SENTENZA TAL-QORTI (il-Ħames Awla)
tas-7 ta’ Lulju 2005(*)
"Assoċjazzjoni KEE-Turkija – Il-moviment liberu tal-ħaddiema –Deċiżjoni Nru 1/80 tal-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni – Artikoli 6 u 7 – Kundanna kriminali – Piena ta’ ħabs – Effett fuq id-dritt tar-residenza"
Fil-kawża C-373/03
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skond l-Artikolu 234 KE, imressqa mill-Verwaltungsgericht Freiburg (il-Ġermanja), permezz ta’ deċiżjoni tat-12 ta’ Marzu 2003, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fil-5 ta’ Settembru 2003, fil-kawża
Ceyhun Aydinli
vs
Land Baden-Württemberg,
IL-QORTI (il-Ħames Awla),
magħmula minn R. Silva de Lapuerta President ta’ l-Awla, R. Schintgen (Relatur) u P. Kūris Imħallfin,
Avukat Ġenerali: D. Ruiz-Jarabo Colomer,
Reġistratur: R. Grass,
wara li rat il-proċedura miktuba,
wara li rat is-sottomissjonijiet ippreżentati:
– għal-Land Baden-Württemberg, minn I. Karrais, bħala aġent,
– għall-Gvern Ġermaniż, minn A. Tiemann, bħala aġent,
– għall-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, minn G. Rozet u H. Kreppel, bħala aġenti,
wara li rat id-deċiżjoni li ttieħdet, wara li semgħet lill-Avukat Ġenerali, li tiddeċidi l-kawża mingħajr konklużjonijiet,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1 Id-domanda għal talba preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni ta’ l-Artikoli 6 u 7 tad-Deċiżjoni tal-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni Nru 1/80, tad-19 ta’ Settembru 1980, dwar l-iżvilupp ta’ l-Assoċjazzjoni (iktar ’il quddiem id-"Deċiżjoni Nru 1/80"). Il-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni ġie mwaqqaf permezz tal-ftehim li stabbilixxa assoċjazzjoni bejn il-Komunità Ekonomika Ewropea u t-Turkija, li ġie ffirmat fit-12 ta’ Settembru 1963 f’Ankara mir-Repubblika tat-Turkija, min-naħa, u min-naħa l-oħra mill-Istati Membri tal-KEE u l-Komunità, u li ġie konkluż, approvat u kkonfermat f’isem il-Komunità permezz tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 64/732/KEE, tat-23 ta’ Diċembru 1963 (ĠU 1964, 217, p. 3685).
2 Din id-domanda ġiet ippreżentata fil-kuntest ta’ kawża bejn is-Sur Aydinli, ċittadin Tork, u Land Baden-Württemberg dwar proċeduri ta’ tkeċċija mit-territorju Ġermaniż.
Il-Kuntest Ġuridiku
3 Skond l-Artikolu 6(1) u (2), tad-Deċiżjoni Nru 1/80:
"1. Salv għad-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 7 dwar l-aċċess liberu għall-impjiegi għall-membri tal-familja tiegħu, il-ħaddiem Tork, li jappartjeni għas-suq regolari tax-xogħol ta’ Stat Membru:
– jekk għandu impjieg, wara sena ta’ impjieg regolari, għandu dritt, f’dak l-Istat Membru, għal tiġdid tal-permess tax-xogħol sabiex ikompli jaħdem ma’ min qed iħaddmu;
– wara tlett snin ta’ impjieg regolari u salv għal-prijorità mogħtija lill-ħaddiema ta’ Stati Membri tal-Komunità, għandu dritt f’dak l-Istat Membru, li jirrispondi ma’ persuna li tħaddem ta’ għażla tiegħu għal offerta oħra fl-istess professjoni, magħmula taħt kundizzjonijiet normali, irreġistrata mas-servizzi li jikkoordinaw l-impjiegi ta’ dak l-Istat Membru;
– wara erba’ snin ta’ impjieg regolari jibbenefika, f’dak l-Istat Membru, mill-aċċess liberu għall-attivitajiet kollha bis-salarju ta’ l-għażla tiegħu.
