SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (L-Ewwel Awla)
5 ta' Ottubru 2006 (*)
"Nuqqas ta' Stat li jwettaq obbligu – Riżorsi proprji tal-Komunitajiet – Ħlasijiet bin-nifs mid-debitur – Irkupru"
Fil-kawża C-378/03
li għandha bħala suġġett rikors għan-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu skond l-Artikolu 226 KE, imressaq fid-9 ta' Settembru 2003,
Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, irrappreżentata minn G. Wilms u C. Giolito, bħala aġenti, b'indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,
rikorrenti
vs
Ir-Renju tal-Belġju, irrappreżentat minn E. Dominkovits u A. Goldman, bħala aġenti, assistiti minn B. van de Walle de Ghelcke, avocat,
konvenut
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (L-Ewwel Awla),
komposta minn P. Jann, President ta' l-Awla, N. Colneric, J. N. Cunha Rodrigues (Relatur), M. Ilešič u E. Levits, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: C. Stix-Hackl,
Reġistratur: L. Hewlett, Amministratur Prinċipali,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta ta' l-4 ta' Mejju 2005,
wara li semgħet il-konklużjonijiet ta' l-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tas-26 ta' Jannar 2006,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1 Permezz tar-rikors tagħha, il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tikkonstata li, minħabba dewmien fil-ħlas tar-riżorsi proprji wara li nkisbu l-ħlasijiet bin-nifs mid-debitur, ir-Renju tal-Belġju naqas milli jwettaq l-obbligi imposti fuqu taħt l-Artikoli 6, 10 u 11 tar-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 1150/2000, tat-22 ta' Mejju 2000, li jimplementa d-Deċiżjoni 94/728/KE, Euratom dwar is-sistema tar-riżorsi proprji tal-Komunitajiet (ĠU L 130, p. 1), li mill-31 ta' Mejju 2000, abroga u ssostitwixxa r-Regolament tal-Kunsill (KEE, Euratom) Nru 1552/89 tad-29 ta' Mejju 1989 li jimplementa d-Deċiżjoni 88/376/KEE, Euratom, dwar is-sistema tar-riżorsi proprji tal-Komunitajiet (ĠU L 155, p. 1), li għandu l-istess għan.
Il-kuntest ġuridiku
Is-sistema tar-riżorsi proprji tal-Komunitajiet
2 L-Artikolu 2(1) tar-Regolament Nru 1552/89, li jinsab taħt it-Titolu I intitolat "Dispożizzjonijiet ġenerali", jipprovdi li:
"Għall-finijiet ta’ l-applikazzjoni ta' dan ir-regolament, għandu jiġi kkonstatat dritt tal-Komunitajiet għar-riżorsi tagħha proprji msemmija fl-Artikolu 2(1)(a) u (b) tad-Deċiżjoni 88/376/KEE, Euratom hekk kif l-ammont dovut jiġi kkomunikat mis-servizz kompetenti ta’ l-Istat Membru tal-persuna taxxabbli. Din il-komunikazzjoni għandha ssir malli l-persuna taxxabbli tkun magħrufa u l-ammont tad-dritt jista’ jiġi kkalkulat mill-awtoritajiet amministrattivi kompetenti, b'ħarsien tad-dispożizzjonijiet Komunitarji kollha applikabbli f’dan il-qasam. [traduzzjoni mhux uffiċjali]."
3 Din id-dispożizzjoni ġiet emendata, b'effett mill-14 ta' Lulju 1996, permezz tar-Regolament (Euratom, KE) Nru 1355/96 tal-Kunsill, tat-8 ta' Lulju 1996 (ĠU L 175, p. 3), li t-terminoloġija tagħha ġiet ripetuta fl-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 1150/2000 li jipprevedi:
"1. Għall-iskop li jkun applikat dan ir-Regolament, l-intitolament [dritt] tal-Komunità għar-riżorsi tagħha proprji msemmija fl-Artikolu 2(1)(a) u (b) tad-Deċiżjoni 94/728/KE, Euratom għand[u] [jkun stabbilit] malli l-kundizzjonijiet li hemm dispożizzjoni dwarhom [f]ir-regolamenti tad-dwana jkunu twettqu rigward id-dħul [ta' l-ammont ta' d-dritt] fil-kontijiet u n-notifikazzjoni tad-debitur.
Id-data tat-twaqqif li hemm referenza dwarh[a] fil-paragrafu 1 għand[ha] tkun id-data tad-dħul fil-kotba tal-kontijiet li hemm dispożizzjoni dwarhom fir-regolament doganali.
[...]"
4 L-Artikolu 6(1) u (2)(a) u (b) tar-Regolament Nru 1552/89, li jinsab taħt it-Titolu II, intitolat "Kontabbiltà tar-riżorsi tagħha" [li sar l-Artikolu 6(1) u (3)(a) u (b) tar-Regolament Nru 1150/2000], jipprovdi li:
"1. Kontabbiltà tar-riżorsi proprji għandha tinżamm mit-Teżor ta’ kull Stat Membru jew mill-korp maħtur minn kull Stat Membru u tinqasam skond it-tipi ta’ riżorsi.
