SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (l-Ewwel Awla)
26 ta’ Mejju 2005(*)
"Direttiva 77/187/KEE – Artikolu 3(1) – Salvagwardja tad-drittijiet ta' l-impjegati fil-każ ta' trasferiment ta' impriża – Drittijiet u obbligi ta' min jagħmel it-trasferiment li jirriżultaw minn kuntratt jew minn relazzjoni ta' impjieg li teżisti fid-data tat-trasferiment – Kunċett ta' 'data tat trasferiment'"
Fil-kawża C-478/03
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skond l-Artikolu 234 KE, imressqa mill-House of Lords (ir-Renju Unit), permezz ta’ deċiżjoni ta' l-10 ta’ Novembru 2003, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fis-17 ta’ Novembru 2003, fl-ismijiet
Celtec Ltd
vs
John Astley et,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (l-Ewwel Awla),
komposta minn P. Jann, President ta’ l-Awla, K. Lenaerts (Relatur), N. Colneric, E. Juhász u E. Levits, Imħallfin
Avukat Ġenerali: M. Poiares Maduro,
Reġistratur: L. Hewlett, Amministratur Prinċipali,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tat-2 ta’ Diċembru 2004,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
– għal Celtec Ltd, minn J. Bowers, QC, kif ukoll minn P. Watson u A. Sendall, barristers, u minn J. Lewis, solicitor,
– għal J. Astley et, minn G. Millar, QC, u T. Linden, barrister,
– għall-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, minn G. Rozet u N. Yerrell, bħala aġenti,
wara li semgħet il-Konklużjonijiet ta’ l-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tas-27 ta’ Jannar 2005,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1 It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni ta' l-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 77/187/KEE tal-Kunsill, ta' l-14 ta' Frar 1977, dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet ta' l-Istati Membri relatati mas-salvagwardja tad-drittijiet ta' l-impjegati fil-każ ta' trasferimenti ta' impriżi, negozji jew partijiet tan-negozji (ĠU L 61, P. 26).
2 Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta' kawża bejn il-kumpannija Celtec Ltd (iktar 'il quddiem "Celtec") u J. Astley kif ukoll is-Sinjuri Owens u Hawkes rigward l-iffissar tat-tul tal-perijodu ta' impjieg kontinwat li fuqu dawn ta' l-aħħar huma intitolati li jibbażaw rwieħhom fil-kwalità tagħhom ta' uffiċjali preċedenti kkonċernati mill-privatizzazzjoni ta' programmi ta' taħriġ professjonali fir-Renju Unit.
Il-Kuntest Ġuridiku
Il-leġiżlazzjoni komunitarja
3 Skond l-Artikolu 1(1) tagħha, id-Direttiva 77/187 hija applikabbli għal kull trasferiment ta' impriżi, negozji jew partijiet ta' negozji lil kap ieħor ta' impriża, bħala riżultat ta' trasferiment jew inkorporazzjoni legali.
4 Skond l-Artikolu 2 tad-Direttiva 77/187, jeħtieġ li, fil-kuntest tagħha, "min jagħmel it-trasferiment" jinftiehem bħala "kull persuna fiżika jew ġuridika li, għar-raġuni ta' trasferiment fis-sens ta' l-Artikolu 1(1), tilfet il-kwalità ta' kap ta' impriża għar-rigward ta' l-impriża, in-negozju jew il-parti ta' negozju" u, li "min lilu jsir trasferiment" jinftiehem bħala kull persuna fiżika jew ġuridika li, għar-raġuni ta' trasferiment fis-sens ta' l-Artikolu 1(1), isir kap ta' impriża f'dak li jirrigwarda l-impriża, n-negozju jew tal-parti ta' negozju".
5 L-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 77/187 jipprovdi li:
"Id-drittijiet u l-obbliġi ta' min jagħmel it-trasferiment ikkawżati minn kuntratt ta' impjieg jew minn relazzjoni ta' impjieg eżistenti fid-data tat-trasferiment għandhom, minħabba dan it-trasferiment, jiġu trasferiti lil min lilu jsir it-trasferiment.