2. Il-leave annwali u l-assenzi minħabba t-tqala, inċident fuq ix-xogħol jew mard ta’ żmien qasir huma meqjusa bħala perijodi ta’ impjieg regolari. Il-perijodi ta’ qgħad involontarju debitament ikkonstatati mill-awtoritajiet kompetenti, u l-assenzi minħabba mard għal żmien twil, mingħajr ma jkunu ikkunsidrati bħala perijodi ta’ impjieg regolari, iżda ma jaffettwawx id-drittijiet akkwiżiti permezz tal-perijodu ta’ impjieg preċedenti."
4 B’mod konformi ma’ l-Artikolu 7 ta’ l-imsemmija deċiżjoni:
"Il-membri tal-familja ta’ ħaddiem Tork li huwa affiljat mas-suq regolari tax-xogħol ta’ Stat Membru, li ġew awtoriżżati li jmorru jgħixu miegħu:
– għandhom id-dritt li jirrispondu – salv għall-prijorità mogħtija lill-ħaddiema ta’ Stati Membri tal-Komunità – għal kull offerta ta’ xogħol sakemm huma residenti f’dak l-Istat Membru b’mod regolari għall-inqas għal tlett snin;
– jibbenefikaw mill-aċċess liberu għal impjiegi kollha bis-salarju ta’ l-għażla tagħhom sakemm huma residenti b’mod regolari għall-inqas għal ħames snin.
It-tfal ta’ ħaddiema Torok li kkompletaw taħriġ vokazzjonali fil-pajjiż li laqagħhom jistgħu, indipendentement mill-perijodu tagħhom ta’ residenza f’dak l-Istat Membru, taħt il-kundizzjoni li wieħed mill-ġenituri eżerċità b’mod legali impjieg fl-Istat Membru kkonċernat għall-inqas għal tlett snin, jirrispondu għal kull offerta ta’ impjieg fl-imsemmi Stat Membru."
5 Skond l-Artikolu 14(1), tad-deċiżjoni:
"Id-dispożizzjonijiet ta’ din is-sezzjoni huma applikati soġġett għal-limitazzjonijiet ġustifikati għal-raġunijiet ta’ ordni pubblika, sigurtà pubblika u saħħa pubblika."
Il-kawża prinċipali u l-domandi preliminari
6 Jirriżulta mill-proċess li s-Sur Aydinli twieled fil-Ġermanja fl-1974. Bejn l-1980 u 1989, għex man-nanniet tiegħu fit-Turkija fejn mar l-iskola. F’Settembru 1989, ġie awtorizzat sabiex jingħaqad mal-ġenituri tiegħu fil-Ġermanja, fejn huwa kkompleta taħriġ vokazzjonali. Minn Jannar 1995 sa Settembru 2000, huwa kien impjegat ma’ l-istess persuna li tħaddem u, minn Ġunju 1995, huwa qiegħed fil-pusess ta’ permess ta’ residenza f’dan l-Istat Membru għal żmien indeterminat.
7 Peress li nstab ħati ta’ kummerċ illegali ta’ kwantità sostanzjali ta’ droga, huwa ġie arrestat fis-27 ta’ Settembru 2000, tpoġġa f’detenzjoni preventiva u ġie ikkundannat fil-31 ta’ Mejju 2001, għal piena ta’ ħabs għal perijodu ta’ tlett snin li minnu tnaqqas il-perijodu li kien għamel f’detenzjoni preventiva.
8 Wara li s-Sur Aydinli kien skonta parti mill-piena tiegħu, l-eżekuzzjoni ta’ din il-piena ġiet sospiża sa mit-2 ta’ Ottubru 2001 sabiex ikun jista’ jissottoporri ruħhu għall-kura fuq żmien twil, ta’ diżintossikazzjoni li spiċċa b’suċċess fis-16 ta’ Lulju 2002. Permezz ta’ deċiżjoni tal-qrati tas-6 ta’ Novembru 2002, il-perijodu ta’ l-imsemmija kura ġiet imnaqqsa mill-piena mogħtija u l-kumplament tal-piena ġiet sospiża.
9 Sa mit-tmiem tal-kura tiegħu, s-Sur Aydinli jaħdem ma’ missieru fil-Ġermanja.
10 Fis-16 ta’ Awwissu 2001, l-awtoritajiet Ġermaniżi ordnaw it-tkeċċija immedjata tiegħu, u fl-20 ta’ Settembru 2001 huwa ppreżenta rikors għal annullament ta’ din id-deċiżjoni.