2. a) Id-drittijiet ikkonstatati skond l-Artikolu 2 għandhom, bla ħsara għall-punt (b) ta’ dan il-paragrafu, jiġu rreġistrati fil-kotba tal-kontijiet [ġeneralment magħrufa bħala l-"kontabbiltà A"] mhux aktar tard mill-ewwel jum tax-xogħol wara d-19 tat-tieni xahar ta’ wara dak li matulu jkun ġie kkonstatat id-dritt..
b) Id-drittijiet ikkonstatati u li ma jkunux irreġistrati fil-kotba tal-kontijiet imsemmija fil-punt (a), għaliex ikunu għadhom ma ġewx irkuprati u l-ebda garanzija ma tkun ġiet ipprovduta għandhom jiġu rreġistrati, fit-terminu previst fil-punt (a), f'kotba tal-kontijiet separati [ġeneralment magħrufa bħala l-"kontabbiltà B". L-Istati Membri jistgħu jadottaw din il-proċedura meta d-drittijiet ikkonstatati u koperti mill-garanziji jkunu suġġetti għal kontestazzjonijiet u jkunu jistgħu jiġu mibdula wara li jitqajmu xi kontestazzjonijiet." [traduzzjoni mhux uffiċjali]
5 L-Artikolu 9 tar-Regolamenti Nru 1552/89 u 1150/2000, li jinsab taħt it-Titolu intitolat "[It-tqegħid għad-dispożizzjoni] tar-riżorsi [proprji]", huwa fformulat kif ġej:
1. Skond il-proċedura preskritta fl-Artikolu 10, kull Stat Membru għandu [jirreġistra] r-riżorsi […] proprji fil-kont miftuħ f'isem il-Kummissjoni mat-Teżor tiegħu jew mal-korp li jkun ħatar.
Dan il-kont għandu jinżamm mingħajr ħlasijiet.
2. L-ammonti [rreġistrati] għandhom ikunu kkonvertiti mill-Kummissjoni u mdaħħla fil-kontijiet tagħha […]."
6 Skond l-Artikolu 10(1) tar-Regolamenti Nri 1552/89 u 1150/2000, rispettivament, li jinsab fl-istess Titolu III:
"Wara tnaqqis ta' 10 % bħala spejjeż tal-ġbir bi qbil ma' l-Artikolu 2(3) [ta' deċiżjonijiet 88/376 u 94/728, rispettivament], [ir-reġistrazzjoni] tar-riżorsi […] proprji msemmija fl-Artikolu 2(1)(a) u (b) [ta' dawn id-Deċiżjonijiet għand[ha] [s]seħħ mhux aktar tard mill-ewwel jum tax-xogħol wara d-19-il jum tat-tieni xahar ta' wara x-xahar li fih id-dritt kien ġie [kkonstatat] bi qbil ma' l-Artikolu 2 ta' dan ir-Regolament.
B'danakollu, għal drittijiet murija fil-kontijiet [B] permezz [ta' l-Artikoli 6(2)(b) u 6(3)(b), rispettivament], [ir-reġistrazzjoni] għand[ha] [s]sir mhux aktar tard mill-ewwel jum tax-xogħol ta' wara d-19-il jum tat-tieni xahar wara x-xahar li fih [id-drittijiet] ikunu rkuprati."
7 Skond l-Artikolu 11 tar-Regolamenti Nri 1552/89 u 1150/2000, li jinsab ukoll taħt l-imsemmi Titolu III:
"Kull dewmien biex is[s]ir [ir-reġistrazzjoni] fil-kont imsemmi fl-Artikolu 9(1) għandu jagħti bidu għal pagament ta' imgħax mill-Istat Membru kkonċernat bir-rati ta' l-imgħax applikabbli fis-suq monetarju ta' dak l-Istat, fid-data li suppost ikun seħħ, għal operazzjonijiet ta' żmien qasir ta' finanzjament publiku, miżjud b'żewġ punti perċentwali. Din ir-rata għandha tkun miżjuda bi 0.25 ta' punt perċentwali għall kull xahar ta' dewmien. Ir-rata miżjuda għandha tkun applikata għal perijodu kollu tad-dewmien."
Il-leġiżlazzjoni nazzjonali
8 L-Artikolu 263 tal-liġi ġenerali tat-18 ta' Lulju 1977, fuq id-dwana u s-sisa (Moniteur belge tal-21 ta' Settembru 1977), ikkonfermata permezz tal-liġi tas-6 ta' Lulju 1978 (Moniteur belge tat-12 ta' Awissu 1978), jipprevedi:
"L-amministrazzjoni tista' tasal fi ftehim jew wara li tagħti l-awtorizzazzjoni, għal dak li jikkonċerna l-multa, il-konfiska, l-għeluq tal-fabbriki, industriji jew ħwienet tax-xogħol, fuq kull ksur ta' din il-liġi u tal-liġijiet speċjali fuq il-ġbir tas-sisa, f'kull każ meta jkun hemm ċirkustanzi attenwanti, u li fihom wieħed jista' jissupponi raġonevolment li l-ksur seħħ pjuttost minħabba negliġenza milli minħabba intenzjoni premeditata ta' frodi."
9 L-Artikolu 264 ta' l-imsemmija liġi jiddisponi:
"Kull tranżazzjoni hija pprojbita jekk il-ksur jista' jiġi suffiċjentement ipprovat fil-liġi u jekk mhemm l-ebda dubju fuq l-intenzjoni premeditata ta' frodi."
10 Skond l-Artikolu 281(1) u (2) ta' l-istess liġi:
"1. Kull proċediment għal kapijiet ta’ kontravenzjonijiet, frodi jew reati, li għalihom il-liġijiet fil-qasam tad-dwana u s-sisa jistabbilixxu l-pieni, għandu jiġi mressaq fl-ewwel istanza quddiem il-qrati kriminali, u fil-każ ta' appell, quddiem il-qorti kompetenti ta' l-appell, sabiex jinstema' u jiġi deċiż skond il-Kodiċi ta' Proċedura Kriminali.
