Partijiet
Motivi tas-sentenza
Parti operattiva
Partijiet
Fil-kawża C-157/03,
li għandha bħala għan rikors dwar nuqqas ta' Stat li jwettaq obbligu taħt l-Artikolu 226 KE, imressaq fis-7 ta' April 2003 ,
Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, rappreżentata minn C. O'Reilly u L. Escobar Guerrero, bħala aġenti, b'indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,
rikorrenti
vs
Ir-Renju ta' Spanja, rappreżentat minn N. Díaz Abad, bħala aġent, b'indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,
konvenut
IL-QORTI,
magħmula minn C. W. A. Timmermans, President ta' Awla, C. Gulmann, J. Makarczyk (Relatur), P. Kris u J. Kluka, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: C. Stix-Hackl,
Reġistratur: R. Grass,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li semgħet il-konklużjonijiet ta' l-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tad-9 ta' Novembru 2004,
tagħti l-preżenti
Sentenza
Motivi tas-sentenza
1. Permezz tar-rikors tagħha, il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej talbet lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tiddikjara li, peress illi impona, bi ksur tad-dispożizzjonijiet tad-Direttivi tal-Kunsill 68/360/KEE, tal-15 ta' Ottubru 1968, dwar it-tneħħija ta' restrizzjonijiet fuq il-moviment u residenza fi ħdan il-Komunità għal ħaddiema ta' Stati Membri u l-familji tagħhom (ĠU L 257, p. 13), 73/148/KEE, tal-21 ta' Mejju 1973, dwar l-abolizzjoni ta' restrizzjonijiet fuq il-moviment u r-residenza fil-Komunità għal ċittadini ta' Stati Membri f'dak li għandu x'jaqsam ma' l-istabbiliment u l-proviżjoni tas-servizzi (ĠU L 172, p. 14), u 90/365/KEE, tat-28 ta' Ġunju 1990, dwar id-dritt ta' residenza għall-impjegati u persuni li jaħdmu għal rashom li waqqfu l-attività tax-xogħol tagħhom (ĠU L 180, p. 28), l-obbligu ta' ksib ta' viża ta' residenza għall-ħruġ ta' permess għal residenza fuq iċ-ċittadini ta' pajjiżi terzi, membri tal-familja ta' ċittadin komunitarju li jeżerċita d-dritt ta' moviment liberu, u peress illi ma ħariġx, bi ksur tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva tal-Kunsill 64/221/KEE, tal-25 ta' Frar 1964, dwar il-koordinazzjoni ta' miżuri speċjali fir-rigward tal-moviment u r-residenza ta' ċittadini barranin li huma ġġustifikati għar-raġunijiet ta' politika pubblika, sigurtà pubblika jew saħħa pubblika (ĠU 1964, 56, p. 850), permess għal residenza fl-iqsar żmien possibbli u mhux aktar tard minn sitt xhur md-data ta' l-applikazzjoni għall-imsemmi permess, ir-Renju ta' Spanja naqqas milli jwettaq l-obbligi tiegħu taħt it-Trattat KE.
Il-Kuntest Ġuridiku
Id-dritt komunitarju
Id-dispożizzjonijiet dwar id-dħul u r-residenza
2. L-Artikolu 1 tad-Direttiva 68/360 jipprovdi għat-tneħħija tar-restrizzjonijiet fuq il-moviment u r-residenza taċ-ċittadini ta' l-Istati Membri u tal-membri tal-familji tagħhom li għalihom japplika r-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 1612/68, tal-15 ta' Ottubru 1968, dwar il-libertà tal-moviment għall-ħaddiema fi ħdan il-Komunità (ĠU L 257, p. 2)
3. L-Artikolu 1 tad-Direttiva 73/148 jipprovdi għat-tneħħija tar-restrizzjonijiet fuq il-moviment u r-residenza, b'mod partikolari għaċ-ċittadini ta' l-Istati Membri li stabbilixxew ruħhom jew li jixtiequ jistabbilixxu ruħhom fi Stat Membru ieħor sabiex iwettqu attività bħala persuni li jaħdmu għal rashom, jew li jixtiequ jipprovdu servizzi, kif ukoll għall-konjuġi tagħhom, irrispettivament min-nazzjonalità tagħhom.
4. Permezz ta' l-Artikolu 1 tad-Direttiva 90/365, iċ-ċittadini ta' l-Istati Membri li wettqu attività fil-Komunità bħala persuni impjegati jew persuni li jaħdmu għal rashom, kif ukoll il-membri tal-familji tagħhom, għandhom jingħataw id-dritt ta' residenza b'kundizzjoni li dawn ikunu jirċievu pensjoni ta' invalidità, ta' rtirar kmieni jew ta' anzjanità, jew pensjoni fir-rigward ta' inċident jew marda industrijali li tkun biżżejjed sabiex matul il-perijodu ta' residenza tagħhom huma ma jsirux piż fuq is-sistema tas-sigurtà soċjali ta' l-Istat Membru ta' akkoljenza, u b'kundizzjoni li huma jkollhom assigurazzjoni tas-saħħa li tkopri r-riskji kollha fl-imsemmi Stat Membru.