11 Filwaqt li l-qorti tar-rinviju kkunsidrat li l-ordni ta’ tkeċċija kienet konformi mal-liġi nazzjonali, li skond din barrani li jiġi definittivament ikkundannat għal piena ta’ ħabs ta’ għall-inqas tlett snin, mingħajr il-benefiċċju tas-sentenza sospiża, minħabba ksur tad-dispożizzjonijiet tal-liġi dwar id-drogi għandu jiġi mkeċċi b’mod obbligatorju, din il-qorti kellha dubju dwar il-kompatibilità ta’ din il-miżura ta’ tkeċċija mad-Deċiżjoni Nru 1/80.
12 Fil-fatt, hija ġurisprudenza kostanti li l-Artikolu 14(1) ta’ din id-deċiżjoni bħala prinċipju tipprojbixxi t-tkeċċija ta’ ċittadin Tork ordnata minħabba kundanna kriminali u bħala deterrent għal barranin oħra, mingħajr ma l-imġieba personali ta’ l-interessat jagħti lok b’mod konkret sabiex wieħed jaħseb li huwa ser iwettaq ksur ieħor serju tal-liġi liema ksur jaffettwa l-ordni pubblika fl-Istat membru li jilqgħu (sentenza ta’ l-10 ta’ Frar 2000, Nazli, C-340/97, Ġabra p. I-957).
13 Iżda, f’dan ir-rigward, il-qorti tar-rinviju hija konvinta li fil-mument meta d-deċiżjoni ta’ tkeċċija ttieħdet, is-Sur Aydinli ma kien ta’ ebda periklu konkret li jkun reċidiv.
14 Ma dan kollu, qabel ma tasal għall-konklużjoni dwar l-applikabilità fil-kawża prinċipali ta’ l-Artikolu 14(1) tad-Deċiżjoni Nru 1/80, din il-qorti tikkunsidra li huwa meħtieġ li tistabbilixxi b’liema mod il-persuna kkunċernata setgħet tibbaża ruħha fuq dritt mogħti minn dispożizzjoni ta’ din id-deċiżjoni u, aktar speċifikment, ta’ l-Artikoli 6 jew 7 ta’ din.
15 Ċertament, fil-kwalità tiegħu ta’ ħaddiem Tork li regolarment kellu impjieg għal aktar minn erba’ snin konsekuttivi, s-Sur Aydinli kien akkwista l-istat previst mit-tielet inċiż ta’ l-Artikolu 6(1) tad-Deċiżjoni Nru 1/80. Bl-istess mod, bħala l-wild ta’ ħaddiem Tork li jappartjeni għas-suq regolari tax-xogħol ta’ Stat membru li fih irrisjeda regolarment għal ta’ l-inqas għal ħames snin u li kkompleta f’dak l-Istat formazzjoni vokazzjonali, is-Sur Aydinli ibbenefika mid-drittijiet imsemmija fit-tieni inċiż ta’ l-ewwel paragrafu u t-tieni sentenza ta’ l-Artikolu 7, ta’ dik id-deċiżjoni.
16 Il-qorti tar-rinviju madankollu mhijiex ċerta jekk fid-data tad-deċiżjoni ta’ tkeċċija, is-Sur Aydinli tilifx id-drittijiet tiegħu minħabba l-assenza twila tiegħu mis-suq tax-xogħol, l-ewwelnett minħabba d-detenzjoni preventiva tiegħu mis-27 ta’ Settembru 2000 sat-3 ta’ Lulju 2001, u mbagħad minħabba l-eżekuzzjoni ta’ sentenza tiegħu ta’ priġunerija mill-4 ta’ Lulju 2001 sa l-1 ta’ Ottubru 2001 u fl-aħħarnett minħabba l-kura tiegħu ta’ diżintossikazzjoni mit-2 ta’ Ottubru 2001 sas-16 ta’ Lulju 2002.