2. Dawn il-proċedimenti kollha, imsemmija hawn fuq, li jwasslu għall-impożizzjoni ta' multi, ta' konfiski, jew ta' l-għeluq ta' fabbriki jew industriji, għandhom jitressqu u jitkomplu mill-amministrazzjoni jew f'isimha quddiem l-imsemmija qrati, li, f'kull każ, għandhom jiddeċiedu dawn il-kawżi biss wara li jkunu semgħu t-talbiet tal-prosekuzzjoni. Madankollu, fuq talba bil-miktub magħmula minn uffiċjal ta' l-amministazzjoni tad-dwana u s-sisa li għandu ta' l-inqas il-grad ta' direttur, il-prosekuzzjoni tista' tirrikredi lill-imħallef inkwirenti sabiex jagħtih informazzjoni, peress li l-għażla li titkompla l-azzjoni pubblika tibqa' għall-kumplament f’idejn l-amministrazzjoni.
Il-proċedura prekontenzjuża
11 Mir-rapport Nru 96-0-1 tal-Kummissjoni tad-29 ta' Settembru 1997, dwar kontroll tar-riżorsi proprji tradizzjonali mwettaq fil-Belġju mid-19 sat-23 ta' Novembru 1996, jirriżulta fl-10 ta' Mejju 1994 l-awtoritajiet Belġjani kienu ressqu proċedimenti kontra kumpannija li timporta prodotti ta' tessuti mill-Bangladesh permezz ta' ċertifikati ta' oriġini invalidi. L-awtoritajiet doganali Belġjani daħħlu d-dazji involuti, li kienu jammontaw għal BEF 2011294, fil-kontijiet B fit-tieni trimestru tas-sena 1993, wara li ddikjaraw il-frodi lill-Kummissjoni fl-ewwel semestru ta' l-istess sena.
12 Sabiex issolvi dan il-każ mingħajr proċedimenti legali, fil-31 ta' Awwissu 1993 l-awtoritajiet Belġjani taw lid-debitur faċilitajiet ta' ħlas tad-dejn tiegħu billi qasmu d-dejn tiegħu fi ħlas bin-nifs ta' BEF 100000. L-ammont totali tad-dejn kopert mill-ftehim ta' tranżazzjoni in kwistjoni ammonta għal BEF 2223710, inklużi d-dazji msemmija hawn fuq. IL-ftehim ta' tranżazzjoni kellu klawżola riżoluttiva li kienet tipprovdi li d-dritt li teżerċita l-azzjoni pubblika jissussisti, b'tali mod li l-awtoritajiet doganali setgħu jressqu lment jekk l-awtur tal-ksur tal-leġiżlazzjoni doganali ma jwettaqx l-obbligi tiegħu. L-imsemmi ftehim kien jipprevedi wkoll li l-ammonti diġà mħallsa mid-debitur jibqgħu "depożitati" għand l-amministrazzjoni doganali jekk il-parti interessata ma tkomplix twettaq l-obbligi tagħha ta' ħlas u li l-awtoritajiet kompetenti jieħdu azzjoni għal ħlas kontra l-imsemmi debitur.
13 Il-ħlas fix-xahar miftiehem ġie interrott fl-aħħar ta' Awwissu 1997, meta ammont totali ta' BEF 1818710 kien diġà tħallas. L-awtoritajiet Belġjani ressqu l-każ quddiem il-qorti kompetenti sabiex jiksbu titolu eżekuttiv kontra l-kumpannija importatriċi. Din ġiet ikkundannata, permezz tas-sentenza tat-30 ta' Settembru 1998, tħallas il-bqija tad-dejn permezz ta’ ħlas akkont kull xahar, li l-ewwel wieħed minnu kien tħallas fit-22 ta' Ottubru 1998. L-ammont ta' BEF 1818710, imsemmi hawn fuq, kien ġie rreġistrat fil-kontijiet A fit-22 ta' Jannar 1998.
14 Permezz ta' ittra tat-12 ta' Mejju 1999, il-Kummissjoni fakkret lill-gvern Belġjan li, fil-każ ta' ħlas tad-dejn doganali taħt forma ta' ħlasijiet bin-nifs, kull somma miġbura għandha tiġi rreġistrata fil-kontijiet A fil-mument li dawn jinġabru u mqiegħda għad-dispożizzjoni tal-Kummissjoni skond il-modalitajiet previsti fl-Artikolu 10(1) tar-Regolament Nru 1552/89. Konsegwentement, permezz ta' ittra tat-18 ta' Novembru 1999, il-Kummissjoni talbet lill-awtoritajiet Belġjani jħallsu ammont ta' BEF 959144, fir-rigward ta' imgħax għal dewmien.
15 Peress li l-awtoritajiet Belġjani, permezz ta' ittri tal-15 ta' Marzu 2000 u tat-12 ta' Frar 2001, ikkontestaw it-teżi tal-Kummissjoni, din, fit-18 ta' Lulju 2001, indirizzat ittra ta' intimazzjoni lir-Renju tal-Belġju. Peress li dan baqa' jsostni l-pożizzjoni tiegħu fir-risposta tiegħu għall-imsemmija ittra, il-Kummissjoni ħarġet opinjoni motivata fil-11 ta' April 2002. Dan l-Istat Membru ġie mitlub jieħu l-miżuri neċessarji sabiex jikkonforma ruħu ma' l-opinjoni motivata fi żmien xahrejn minn meta rċeviha.
16 Wara li kisbu terminu addizzjonali ta' xahrejn sabiex jirrispondu għall-opinjoni motivata, l-awtoritajiet Belġani ddikjaraw, fir-risposta tagħhom tas-16 ta' Settembru 2002, li huma ma biddlux il-pożizzjoni tagħhom preċedentement mogħtija.