5. L-Artikoli 3 u 4 tad-Direttiva 68/360 tipprovdi li:
Artikolu 3
1. L-Istati Membri għandhom jippermettu lill-persuni li hemm referenza għalihom fl-Artikolu 1 li jidħlu fit-territorju tagħhom sempliċiment mal-preżentazzjoni ta' karta ta' l-identità valida jew passaport validu.
2. L-ebda viża ta' dħul jew dokument ekwivalenti m'għandu jintalab ħlief minn membri tal-familja li ma jkunux ċittadini ta' Stat Membru. L-Istati Membri għandhom jagħhtu lil dawk il-persuni kull faċilità sabiex jiksbu kull viża meħtieġa.
Artikolu 4
1. L-Istati Membri għandhom jagħtu d-dritt ta' residenza fit-territorju tagħhom lill-persuni li hemm referenza għalihom f'Artikolu 1 li jistgħu jipproduċu d-dokumenti mniżżla f'paragrafu 3.
2. Bħala prova tad-dritt ta' residenza, għandu jinħhareġ dokument intitolat Permess għal Residenza għal ċittadini ta' Stat Membru tal-KEE. Dan id-dokument għandu jinkludi dikjarazzjoni li jkun inħareġ bis-saħħa tar-Regolament (KEE) Nru 1612/68 u tal-miżuri meħuda mill-Istati Membri għall-implimentazzjoni tad-Direttiva preżenti. It-test ta' din id-dikjarazzjoni hu mogħti fl-Anness għal din id-Direttiva.
3. Għall-ħruġ ta' dak il-Permess [għal] Residenza għal ċittadini ta' Stat Membru tal-KEE, l-Istati Membri jistgħu jeħtieġu l-preżentazzjoni tad-dokumenti segwenti:
[...]
- mill-membri tal-familja tal-ħaddiem:
ċ) id-dokument li bih ikunu daħlu fit-territorju;
d) dokument maħruġ mill-awtorità kompetenti ta' l-Istat ta' oriġini jew l-Istat minn fejn ikunu ġew, li jagħti prova tar-relazzjoni tagħhom;
e) fil-każijiet li hemm referenza għalihom fl-Artikolu 10 (1) u (2) tar-Regolament (KEE) Nru 1612/68, dokument maħruġ mill-awtorità kompetenti ta' l-Istat ta' oriġini jew l-Istat minn fejn ikunu ġew, li jagħti xiehda li huma dipendenti fuq il-ħaddiem jew li jgħixu taħt is-saqaf tiegħu f'dak il-pajjiż.
4. Membru tal-familja li ma jkunx ċittadin ta' Stat Membru għandu jinħariġlu dokument ta' residenza li għandu jkollu l-istess validità ta' dak maħruġ lill-ħaddiem li fuqu jkun dipendenti.
6. L-Artikoli 3 u 6 tad-Direttiva 73/148, jipprovdu:
Artikolu 3
1. L-Istati Membri għandhom jagħtu lill-persuni msemmija fl-Artikolu 1 id-dritt li jidħlu fit-territorju tagħhom fuq preżentazzjoni ta' karta ta' l-identità valida jew passaport validu.
2. L-ebda viża ta' dħul jew rekwiżit ekwivalenti ma jistgħu jintalbu ħlief f'dak li jirrigwarda l-membri tal-familja li m'għandhomx ċittadinanza ta' Stat Membru. L-Istati Membri għandhom jagħtu lil dawn il-persuni kull faċilità biex jiġu akkwistati l-viżas neċessarji.
Artikolu 6
Applikant għal permess [għal] residenza jew dritt ta' alloġġ [residenza] m'għandux ikun meħtieġ minn Stat Membru li jipproduċi xi ħaġa oħra għajr li ġej, jiġifieri:
a) il-karta ta' l-identità jew il-passaport li bihom hu jew hi jkunu daħlu fit-territorju tiegħu;
b) prova li hu [jaqa' taħt] waħda mill-klassijiet ta' persuni msemmija fl-Artikoli 1 u 4
7. L-Artikolu 2(1) u (2) tad-Direttiva 90/365 huwa miktub kif ġej:
1. L-eżerċizzju tad-dritt ta' residenza għandu jkun ippruvat permess tal-ħruġ ta' dokument magħruf bħala Permess [għal] Residenza għal ċittadin ta' Stat Membru tal-KEE', li l-validità tiegħu tista' tkun limitata għal ħames snin fuq bażi rinovabbli. Madankollu, l-Istati Membri jistgħu, meta huma jqisu li dan huwa meħtieġ, jitolbu t-tiġdid tal-validità tal-permess fit-tmiem ta' l-ewwel sentejn ta' residenza. Meta membru tal-familja ma jkollux iċ-ċittadinanza ta' Stat Membru, dan għandu jinħariġlu dokument ta' residenza ta' l-istess validità bħal dak maħruġ liċ-ċittadin li fuqu huwa jiddependi.
Għall-għanijiet tal-ħruġ tal-permess jew dokument ta' residenza, l-Istat Membru jista' jitlob biss li l-applikant jippreżenta karta ta' l-identità valida jew passaport validu u jipprovdi prova li huwa jew hija j/tissodisfa l-kondizzjonijiet imniżżla fl-Artikolu 1.