17 Minħabba li, f’dawn iċ-ċirkostanzi, is-soluzjoni tal-kawża teħtieġ interpretazzjoni tal-liġi Komunitarja, le Verwaltungsgericht Freiburg iddeċidiet li tissospendi l-proċedimenti u li tirreferi lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari segwenti:
"1) Jista’ in-nuqqas ta’ ħaddiem Tork li jkun fis-suq regolari tax-xogħol minħabba li qed jiskonta temporanjament piena ta’ ħabs, ikollu bħala effett li dan il-ħaddiem ma jappartjenix aktar għall-imsemmi suq u minħabba dan il-fatt jitlef id-drittijiet miksuba grazzi għal impjieg li kellu matul snin twal fl-Istat Membru in kwistjoni, in applikazzjoni tat-tielet inċiż ta’ l-Artikolu 6(1) tad-Deċiżjoni Nru 1/80?
2) Jekk ikun meħtieġ, kif għandu jiġi stabbilit il-perijodu ta’ l-assenza mis-suq tax-xogħol marbut mal-fatt li ħaddiem jiskonta sentenza ta’ ħabs u li għandha bħala konsegwenza li ċċaħħad lill-persuna ikkonċernata mid-drittijiet tagħha?
3) Jista’, waqt li jkun qed jiġi stabbilit l-imsemmi perijodu, jittieħed ukoll in konsiderazzjoni l-perijodu ta’ assenza ta’ ħaddiem Tork mis-suq tax-xogħol minħabba f’detenzjoni preventiva li ppreċediet immedjatament id-detenzjoni tiegħu minħabba s-sentenza ta’ priġunerija in kwistjoni?
4) Sabiex jiġi stabbilit dan il-perijodu, jista’ jittieħed ukoll in konsiderazzjoni l-fatt li, fil-mument meta tittieħdet id-deċiżjoni ta’ tkeċċija, l-applikant presumibbilment jibqa’ għal perijodu kemmxejn twil barra mis-suq tax-xogħol minħabba li, mingħajr din id-deċiżjoni, huwa jkun jista’ fil-probabbilità kollha jissottoponi ruħu għal kura ta’ diżintossikazzjoni fuq żmien twil li tiffavorixxi r-riabilitazzjoni soċjali u professjonali tiegħu u li bis-saħħa tagħha huwa jista’ jibbenefika minn sospensjoni ta’ l-eżekuzzjoni tas-sentenza tiegħu u li jeżistu f’dan ir-rigward prospetti sodisfaċenti ta’ suċċess?
5) Sabiex membru tal-familja ta’ ħaddiem Tork jitlef id-drittijiet mogħtija lilu mit-tieni inċiż ta’ l-ewwel paragrafu u t-tieni sentenza ta’ l-Artikolu 7 tad-Deċiżjoni Nru 1/80, jeħtieġ li jkun hemm waqfa mill-konvivenza ta’ dan il-membru tal-familja mal-ħaddiem Tork li minnu huwa ottjena d-dritt tiegħu ta’ residenza kif ukoll waqfa definittiva ta’ dan il-membru tal-familja milli jagħmel parti mis-suq regolari tax-xogħol ta’ l-Istat Membru li fih it-tnejn li huma jgħixu?
6) Għandu jkun meqjus li seħħet il-waqfa ta’ konvivenza familjari meħtieġa għall-finijiet tad-dritt għal residenza, fil-każ fejn il-wild maġorenni ta’ ħaddiem Tork imur jgħix b’mod permanenti barra mid-dar tal-ġenituri tiegħu u fejn, la hu, u lanqas il-ħaddiem Tork in kwistjoni m’għandhom bżonn aktar ta’ viċinanza jew ta’ għajnuna partikolari?
7) L-esklużjoni mis-suq tax-xogħol rilevanti għal pożizzjoni ġuridika ta’ membru tal-familja ta’ ħaddiem Tork b’applikazzjoni tat-tieni inċiż ta’ l-ewwel paragrafu ta’ l-Artikolu 7, għandha tiġi mifhuma skond l-istess kriterji applikabbli għat-telf tad-drittijiet li jirriżultaw mit-tielet inċiż ta’ l-Artikolu 6(1) tad-Deċiżjoni Nru 1/80?