L-Istati Membri jistgħu jipprovdu li, min jagħmel it-trasferiment huwa wkoll, wara d-data tat-trasferiment fis-sens ta' l-Artikolu u min lilu jsir it-trasferiment għandhom ikunu mpenjati konġuntement u separatament għar-rigward ta' obbliġi li kienu kkawżati qabel id-data tat-trasferiment minn kuntratt ta' mpjieg jew relazzjoni ta' mpjieg."
Il-leġiżlazzjoni nazzjonali
6 Id-Direttiva 77/187 ġiet trasposta fid-dritt Britanniku permezz tar-regolament ta' l-1981 fuq it-trasferimenti ta' impriża – protezzjoni ta' l-impjieg [Transfer of Undertakings (Protection of Employment) Regulations 1981].
7 Skond l-Artikolu 155 tal-liġi ta' l-1996 fuq id-drittijiet ta' l-impjegati (Employment Rights Act), l-impjegat b'salarju m'għandux dritt għal kumpens ekonomiku għat-tkeċċija ħlief jekk kien impjegat b'mod kontinwat matul almenu sentejn mid-data rilevanti. Skond l-Artikolu 162 ta' din l-istess liġi, l-ammont ta' dan il-kumpens jiddependi min-numru ta' snin ta' impjieg kontinwat, izda dan in-numru madankollu huwa limitat għal 20 sena.
8 Skond l-Artikolu 218(1) ta' din il-liġi, il-kunċett ta' impjieg kontinwat ikopri l-impjieg eżistenti ma' l-istess persuna li timpjega. Il-paragrafu 2 ta' dan l-Artikolu jipprovdi madankollu dispożizzjoni speċifika għall-każijiet ta' trasferimenti ta' impriżi, li jgħid li "jekk attività kummerċjali, negozju jew impriża (stabbilita skond xi liġi jew le) jiġi trasferit minn persuna għal oħra, […] il-perijodu ta' impjieg ta' l-impjegat fl-attività kummerċjali, negozju jew impriża meta jsir it-trasferiment jgħodd bħala perijodu ta' impjieg għal ma' min lilu jsirlu trasferiment [u] t-trasferiment ma jinterrompix il-kontinwità tal-perijodu ta' impjieg".
Il-fatti li wasslu għall-kawża u d-domandi preliminari
Ir-riforma ta' l-azzjonijiet ta' taħriġ professjonali fir-Renju Unit
9 Sa l-1989, id-Department of Employment (Ministeru ta' l-Impjieg tar-Renju Unit, iktar 'il quddiem il-"Ministeru") organizza, permezz ta' xi sittin agenzija lokali, programmi ta' taħriġ taż-żgħażagħ u tan-nies qiegħda fl-Ingilterra u Wales.
10 Fl-1989, il-Gvern tar-Renju Unit iddeċieda li jitrasferixxi parti mix-xogħol ta' taħriġ professjonali lil xi entitajiet privati mmexxija minn min iħaddem, it-Training and Enterprise Councils (kunsilli għat-taħriġ u l-impriża, iktar 'il quddiem it-"TEC"). Ġew maħluqa b'dan il-mod 82 TEC minn organizzazzjonijiet diversi ta' min iħaddem. Dawn it-TEC ħadu f'idejhom l-attivitajiet ta' l-aġenziji lokali tal-Ministeru, kif ukoll r-riżorsi relatati. Fix-xahar ta' Novembru tas-sena 1991, it-TEC kollha kienu qed jiffunzjonaw.
11 Fil-kuntest ta' din l-operazzjoni ta' privatizzazzjoni, l-uffiċjali impjegati mill-aġenziji lokali tal-Ministeru ġew mistiedna jmorru bħala volontarji għal sekondar temporanju, għal perijodu ta' tliet snin, għand xi wieħed mit-TEC. Waqt il-perijodu ta' sekondar tagħhom, il-persuni kkonċernati żammew l-istatus tagħhom ta' uffiċjali.
12 Fix-xahar ta' Dicembru tas-sena 1991, l-imsemmi Gvern stieden it-TEC jieħdu l-istatus ta' min iħaddem fir-rigward tal-persunal kollu tagħhom sa mhux aktar tard mill-aħħar tal-ħames sena ta' attività tagħhom.