17 Huwa f’dawn iċ-ċirkustanzi li l-Kummissjoni ddeċidiet tressaq dan ir-rikors.
Fuq l-ammissibbiltà tar-rikors
L-argumenti tal-partijiet
18 Skond ir-Renju tal-Belġju, il-Kummissjoni ma setgħetx tinvoka, fil-kuntest ta' din il-proċedura, raġunijiet ibbażati fuq ksur tad-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 1150/2000, huma stess ibbażati fuq ir-Regolament Nru 1552/89, hekk kif emendat mir-Regolament Nru 1355/96, applikabbli mill-14 ta' Lulju 1996. Tali raġunijiet huma inammissibbli, minħabba li huma mhumiex ibbażati fuq id-dispożizzjonijiet tal-verżjoni inizjali tar-Regolament Nru 1552/89, li kienu applikabbli għall-fatti ta' dan il-każ, peress li t-talbiet għall-ħlas relatati maċ-ċertifikati ta' l-oriġini in kwistjoni kienu ħarġu qabel l-14 ta' Lulju 1996.
19 Il-Kummissjoni tosserva li r-Regolament Nru 1150/2000 huwa sempliċiment kodifikazzjoni tar-Regolament Nru 1552/89 u tar-regolamenti li emendawh sussegwentement. Ir-Regolament Nru 1150/2000 ma emenda l-ebda dispożizzjoni invokata fil-kuntest ta' din il-kawża.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
20 Skond il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-eżistenza ta’ nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu fil-kuntest ta’ rikors ibbażat fuq l-Artikolu 226 KE għandu jiġi evalwat fir-rigward tal-leġiżlazzjoni Komunitarja li kienet fis-seħħ meta skada t-terminu li l-Kummissjoni tat lill-Istat Membru kkonċernat sabiex jikkonforma ruħu ma’ l-opinjoni motivata tagħha (ara, b'mod partikolari, is-sentenzi ta’ l-10 ta’ Settembru 1996, Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja, C-61/94, Ġabra p. I-3989, punt 42; tad-9 ta’ Novembru 1999, Il-Kummissjoni vs L-Italja, C-365/97, Ġabra p. I-7773, punt 32).
21 Jekk it-talbiet li jinsabu fir-rikors ma jistgħux, bħala prinċipju, jiġu estiżi lil hinn minn nuqqasijiet tat-twettiq ta’ obbligi allegati fil-parti operattiva ta' l-opinjoni motivata u fl-ittra ta’ intimazzjoni, il-fatt jibqa’ li l-Kummissjoni tista’ tikkonstata nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligi li jsibu l-oriġini tagħhom fil-verżjoni inizjali ta’ att Komunitarju, li jkun ġie sussegwentement emendat jew imħassar, u li jkunu nżammu mid-dispożizzjonijiet il-ġodda. Min-naħa l-oħra, is-suġġett tal-kontroversja ma jistax jiġi estiż għall-obbligi li joħorġu mid-dispożizzjonijiet il-ġodda li ma jsibux l-ekwivalenti tagħhom fil-verżjoni inizjali ta’ l-att ikkonċernat, taħt piena li jkun hemm ksur tal-forom sostanzjali tar-regolarità tal-proċedura li tikkonstata n-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu (ara, f'dan is-sens, is-sentenza tat-12 ta' Ġunju 2003, Il-Kummissjoni vs L-Italja, C-363/00, Ġabra P-I-5767, punt 22).
22 Huwa kostanti li l-obbligi li jirriżultaw mill-Artikoli 6(3)(a) u (b), 9(1), 10(1) u 11 tar-Regolament Nru 1150/2000 kienu diġà applikabbli skond l-Artikoli 6(2)(a) u (b), 9(1), 10(1) u 11 tar-Regolament Nru 1552/89 (ara, fir-rigward ta’ l-imsemmija Artikoli 9(1) u 11, is-sentenza 12 ta' Ġunju 2003, Il-Kummissjoni vs L-Italja, iċċitata iktar 'il fuq, punt 23).
23 Konsegwentement, il-Kummissjoni tista' tikkonstata li r-Renju tal-Belġju naqas mill-obbligi imposti fuqu taħt l-Artikoli 6,10 u 11 tar-Regolament Nru 1150/2000.
Fuq il-mertu
L-argumenti tal-partijiet
24 Il-Kummissjoni ssostni li l-Artikolu 6(3)(b) tar-Regolament Nru 1150/2000 jippermetti r-reġistrazzjoni fil-kontijiet B tad-drittijiet ikkonstatati li għadhom ma nġabrux meta l-ebda garanzija ma ngħatat. L-istess jgħodd għad-drittijiet ikkonstatati li għalihom ingħatat garanzija peress li dawn id-drittijiet huma s-suġġett ta' kontestazzjoni li tista' tinvolvi bidla fil-valur tagħhom.
25 Il-Kummissjoni tosserva li n-nuqqas ta' ħlas ta' kull xahar miftehma fil-kuntest ta' l-ftehim ta' tranżazzjoni, li kien intiż sabiex tintemm kontestazzjoni jew sabiex jimpedixxi li tinħoloq kontestazzjoni, ma jistax jiġi meqjus bħala kontestazzjoni tad-drittijiet fis-sens ta' l-Artikolu 6(3)(b), iċċitat iktar 'il fuq, peress li din ta' l-aħħar għandha tkun bil-miktub. Barra minn hekk, il-ħlas huwa wieħed mill-forom ta' estinzjoni ta' obbligu u d-debitur li jeffettwa ħlas ta' kull xahar skond ftehim ta' tranżazzjoni m'għandux l-intenzjoni li jipprovdi garanzija iżda sempliċiment li jnaqqas l-ammont tad-dejn tiegħu.