8) Il-wild ta’ ħaddiem Tork li kkompleta l-formazzjoni vokazzjonali f’Istat Membru li jilqgħu, jitlef id-dritt mogħti lilu mit-tieni paragrafu ta’ l-Artikolu 7 tad-Deċiżjoni Nru 1/80 li jirrispondi fl-Istat Membru in kwistjoni għal kull offerta ta’ xogħol la darba hu jkun diġà ġie integrat fis-suq tax-xogħol ta’ dak l-Istat Membru billi okkupa b’mod stabbli impjieg fis-suq tax-xogħol ta’ dak il-pajjiż?
9) Il-parti kkonċernata titlef id-dritt mogħti lilha mit-tieni paragrafu ta’ l-Artikolu 7 tad-Deċiżjoni Nru 1/80 la darba hija titlaq mis-suq regolari tax-xogħol ta’ dak l-Istat Membru b’mod li hi titlef id-drittijiet li jgawdi ħaddiem Tork skond it-tielet inċiż ta’ l-Artikolu 6(1) tad-Deċiżjoni Nru 1/80?"
Fuq id-domandi preliminari
Osservazzjonijiet preliminari
18 B’mod preliminari, hemm lok li jingħad li l-kawża prinċipali titratta s-sitwazzjoni ta’ ċittadin Tork li, bħala wild ta’ koppja ta’ immigranti Torok fejn għall-inqas wieħd jappartjeni għas-suq regolari tax-xogħol ta’ Stat Membru, ġie awtorizzat li jingħaqad magħhom fit-territorju ta’ dak l-Istat abbażi ta’ taqgħid familjari, fuq il-bażi ta’ l-ewwel paragrafu ta’ l-Artikolu 7 tad-Deċiżjoni Nru 1/80. Il-Qorti tar-rinviju f’dan il-kuntest ikkonstatat li l-parti interessata tibbenefika mid-dritt ta’ aċċess liberu għall-attivitajiet kollha bis-salarju ta’ l-għażla tagħha, b’mod konformi mat-tieni sub-inċiż ta’ din id-dispożizzjoni, minħabba r-residenza regolari tagħha għall-inqas għal ħames snin f’dak l-Istat Membru.
19 Minbarra dan, l-Artikolu 6(1) tad-Deċiżjoni Nru 1/80 japplika "salvt għad-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 7 dwar l-aċċess liberu għall-impjiegi għall-membri [tal-] familja" ta’ ħaddiem Tork. Jirriżulta li dawn id-dispożizzjonijiet jikkostitwixxu lex specialis fir-rigward tad-drittijiet gradwalment estiżi skond il-perijodu ta’ twettiq ta’ attività regolari bis-salarju imsemmi fit-tliet inċiżi ta’ l-imsemmi Artikolu 6(1).
20 F’dawn iċ-ċirkostanzi, jeħtieġ li fl-ewwel lok jiġu eżaminati l-ħames, is-sitt u s-seba’ domandi dwar l-interpretazzjoni tat-tieni sub-inċiż ta’ l-ewwel inċiż ta’ l-Artikolu 7 tad-Deċiżjoni Nru 1/80.
Fuq il-ħames, is-sitt u s-seba’ domandi
21 Dawn id-domandi kollha għandhom l-għan li jistaqsu b’liema mod ċittadin Tork, bħas-Sur Aydinli, li jibbenefika fl-Istat Membru li jilqgħu, mid-dritt ta’ aċċess liberu għall-attivitajiet kollha bis-salarju ta’ l-għażla tiegħu skond it-tieni inċiż ta’ l-ewwel sentenza ta’ l-Artikolu 7 tad-Deċiżjoni Nru 1/80, jista’ jitlef dan id-dritt peress li ġie kkundannat għal piena ta’ priġunerija għal numru ta’ snin, inizzjalment mingħajr sospensjoni, iżda fejn l-eżekuzzjoni ta’ parti mill-piena ġiet sostitwita mill-obbligu li jsegwi kura ta’ diżintossikazzjoni għal-żmien twil. Għalhekk jeħtieġ li jiġu eżaminati flimkien.