13 Minħabba t-tħassib espress mit-TEC, il-Ministeru, fl-1992, ikkonkluda ftehim magħhom li jiddefinixxi l-obbligi rispettivi tagħhom fl-ipoteżi fejn uffiċjal sekondat kellu jagħżel impjieg definittiv ma' wieħed mit-TEC. Dan il-ftehim kien jipprovdi, b'mod partikolari, xi miżuri dwar id-drittijiet miksuba mill-uffiċjali ssekondati, li bis-saħħa tagħhom il-Gvern tar-Renju Unit intrabat jgħin finanzjarjament it-TEC jekk xi qorti kellha tiddeċiedi, fil-każ ta' tkeċċija ta' uffiċjal preċedenti, li l-perijodi ta' impjieg maħduma suċċessivament minn dan ta' l-aħħar mas-servizz pubbliku u ma' din it-TEC kellhom jiġu kkunsidrati bħala perijodi kontinwati għall-finijiet tal-kalkolu tad-drittijiet tal-persuna kkonċernata.
Il-pożizzjoni tal-konvenuti fil-kawża prinċipali
14 F'Wales, l-attivitajiet ta' l-aġenzija lokali ta' Wrexham kif ukoll dawk ta' l-uffiċċji tagħha, is-sistemi ta' taħriġ u l-bażijiet ta' data tagħha ttieħdu mit-TEC fil-grigal ta' Wales. (North East Wales TEC, iktar 'il quddiem "Newtec"). Newtec beda l-attivitajiet tiegħu fix-xahar ta' Settembru tas-sena 1990. TEC ieħor, Targed, ħa f'idejh l-attivitajiet u l-uffiċċji ta' l-aġenzija lokali ta' Bangor. Fl-1 ta' April 1997, Newtec u Targed ingħaqdu biex jifformaw Celtec.
15 Mal-ħolqien ta' Newtec, l-aġenziji lokali ta' Wrexham u ta' Bangor issekondaw 43 mill-uffiċjali tagħhom ma' din it-TEC għall-perijodu ta' tliet snin. Fl-aħħar tal-perijodu ta' sekondar tagħhom, 18 minnhom telqu mis-servizz pubbliku u saru impjegati ta' Newtec.
16 Is-Sur Astley, is-Sinjura Hawkes u s-Sinjura Owens, li huma l-konvenuti fil-kawża prinċipali, daħlu fis-servizz pubbliku fil-31 ta' Awissu 1973, fl-4 ta' Novembru 1985 u fil-21 ta' April 1986 rispettivament. Responsabbli għall-azzjonijiet ta' taħriġ professjonali fit-tramuntana tal-pajjiż ta' Wales, huma ġew sekondati ma' Newtec. Wara t-tliet snin ta' sekondar tagħhom, huma għażlu li jirriżenjaw mis-servizz pubbliku u li jaħdmu ma' Newtec. Id-data tar-riżenja tagħhom ikkoinċidiet ma' dik tar-reklutaġġ tagħhom ma' Newtec. Il-kuntratt ta' xogħol tagħhom ma' din ta' l-aħħar daħal fis-seħħ, għal dak li għandu x'jaqsam mas-Sinjuri Hawkes u Owens, fl-1 ta' Lulju 1993 u, għal dak li għandu x'jaqsam mas-Sur Astley, fl-1 ta' Settembru 1993.
17 Fl-1998, is-Sinjura Hawkes tkeċċiet minn Celtec, li rrifjuta li jirrikonoxxilha kontinwità ta' l-impjieg miż-żmien ta' meta bdiet taħdem mas-servizz pubbliku. Iż-żewg konvenuti l-oħra fil-kawża prinċipali jibżgħu, min-naħa tagħhom, li dalwaqt jitkeċċew. It-tlieta li huma għalhekk ippreżentaw rikors quddiem l-Employment Tribunal Abergele sabiex jiġi ddeterminat it-tul tal-perijodu ta' l-impjieg kontinwat li huma jistgħu jiddependu fuqu, filwaqt li sostnew li dan il-perijodu għandu jkopri kemm il-perijodu ta' servizz mas-servizz pubbliku kif ukoll dak magħmul ma' Newtec u ma' Celtec.
