Partijiet
Motivi tas-sentenza
Parti operattiva
Partijiet
Fil-kawża C-20/03
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skond l-Artikolu 234 KE, imressqa mir-rechtbank van eerste aanleg te Brugge (il-Belġju), permezz ta' deċiżjoni tas-17 ta' Jannar 2003, li waslet il-Qorti tal-Ġustizzja fil-21 ta' Jannar 2003, fil-proċedura kriminali kontra
Marcel Burmanjer,
René Alexander Van Der Linden,
Anthony De Jong,
IL-QORTI (l-Ewwel Awla),
komposta minn P. Jann, President ta' l-Awla, A. Rosas (Relatur), K. Lenaerts, S. von Bahr u K. Schiemann, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: P. Léger,
Reġistratur: M.-F. Contet, Amministratur Prinċipali,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta, tad-29 ta' April 2004,
wara li rat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
- għas-Sinjuri Burmanjer, Van Der Linden u De Jong, minn A. Van Der Graesen, advocaat,
- għall-Openbaar Ministerie, minn G. Billiouw, premier substitut du procureur du Roi,
- għall-Gvern Belġjan, minn D. Haven, bħala aġent,
- għall-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, minn M. van Beek, bħala aġent,
wara li semgħet il-konklużjonijiet ta' l-Avukat Generali, ippreżentati fis-seduta tas-16 ta' Diċembru 2004,
tagħti l-preżenti
Sentenza
Motivi tas-sentenza
1. It-talba għad-deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni ta' l-Artikoli 28 KE, 39 KE u 49 KE.
2. Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta' proċedura kriminali mibdija kontra s-Sinjuri Burmanjer, Van Der Linden u De Jong, ta' nazzjonalità Olandiża, akkużati li biegħu fi triq pubblika f'Ostende (il-Belġju), mingħajr ma kisbu awtorizzazzjoni minn qabel, abbonamenti f' perjodiċi f'isem kumpannija li taqa' taħt id-dritt Ġermaniż Alpina GmbH (iktar 'il quddiem "Alpina") .
Il-Kuntest Ġuridiku
3. Il-liġi tal-25 ta' Ġunju 1993 fuq l-eżerċizzju ta' attivitajiet itineranti u l-organizzazzjoni tas-swieq pubbliċi ( Belgisch Staatsbla, tat-30 ta' Settembru 1993, p. 21526, iktar 'il quddiem "il-liġi dwar l-eżerċizzju ta' attivitajiet itineranti"), li daħlet fis-seħħ fit-18 ta' Ġunju 1995, tipprevedi, fl-ewwel paragrafu ta' l-Artikolu 3 tagħha, li l-eżerċizzju ta' attivitajiet bħal dawn "fit-territorju tar-Renju [tal-Belġju] huwa soġġett għal awtorizzazzjoni minn qabel mill-Ministru jew minn uffiċjal fil-grad 1 li jkun ġie ddelegat minnu", u li "[d]in l-awtorizzazzjoni hija temporanja, personali u ma tistax tiġi ċeduta."
4. L-ewwel paragrafu ta' l-Artikolu 2 tal-liġi fuq l-eżerċizzju ta' attivitajiet itineranti jistabbilixxi illi "kull bejgħ, offerta ta' bejgħ jew wirja bl-iskop li jinbiegħu l-prodotti lil konsumatur, magħmula minn kummerċjant barra mill-istabbilimenti msemmija fil-liċenzja tiegħu mar-reġistru tal-kummerċ jew minn persuna li m'għandhiex stabbiliment ta' dan it-tip huwa kkunsidrat bħala attività itineranti".
5. Skond l-Artikolu 5(3) ta' l-imsemmija liġi, "il-bejgħ tal-gazzetti u perjodiċi, kif ukoll il-konklużjoni ta' abbonament f'gazzetti safejn jirrigwarda s-servizz regolari lil klijentelà fissa u lokali, il-bejgħ b'korrispondenza u l-bejgħ magħmul mid-distributuri awtomatiċi, ma jaqax taħt dawn id-dispożizzjonijiet".