22 Sabiex tingħata risposta utili, fl-ewwel lok għandha tiġi mfakkra l-ġurisprudenza li l-ewwel sentenza ta’ l-Artikolu 7 tad-Deċiżjoni Nru 1/80 tapplika għas-sitwazzjoni ta’ ċittadin Tork li, bħala membru tal-familja ta’ ħaddiem Tork li jappartjeni jew li kien jappartjeni għas-suq regolari tax-xogħol ta’ l-Istat membru li jilqgħu, ġie awtorizzat li jingħaqad ma’ l-imsemmi ħaddiem għall-finijiet ta’ taqgħid familjari, u li kien twieled u dejjem irrisjeda f’dak l-Istat membru. L-applikabilità ta’ din id-dispożizzjoni għal dawn it-tipi ta’ sitwazzjonijiet hija indipendenti miċ-ċirkostanza li, fil-mument kontenzjuż, il-parti interessata kienet maġġorenni u ma kinitx tirrisjedi aktar f’konvivenza mal-familja tagħha, iżda kienet tgħix indipendenti mill-ħaddiem fl-Istat Membru kkonċernat (ara, f’dan is-sens, sentenzi tas-16 ta’ Marzu 2000, Ergat, C-329/97, Ġabra p. I-1487, punti 26 u 27, kif ukoll tal-11 ta’ Novembru 2004, Cetinkaya, C-467/02, li għadhom ma ġewx ippublikati fil-Ġabra, punt 34).
23 Tali ċittadin Tork ma jistax jitlef għalhekk dritt akkwistat fuq il-bażi ta’ din id-dispożizzjoni minħabba l-iżvolġiment taċ-ċirkostanzi bħal dawk imsemmija fil-punt preċedenti. Minbarra dan, id-dritt tal-membri tal-familja ta’ ħaddiem Tork li jkollhom aċċess, wara ċertu żmien, għal impjieg fl-Istat Membri ospitati, huwa intiż preċiżament sabiex jikkonsolida l-pożizzjoni tagħhom f’dak l-Istat Membru billi joffrilhom il-possibilità li jsiru indipendenti.
24 Minbarra dan, jekk l-ewwel inċiż ta’ l-ewwel sentenza ta’ l-Artikolu 7 tad-Deċiżjoni Nru 1/80 jeżiġi, fil-prinċipju, li l-membru tal-familja ta’ ħaddiem Tork effettivament ikun jgħix ma’ dan għal perijodu ta’ tlett snin fejn il-parti interessata ma tissodisfax hija stess il-kundizzjonijiet sabiex taċċessa s-suq tax-xogħol fl-Istat Membru li jilqagħha (ara sentenzi tas-17 ta’ April 1997, Kadiman, C-351/95, Ġabra p. I‑2133, punti 33, 37, 40, 41 u 44, kif ukoll Cetinkaya, iktar ’il fuq, punt 30), dan ma jbiddilx il-fatt li Stati Membri ma għandhomx id-dritt li jimponu kundizzjonijiet ta’ residenza għall-membru tal-familja ta’ ħaddiem Tork barra dak il-perijodu ta’ tlett snin u, iktar u iktar, irid ikun hekk ukoll għal immigrant Tork li jissodissfa l-kundizzjonijiet imsemmija fit-tieni inċiż ta’ l-ewwel sentenza ta’ l-Artikolu 7 (ara sentenzi iktar ’il fuq Ergat, punti 37 sa 39, u Cetinkaya, punt 30).
25 F’dan ir-rigward, il-Qorti ddeċidiet b’mod partikolari, fir-rigward tal-membri tal-familja msemmija fl-ewwel sentenza ta’ l-Artikolu 7 tad-Deċiżjoni Nru 1/80, li kif wara ħames snin ta’ residenza regolari is-Sur Aydinli ibbenefika mid-dritt ta’ aċċess liberu għall-impjieg fl-Istat Membru li laqgħu kif previst mit-tieni inċiż ta’ din id-dispożizzjoni, li mhux biss li l-effett dirett ta’ din id-dispożizzjoni hija li l-parti interessat jikseb dritt individwali f’dak li jirrigwarda impjieg direttament mid-Deċiżjoni Nru 1/80, iżda, minn barra dan, l-effett utili ta’ dan id-dritt neċessarjament jimplika l-eżistenza ta’ dritt korrelattiv għal residenza li huwa indipendenti miż-żamma tal-kundizzjonijiet għall-aċċess għal dawk id-drittijiet (ara sentenżi iktar ’il fuq Ergat, punt 40; u Cetinkaya, punt 31, u, b’analoġija, sentenza ta’ dik il-ġurnata, Dogan, C‑383/03, li għadhom ma ġewx ippublikati fil-Ġabra, punt 14).
