Samenvatting
Partijen
Overwegingen van het arrest
Beslissing inzake de kosten
Dictum
Trefwoorden
1. Procedure - Interventie - Belanghebbende personen - Territoriale eenheid die stelt ongunstig te worden beïnvloed door steunregeling waardoor ondernemingen naar aangrenzende regio verhuizen - Ontvankelijkheid afhankelijk van rechtstreekse en daadwerkelijke ongunstige beïnvloeding van deze eenheid
(Statuut van het Hof van Justitie, art. 40)
2. Procedure - Interventie - Voorwaarden voor ontvankelijkheid - Indirect belang bij uitkomst van geding wegens gelijkenissen tussen situaties - Niet-ontvankelijkheid
(Statuut van het Hof van Justitie, art. 40)
Samenvatting
$$1. Volgens artikel 40 van het Statuut van het Hof van Justitie kunnen de conclusies van het verzoek tot voeging slechts strekken tot ondersteuning van de conclusies van een der partijen.
Onder belang bij de uitkomst van het geding is te verstaan een rechtstreeks en dadelijk belang van de interveniënt bij toewijzing van de vordering van de partij die de interveniënt wil ondersteunen.
Een territoriale eenheid, belast met de behartiging van met name de economische belangen van een regio, die bij de Commissie een klacht heeft ingediend over een steunregeling waarvan een onderneming bij haar verhuizing naar een aangrenzende regio heeft geprofiteerd, heeft een rechtstreeks en dadelijk belang bij toewijzing van de vordering van de Commissie tot bevestiging van het arrest van het Gerecht waarbij is verworpen het beroep tot nietigverklaring van de beschikking die een gedeelte van de litigieuze steun onverenigbaar verklaart. De betrokken steunregeling kan immers, wegens die geografische nabijheid haar economische situatie rechtstreeks en dadelijk beïnvloeden, hetzij door emigratie van bepaalde ondernemingen te veroorzaken, hetzij door de concurrentiepositie van andere ondernemingen aan te tasten.
Daarentegen kan een territoriale eenheid die, omgekeerd, verzoekt om interventie ter ondersteuning van de conclusies van partijen die tegen dat arrest hogere voorziening hebben ingesteld, slechts rechtstreeks een dadelijk belang ontlenen aan haar geografische nabijheid bij de regio waarnaar de ondernemingen als gevolg van de betrokken steunregeling verhuizen, indien zij heilzame gevolgen van deze steun voor haar eigen economie zou kunnen aanwijzen.
( cf. punten 6-7, 9-10, 17 )
2. Onder belang bij de beslissing in de zin van artikel 40 van het Statuut van het Hof van Justitie is te verstaan een rechtstreeks en dadelijk belang bij de toewijzing van de vorderingen zelf, en niet een belang dat betrekking heeft op de opgeworpen middelen. Er moet immers onderscheid worden gemaakt tussen enerzijds verzoekers tot tussenkomst met een rechtstreeks belang bij de beslissing op de specifieke handeling waarvan de nietigverklaring wordt gevorderd, en anderzijds verzoekers tot tussenkomst met een indirect belang bij de beslissing van het geding, wegens de gelijkenis tussen hun situatie en die van een van de partijen.
Door te betogen dat een komend arrest van het Hof over de opgeworpen rechtsvragen van invloed zou kunnen zijn op de uitspraak die het Gerecht zal doen in een haar wegens dergelijke gelijkenissen betreffende zaak, beroept een territoriale eenheid zich slechts op een indirect belang bij de beslechting van het geschil. Haar verzoek tot tussenkomst moet dus worden afgewezen.