6. Skond l-Artikolu 13(1)(1) u (3) tal-liġi dwar l-eżerċizzju ta' attivitajiet itineranti, dawk li jeżerċitaw attività itineranti mingħajr ma jkunu detenturi ta' awtorizzazzjoni minn qabel jew bi ksur tal-kondizzjonijiet jew il-projbizzjonijiet imsemmija f'din l-awtorizzazzjoni, jeħlu, meta jinsabu ħatja, piena ta' priġunerija u ammenda, jew waħda biss minn dawn il-pieni.
7. Il-miżuri ta' eżekuzzjoni tal-liġi dwar l-eżerċizzju ta' attivitajiet itineranti ġew adottati permezz ta' l-ordni rjali tat-3 ta' April 1995 ( Belgisch Staatsblad, tat-3 ta'April 1995, p. 16398). Din tipprovdi li l-awtorizzazzjoni li teżerċita attività itineranti għandha ssemmi espressament l-għan ta' l-attività konċernata. It-tul ta' żmien tal-validità ta' awtorizzazzjoni bħal din huwa ta' sitt snin. Id-detentur tagħha għandu jkun fil-pussess tagħha waqt li jkun qed jeżerċita l-attività tiegħu. L-imsemmija awtorizzazzjoni għandha tiġi ppreżentata fuq kull rikjesta mill-pulizija, mill- gendermarie jew minn uffiċjali responsabbli għas-sorveljanza u l-kontroll ta' attività bħal din.
Il-proċedura fil-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
8. Is-Sinjuri Burmanjer, Van Der Linden u De Jong ġew imħarrka minħabba li biegħu, fi triq pubblika f'Ostende, abbonamenti f'perjodiċi f'isem Alpina. Minn informazzjoni mogħtija lill-Qorti tal-Ġustizzja bi tweġiba għall-mistoqsijiet bil-miktub ta' din ta' l-aħħar, indirizzati lill-partijiet fil-kawża prinċipali u lill-Gvern Belġjan, bis-saħħa ta' l-Artikolu 54a tar-Regoli tal-Proċedura, jidher illi l-akkużati kienu qed jaħdmu għal din il-kumpannija bħala rappreżentanti indipendenti u li kien każ ta' bejgħ itineranti ta' abbonamenti f'perjodiċi fil-lingwa Olandiża u Ġermaniża, ippubblikati minn kumpanniji stabbiliti fl-Olanda u fil-Ġermanja.
9. Is-Sur De Jong ma kellu l-ebda awtorizzazzjoni għal bejgħ itineranti. L-awtorizzazzjoni li kellu s-Sur Burmanjer kienet tkopri biss il-bejgħ ta' oġġetti ta' kartolerija kif ukoll ta' l-uffiċċju u dik tas-Sur Van Der Linden kienet illimitata għall-bejgħ fir-residenza tal-konsumaturi. Peress li dawn ta' l-aħħar kisru diversi dispożizzjonijiet tal-liġi fuq l-eżerċizzju ta' attivitajiet itineranti, l-Openbaar Ministerie ressaq proċeduri kriminali kontrihom quddiem ir-rechtbank van eerste aanleg te Brugge. B'deċiżjoni tal-Qorti mogħtija f'kontumaċja fit-8 ta' Mejju 2002, hija sabithom ħatja li eżerċitaw attività itineranti mingħajr l-awtorizzazzjoni minn qabel.
10. Peress li l-imsemmija akkużati ppreżentaw oppożizzjoni għal din is-sentenza, ir-rechtbank van eerste aanleg te Brugge annullatha u pproċediet mill-ġdid b'eżami tal-kawża.