2. L-Artikoli 2, 3, 6 (1) (a) u (2) u l-Artikolu 9 tad-Direttiva 68/360/KEE għandhom japplikaw mutatis mutandis għall-benefiċjarji ta' din id-Direttiva.
[...]
8. Skond l-Artikolu 5 (1) tad-Direttiva 64/221:
Sabiex jingħata jew sabiex ikun irrifjutat l-ewwel permess ta' residenza għandha tittieħed [deċiżjoni] kemm jista' jkun malajr u fi kwalunkwe każ mhux aktar tard minn sitt xhur mid-data ta' l-applikazzjoni għall-permess.
Il-persuna kkonċernata għandha titħalla tibqa' temporanjament fit-territorju sakemm tittieħed deċiżjoni jew li jingħata jew li jiġi rrifjutat il-permess għal residenza.
Id-dispożizzjonijiet li jikkonċernaw il-viża
9. L-Artikolu 2 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 539/2001, tal-15 ta' Marzu 2001, li jelenka l-pajjiżi terzi li ċ-ċittadini tagħhom għandhom ikollhom viża fil-pussess tagħhom meta jaqsmu l-fruntieri esterni u dawk iċ-ċittadini li huma eżentati minn dik il-ħtieġa (ĠU L 81, p. 1), jipprovdi:
Għall-iskopijiet ta' dan ir-Regolament, viża għandha tfisser l-awtorizzazzjoni maħruġha minn Stat Membru jew b'deċiżjoni meħudha minn tali Stat li tkun meħtieġa bil-għan:
- tad-dħul għal soġġorn [residenza] intiż f'dak l-Istat Membru jew f'diversi Stati Membri ta' mhux aktar minn total ta' tlett xhur,
- tad-dħul għal transitu [f]it-territorju ta' dak l-Istat Membru jew diversi Stati Membri, aparti milli għat-transitu f'ajruport.
Il-Liġi Nazzjonali
10. Skond l-Artikolu 10 (3) tad-Digriet Irjali Nru 766/1992, tas-26 ta' Ġunju 1992, dwar id-dħul u r-residenza fi Spanja ta' ċittadini ta' l-Istati Membri tal-Komunitajiet Ewropej (Real Decreto 766/1992, de 26 junio 1992, sobre entrada y permanencia en España de nacionales de Estatos miembros de las Comunidades Europeas, BOE Nru -156, tat-30 ta' Ġunju 1992, p. 22275) kif emendat permezz tad-Digriet Irjali Nru -737/95, tal-5 ta' Mejju 1995 (BOE n° 133, tal-5 ta' Ġunju 1995, p. 16547) u Nru -1710/1997, ta' l-14 ta' Novembru 1997 (BOE Nru 274, tal-15 ta' Novembru 1997, p. 33549):
Meta l-persuni kkonċernati huma membri tal-familja tal-persuni msemmija fil-paragrafi preċedenti, huma għandhom, safejn previst fl-Artikolu 2, jippreżentaw id-dokumenti maħruġa mill-awtoritajiet kompetenti sabiex juru:
a) il-parentela tagħhom;
b) li jgħixu bil-fondi jew jiddependu fuq iċ-ċittadin li miegħu għandhom din il-parentela, fil-każijiet fejn din il-kundizzjoni hija applikabbli;
c) fir-rigward ta' membri tal-familja tar-residenti msemmija fis-subparagrafi e), f) u g) tal-paragrafu 1, li l-mezzi u l-assigurazzjoni tas-saħħa msemmija f'dawn id-dispożizzjonijiet huma biżżejjed sabiex ikopru lid-detentur u lill-membri tal-familja tiegħu konformement mar-regoli indikati fihom;
d) il-membri tal-familja li m'għandhomx nazzjonalità ta' Stat Membru tal-Komunitajiet Ewropej għandhom jippreżentaw, apparti d-dokumenti hawn fuq imsemmija, viża ta' residenza stampata fuq il-passaport, li jistgħu jiġu eżentati milli jippreżentawha għal raġunijiet eċċezzjonali.
11. Skond l-Artikoli 23 u 28 tad-Digriet Irjali Nru 155/1996 li japprova r-regolament ta' implementazzjoni tal-Liġi Qafas 7/1985 (Real Decreto 155/1996, tat-2 ta' Frar 1996, por el que se aprueba el reglamento de ejecución de la Ley Orgánica 7/1985, BOE n° 47, tat-23 ta' Frar 1996, p. 6949):
Artikolu 23: Viżi ta' residenza: Tipi
[...]
2. Il-viżi ta' residenza għal raggruppament ta' familja jistgħu jkunu mogħtija, wara rapport favorevoli mill-awtorità amministrattiva kompetenti, lill-barranin li jinsabu f'waħda mill-kategoriji imsemmija fl-Artikolu 54 ta' dan ir-regolement u li jitolbu li jingħaqdu ma' membru tal-familja tagħhom residenti fi Spanja. Dan ir-rapport ser ikun restrittiv f'dak li jikkonċerna l-kundizzjonijiet li għandhom jiġu sodisfatti mill-applikant, konfermement ma' l-Artikolu 28 (1) ta' dan ir-regolament.