( cf. punten 14-15, 18 )
Partijen
In zaak C-186/02 P,
Ramondín SA, gevestigd te Logroño (Spanje),
Ramondín Cápsulas SA, gevestigd te Laguardia (Spanje),
vertegenwoordigd door J. Lazcano-Iturburu Ayestaran, abogado,
rekwiranten,
betreffende hogere voorziening tegen het arrest van het Gerecht van eerste aanleg van de Europese Gemeenschappen (Derde kamer - uitgebreid) van 6 maart 2002, Diputación Foral de Álava e.a./Commissie (T-92/00 en T-103/00,Jurispr. blz. II-1385) en strekkende tot vernietiging van dat arrest,
andere partijen bij de procedure:
Commissie van de Europese Gemeenschappen, vertegenwoordigd door F. Santaolalla Gadea en J. L. Buendía Sierra als gemachtigden, domicilie gekozen hebbende te Luxemburg,
verweerster in eerste aanleg
en
Territorio Histórico de Álava - Diputación Foral de Álava,
verzoeker in eerste aanleg,
geeft
DE PRESIDENT VAN HET HOF
advocaat-generaal: S. Alber,
de navolgende
Beschikking
Overwegingen van het arrest
1 Bij verzoekschrift, neergelegd ter griffie van het Hof op 15 mei 2002, hebben Ramodín SA en Ramodín Cápsulas SA krachtens artikel 49 van 's Hofs-Statuut EG (thans artikel 56 van het Statuut van het Hof van Justitie) hogere voorziening ingesteld tegen het arrest van het Gerecht van eerste aanleg van de Europese Gemeenschappen (Derde kamer - uitgebreid) van 6 maart 2002, Diputación Foral de Álava e.a./Commissie (T-92/00 en T-103/00, Jurispr. blz. II-1385). In dat arrest heeft het Gerecht hun beroep en dat van Territorio Histórico de Álava-Diputación Foral de Álava, strekkende tot nietigverklaring van beschikking 2000/795/EG van de Commissie van 22 december 1999 inzake de steun die door Spanje aan Ramondín SA en Ramondín Capsulas SA is verleend (PB L 318, blz. 36), verworpen. De in de middelen in hogere voorziening bedoelde belastingmaatregelen die bij deze beschikking als staatssteun zijn aangemerkt, zijn vastgesteld door Territorio Histórico de Álava-Diputación Foral de Álava.
2 Bij verzoekschrift, neergelegd ter griffie van het Hof op 29 augustus 2002, heeft de Comunidad Autónoma de La Rioja, vertegenwoordigd door J. M. Criado Gámez, abogado, verzocht om in de onderhavige zaak te mogen interveniëren ter ondersteuning van de conclusies van de Commissie.
3 Bij verzoekschrift, neergelegd ter griffie van het Hof op 18 september 2002, heeft de Gobierno Foral de Navarra, vertegenwoordigd door M. Araujo Boyd, abogado, verzocht om in de onderhavige zaak te mogen interveniëren ter ondersteuning van de conclusies van Ramodín SA en Ramodín Cápsulas SA.
4 Deze verzoeken tot interventie zijn ingediend op basis van artikel 37, tweede alinea, van 's Hofs-Statuut EG (thans artikel 40, tweede alinea, van het Statuut van het Hof van Justitie), alsmede de artikelen 93, 118 en 123 van het Reglement voor de procesvoering van het Hof.
5 De Commissie concludeert tot inwilliging van het interventieverzoek van de Comunidad Autónoma de La Rioja en tot afwijzing van het verzoek van de Gobierno Foral de Navarra. Ramodín SA en Ramodín Cápsulas SA concluderen tot afwijzing van het interventieverzoek van de Comunidad Autónoma de La Rioja en tot inwilliging van het verzoek van de Gobierno Foral de Navarra.
De verzoeken tot interventie
6 Krachtens artikel 40 van het Statuut van het Hof van Justitie kunnen de lidstaten en de instellingen van de Gemeenschappen zich voegen in een voor het Hof aanhangig rechtsgeding. Hetzelfde recht heeft elke andere persoon die aannemelijk maakt belang te hebben bij de beslissing van een voor het Hof aanhangig rechtsgeding, met uitzondering van de rechtsgedingen tussen lidstaten, tussen instellingen van de Gemeenschappen of tussen lidstaten enerzijds en instellingen van de Gemeenschappen anderzijds. Volgens dezelfde bepaling kunnen de conclusies van het verzoek tot voeging slechts strekken tot ondersteuning van de conclusies van een der partijen.
7 Onder belang bij de beslissing van het rechtsgeding is te verstaan een rechtstreeks en daadwerkelijk belang van de interveniënt bij toewijzing van de conclusies van de partij die de interveniënt wil ondersteunen (zie met name beschikking van 15 november 1993, Scaramuzza/Commissie, C-76/93 P, Jurispr. blz. I-5715 en I-5721, punt 6).
Het verzoek tot interventie van de Comunidad Autónoma de La Rioja
8 De Comunidad Autónoma de La Rioja stelt dat zij een aan het Territorio Histórico de Álava grenzende regio is en dat in deze zaak de aan Ramodín SA en Ramodín Cápsulas SA verleende steun ertoe heeft geleid dat de onderneming Ramodín, die tot dusver sinds 1971 op het grondgebied van La Rioja was gevestigd, is verhuisd naar het grondgebied van Álava in Baskenland. Zij preciseert dat zij op 2 oktober 1997 bij de Commissie een klacht tegen deze steun heeft ingediend. Haars inziens is de verlening van de omstreden steun rechtstreeks van invloed op haar belangen, omdat dit kan leiden tot emigratie van op haar grondgebied gevestigde ondernemingen en oneerlijke concurrentie ten opzichte van andere aangrenzende regio's betekent.