26 Konsegwentement, iċ-ċirkostanza li l-kundizzjoni sabiex wieħed ikollu d-dritt in kwistjoni, f’dan il-każ il-konvivenza mal-ħaddiem Tork għal ċertu perijodu tispiċċa meta l-membru tal-familja ta’ dan il-ħaddiem ikun diġà akkwista d-dritt imsemmi, ma taffetwax il-benefiċċju ta’ dan id-dritt.
27 Fit-tieni lok, jirriżulta mill-ġurisprudenza li l-limitazzjonijiet għad-dritt tar-residenza, bħala korollarju tad-dritt għal aċċess għas-suq tax-xogħol u tad-dritt li teżerċità impjieg li minnhom jibbenefikaw il-membri tal-familja ta’ ħaddiem Tork li jissodissfaw il-kundizzjonijiet imsemmija fl-ewwel sentenza ta’ l-Artikolu 7 tad-Deċiżjoni Nru 1/80, huma ta’ żewġ tipi. Jew il-preżenza ta’ immigrant Tork fit-territorju ta’ l-Istat membru li jilqgħu jikkostitwixxi, minħabba l-imġieba personali tiegħu, periklu reali u serju għall-ordni pubblika, is-sigurtà jew is-saħħa pubblika, b’applikazzjoni ta’ l-Artikolu 14(1) tad-Deċiżjoni Nru 1/80, jew il-parti interessata telqet mit-territorju ta’ dan l-Istat għal perijodu sinjifikanti u mingħajr raġuni leġittima (ara, f’dan is-sens, sentenzi ċċitati Ergat, punti 45, 46 u 48, kif ukoll Cetinkaya, punt 36).
28 Min-naħa l-oħra, l-ewwel sentenza ta’ l-Artikolu 7 tad-Deċiżjoni Nru 1/80 ma tippermettix li, wara kundanna għal piena ta’ priġunerija, anki waħda għal numru ta’ snin u ppronunċjata inizzjalment mingħajr sospensjoni, segwita minn kura ta’ diżintossikazzjoni għal żmien twil, id-drittijiet li din id-dispożizzjoni tagħti lil ċittadin Tork li jinsab fis-sitwazzjoni tas-Sur Aydinli ikunu limitati minħabba l-assenza fit-tul taċ-ċittadin mis-suq ta’ x-xogħol (ara, b’analoġija, sentenza Cetinkaya, iktar ’il fuq, punt 39).
29 L-interpretazzjoni indikata mill-punt preċedenti tirriżulta l-aktar mill-fatt li skond l-ewwel sentenza ta’ l-Artikolu 7 tad-Deċiżjoni Nru 1/80, f’kuntrast ma’ l-Artikolu 6(1) tad-Deċiżjoni Nru 1/80 dwar il-ħaddiema Torok, il-kreazzjoni ta’ drittijiet f’dak li jirrigwarda l-impjieg ta’ membri tal-familja ta’ tali ħaddiem m’huwiex soġġett għall-fatt li l-membri tal-familja jappartjenu għas-suq regolari tax-xogħol ta’ l-Istat ikkonċernat u għat-twettiq ta’ attività bis-salarju għal ċertu perijodu, iżda sempliċement għal kundizzjoni ta’ residenza effettiva mal-ħaddiem, li minnu joriġinaw id-drittijiet tagħhom, għal perijodu inizzjali ta’ tliet snin. Minbarra dan, l-ewwel u t-tieni inċiżi ta’ l-ewwel sentenża ta’ l-Artikolu 7 jagħtu lill-membri tal-familja ta’ ħaddiem Tork id-dritt ta’ impjieg, iżda ma jimponu fuqhom ebda obbligu ta’ twettieq ta’ attività bis-salarju kif previst fl-Artikolu 6(1) ta’ l-istess deċiżjoni.