[...]
6. Il-viżi ta' residenza mingħajr attività li tħalli qligħ jistgħu jiġu mogħtija lill-barranin li huma rtirati, li jibbenefikaw minn pensjoni ta' irtirar jew minn benefiċċju, jew lill-barranin li huma fl-età li jaħdmu u li ma jeżerċitawx fi Spanja attività li teħtieġ permess ta' xogħol jew li huma eżentati mill-obbligu li jiksbu dan il-permess.
[...]
Artikolu 28: Dokumenti speċifiċi meħtieġa għall-viżi ta' residenza.
1. Meta ssir talba għal viża ta' residenza in vista ta' raggruppament ta' familja, ir-raggruppament li jirrisjedi fi Spanja għandu, qabel ma jressaq it-talba tiegħu, jitlob rapport mill-awtorità amministrattiva tal-provinċja fejn jirrisjedi, li juri li huwa ssodisfa l-kundizzjonijiet kollha previsti fl-Artikolu 56 (5) u (7), ta' dan ir-regolament, u li huwa għandu permess għal residenza li diġa ġie mġedded. Il-membru tal-familja li jaqa' taħt waħda mill-kategoriji fl-Artikolu 54 (2), ta' dan ir-regolament, għandu jippreżenta, flimkien mat-talba għal viża, kopja tat-talba għar-rapport, irreġistrata mill-awtorità amministrattiva hawn fuq imsemmija, u d-dokumenti li juru l-parentela tagħhom u, jekk ikun il-każ, is-sitwazzjoni ta' dipendenza legali u ekonomika.
[...]
6. Fil-każ ta' talba għal viża ta' residenza mingħajr attività li tħalli qligħ, iċ-ċittadin barrani għandu jipprovdi dokumenti li juru li huwa għandu l-mezzi ta' għajxien jew li għandu dħul perjodiku, suffiċjenti u adegwat għalih u għall-membri tal-familja li jiddependu minnu. Il-mezzi ta' għajxien jew id-dħul perjodiku għandu jkun suffiċjenti sabiex ikopri l-alloġġ, il-manteniment u l-assistenza tas-saħħa ta' l-applikant u tal-membri tal-familja li jiddependu minnu.
Il-Fatti u l-Proċeduri ta' Qabel il-Kawża
12. Il-kawża preżenti dwar nuqqas ta' Stat li jwettaq obbligu toriġina minn żewġ ilmenti ppreżentati quddiem il-Kummissjoni minn ċittadini komunitarji, li jeżerċitaw id-dritt ta' moviment liberu tal-persuni mogħti lilhom mit-Trattat KE, u li l-konjuġi tagħhom ġew miċħuda permess għal residenza fi Spanja għar-raġuni li l-ewwel huma kellhom jitolbu viża ta' residenza mingħand il-konsolat Spanjol fl-aħħar domiċilju tagħhom. Il-fatti, iddenunzjati fl-ilmenti seħħew rispettivament fl-1998, fir-rigward tal-każ tas-Sinjura Weber, u fl-1999 fir-rigward tal-każ tas-Sinjura Rotte Ventura.
13. Fis-26 ta' April 1999, il-Kummissjoni indirizzat ittra f'dan ir-rigward lill-awtoritajiet Spanjoli li, fil-5 ta' Lulju 1999, irrispondew billi kkonfermaw li l-viża ta' residenza kienet neċessarja għall-proċedura sussegwenti ta' ħruġ ta' permess għal residenza.
14. Konformement mal-proċedura prevista fl-ewwel paragrafu ta' l-Artikolu 226 tat-Trattat KE, il-Kummissjoni, wara li tat l-opportunità lir-Renju ta' Spanja li jippreżenta l-osservazzjonijiet tiegħu, fit-3 ta' April 2002 hija indirizzat opinjoni motivata lil dan l-Istat Membru, fejn stednitu jieħu l-miżuri neċessarji sabiex jikkonforma ruħu ma' l-obbligi li jirriżultaw mid-Direttivi 68/360, 73/148, 90/365 u 64/221 fi żmien xahrejn min-notifika ta' din l-opinjoni. Peress illi ma kinitx sodisfatta mir-risposta ta' l-awtoritajiet Spanjoli, il-Kummissjoni ddeċidiet li tressaq ir-rikors preżenti.
Dwar ir-Rikors
Dwar l-ewwel motiv, ibbażat fuq l-inkompatibilità tal-liġi Spanjol mad-Direttivi 68/360, 73/148 u 90/365, li jikkonċerna l-kundizzjonijiet ta' ħruġ ta' permess għal residenza fi Spanja liċ-ċittadini ta' pajjiż terz, membri tal-familja ta' ċittadini komunitarji, li jeżerċitaw id-dritt tagħhom tal-moviment liberu
Argumenti tal-partijiet
15. Permezz ta' l-ewwel motiv tagħha, il-Kummissjoni takkuża lir-Renju ta' Spanja li kiser id-dispożizzjonijiet tad-Direttivi 68/360, 73/148 u 90/365, billi impona l-obbligu ta' ksib ta' viża ta' residenza għall-ħruġ ta' permess għal residenza għaċ-ċittadini ta' pajjiż terz, membri tal-familja ta' ċittadin komunitarju.