11. Peress li l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet ta' dritt nazzjonali, li fuqhom huma mħarrka l-akkużati, teħtieġ l-interpretazzjoni ta' ċerti dispożizzjonijiet ta' dritt komunitarju, ir-rechtbank van eerste aanleg te Brugge iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u tagħmel id-domandi preliminari segwenti lill-Qorti tal-Ġustizzja:
"1) L-Artikoli 2, 3, 5(3), u 13 tal-liġi [...] fuq l-eżerċizzju ta' attivitajiet itineranti [...], meħuda waħidhom jew flimkien u interpretati fis-sens li jissoġġettaw il-bejgħ ta' abbonamenti f'perjodiċi fit-territorju Belġjan permezz ta' attivitajiet itineranti, kemm minn persuni ta' nazzjonalità Belġjana kif ukoll minn persuni ta' nazzjonalità oħra ta' l-Unjoni Ewropea, għal awtorizzazzjoni minn qabel tal-Ministru jew ta' uffiċjal fi grad 1 delegat mill-istess Ministru, u li jistabbilixxu wkoll li l-ksur ta' dan l-obbligu jikkostitwixxu reat, imorru kontra l-Artikoli [28 KE] sa [30 KE] [...], [...] [39 KE] et seq. [...] jew [49 KE] et seq. [...], f'dak li minnhom jirriżulta li kumpannija Ġermaniża li tbiegħ jew tixtieq tbiegħ fil-Belġju, permezz ta' bejjiegħa stabbiliti fl-Olanda bħala intermedjarji, abbonamenti f'perjodiċi hija mistennija li tikseb l-awtorizzazzjoni temporanja minn qabel, u li ksur ta' dawn id-dispożizzjonijiet jikkostitwixxi wkoll reat, meta l-interessi li l-leġiżlatur jixtieq jipproteġi b'dan il-mod jistgħu jiġu protetti b'modalitajiet oħra li huma oħra inqas restrittivi [?]
2) Il-fatt li din l-istess liġi [...] madankollu ma tissoġġettax il-bejgħ tal-gazzetti, tal-perjodiċi u jew ukoll ta' abbonamenti f'gazzetti għal din l-awtorizzazzjoni minn qabel, għandu effett fuq it-tweġiba għall-ewwel domanda [?]"
Dwar id-domanda preliminari
12. Permezz tad-domandi tagħha, li jkun tajjeb li jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju, fis-sustanza, qiegħda tistaqsi jekk l-Artikoli 28 KE, 39 KE jew 49 KE ma jipprekludux sistema nazzjonali, bħal dik prevista mill-liġi fuq l-eżerċizzju ta' attivitajiet itineranti, li tistabbilixxi li bejgħ itineranti fit-territorju nazzjonali, mingħajr awtorizzazzjoni minn qabel, ta' abbonamenti f'perjodiċi (iktar 'il quddiem "is-sistema nazzjonali ta' bejgħ itineranti") jikkostitwixxi reat.
13. L-imsemmija qorti tistaqsi b'mod partikolari, dwar il-proporzjonalità bejn din is-sistema u l-għan li jrid jintlaħaq peress illi, fl-opinjoni tagħha, l-interessi li l-leġiżlatur nazzjonali jixtieq jipproteġi b'dan il-mod jistgħu jiġu mħarsa b'modalitajiet oħra li huma inqas restrittivi. Hi tiġbed l-attenzjoni b'mod partikulari għall-fatt illi, bis-saħħa ta' l-Artikolu 5(3), tal-liġi fuq l-eżerċizzju ta' attivitajiet itineranti, il-bejgħ ta' gazzetti u ta' perjodiċi kif ukoll il-konklużjoni ta' abbonamenti f'gazzetti, sakemm jittrattaw is-servizz regolari ta' klijentela fissa u lokali, mhumiex soġġetti għal awtorizzazzjoni minn qabel.
Osservazzjonijiet sottomessi lill-Qorti tal-Ġustizzja
14. Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej tikkunsidra illi s-sistema ta' l-attivitajiet itineranti għandha tiġi evalwata esklussivament fid-dawl ta' l-Artikoli 28 KE sa 30 KE. L-imsemmija sistema tikkonċerna "modalità ta' bejgħ" fis-sens mogħti lil dan il-kunċett mis-sentenza ta' l-24 ta' Novembru 1993, Keck u Mithouard (C-267/91 u C-268/91, Ġabra p. I6097), u hija tista', fil-kondizzjonijiet stabbiliti minn din is-sentenza, ma taqax fil-kamp ta' applikazzjoni ta' l-Artikolu 28 KE.
