Νοεμβρίου 2002, C‑260/00 έως C‑263/00, Lohmann και Medi Bayreuth (Συλλογή 2002, σ. I‑10045).
10 – Απόφαση της 16ης Ιουνίου 1994, C‑35/93, Develop Dr. Eisbein (Συλλογή 1994, σ. I‑2655), και προπαρατεθείσα στην υποσημείωση 9 απόφαση Colin και Dupré.
11 – Βλ. ανωτέρω σημεία 25 και 26.
12 – Βλ. συναφώς επίσης την προπαρατεθείσα στη υποσημείωση 9 απόφαση του Δικαστηρίου στην υπόθεση Lohmann και Medi Bayreuth, σκέψη 42.
13 – Η διάταξη αυτή προβλέπει, μεταξύ άλλων, τα εξής: «Η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να θεσπίζει, σύμφωνα με τους διαδικαστικούς κανόνες που προβλέπονται στο άρθρο 10, τα μέτρα που αφορούν τα ακόλουθα ζητήματα:
α) εφαρμογή της Συνδυασμένης Ονοματολογίας […], ιδίως όσον αφορά:
– την κατάταξη των εμπορευμάτων στις ονοματολογίες […]»
Full & Egal Universal Law Academy