16. Filwaqt li fakkret li t-Trattat u d-dritt komunitarju li jirriżulta minnu, jiggarantixxu d-dritt tal-moviment liberu liċ-ċittadini komunitarji, il-Kummissjoni sostniet li ċerti membri tal-familja ta' dawn iċ-ċcittadini, irrispettivament min-nazzjonalità tagħhom, ukoll jibbenefikaw mid-drittijiet li jirriżultaw mid-dritt komunitarju.
17. L-obbligu, impost fuq l-imsemmija membri tal-familja, li jiksbu viża ta' residenza sabiex jinħarġilhom permess għal residenza mhux biss jikkostitwixxi limitazzjoni tad-drittijiet tagħhom li jirriżultaw minn regoli komunitarji iżda huwa ukoll restrizzjoni indiretta tad-dritt tal-moviment liberu taċ-ċittadin komunitarju stess.
18. Il-Kummissjoni tammetti li, jekk l-Istati Membri jistgħu jeħtieġu viża ta' dħul minn ċittadini ta' pajjiż terz, il-ksib tagħha għandu jkun iffaċilitat fir-rigward tal-membri tal-familja ta' ċittadini komunitarji, il-ħruġ tal-viża m'għandux jissottometti lil dawn il-persuni għal proċedura ta' immigrazzjoni qabel ma dawn jidħlu fit-territorju ta' Stat Membru.
19. Skond il-Kummissjoni, l-unika kundizzjoni preliminari li l-Istati Membri jistgħu jimponu fuq il-benefiċjari tad-dritt komunitarju fir-rigward tad-dritt ta' dħul fit-territorju tagħhom, hija l-preżentazzjoni tad-dokumenti indikati fl-Artikolu 3 tad-Direttivi 68/360 u 73/148. Hija tippreċiża li l-viża ta' dħul li dawn l-Istati jistgħu jeħtieġu għad-dħul fit-territorju tagħhom huwa kunċett li għandu jiġi interpretat bħala li jirreferi esklużivament għall-viża għal żmien qasir ta' tliet xhur.
20. Konsegwentament, huwa biss fil-mument tal-ħruġ tal-permess għal residenza, konformement ma' l-Artikoli 2 tad-Direttiva 90/365 u 6 tad-Direttiva 73/148, li ċ-ċittadini ta' pajjiż terz, membri tal-familja ta' ċittadin komunitarju, għandhom jippruvaw li huma jissodisfaw il-kundizzjonijiet stabbiliti mid-dritt komunitarji.
21. Fil-fehma tal-Kummissjoni, it-twaqqif ta' sistema li tobbliga liċ-ċittadini ta' pajjiż terz jissottomettu lilhom innifishom għal proċedura ta' immigrazzjoni, sabiex jiksbu permess għal residenza li l-ħruġ tiegħu huwa bbażat essenzjalment fuq il-prova tal-kwalità ta' membru tal-familja ta' ċittadin komunitarju. tmur kontra d-dritt kif ukoll il-ġurisprudenza komunitarja (sentenza tal-25 ta' Lulju 2002, MRAX, Kawża C-459/99, Ġabra p. I-6591).
22. Il-Gvern Spanjol isostni li, konformement ma' l-Artikolu 3(2) tad-Direttivi 68/360 u 73/148, meta ċittadin komunitarju jiċċaqlaq minn pajjiż għall-ieħor ġewwa il-Komunità u jibbenefika mid-drittijiet mogħtija lilu mit-Trattat u mid-direttivi, l-Istati Membri jistgħu jeħtieġu viża ta' dħul jew obbligu ieħor li huwa ekwivalenti mill-membri tal-familja tiegħu li m'għandhomx nazzjonalità ta' wieħed minn dawn l-Istati.
23. Skond l-imsemmi Gvern Spanjol, konformement ma' l-Artikoli 4(3) tad-Direttiva 68/360 u 6(a) tad-Direttiva 73/148, l-Istati Membri jistgħu jeħtieġu l-preżentazzjoni tad-dokument li permezz tiegħu l-parti kkonċernata rifset fuq it-territorju nazzjonali.
24. Filwaqt li ssottolinja d-differenza bejn il-viżi ta' dħul u l-viżi ta' residenza, il-Gvern Spanjol sostna li r-regolament nru 539/2001 jikkonċerna biss il-viżi għal żmien qasir. B'hekk, l-Istati Membri għandhom il-kompetenza sabiex jistabbilixxu r-regoli fir-rigward tal-viżi għal żmien twil jew ta' residenza.
25. Fl-aħħarnett, l-Gvern Spanjol isostni li fuq il-livell komunitarju m'hemmx armonizzazzjoni fir-rigward tal-ħruġ ta' viżi ta' residenza għaċ-ċittadini ta' pajjiż terz. Peress illi l-Kunsill ma waqqafx il-miżuri fir-rigward tal-politika ta' immigrazzjoni għall-oqsma li jaqgħu taħt l-Artikolu 63, l-ewwel paragrafu, (3) (a) u (b) KE, l-Istati Membri jibqgħu kompetenti fir-rigward ta' dan is-suġġett.
Kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
26. Preliminarjament, għandu jingħad li l-leġiżlatur komunitarju rrikonoxxa l-importanza li tiġi assigurata l-protezzjoni tal-ħajja tal-familja taċ-ċittadini ta' l-Istati Membri sabiex jitneħħew l-ostakoli għall-eżerċizzju tal-libertajiet fundamentali garantiti mit-Trattat (sentenza tal-11 ta' Lulju 2002, Carpenter, Kawża C-60/00, Ġabra p. I-6279, paragrafu 38, u MRAX, hawn fuq imsemmija, paragrafu 53).
27. F'din il-perspettiva, l-Artikolu 1 tad-Direttivi 68/360, 73/148 u 90/365 jestendi l-applikazzjoni tad-dritt komunitarju fir-rigward tad-dħul u ta' residenza fit-territorju ta' l-Istati Membri għall-konjuġi taċ-ċittadini ta' dawn l-Istati li jaqgħu taħt dawn id-dispożizzjonijiet, irrispettivament min-nazzjonalità tagħhom.
28. F'dan ir-rigward, id-dritt tad-dħul fit-territorju ta' Stat Membru mogħti lil ċittadin ta' pajjiż terz, konjuġi ta' ċittadin ta' Stat Membru, jirriżulta biss mill-parentela. B'hekk, il-ħruġ ta' permess għal residenza ta' ċittadin ta' pajjiż terz, konjuġi ta' ċittadin ta' Stat Membru, m'għandux jkun ikkunsidrat bħala att li jwaqqaf drittijiet iżda bħala att intiż sabiex jistabbilixxi, min-naħa ta' l-Istat Membru, is-sitwazzjoni individwali ta' ċittadin ta' pajjiż terz fir-rigward tad-dispożizzjonijiet tad-dritt komunitarju (ara sentenza MRAX, hawn fuq imsemmija, paragrafu 74).
29. Fir-rigward tal-proċedura ta' ksib ta' permess għal residenza, għandu jingħad li l-kundizzjonijiet li Stat Membru jista' jeħtieġ għal ħruġ ta' dan il-permess huma previsti fl-Artikoli 4 (3) (c), (d) u (e) tad-Direttiva 68/360, 6 tad-Direttiva 73/148 u 2 tad-Direttiva 90/365.
30. L-imsemmija kundizzjonijiet huma ta' natura eżawrjenti (ara, f'dan is-sens, sentenzi tat-8 ta' April 1976, Royer, Kawża 48/75, Ġabra p. 497, paragrafu 37, tal-5 ta' Frar 1991, Roux, Kawża C-363/89, Ġabra p. I-273, paragrafi 14 u 15, u tal-5 ta' Marzu 1991, Giangounidis, Kawża C-376/89, Ġabra p. I-1069, paragrafu 21).
31. Għandu jiġi sottolinjat li, konformement ma' l-Artikolu 3 (1) tad-Direttivi 68/360 u 73/148, l-Istati Membri jilqgħu fit-territorju tagħhom iċ-ċittadini ta' dawn l-Istati u l-membri tal-familja tagħhom li jaqgħu taħt l-imsemmija direttivi mas-sempliċi preżentazzjoni ta' karta ta' l-identità jew ta' passaport validu.
32. Madankollu, skond l-Artikolu 3(2) ta' l-istess direttivi, meta ċittadin ta' Stat Membru jiċċaqlaq minn pajjiż għall-ieħor ġewwa l-Komunità bil-għan li jeżerċita d-drittijiet li huma mogħtija lilu mit-Trattat u mill-imsemmija direttivi, l-Istati Membri jistgħu jimponu viża tad-dħul jew obbligu ekwivalenti fuq il-membri tal-familja tiegħu li m'għandhomx nazzjonalità ta' wieħed minn dawn l-Istati. Il-lista ta' pajjiżi terzi li ċ-ċittadini tagħhom għandhom jkollhom viża meta jaqsmu l-fruntieri esterni ta' l-Istati Membri kienet stabbilita fir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2317/95, tal-25 ta' Settembru 1995, li jiddetermina l-pajjiżi terzi li ċ-ċittadini tagħhom għandhom jkollhom viża meta jaqsmu l-fruntieri esterni ta' l-Istati Membri (ĠU L 234, p. 1), li ġie sostitwit permezz tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 574/99, tat-12 ta' Marzu 1999 (ĠU L 72, p. 2), huwa stess sostitwit permezz tar-Regolament Nru 539/2001 (sentenza MRAX, hawn fuq imsemmija, paragrafu 56).
33. Madankollu, l-imsemmija Stati għandhom jipprovdu lill-membri tal-familja li m'għandhomx nazzjonalità ta' wieħed mill-Istati Membri, bil-mezzi kollha sabiex jiksbu l-viżi neċessarji għalihom. F'dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja diġa ddeċidiet li, jekk ma jridx jiġi miċcħud l-effett sħiħ tad-dispożizzjonijiet tad-Direttivi 68/360 u 73/148, il-ħruġ ta' viża għandu jsir fl-iqsar żmien possibbli u, safejn huwa possibbli, fil-postijiet ta' dħul fit-territorju nazzjonali (sentenza MRAX, hawn fuq imsemmija, paragrafu 60).