15. Il-Kummissjoni tikkunsidra illi d-deċiżjoni tar-rinviju ma fihiex biżejjed elementi sabiex jiġi evalwat jekk l-imsemmija kondizzjonijiet humiex sodisfatti fiċ-ċirkostanzi tal-kawża prinċipali. Madankollu, hija tipprovdi xi elementi ta' evalwazzjoni f'dan ir-rigward. Bħala regola ġenerali, il-perjodiċi li joriġinaw minn Stati Membri barra mir-Renju tal-Belġju huma ferm anqas preżenti fis-suq nazzjonali mill-ekwivalenti Belġjani tagħhom u l-konsumaturi huma aktar familjari ma' dawn ta' l-aħħar. Il-bejgħ itineranti ta' abbonamenti f'perjodiċi jikkostitwixxi metodu ideali sabiex il-konsumaturi jiġu mgħarrfa b'perjodiċi ta' oriġini barranija u, barra minn dan, jiffaċilita l-formalitajiet ta' sottoskrizzjoni fihom. Għalhekk, fid-dawl ta' dawn l-elementi, ma jistax jiġi eskluż illi s-sistema nazzjonali ta' bejgħ itineranti hija ta' natura li xxekkel aktar l-aċċess għas-swieq tal-prodotti li joriġinaw minn Stati membri oħra minn dak tal-prodotti nazzjonali. Hija madankollu l-Qorti tar-rinviju li għandha tivverifika jekk dan huwiex il-każ fil-kawża li għandha quddiemha.
16. Il-Kummissjoni ssostni illi, fl-ipoteżi fejn il-qorti tar-rinviju tikkunsidra li s-sistema nazzjonali ta' bejgħ itineranti taqa' fil-kamp ta' applikazzjoni ta' l-Artikolu 28 KE, hija għandha tistabbilixxi jekk sistema bħal din għandhiex għan ta' interess ġenerali fis-sens tal-ġurisprudenza li nbdiet bis-sentenza ta' l-20 ta' Frar 1979, Rewe-Zentral, magħrufa bħala "Cassis de Dijon" (120/78, Ġabra p. 649), u jekk tirrispettax il-prinċipju ta' proporzjonalità. Hija tinnota, f'dan ir-rigward, illi d-distinzjoni magħmula mill-liġi fuq l-eżerċizzju ta' attivitajiet itineranti bejn, min- naħa 'l waħda, il-bejgħ itineranti ta' abbonamenti f'perjodiċi u, min- naħa l-oħra, dak ta' abbonamenti f'gazzetti hija diffiċli li tifhimha.
Tweġiba tal-Qorti tal-Ġustizzja
17. Sabiex tingħata tweġiba utli lill-qorti tar-rinviju, għandhom jiġu identifikati d-dispożizzjonijiet tat-Trattat KE li huma applikabbli fiċ-ċirkostanzi tal-kawża prinċipali u li tiġi eżaminata s-sistema nazzjonali ta' bejgħ itineranti fir-rigward tagħhom.
18. Fl-ewwel lok, għandu jissemma li, għal dak li għandu x'jaqsam ma' l-applikabiltà ta' l-Artikolu 39 KE, is-Sinjuri Burmanjer, Van Der Linden u De Jong aġixxew għan-nom ta' Alpina bħala rappreżentanti indipendenti. Bħala kumpens għas-servizzi tagħhom, din il-kumpannija ħallsithom kummissjoni.
19. Skond ġurisprudenza kostanti, il-karatteristika essenzjali ta' relazzjoni ta' impjieg tinsab fil-fatt li, għal ċertu perijodu ta' żmien, persuna toffri s-servizzi għal u taħt id-direzzjoni ta' persuna oħra, għal liema servizzi hija tirċievi lura remunerazzjoni (ara, b'mod partikulari, is-sentenzi tat-3 ta' Lulju 1986, Lawrie-Blum, 66/85, Ġabra p. 2121, punti 16 u 17; tat- 12 ta' Mejju 1998, Martínez Sala, C-85/96 Ġabra p. I-2691, punt 32, u tal-31 ta' Mejju 2001, Leclere u Deaconescu, C-43/99, Ġabra p. I-4265, punt 55). Issa, fil-kawża prinċipali, ġie stabbilit li ma teżistix relazzjoni ta' impjieg bejn l-akkużati u Alpina fis-sens ta' din il-ġurisprudenza.