9 Naar niet wordt betwist, heeft de Spaanse wetgeving de Comunidad Autónoma de La Rioja belast met de behartiging van met name de economische belangen van de regio La Rioja en heeft de Comunidad een klacht bij de Commissie ingediend. Bovendien staat vast dat de onderneming Ramodín bij haar verhuizing naar het grondgebied van Álava van de litigieuze steunregeling heeft geprofiteerd, ondanks de stelling van verzoeksters dat ook andere overwegingen van invloed op haar beslissing zijn geweest. Meer in het algemeen moet worden opgemerkt dat, aangezien de Comunidad Autónoma de La Rioja geografisch dichtbij het Territorio Histórico de Álava ligt, de betrokken steunregeling de economische situatie van deze Comunidad rechtstreeks en dadelijk kan beïnvloeden, hetzij door het vertrek van bepaalde ondernemingen te veroorzaken, hetzij door de concurrentiepositie van andere ondernemingen aan te tasten.
10 De Comunidad Autónoma de La Rioja heeft dus een rechtstreeks en dadelijk belang bij toewijzing van de conclusie van de Commissie.
11 Bijgevolg moet haar verzoek tot interventie worden ingewilligd.
Het verzoek tot interventie van de Gobierno Foral de Navarra
12 De Gobierno Foral de Navarra stelt dat zij een rechtstreeks en dadelijk belang bij interventie heeft, omdat:
- zij bij het Gerecht onder nummer T-225/01 beroep tot nietigverklaring heeft ingesteld tegen beschikking 2002/893/EG van de Commissie van 11 juli 2001 betreffende de door Spanje ten uitvoer gelegde steunregeling ten gunste van bepaalde recentelijk opgerichte ondernemingen in Navarra (Spanje) (PB L 314, blz. 17) waarbij fiscale maatregelen, op grond waarvan ondernemingen die aan bepaalde objectieve voorwaarden voldoen, tijdens de eerste zeven jaar vanaf het begin van hun activiteiten een korting van 50 % kunnen verkrijgen op het over de inkomsten van vier opeenvolgende belastingjaren verschuldigde totale belastingbedrag, als staatssteun zijn aangemerkt;
- het Gerecht heeft verklaard, de bij hem aanhangige procedure te willen schorsen totdat het Hof onder meer in de onderhavige zaak uitspraak heeft gedaan;
- het Gerecht de beslechting van het geschil dus wil laten afhangen van het arrest van het Hof;
- de materiële problemen die in de onderhavige zaak aan de orde zijn, de beslissing van het Gerecht daadwerkelijk kunnen beïnvloeden;
- ondanks de feitelijke verschillen tussen beide zaken de in deze zaak in geding zijnde Norma Foral 22/1994 van de Diputación de Álava van 20 december 1994 houdende uitvoering van de begroting van het Territorio Histórico de Álava voor het jaar 1995 (Boletin Oficial del Territorio Histórico de Álava nr. 5, van 13 januari 1995) in redactioneel opzicht een zekere gelijkenis vertoont met de in zaak T-225/01 in geding zijnde Ley Foral 24/1996 van Navarra betreffende vennootschapsbelasting (Boletín Oficial van Navarra nr. 159 van 31 december 1996).
13 Subsidiair stelt de Gobierno Foral de Navarra, als naburige gemeenschap van het Territorio Histórico de Álava een rechtstreeks en dadelijk belang bij de beslechting van dit geding te hebben. Volgens haar is de beslissing die het Hof in de onderhavige zaak zal geven, gelet op deze geografische nabijheid, rechtstreeks op haar van invloed. Dienaangaande baseert zij zich op de beschikking van het Gerecht van 10 april 2002 in zaak T-225/01, waarbij de Comunidad Autónoma de La Rioja werd toegestaan te interveniëren ter ondersteuning van de Commissie, omdat de in die zaak in geding zijnde Ley Foral 24/1996, die was vastgesteld ten behoeve van nieuw opgerichte ondernemingen, de economie van La Rioja, een aan Navara grenzende regio, rechtstreeks beïnvloedde.