34. L-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 539/2001 jiddefinixxi l-viża bħala awtorizzazzjoni maħruġa minn Stat Membru, meħtieġa għad-dħul għal soġġorn [residenza] u għal perijodu li t-tul totali tiegħu ma jkunx aktar minn tliet xhur.
35. Skond il-liġi Spanjola li tikkonċerna il-kundizzjonijiet ta' ksib ta' permess għal residenza, il-membri tal-familja taċ-ċittadini komunitarji li m'għandhomx in-nazzjonalità ta' Stat Membru, għandhom jippreżentaw, fost affarijiet oħra, viża ta' residenza għal raggruppament ta' familja, stampata fuq il-passaport tagħhom.
36. B'dan il-mod, l-imsemmija membri tal-familja għandhom ilestu l-formalitajiet kollha qabel ma jidħlu fit-territorju Spanjol, bil-perikolu li jiġi miċħud il-ħruġ tal-permess għhal residenza.
37. Barra minn hekk, fost il-kundizzjonijiet li jirregolaw il-ħruġ tal-permess għal residenza lill-membri tal-familja ta' ċittadini komunitarji, previsti fid-Direttivi 68/360, 73/148 u 90/365, it-tip ta' viża meħtieġa mil-leġiżlazzjoni Spanjola mhuwiex imsemmi (ara, f'dan is-sens, sentenza MRAX, hawn fuq imsemmija, paragrafu 56).
38. Konsegwentament, il-ħtieġa ta' viża ta' residenza, prevista fil-liġi Spanjola, neċessarja għall-ksib ta' permess għal residenza, u, bħala konsegwenza, iċ-ċaħda ta' ħruġ għal permess lil ċittadin ta' pajjiż terz, membru tal-familja ta' ċittadin komunitarju, għar-raġuni li qabel huwa kellu jitlob viża ta' residenza mill-konsolat Spanjol fl-aħħar domiċilju tiegħu, għaldaqstant tikkostitwixxi miżura kontra d-dispożizzjonijiet tad-Direttivi 68/360, 73/148 u 90/365.
39. Minn dak li ngħad preċedentement jirriżulta li l-ewwel motiv tal-Kummissjoni huwa fondat.
Dwar it-tieni motiv ibbażat fuq il-ksur tad-Direttiva 64/221
Argumenti tal-partijiet
40. Permezz tat-tieni motiv tagħha, il-Kummissjoni ssostni li, konformement ma' l-istruttura ġenerali tas-sistema komunitarja ta' ħruġ ta' permessi għal residenza u, b'mod partikolari, fid-dawl ta' l-Artikolu 5 tad-Direttiva 64/221, l-Istat Membru għandu jieħu deċiżjoni dwar il-permess għal residenza fl-iqsar żmien possibbli u, mhux aktar tard minn sitt xhur wara li ssir l-applikazzjoni.
41. Filwaqt li tammetti li d-dispożizzjonijiet tal-liġi Spanjoli jikkonformaw mad-Direttiva 64/221 fir-rigward tat-termini previsti għall-ħruġ tad-dokumenti ta' residenza, il-Kummissjoni takkuża lir-Renju ta' Spanja li ma rrispettax it-terminu stabbilit fl-Artikolu 5 ta' l-istess direttiva fil-każ partikolari tas-Sinjura Rotte Ventura li rċeviet il-permess għal residenza tagħha wara proċedura li damet għaxar xhur.
42. L-awtoritajiet Spanjoli jikkunsidraw li l-Kummissjoni ma tistax tressaq ilment kontra r-Renju ta' Spanja, fuq il-bażi ta' każ wieħed, li ma rrispettax b'mod ġenerali d-dritt komunitarju, peress illi, waqt li kienet qed tistenna l-ħruġ tal-permess għal residenza, il-persuna kkonċernata setgħet tirrisjedi fit-territorju ta' dan l-Istat Membru.
Kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
43. Preliminarjament, għandu jiġi mfakkar li l-obbligu ta' l-Istati Membri, li jirriżulta minn direttiva, li jikseb ir-riżultat previst minnha, kif ukoll l-obbligu tagħhom, taħt l-Artikolu 10 KE, li jieħdu l-miżuri ġenerali jew partikolari kollha neċessarji sabiex jassiguraw l-eżekuzzjoni ta' dan l-obbligu, huwa impost fuq l-awtoritajiet kollha ta' l-Istati Membri (sentenza tat-8 ta' Ottubru 1987, Kolpinghuis Nijmegen, Kawża 80/86, Ġabra p. 3969, paragrafu 12).
44. Il-Qorti tal-Ġustizzja diġa ddeċidiet li l-Kummissjoni tista' titlobha tiddikjara nuqqas ta' twettiq ta' obbligu minn Stat li jikkonsisti fil-fatt li, f'każ partikolari, ma laħaqx ir-riżultat intiż minn direttiva (sentenza ta' l-10 ta' April 2003, Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja, Kawżi C-20/01 u C-28/01, Ġabra p. I-3609, paragrafu 30).