26 Konsegwentement, l-Artikolu 6(3)(b) tar-Regolament Nru 1150/2000 ma japplika fl-ebda każ, lanqas b'analoġija, fl-każ fejn ħlas parzjali huwa rċevut mid-debitur fuq il-bażi ta' ftehim ta' tranżazzjoni li fih ftehim ta' ħlas bin-nifs. Tali ammonti, barra mill-parti li tikkorrispondi għal multi eventwali imposti mill-awtoritajiet nazzjonali, għandhom, skond il-Kummissjoni, jiġu ttrasferiti mill-kontijiet B għall-kontijiet A meta kull ħlas bin-nifs jiġi effettwat mid-debitur u mhux, hekk kif isostni l-gvern Belġjan, wara li l-ammont globali tad-dejn doganali jiġi rċevut. Fin-nuqqas ta' dan, imgħax għal dewmien huwa dovut taħt l-Artikolu 11 tar-Regolament Nru 1150/2000, mingħajr il-bżonn li jiġu eżaminati r-raġunijiet ta' tali dewmien. Il-prattika kurrenti ta' l-awtoritajiet Belġjani għandha l-konsegwenza li tneħħi l-effett utli ta' l-Artikolu 6(3)(a) ta' l-istess Regolament li l-għan tiegħu huwa li jassigura l-funzjonament tajjeb tas-sistema tar-riżorsi proprji tal-Komunitajiet.
27 L-għan li għalih ġiet introdotta s-sistema tal-kontijiet B u li jippermetti l-Kummissjoni tissorvelja aktar mill-qrib l-Istati Membri fil-qasam ta' l-irkupru tar-riżorsi proprji, ma jkunx miksub jekk kull Stat Membru jkun liberu li jiddetermina skond id-dritt nazzjonali tiegħu l-mument li fih ammont huwa meqjus bħala "rkuprat" fis-sens ta' l-imsemmi Regolament.
28 Skond il-Kummissjoni, id-distinzjoni fid-dritt Belġjan bejn il-kunċetti ta' "depożitu" u ta' "rkupru" ma taffettwax l-obbligi fil-qasam tal-ħlas tar-riżorsi proprji taħt id-dritt Komunitarju. L-għan stess ta' tranżazzjoni huwa li tiġi evitata kontroversja jew li twaqqafha b'mod definittiv. Meta d-debitur iħallas l-ammonti dovuti, huwa jagħmel dan mingħajr kundizzjoni u preċiżament minħabba li huwa ma jikkontestax id-dejn doganali. Għaldaqstant, dawn id-dazji għandhom jiġi meqjusa rkuprati fis-sens ta' l-Artikolu 10 tar-Regolament Nru 1150/2000, anki jekk sussegwentement it-tranżazzjoni ma tiġix eżegwita kompletament u l-proċediment pubbliku jinbeda mill-ġdid taħt id-dritt Belġjan. Id-dritt Komunitarju għandu jiġi applikat b'mod effettiv u uniformi fl-interess ta' disponibbiltà rapida tar-riżorsi proprji tal-Komunitajiet.
29 Ir-Renju tal-Belġju josserva li l-kontijiet B kienu stabbiliti sabiex jippermettu lill-Istati Membri jiddifferixxu d-disponibbiltà tad-drittijiet ikkonstatati sa l-irkupru effettiv tagħhom. Id-dazji fuq l-importazzjoni kkontestati ġew irreġistrati fil-kontijiet B, peress li ma kienet ingħatat ebda garanzija u d-dazji ma kinux inġabru. Il-gvern Belġjan josserva li dan it-teħid in kunsiderazzjoni ta' l-ammonti in kwistjoni fil-kontijiet B ma kienx ġie kkontestat mill-Kummissjoni, u huwa jsostni li din tiżbalja meta tqis li, sussegwentement, l-Istat Belġjan kellu jittrasferixxi lill-kontijiet A l-ħlasijiet akkont imħallsa kull xahar u ddepożitati għand l-awtoritajiet nazzjonali u kellu jqegħedhom għad-dispożizzjoni tal-Kummissjoni.
30 Skond il-gvern Belġjan, il-leġiżlazzjoni Komunitarja ma fiha ebda dispożizzjoni dwar it-trasferiment bejn il-kontijiet B u A, b'tali mod li l-ħlasijiet bin-nifs ikunu jistgħu jittieħdu in kunsiderazzjoni biss wara l-eżekuzzjoni totali tat-tranżazzjoni jew wara l-eżekuzzjoni furzata.
31 Il-kunċett ta' "rkupru" fis-sens tal-leġiżlazzjoni Komunitarja għandu, fil-kuntest ta' tranżazzjoni, ikopri ħlas li jinvolvi effettivament trasferiment inkundizzjonat ta' proprjetà, u dan huwa spjegat mill-fatt li l-ammonti mħallsa bħala riżorsi proprji jikkostitwixxu parti disponibbli tal-baġit tal-Komunitajiet. Konsegwentement, il-ħlasijiet "depożitati" għand l-amministrazzjoni doganali għan-nom tad-debitur għandhom jiġu rreġistrati fil-kontijiet B.
32 Fil-fatt, fil-kuntest ta' tranżazzjonijiet li jinvolvu ħlas iddifferit, bħal f'dan il-każ, it-trasferiment ta' proprjetà jseħħ jew fil-mument tal-ħlas komplet tad-dejn doganali u ta' l-estinzjoni tal-proċediment kriminali, jew waqt il-konstatazzjoni tad-dejn doganali u l-għoti ta' l-ammonti depożitati lill-Istat Belġjan minn qorti li quddiemha tressqet azzjoni wara t-twaqqif tal-ħlas. Huwa biss f'dan il-każ li jkun hemm it-trasferiment ta' proprjetà lill-Istat Belġjan u, konsegwentement, rkupru effettiv fis-sens ta' l-Artikolu 6 tar-Regolament Nru 1552/89.
33 L-argument li l-ħlasijiet iddepożitati jikkostitwixxu ħlasijiet definittivi u mhux provviżorji huwa irrikonċiljabbli mal-kontenut tal-ftehim li sar bejn l-Istat Belġjan u d-debitur u dan jimplika l-estinzjoni parzjali ta' l-azzjoni pubblika, li hija inkonċepibbli mill-aspett tad-dritt kriminali Belġjan, peress li l-azzjoni kriminali tista' tintemm biss meta l-ammont dovut jitħallas kompletament.