20. Għaldaqstant, l-Artikolu 39 KE mhuwiex applikabbli fil-kawża sottomessa lill-qorti tar-rinviju.
21. Fit-tieni lok, f'dak li jirrigwarda l-applikabiltà ta' l-Artikolu 28 KE, għandu jiġi mfakkar illi, bis-saħħa ta' l-ewwel paragrafu ta' l-Artikolu 2 tagħha, il-liġi fuq l-eżerċizzju ta' attivitajiet itineranti tapplika għal kull bejgħ, kull offerta ta' bejgħ jew kull wirja bil-għan li jinbiegħu prodotti lill-konsumatur, magħmula minn kummerċjant barra mill-istabbilimenti msemmija fil-liċenzja tiegħu mar-reġistru tal-kummerċ jew minn persuna li m'għandhiex stabbiliment ta' dan it-tip. F'dak li jirrigwarda b'mod aktar partikolari s-sistema nazzjonali ta' bejgħ itineranti, din għandha t-tendenza li tirregola, fil-każ ta' abbonamenti f'perjodiċi, ċertu modalitajiet ta' bejgħ, jiġifieri l-kummerċjalizzazzjoni permezz ta' attivitajiet itineranti. Mhuwiex ikkontestat illi dawn il-perjodiċi huma merkanzija. Fil-każ tal-proċedura prinċipali, din toriġina minn sitwazzjoni fejn kumpannija rreġistrata fil-Ġermanja tbiegħ jew tixtieq tbiegħ fil-Belġju, permezz ta' bejjiegħa indipendenti, li huma ta' nazzjonalità Olandiża, abbonamenti f'perjodiċi ippubblikati minn kumpanniji stabbiliti fl-Olanda u fil-Ġermanja.
22. F'ċirkostanzi bħal dawn, għandu jiġi kkonstatat illi s-sistema nazzjonali ta' bejgħ itineranti hija rrelatata mal-moviment liberu tal-merkanzija. F'dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà kellha l-okkażżjoni li tiddeċiedi fuq il-komputabiltà, ma' l-Artikolu 28 KE sa 30 KE, ta' diversi dispożizzjonijiet nazzjonali li jirregolaw metodi ta' kummerċjalizzazzjoni (ara, b'mod partikulari, is-sentenzi tas-16 ta' Mejju 1989, Buet u EBS, 382/87, Ġabra p. 1235, punti 7 sa 9; tat-30 ta' April 1991, Boscher, C-239/90, Ġabra p. I2023, punti 13 sa 21; tat-13 ta' Jannar 2000, TK-Heimdienst, C-254/98, Ġabra p. I151, punti 29 sa 31, u tal-25 ta' Marzu 2004, Karner, C-71/02, li għadha ma ġietx ippublikata fil- Ġabra punt 39).
23. Sabiex jiġi stabbilit jekk din l-imsemmija sistema taqax taħt il-projbizzjoni prevista fl-Artikolu 28 KE, għandu jiġi mfakkar illi, skond ġurisprudenza kostanti, kull leġiżlazzjoni kummerċjali ta' l-Istati Membri li tista' tfixkel, direttament jew indirettament, attwalment jew potenzjalment, kummerċ intrakomunitarju, għandha tiġi kkunsidrata bħala miżura li għandha effett ekwivalenti għal restrizzjonijiet kwantitattivi u, għaldaqstant, hija projbita minn dan l-Artikolu (ara, b'mod partikolari, is-sentenza tal-11 ta' Lulju 1974, Dassonville, 8/74, Ġabra p. 837, punt 5; tad-19 ta' Ġunju 2003, il-Kummissjoni vs l-Italja, C-420/01, Ġabra p. I-6445, punt 25, u Karner, ċitat iktar 'il fuq, punt 36).
24. Madankollu, il-Qorti ippreċiżat, fil-punt 16 tas-sentenza Keck u Mithouard, ċitata iktar 'il fuq, illi dispożizzjonijiet nazzjonali li jillimitaw jew jipprojbixxu ċerti modalitajiet ta' bejgħ li, min-naħa waħda, japplikaw għall-operaturi kollha li jeżerċitaw l-attività tagħhom fuq it-territorju nazzjonali u, min-naħa l-oħra, jeffettwaw bl-istess mod, kemm fid-dritt kif ukoll fil-fatt, il-kummerċjalizzazzjoni ta' prodotti nazzjonali u ta' dawk li joriġinaw minn Stati Membri oħra, mhumiex ta' natura tali li jfixklu, direttament jew indirettament, attwalment jew potenzjalment, il-kummerċ bejn l-Istati Membri, fis-sens tal-ġurisprudenza introdotta permezz tas-sentenza Dassonville, ċitata iktar 'il fuq.