45. Huwa għandu jiġi sottolinjat li skond l-Artikolu 5 (1) tad-Direttiva 64/221, l-Istat Membru għandu jieħu deċiżjoni dwar il-ħruġ tal-permess għal residenza fl-iqsar żmien possibbli u mhux aktar tard minn sitt xhur wara li ssir it-talba.
46. Madankollu, fil-każ in eżami, ġie osservat li s-Sinjura Rotte Ventura, ċittadina ta' pajjiż terz u miżżewġa ċittadin komunitarju li eżerċita d-dritt tiegħu ta' moviment liberu, ma kisbet il-permess għal residenza wara għaxar xhur ta' proċedura, kuntrarjament għall-kundizzjonijiet ta' l-imsemmija direttiva.
47. F'dan ir-rigward, mhuwiex rilevanti li r-rikorrenti setgħet tirrisjedi provviżorjament fit-territorju nazzjonali waqt li kienet qed tistenna d-deċiżjoni dwar l-għoti jew iċ-ċaħda tal-permess għal residenza. Fil-fatt, kif ġie rilevat mill-Avukat Ġenerali fil-paragrafu 63 tal-konklużjonijiet tagħha, il-kwistjoni dwar jekk l-iskadenza tat-terminu tikkostitwixxix ostakolu għar-residenza jew għall-eżerċizzju ta' attività hija rrilevanti.
48. Konsegwentement, it-tieni motiv tal-Kummissjoni huwa fondat.
49. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti għandu jiġi deċiż li:
- peress illi ma saritx traspożizzjoni korretta fis-sistema legali interna tiegħu tad-Direttivi 68/360, 73/148, u 90/365, b'mod partikolari, billi ġie impost l-obbligu ta' ksib ta' viża ta' residenza għall-ħruġ ta' permess għal residenza fuq iċ-ċittadini ta' pajjiż terz, membri tal-familja ta' ċittadin komunitarju li jeżerċita d-dritt tiegħu tal-moviment liberu, u
- peress illi ma ngħatax, bi ksur tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 64/221, il-permess għal residenza fl-iqsar żmien possibbli u f'mhux aktar tard minn sitt xhur mit-talba għall-imsemmi permess,
ir-Renju ta' Spanja naqas milli jwettaq l-obbligi imposti fuqu mill-imsemmija direttivi.
Dwar l-ispejjeż
50. Skond l-Artikolu 69 (2) tar-Regoli ta' Proċedura, il-parti li titlef il-kawża għandha tabti l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ġew mitluba. Peress illi l-Kummissjoni talbet li r-Renju ta' Spanja jiġi kkundannat għall-ħlas ta' l-ispejjeż u peress illi tilef il-kawża, huwa għandu jiġi kkundannat li jħallas l-ispejjeż.
Parti operattiva
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-ĠGustizzja (It-Tieni Awla) taqta' u tiddeciedi
1) - Peress illi ma saritx traspożizzjoni korretta fis-sistema legali interna tiegħu tad-Direttivi tal-Kunsill 68/360/KEE, tal-15 ta' Ottubru 1968, dwar it-tneħħija ta' restrizzjonijiet fuq il-moviment u residenza fi ħdan il-Komunità għal ħaddiema ta' Stati Membri u l-familji tagħhom, 73/148/KEE, tal-21 ta' Mejju 1973, dwar l-abolizzjoni ta' restrizzjonijiet fuq il-moviment u r-residenza fil-Komunità għal ċittadini ta' Stati Membri f'dak li għandu x'jaqsam ma' l-istabbiliment u l-proviżjoni tas-servizzi, u 90/365/KEE, tat-28 ta' Ġunju 1990, dwar id-dritt ta' residenza għall-impjegati u persuni li jaħdmu għal rashom li waqqfu l-attività tax-xogħol tagħhom, b'mod partikolari, billi ġie impost l-obbligu ta' ksib ta' viża ta' residenza għall-ħruġ ta' permess għal residenza fuq iċ-ċittadini ta' pajjiż terz, membri tal-familja ta' ċittadin komunitarju li jeżerċita d-dritt tiegħu tal-moviment liberu, u
- peress illi ma ngħatax, bi ksur tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva tal-Kunsill 64/221/KEE, tal-25 ta' Frar 1964, dwar il-koordinazzjoni ta' miżuri speċjali fir-rigward tal-moviment u r-residenza ta' ċittadini barranin li huma ġġustifikati għar-raġunijiet ta' politika pubblika, sigurtà pubblika jew saħħa pubblika, il-permess għal residenza fl-iqsar żmien possibbli u f'mhux aktar minn sitt xhur mit-talba għall-imsemmi permess,
ir-Renju ta' Spanja naqas milli jwettaq l-obbligi imposti fuqu mill-imsemmija direttivi.
2) Ir-Renju ta' Spanja huwa kkundannat għall-ħlas ta' l-ispejjeż.
Full & Egal Universal Law Academy