34 L-inklużjoni ta' kundizzjoni riżoluttiva tat-tranżazzjoni kienet neċessarja peress li hija tippermetti li l-awtoritajiet jkunu liberi mill-obbligu tagħhom li ma jressqux proċediment pubbliku. Is-sentenza ta' qorti li quddiemha tressqet azzjoni wara l-interruzzjoni tal-ħlas tikkostitwixxi l-uniku titolu eżekuttiv validu għad-dazji u l-multi li għandhom jitħallsu. Kieku l-kundizzjoni riżoluttiva kellha titqies li hija ineżistenti fuq il-bażi tas-supremazija tad-dritt Komunitarju, kull tranżazzjoni ssir, bażikament, impossibbli.
35 Il-gvern Belġjan iżid li, kieku, għall-kuntrarju ta' l-opinjoni tiegħu u ta' dik tal-Kummissjoni, il-ħlas bin-nifs kellu jitqies bħala garanzija fis-sens ta' l-Artikolu 6(2)(b) tar-Regolament Nru 1552/89 u mhux biss eżekuzzjoni provviżorja u parzjali ta' l-obbligi assunti fil-kuntest tat-tranżazzjoni, b'tali mod li r-reġistrazzjoni fil-kontijiet B ma tkunx iġġustifikata taħt l-imsemmija dispożizzjoni, f'kull każ, it-twaqqif tal-ħlasijiet bin-nifs, li jinvolvi l-annullament tat-tranżazzjoni, jikkostitwixxi sitwazzjoni ekwivalenti għal kontestazzjoni tad-dejn fis-sens ta' din l-istess dispożizzjoni u, għaldaqstant, jiġġustifika reġistrazzjoni fil-kontijiet B, peress li din iġġiegħel l-Istat Belġjan jibda proċedimenti ġudizzjarji sabiex jikseb titolu eżekuttiv fuq l-ammont sħiħ dovut.
36 Fl-aħħar nett, ir-Renju tal-Belġju jsostni li, f'dan il-każ, kienet biss kwistjoni ta’ rkupru effettiv fil-mument tas-sentenza tat-30 ta' Settembru 1998, data li fiha d-dejn doganali kien ġie stabbilit b'mod definittiv. Meta ġie rreġistrat fil-kontijiet A u tqiegħdet għad-dispożizzjoni tal-Kummissjoni ammont li kkorrisponda għad-dejn doganali in kwistjoni minn Jannar 1998, jiġifieri qabel ma rċeviet definittivament dan l-ammont, l-Istat Belġjan ma aġġixxix wara l-iskadenza tat-terminu previst fl-Artikolu 11 tar-Regolament Nru 1552/89, u għalhekk l-imgħaxijiet għal dewmien mhumiex dovuti.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
37 Għandu jiġi osservat li s-saldu tad-dejn doganali kkontestat, li la konstatazzjoni u lanqas l-ammont tiegħu ma ġew ikkontestati, huwa s-suġġett ta' ftehim ta' tranżazzjoni li permezz tiegħu d-debitur kiseb faċilitajiet ta' ħlas taħt il-forma ta' ħlasijiet bin-nifs (ara punt 12 ta' din is-sentenza).
38 Permezz dan ir-rikors, il-Kummissjoni qed tipprova tistabbilixxi li r-Renju tal-Belġju naqas mill-obbligi li jirriżultaw, minn naħa, mill-Artikoli 6 u 10 tar-Regolament Nru 1150/2000 billi ma ttrasferixxiex mill-kontijiet B għall-kontijiet A l-ammont tal-ħlasijiet bin-nifs meta dawn twettqu u, min-naħa l-oħra, mill-Artikoli 10 u 11 ta' l-istess Regolament billi la qiegħed għad-dispożizzjoni tal-Komunità l-ammonti in kwistjoni fit-termini preskriti u lanqas l-imgħaxijiet għal dewmien li jirriżultaw minnhom.
Fuq ir-reġistrazzjoni żbaljata tal-pagamenti bin-nifs
39 Fil-kuntest ta' din il-kawża, il-Kummissjoni ma tilmentax li l-gvern Belġjan irreġistra l-ammont tad-dejn doganali fil-kontijiet B immedjatament wara l-konstatazzjoni ta' l-imsemmi dejn. L-ilment jgħid li l-ammonti relatati mal-ħalsijiet bin-nifs miftehma taħt il-ftehim ta' tranżazzjoni ċċitatat iktar 'il fuq kellhom jiġu trasferiti mill-kontijiet B għal-kontijiet A meta l-awtoritajiet doganali rċevewhom.
40 GgGħandu jiġi osservat li, għal dak li jikkonċerna r-reġistrazzjoni tar-riżorsi proprji, l-Artikolu 6(1) tar-Regolament Nru 1150/2000 jipprovdi li l-Istati Membri għandhom iżommu kontijiet ta' l-imsemmija riżorsi għand it-Teżor jew il-korp maħtur minnhom. Skond il-paragrafu 3(a) u (b) ta' l-istess Artikolu, l-Istati Membri għandhom jirreġistraw id-drittijiet ikkonstatati taħt l-Artikolu 2 ta' dan ir-Regolament mhux aktar tard mill-ewwel jum tax-xogħol wara d-19-il jum tat-tieni xahar tax-xahar ta' wara li matulu d-dritt ikun ikkonstatat, bla ħsara għall-faċilità li jiġu rreġistrati fil-kontijiet B, fl-istess terminu, id-drittijiet ikkonstatati li jkunu għadhom ma ġewx irkuprati u li għalihom ma tkunx ingħatat garanzija, kif ukoll id-drittijiet ikkonstatati u "koperti mill-garanziji jkunu suġġetti għal kontestazzjonijiet u jkunu jistgħu jiġu mibdula wara li jitqajmu xi kontestazzjonijiet".