25. Il-Qorti sussegwentement, ikkwalifikat dispożizzjonijiet li jirregolaw modalitajiet ta' bejgħ fis-sens tas-sentenza ta' Keck u Mithouard, ċitata iktar 'il fuq dispożizzjonijiet li jikkonċernaw b'mod partikolari ċerti metodi ta' kummerċjalizzazzjoni, (ara, b'mod partikulari, is-sentenzi tal-15 ta' Diċembru 1993, Hünermund et , C-292/92, Ġabra p. I-6787, punti 21 u 22; tat-2 ta' Ġunju 1994, Tankstation 't Heukske u Boermans, C-401/92 u C-402/92, Ġabra p. I-2199, punti 12 sa 14, u TK-Heimdienst, ċitata iktar 'il fuq, punt 24).
26. Hekk kif jirriżulta mill-punt 21 ta' din is-sentenza, is-sistema nazzjonali ta' bejgħ itineranti tikkonċerna metodu ta' kummerċjalizzazzjoni. Huwa ċert li m'għandhiex l-għan li tirregola l-kummerċ fil-merkanziji bejn l-Istati Membri. Madankollu hija tista' biss ma taqax taħt il-projbizzjoni prevista fl-Artikolu 28 KE jekk tissodisfa ż-żewġ kondizzjonijiet imfakkra f'punt 24 ta' din is-sentenza.
27. Safejn jikkonċerna l-ewwel waħda minn dawn il-kondizzjonijiet, jirriżulta mid-deċiżjoni tar-rinviju u mill-indikazzjonijiet mogħtija lill-Qorti tal-Ġustizzja mill-Gvern Belġjan illi l-proċedura ta' awtorizzazzjoni minn qabel tapplika, mingħajr ma ssir distinzjoni skond l-oriġini tal-prodotti kkonċernati, għall-operaturi kollha kkonċernati li jeżerċitaw l-attività tagħhom fit-territorju Belġjan u li l-aċċess għall-kummerċ itineranti hu identiku għall-persuni ta' nazzjonalità Belġjana u għall-persuni ta' nazzjonalità ta' l-Istati Membri l-oħra.
28. F'dawn il-kondizzjonijiet, hemm lok li jiġi kkonstatat illi l-ewwel kondizzjoni stabbilita fis-sentenza Keck u Mithouard, ċitata aktar 'il fuq imsemmija, hija sodisfatta fiċ-ċirkostanzi tal-kawża prinċipali.
29. Fir-rigward tat-tieni kondizzjoni, għandu jissemma illi s-sistema nazzjonali ta' bejgħ itineranti ma tipprevedix projbizzjoni totali ta' modalità ta' bejgħ, fi Stat Membru ta' prodott li hu kkummerċjalizzat fih b'mod legali. Din is-sistema hija ristretta għall-ħolqien tar-reat tal-bejgħ itineranti mingħajr awtorizzazzjoni minn qabel, ta' abbonamenti f'perjodiċi, u dan, skond il-Gvern Belġjan, għal motivi li jirrigwardaw b'mod partikolari il-protezzjoni tal-konsumaturi. Barra minn dan mhux il-bejgħ itineranti ta' abbonamenti kollu huwa kopert. Skond l-imsemmi Gvern, il-bżonn ta' protezzjoni partikolari ma japplika la għall-bejgħ ta' abbonamenti f'perjodiċi li jsiru, b'mod partikolari, matul swieq annwali u matul wirjiet u lanqas għall-konklużjoni ta' abbonamenti f'gazzetti safejn dan jikkonċerna s-servizz regolari lil klijentela fissa u lokali.
30. Huwa ċert li sistema nazzjonali, bħas-sistema ta' bejgħ itineranti, tista' fil-prinċipju tirrestrinġi l-volum totali tal-bejgħ tal-prodotti kkonċernati fl-Istat Membru kkonċernat u, konsegwentement, li jnaqqas ukoll il-volum tal-bejgħ tal-merkanzija minn Stati Membri oħra. Huwa wkoll inkonstestabbli illi l-bejgħ itineranti ta' abbonamenti jista' jirriżulta bħala metodu tajjeb sabiex il-konsumaturi jiġu mgħarrfa bil-perjodiċi ta' kull oriġini. Il-Kummissjoni ssostni f'dan ir-rigward li din l-aħħar konstatazzjoni hija vera partikolarment safejn huma kkonċernati l-perjodiċi ta' oriġini barranija.