30 Min-naħa jirriżulta li d-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 6(2) tad-Deċiżjoni Nru 1/80 fl-ebda każ ma japplikaw għall-kuntest ta’ l-Artikolu 7 ta’ din id-Deċiżjoni. Fil-fatt, huwa biss għall-ħtiġijiet tal-kalkolu tal-perijodi ta’ impjieg meħtieġa sabiex wieħed ikollu d-drittijiet imsemmija fl-Artikolu 6(1) li l-Artikolu 6(2) jipprovdi l-effetti, għall-finijiet ta’ dan il-kalkolu, ta’ diversi kawżi ta’ interruzzjoni tax-xogħol (ara s-sentenza Dogan, iktar ’il fuq, punt 15).
31 Min-naħa l-oħra jirriżulta li l-membru tal-familja ta’ ħaddiem Tork, li jissodissfa l-kundizzjonijiet previsti fl-ewwel sentenza ta’ l-Artikolu 7 tad-Deċiżjoni Nru 1/80 u li jixtieq jeżerċita impjieg fl-Istat membru li jilqgħu, mhux marbut li jikkonforma ruħhu mal-kundizzjonijiet aktar rigorużi msemmija f’dan ir-rigward fl-Artikolu 6(1) ta’ din id-Deċiżjoni (ara f’dan is-sens, b’analoġija, sentenza tad-19 ta’ Novembru 1998, Akman, C-210/97, Ġabra p. I-7519, punti 48 sa 50).
32 Wara li ġew ikkunsidrati l-kunsiderazzjonijiet kollha msemmija, tweġiba għall-ħames, sitt u seba’ domandi għandha tkun, li ċittadin Tork li jibbenefika mid-dritt ta’ aċċess liberu għall-attivitajiet kollha bis-salarju ta’ l-għażla tiegħu abbażi tat-tieni inċiż ta’ l-ewwel sentenza ta’ l-Artikolu 7 tad-Deċiżjoni Nru 1/80, ma jitlifx dan id-dritt la minħabba l-fatt ta’ assenza twila mis-suq tax-xogħol minħabba priġunerija, anki jekk għal perijodu ta’ numru ta’ snin segwit minn kura ta’ diżintossikazzjoni għal żmien twil, u lanqas minħabba ċ-ċirkostanza li, fil-mument tad-deċiżjoni ta’ tkeċċija, il-parti interessata kienet maġġorenni u ma kenitx tirrisjedi aktar mal-ħaddiem Tork li minnu kien joriġina d-dritt ta’ residenza, iżda kienet tgħix indipendentement mill-ħaddiem.
Fuq l-ewwel sa r-raba domandi kif ukoll fuq it-tmien u d-disa’ domandi
33 Ikkunsidrata r-risposta għal-ħames, is-sitt u seba’ domandi, m’għadx hemm lok sabiex tingħata risposta għad-domandi l-oħra li saru.
Fuq l-ispejjeż
34 Peress li dawn il-proċedimenti huma, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, riżultat ta’ kwistjoni mressqa quddiem il-Qorti tar-rinviju, hija din il-Qorti li għandha l-kompetenza li tiddeċiedi dwar l-ispejjeż. L-ispejjeż għall-preżentata ta’ l-osservazzjonijiet quddiem il-Qorti, ħlief dawk ta’ l-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (il-Ħames Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
Ċittadin Tork, li jibbenefika mid-dritt ta’ aċċess liberu għall-attivitajiet kollha bis-salarju ta’ l-għażla tiegħu abbażi tat-tieni inċiż ta’ l-ewwel sentenza ta’ l-Artikolu 7 tad-Deċiżjoni Nru 1/80 tad-19 ta’ Settembru 1980 dwar l-iżvilupp ta’ l-Assoċjazzjoni adotatta mill-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni mwaqqaf permezz tal-ftehim ta’ Assoċjazzjoni bejn il-Komunità Ekonomika Ewropea u t-Turkija, ma jitlifx dan id-dritt la minħabba l-fatt ta’ assenza twila mis-suq tax-xogħol minħabba priġunerija, anki jekk għal perijodu ta’ numru ta’ snin, segwit minn kura ta’ diżintossikazzjoni għal żmien twil, u lanqas minħabba ċirkostanza li, fil-mument tad-deċiżjoni ta’ tkeċċija, il-parti interessata kienet maġġorenni u ma kenitx tirrisjedi aktar mal-ħaddiem Tork li minnu kien joriġina d-dritt ta’ residenza, iżda kienet tgħix indipendentement mill-ħaddiem.
Firem
* Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.
Full & Egal Universal Law Academy