41 Għall-finijiet tat-tqegħid għad-dispożizzjoni tar-riżorsi proprji, l-Artikolu 9(1) tar-Regolament Nru 1150/2000 jipprovdi li kull Stat Membru għandu jirreġistra r-riżorsi proprji fil-kont miftuħ f'isem il-Kummissjoni, skond il-modalitajiet iddefiniti fl-Artikolu 10 ta' l-imsemmi Regolament. Skond il-paragrafu 1 ta' din l-aħħar dispożizzjoni, wara t-tnaqqis ta' l-ispejjeż tal-ġbir, ir-reġistrazzjoni tar-riżorsi proprji għandha sseħħ mhux aktar tard mill-ewwel jum tax-xogħol wara d-19-il jum tat-tieni xahar ta' wara x-xahar li fih id-dritt kien ġie kkonstatat skond l-Artikolu 2 ta' l-istess Regolament, bl-eċċezzjoni tad-drittijiet irreġistrati fil-kontijiet B skond l-Artikolu 6(3)(b), ta' l-imsemmi Regolament, li għalihom ir-reġistrazzjoni għandha ssir mhux aktar tard mill-ewwel jum tax-xogħol ta' wara d-19-il jum tat-tieni xahar wara x-xahar ta' l-"irkupru".
42 Hekk kif isostni ġustament il-gvern Belġjan, ir-Regolament Nru 1150/2000 ma fih ebda dispożizzjoni li tipprevedi t-trasferiment ta' drittijiet fuq ir-riżorsi proprji mill-kontijiet B għall-kontijiet A.
43 Meta l-kundizzjonijiet ta' reġistrazzjoni inizjali ta' l-ammont tad-dejn doganali fil-kontijiet B ikunu sodisfatti, hekk kif tirrikonoxxi l-Kummissjoni f'dan il-każ għar-raġuni li d-dejn doganali mhuwiex kopert b'garanzija, ir-riżorsi proprji għandhom jitqiegħdu għad-dispożizzjoni tal-Kummissjoni fit-terminu stabbilit fl-Artikolu 10(1) tar-Regolament Nru 1150/2000, li jibda jiddekorri mill-"irkupru" tagħhom, u mhux mill-konstatazzjoni tad-drittijiet bħalma hu l-każ ta' l-ammonti li għandhom jiġu rreġistrati fil-kontijiet A.
44 Għaldaqstant, jekk l-awtoritajiet Belġjani jiġu obbligati, kif issostni l-Kummissjoni, jittrasferixxu fil-kontijiet A l-ammonti tal-ħalsijiet bin-nifs imħallsa għas-saldu ta' dejn doganali rreġistrat validament fil-kontijiet B, dan ikollu l-konsegwenza paradossali li t-terminu għad-disponibbiltà ta' drittijiet irreġistrati fil-kontijiet A jibda jiddekorri kontra dawn l-ammonti, b’tali mod li l-ammonti kollha miġbura wara l-iskadenza ta' dan it-terminu, li jibda jiddekorri mill-konstatazzjoni tad-dejn doganali, ikunu neċessarjament irreġistrati tard fil-kont tal-Kummissjoni, anki jekk dawn l-istess ammonti setgħu kienu korrettament irreġistrati fil-kontijiet B qabel il-ġbir tagħhom mill-awtoritajiet doganali.
45 Għaldaqstant, din il-parti ta' l-ilment tal-Kummissjoni għandha tiġi miċħuda.
Fuq it-tqegħid għad-dispożizzjoni tard tar-riżorsi proprji
46 Mill-iżviluppi hawn fuq jirriżulta li, safejn, bħal f'dan il-każ, l-ammont tad-dejn doganali kien ġie rreġistrat validament fil-kontijiet B, ir-riżorsi proprji għandhom ikunu disponibbli għall-Kummissjoni fid-19-il jum tat-tieni xahar tax-xahar ta' l-"irkupru".
47 Għaldaqstant, hemm lok li jiġi vverifikat jekk, hekk kif issostni l-Kummissjoni, l-ammonti miġbura fil-każ ta' ħalsijiet bin-nifs fuq il-bażi ta' ftehim ta' tranżazzjoni bħal dak previst f'din il-kawża, għandhomx jiġu meqjusa bħala "rkuprati" fis-sens tat-tieni inċiż ta' l-Artikolu 10(1) tar-Regolament Nru 1150/2000, b'tali mod li dawn l-ammonti għandhom jiġu rreġistrati waqt il-ġbir tagħhom fil-kont tal-Kummissjoni fit-terminu previst fl-imsemmija dispoiżizzjoni.
48 F'dan ir-rigward, huwa importanti li jiġi osservat qabel kollox, li l-leġiżlazzjoni fil-qasam ta' rkupru tad-dejn doganali għandha tiġi interpretata fid-dawl ta' l-għan ta' tqegħid għad-dispożizzjoni rapida u effikaċi tar-riżorsi proprji tal-Komunità (ara, f'dan is-sens, b'mod partikolari, is-sentenzi ta' l-14 ta' Novembru 2002, SPKR, C-112/01, Ġabra p. I-10655, punt 34 u ta' l-14 ta' April 2005, Il-Kummissjoni vs L-Olanda, C-460/01, Ġabra C-460/01p. I-2613, punti 60, 63, 69 et 70).
49 Barra minn hekk, hekk kif tispjega l-Avukat Ġenerali fil-punti 46 u 47 tal-konklużjonijiet tagħha, l-istabbiliment tal-kontijiet B huwa intiż ukoll, hekk kif tindika l-ħames premessa tar-Regolament Nru 1552/2000 (il-ħdax-il premessa tar-Regolament Nru 1150/2000), sabiex jippermetti lill-Kummissjoni tissorvelja aktar mill-qrib l-azzjoni meħudha minn Stati Membri biex jiġbru r-riżorsi tagħha u sabiex jittieħed in kunsiderazzjoni r-riskju finanzjarju tagħhom.