31. Fl-istess ħin, l-elementi li huma għad-dispożizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja ma jippermettulhiex li tistabbilixxi b'ċertezza jekk is-sistema nazzjonali ta' bejgħ itineranti teffettwax aktar il-kummerċjalizzazzjoni tal-prodotti li joriġinaw minn Stati Membri għajr ir-Renju tal-Belġju minn dik tal-prodotti li joriġinaw minn dan ta' l-aħħar. Madankollu, mill-elementi tal-fajl trasmess lill-Qorti tal-Ġustizzja jidher i lli, kieku din is-sistema kellu jkollha inċidenza bħal din, din se tkun insinifikanti u inċerta wisq sabiex tkun tista' tiġi kkunsidrata ta' natura li tfixkel jew tiddisturba b'xi mod ieħor il-kummerċ bejn l-Istati Membri.
32. F'dawn iċ-ċirkostanzi, hija r-responsabbiltà tal-qorti tar-rinviju, li qiegħda tisma l-kawża prinċipali u li għandha tassumi r-responsabbiltà tad-deċiżjoni ġudizzjarja li tingħata, li tivverifika jekk, fid-dawl taċ-ċirkostanzi tal-kawża prinċipali, u b'mod partikolari, fid-dawl tal-konsiderazzjonijiet żviluppati fil-punti 29 sa 31 ta' din is-sentenza, l-applikazzjoni tad-dritt nazzjonali hijiex ta' natura li tiggarantixxi li sistema nazzjonali ta' bejgħ itineranti teffettwax, bl-istess mod, fid-dritt u fil-fatt, il-kummerċjalizzazzjoni tal-prodotti nazzjonali u dik ta' prodotti li joriġinaw minn Stati Membri oħra. Fl-ipoteżi fejn dan ma jkunx il-każ, hija din il-qorti li għandha tistabbilixxi jekk l-imsemmija sistema hijiex iġġustifikata minn għan ta' interess ġenerali fis-sens tal-ġurisprudenza li bdiet bis-sentenza Cassis de Dijon, ċitata iktar 'il fuq, u jekk hijiex proporzjonali ma' dan il-għan.
33. Fit-tielet lok, għal dak li jirrigwarda l-applikabilità ta' l-Artikolu 49 KE, għandu jiġi mfakkar, hekk kif diġa joħroġ mill-punt 21 ta' din is-sentenza, illi s-sistema nazzjonali ta' bejgħ itineranti tirrigwarda l-kondizzjonijiet li huma rikjesti għall-kummerċjalizzazzjoni ta' ċertu tip ta' merkanzija. Skond il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, sistema bħal din hija, fil-prinċipju, soġġetta għad-dispożizzjonijiet tat-Trattat li jirregolaw il-moviment liberu tal-merkanzija u mhux għal dawk dwar il-libertà li jiġu pprovduti servizzi (ara, f'dan ir-rigward, is-sentenza Boscher, ċitata iktar 'il fuq, punti 8 sa 10).
34. Madankollu ma jistax jiġi eskluż illi l-bejgħ ta' prodott jista' jkun akkumpanjat minn attività li tikkonsisti "f'servizzi". Iżda, din iċ-ċirkostanza waħidha ma tistax tkun biżejjed sabiex tikkwalifika operazzjoni ekonomika, bħal dik tal-bejgħ itineranti involuta fil-kawża prinċipali bħala "il-provvista ta' servizzi" fis-sens ta' l-Artikolu 49 KE. Fil-fatt, għandu jiġi stabbilit, f'kull każ speċifiku, jekk din il-provvista tikkostitwixxix jew le aspett totalment sekondarju meta mqabbla ma' l-elementi relatati mal-moviment liberu tal-merkanzija. Miċ-ċirkostanzi tal-kawża prinċipali, jidher illi dan l-aspett ta' l-aħħar jipprevali fuq dak tal-provvista libera tas-servizzi.