14 Er moet worden beklemtoond dat onder belang bij de beslissing in de zin van artikel 40 van het Statuut van het Hof van Justitie is te verstaan een rechtstreeks en dadelijk belang bij de toewijzing van de conclusies zelf, en niet een belang dat betrekking heeft op de opgeworpen middelen [beschikkingen van 25 november 1964, Lemmertz-Werke/Hoge Autoriteit, (111/63, Jurispr.1965 blz. 983, 984); 12 april 1978, Amylum e.a./Raad en Commissie, (116/77, 124/77, en 143/77, Jurispr. blz. 893, punten 7 en 9), en 17 juni 1997, National Power en PowerGen, C-151/97 P(I) en C-157/97 P(I), Jurispr. blz. I-3491, punt 53]. Er moet immers onderscheid worden gemaakt tussen enerzijds verzoekers tot interventie met een rechtstreeks belang bij de beslissing op de specifieke handeling waarvan de nietigverklaring wordt gevorderd, en anderzijds verzoekers tot interventie met een indirect belang bij de beslissing van het geding, wegens de gelijkenis tussen hun situatie en die van een van de partijen (reeds aangehaalde beschikkingen Scaramuzza/Commissie, punt 11 en National Power en PowerGen, punt 53).
15 In casu stelt de Gobierno Foral de Navarra dat de in zaak T-225/01 in geding zijnde bepalingen van nationaal recht een gelijkenis vertonen met die in de onderhavige zaak. Zij betoogt dat het komende arrest van het Hof over de opgeworpen rechtsvragen van invloed kan zijn op de uitspraak die het Gerecht zal doen.
16 Zij beroept zich dus slechts op een indirect belang bij de beslechting van het geschil, wegens gelijkenissen tussen haar situatie en die van een van de partijen in het onderhavige geding, het Territorio Histórico de Álava-Diputación Foral de Álava.
17 De Gobierno Foral de Navarra kan ook geen rechtstreeks en concreet belang ontlenen aan de geografische ligging van de Comunidad Foral de Navarra, die grenst aan het Territorio Histórico de Álava. Aangezien zij wil interveniëren ter ondersteuning van verzoeksters, kan zij die geografische nabijheid slechts met succes aanvoeren, indien zij heilzame gevolgen van de litigieuze maatregelen voor haar economie zou kunnen aanwijzen. Zij heeft echter geen enkel concreet gevolg van deze maatregelen op haar grondgebied genoemd, dit in tegenstelling tot de Comunidad Autónoma de La Rioja die in zaak T-225/01 tot staving van haar verzoek tot interventie ter ondersteuning van de Commissie heeft gesteld dat wegens de door een aangrenzende Comunidad vastgestelde steunregeling het gevaar bestaat dat diverse op haar grondgebied gevestigde ondernemingen zullen gaan verhuizen. In werkelijkheid wil de Gobierno Foral de Navarra haar belangen als belastingautoriteit, met soortgelijke bevoegdheden als die van de in deze zaak betrokken belastingautoriteit, veiligstellen, een doel dat niets te maken heeft met enig gevolg van de in dit kader onderzochte steunregeling op een aangrenzende gebied.
18 Uit het voorgaande volgt dat het verzoek tot interventie van de Gobierno Foral de Navarra bij gebrek aan een belang bij de beslissing van het rechtsgeding in de zin van artikel 40 van het Statuut van het Hof van Justitie moet worden afgewezen.
Beslissing inzake de kosten
Kosten
19 Het verzoek tot interventie van de Comunidad Autónoma de La Rioja wordt ingewilligd. De beslissing over de kosten van deze interventie wordt aangehouden.
20 Het verzoek tot interventie van de Gobierno Foral de Navarra wordt afgewezen. Krachtens artikel 69, lid 4, van het Reglement voor de procesvoering, dat krachtens artikel 118 van dat Reglement van toepassing is op de procedure in hogere voorziening, moet zij haar eigen kosten dragen.
Dictum
DE PRESIDENT VAN HET HOF
beschikt:
1) De Comunidad Autónoma de La Rioja wordt toegestaan te interveniëren in zaak C-186/02 P ter ondersteuning van de conclusies van de Commissie van de Europese Gemeenschappen.
2) Er zal voor interveniënte een termijn worden bepaald om de middelen ter ondersteuning van haar conclusies in te dienen.
3) De griffier zal interveniënte een kopie van alle processtukken doen toekomen.
4) Het verzoek tot interventie van de Gobierno Foral de Navarra wordt afgewezen.
5) De beslissing over de kosten van de interventie van de Comunidad Autónoma de La Rioja wordt aangehouden.
6) De Gobierno Foral de Navarra zal haar eigen kosten van het verzoek tot interventie dragen.
Full & Egal Universal Law Academy