50 Issa, hekk kif jirriżulta mill-punt 12 ta' din is-sentenza, skond il-ftehim ta' tranżazzjoni, il-ħlasijiet ta' kull xahar imħallsa mid-debitur baqgħu "depożitati" għand l-amministrazzjoni doganali fil-każ li l-interessat ma jibqax iwettaq l-obbligi tiegħu ta' ħlas u l-awtoritajiet kompetenti kellhom jieħdu azzjoni għal ħlas kontra l-imsemmi debitur.
51 F'dawn iċ-ċikustanzi, fir-rigward ta' l-eżiġenza ta' tqegħid għad-dispożizzjoni rapida u effikaċi tar-riżorsi proprji, minn naħa, u fid-dawl tal-protezzjoni ta' l-imgħaxijiet finanzjarji ta' l-Istati Membri, min-naħa l-oħra, l-Artikolu 10 tar-Regolament Nru 1150/2000 għandu jiġi interpretat fis-sens li l-ammonti miġbura fil-każ ta' ħlasijiet bin-nifs tad-dejn doganali taħt ftehim ta' tranżazzjoni bħal dik in kwistjoni għandhom jitqiesu bħala rkuprati fis-sens ta' l-imsemmija dispożizzjoni, b'tali mod li għandhom jiġu rreġistrati fil-kont tal-Kummissjoni l-iktar tard fl-ewwel jum tax-xogħol wara d-19-il jum tat-tieni xahar li matulu dawn inġabru.
52 Għall-kuntrarju tal-pożizzjoni sostnuta mill-gvern Belġjan u mogħtija fil-qasir fil-punti 33 u 34 ta' din is-sentenza, din l-interpretazzjoni tal-leġiżlazzjoni doganali Komunitarja fil-qasam ta' rkupru tar-riżorsi proprji ma timpedixxix lill-awtoritajiet doganali li jeżerċitaw l-azzjoni pubblika fil-każ ta' interruzzjoni tal-ħlas miftiehem, peress li l-imsemmija interpretazzjoni ma taffettwax il-karatteristiċi ta' l-imsemmija ħlasijiet taħt id-dritt Belġjan u l-ftehim ta' tranżazzjoni.
Fuq in-nuqqas ta' ħlas ta' l-imgħaxijiet għal dewmien
53 Skond l-Artikolu 11 tar-Regolament Nru 1150/2000, kull dewmien fid-dħul fil-kont previst fl-Artikolu 9(1) ta' l-istess Regolament, jagħti lok għall-pagament, mill-Membru kkonċernat, ta' imgħax ta’ dewmien applikabbli għal perijodu kollu tad-dewmien. Dawn l-imgħaxijiet għandhom jitħallsu indipendentement mir-raġuni għad-dewmien li bih ir-riżorsi proprji ġew irreġistrati fil-kont tal-Kummissjoni (ara, b'mod partikolari, is-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Olanda, iċċitata iktar 'il fuq, punt 91).
54 Konsegwentement, safejn jirriżulta mill-iżviluppi hawn fuq li r-reġistrazzjoni ta' l-ammont tal-pagament ta' kull xahar miġbura taħt il-ftehim ta' tranżazzjoni fil-kont tal-Kummissjoni kien tard, imgħaxijiet ta’ dewmien huma dovuti taħt l-Artikolu 11 tar-Regolament Nru 1150/2000, imgħaxijiet li r-Renju tal-Belġju ma jikkontestax li ma tħallsux.
55 Fir-rigward tal-kunsiderazzjonijiet ta’ qabel, għandu jiġi konkluż li, minħabba dewmien tat-trasferiment tar-riżorsi proprji wara li nkisbu l-ħlasijiet bin-nifs mid-debitur, ir-Renju tal-Belġju naqas li jwettaq l-obbligi imposti fuqu taħt l-Artikoli 10 u 11 tar-Regolament Nru 1150/2000 li, mill-31 ta' Mejju 2000, abroga u ssostitwixxa r-Regolament Nru 1552/89, li għandu l-istess għan.
Fuq l-ispejjeż
56 Skond l-Artikolu 69(2) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef għandha tbati l-ispejjeż jekk dawn ikunu ġew mitluba. Peress li r-Renju tal-Belġju tilef il-parti prinċipali tal-motivi tiegħu, hemm lok li huwa jiġi ordnat ibati l-ispejjeż kif mitlub mill-Kummissjoni.
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (L-Ewwel Awla) taqta' u tiddeċiedi
1) Minħabba dewmien fit-trasferiment tar-riżorsi proprji wara li nkisbu l-ħlasijiet bin-nifs mid-debitur, ir-Renju tal-Belġju naqas milli jwettaq l-obbligi imposti fuqu taħt l-Artikoli 10 u 11 tar-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 1150/2000, tat-22 ta' Mejju 2000, li jimplementa d-Deċiżjoni 94/728/KE, Euratom, dwar is-sistema tar-riżorsi proprji tal-Komunitajiet (ĠU L 130, p. 1), li mill-31 ta' Mejju 2000, abroga u ssostitwixxa r-Regolament tal-Kunsill (KEE, Euratom) Nru 1552/89 tad-29 ta' Mejju 1989 li jimplementa d-Deċiżjoni 88/376/KEE, Euratom dwar is-sistema tar-riżorsi proprji tal-Komunitajiet (ĠU L 155, p. 1), li għandu l-istess l-għan.
2) Il-kumplament tar-rikors huwa miċħud.
3) Ir-Renju tal-Belġju għandu jbati l-ispejjeż.
Firem
*Lingwa tal-kawża: il-Franċiż.
Full & Egal Universal Law Academy