35. F'dan ir-rigward, hija ġurisprudenza kostanti li, meta miżura nazzjonali tirrigwarda kemm il-moviment liberu tal-merkanzija kif ukoll il-provvista libera tas-servizzi, il-Qorti tal-Ġustizzja teżaminaha, fil-prinċipju, fid-dawl ta' waħda biss minn dawn iż-żewġ libertajiet fundamentali, jekk jirriżulta li waħda minn dawn hija kompletament sekondarja meta mqabbla ma' l-oħra u li tista' tiġi assoċjata magħha (ara, f'dan is-sens, is-sentenzi ta' l-24 ta' Marzu 1994, Schindler, C-275/92, Ġabra p. I-1039, punt 22; tat-22 ta' Jannar 2002, Canal Satélite Digital, C-390/99, Ġabra p. I-607, punt 31, u Karner, ċitata iktar 'il fuq, punt 46).
36. F'dawn iċ-ċirkostanzi m'hemmx lok li s-sistema nazzjonali ta' bejgħ itineranti tiġi vvalutata fid-dawl ta' l-Artikolu 49 KE.
37. Fid-dawl tal-konsiderazzjonijiet preċedenti kollha id-domandi magħmula għandhom jiġu mwieġba b'dan il-mod:
- L-Artikolu 28 KE ma jipprekludix sistema nazzjonali li, bis-saħħa tagħha, Stat Membru jistabbilixxi bħala reat il-bejgħ itineranti ta' abbonamenti f'perjodiċi fit-territorju tiegħu mingħajr awtorizzazzjoni minn qabel, meta sistema bħal din tapplika, mingħajr ma tiddistingwi skond l-oriġini tal-prodotti kkonċernati, għall-operaturi kollha kkonċernati li jeżerċitaw l-attività tagħhom f'dan it-territorju u sakemm din is-sistema taffettwa bl-istess mod, fid-dritt u fil-fatt, il-kummerċjalizzazzjoni tal-prodotti li joriġinaw minn dan l-Istat u dik li toriġina minn Stati Membri oħra.
- Hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika jekk, fid-dawl taċ-ċirkostanzi tal-kawża prinċipali, l-applikazzjoni tad-dritt nazzjonali hijiex ta' natura li tiggarantixxi li l-imsemmija sistema teffettwa bl-istess mod, fid-dritt u fil-fatt, il-kummerċjalizzazzjoni tal-prodotti nazzjonali u dik tal-prodotti li joriġinaw minn Stati Membri oħra, kif ukoll, fl-ipoteżi fejn dan ma jkunx il-każ, li tistabbilixxi jekk is-sistema kkonċernata hijiex iġġustifikata minn għan ta' interess ġenerali fis-sens li l-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tagħti lil dan il-kunċett u jekk hijiex proporzjonali ma' dan il-għan.
Fuq l-ispejjeż
38. Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta' inċident imqajjem quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li għandha tiddeċiedi dwar l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjonijiet ta' osservazzjonijiet lill-Qorti minbarra dawk ta' l-imsemmija partijiet ma jistgħux jitħallsu lura.
Parti operattiva
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (l-Ewwel Awla) taqta' u tiddeċiedi:
L-Artikolu 28 KE ma jipprekludix sistema nazzjonali li, bis-saħħa tagħha, Stat Membru jistabbilixxi bħala reat il-bejgħ itineranti ta' abbonamenti f'perjodiċi fit-territorju tiegħu mingħajr awtorizzazzjoni minn qabel, meta sistema bħal din tapplika, mingħajr ma tiddistingwi skond l-oriġini tal-prodotti kkonċernati, għall-operaturi kollha kkonċernati li jeżerċitaw l-attività tagħhom f'dan it-territorju u sakemm din is-sistema taffettwa bl-istess mod, fid-dritt u fil-fatt, il-kummerċjalizzazzjoni tal-prodotti li joriġinaw minn dan l-Istat u dawk li joriġinaw minn Stati Membri oħra.
Hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika jekk, fid-dawl taċ-ċirkostanzi tal-kawża prinċipali, l-applikazzjoni tad-dritt nazzjonali hijiex ta' natura li tiggarantixxi li l-imsemmija sistema teffettwa bl-istess mod, fid-dritt u fil-fatt, il-kummerċjalizzazzjoni tal-prodotti nazzjonali u dik tal-prodotti li joriġinaw minn Stati Membri oħra, kif ukoll, fl-ipoteżi fejn dan ma jkunx il-każ, li tistabbilixxi jekk is-sistema kkonċernata hijiex iġġustifikata minn għan ta' interess ġenerali fis-sens li l-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tagħti lil dan il-kunċett u jekk hijiex proporzjonali ma' dan il-għan.
Full & Egal Universal Law Academy