Il-proċedura ġudizzjarja fir-Renju Unit
18 Permezz ta' sentenza tat-22 ta' Diċembru 1999, l-Employment Tribunal Abergele qies li l-kontroversja bejn Celtec u l-konvenuti fil-kawża prinċipali hija kkaratterizzata mill-eżistenza ta' trasferiment ta' impriża fis-sens tad-Direttiva 77/187. Fil-punt 11 tal-motivi ta' din is-sentenza, l-impriża ttrasferita hija ddefinita kif ġej: "hija tikkonċerna l-ġestjoni ta' attivitajiet iffinanzjati mill-Gvern favur l-impriża u l-taħriġ professjonali ta' dawk li għandhom iktar minn 16-il sena fl-Ingilterra u f'Wales, kif ukoll tas-sistemi ta' informatika u tal-bażijiet tad-data, tal-persunal u ta' ċerti uffiċċji". Filwaqt li enfasizza l-importanza tar-riżorsi umani fit-twettiq ta' l-attivitajiet ta' l-impriża kkonċernata, l-imsemmi Tribunal qies li s-sekondar ta' l-uffiċjali tal-Ministeru mat-TEC kien ikkostitwixxa, f'dan il-kuntest, element importanti ta' l-impriża u tat-trasferiment tagħha.
19 L-Employment Tribunal Abergele ddeċieda li l-konvenuti prinċipali kienu, f'dawn iċ-ċirkustanzi, intitolati li jibbażaw rwieħhom fuq perijodu kontinwat ta' impjieg li jibda jingħadd mill-bidu ta' l-impjieg tagħhom mas-servizz pubbliku.
20 Permezz ta' sentenza tal-5 ta' Ottobru 2001, l-Employment Appeal Tribunal laqa' l-appell magħmul minn Celtec kontra d-deċiżjoni ta' l-Employment Tribunal Abergele. Huwa qies li t-trasferiment ta' l-impriża kkonċernata kien ġie mitmum fix-xahar ta' Settembru tas-sena 1990, ħafna qabel ma l-konvenuti fil-kawża prinċipali ġew impjegati minn Newtec.
21 Din is-sentenza ġiet annullata permezz ta' sentenza tal-Court of Appeal (England & Wales) tad-19 ta' Lulju 2002. Din iddeċidiet, min-naħa waħda, li l-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 77/187 ikopri l-ipoteżi ta' trasferiment ta' impriża li twettaq matul diversi snin u, min-naħa l-oħra, li l-Employment Tribunal Abergele kellu raġun li jikkunsidra li l-kompetenzi professjonali ta' l-uffiċjali ssekondati mill-Ministeru ma' Celtec kienu jagħmlu parti mill-impriża ttrasferita.
22 Celtec ippreżentat rikors kontra din l-aħħar sentenza quddiem il-House of Lords (England & Wales), li stmat li kien neċessarju tissospendi l-proċedura u li tagħmel id-domandi preliminari segwenti lill-Qorti tal-Ġustizzja:
"1) It-termini 'id-drittijiet u l-obbligi ta' min jagħmel it-trasferiment ikkawżati minn kuntratt ta' impjieg jew minn relazzjoni ta' impjieg eżistenti fid-data tat-trasferiment', ipprovduti fl-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 77/187 […], għandhom jiġu interpretati fis-sens li jeżisti mument preċiż meta t-trasferiment ta' l-impriża jew ta' parti ta' din ta' l-aħħar hija kkunsidrata bħala mitmuma u t-trasferiment tad-drittijiet u l-obbligi konformi ma' l-Artikolu 3(1) jseħħu?
2) Fil-każ ta' risposta posittiva għall-ewwel domanda, kif għandu jiġi identifikat dan il-mument preċiż?
3) Fil-każ ta' risposta negattiva għall-ewwel domanda, kif għandhom jiġu interpretati t-termini ta' l-Artikolu 3(1) 'fid-data tat-trasferiment'?"
Fuq id-domandi preliminari
23 Preliminarjament, għandu jiġi nnotat li d-deċiżjoni ta' rinviju kienet fondata fuq l-osservazzjoni, magħmula mill-Employment Tribunal Abergele fid-deċiżjoni tiegħu tat-22 ta' Diċembru 1999, li jgħid li t-trasferiment in kwistjoni fil-kawża prinċipali, li seħħ bejn il-Ministeru u Newtec, jaqa' taħt l-applikazzjoni tad-Direttiva 77/187.
24 Wara li saret din il-preċiżazzjoni, hemm lok li jiġu eżaminati flimkien l-ewwel żewġ domandi magħmula, li permezz tagħhom il-Qorti tar-rinviju qegħda titlob fis-sustanza jekk, fir-rigward ta' l-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 77/187, għandux jiġi kkunsidrat jekk jeżistix mument preċiż ta' meta jseħħ it-trasferiment ta' l-impriża konċernata kif ukoll dik tad-drittijiet u l-obbligi ta' min jagħmel it-trasferiment li joħorġu mir-relazzjonijiet ta' xogħol li jorbtu dan ta' l-aħħar ma' l-impjegati li jimpjega u, jekk iva, b'liema manjiera huwa possibbli li jiġi identifikat dan il-mument preciż.
25 Biex dawn iż-żewġ domandi tingħatalhom risposta, hemm bżonn li tittieħed in kunsiderazzzjoni l-finalità tad-direttiva 77/187 u, b'mod partikolari, dik ta' l-Artikolu 3(1).
26 Hekk kif il-Qorti insistiet ripetutament (ara b'mod partikolari s-sentenzi tal-25 ta' Lulju 1991, D'Urso et, C-362/89, Ġabra p. I-4105, punt 9, u tat-12 ta' Novembru 1998, Europièces, C-399/96, Ġabra p. I-6965, punt 37), id-Direttiva 77/187 hija intiża li tassigura ż-żamma tad-drittijiet ta' l-impjegati, fil-każ ta' bidla ta' kap ta' impriża, b'mod li tippermettilhom jibqgħu fis-servizz tal-persuna l-ġdida li qegħda timpjegahom fl-istess kundizzjonijiet ta' dawk stipulati ma' min jagħmel it-trasferiment. L-iskop ta' l-imsemmija Direttiva hija li tiggarantixxi, kemm jista' jkun possibbli, il-kontinwazzjoni tal-kuntratti jew relazzjonijiet ta' xogħol, mingħajr modifikazzjoni, ma' min lilu jsir it-trasferiment, sabiex ma tħallix li l-impjegati kkonċernati jitqegħdu f'pożizzjoni inqas favorevoli minħabba s-sempliċi fatt tat-trasferiment (ara s-sentenza tas-17 ta' Diċembru 1987, Ny Mølle Kro, 287/86, Ġabra p. 5465, punt 25).
27 Ir-regoli applikabbli, fil-każ ta' trasferiment ta' impriża jew negozju, fuq kap ieħor ta' impriża għandhom, għalhekk, bħala skop li jissalvagwardjaw, fl-interess ta' l-impjegati u fil-miżuri kollha possibbli, r-relazzjonijiet ta' impjieg eżistenti li jagħmlu parti mit-totalità ekonomika ttrasferita (sentenza tas-16 ta' Diċembru 1992, Katsikas et, C-132/91, C-138/91 u C-139/91, Ġabra p. I‑6577, punt 21).
28 Għall dan il-fini, l-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 77/187 jinkludi d-drittijiet u l-obbligi li jirriżultaw għal min jagħmel it-trasferiment ta' kuntratt jew relazzjoni ta' impjieg eżistenti fid-data ta' trasferiment u konkluż ma' l-impjegati milquta, biex jeżerċitaw il-funzjoni tagħhom, fl-impriża ttrasferita jew fil-parti ttrasferita ta' l-impriża jew tan-negozju (ara s-sentenza D’Urso et, iktar 'il fuq, punt 10).
29 F'dan il-kuntest, ir-riferiment għall-kunċett ta' "data tat-trasferiment", li jinsab fl-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 77/187, huwa intiż li jiddetermina l-impjegati l-iktar probabbli li jibbażaw rwieħhom mill-protezzjoni li toffri din id-dispożizzjoni. Huma inklużi wkoll taħt din il-protezzjoni l-impjegati milquta mill-entità kkonċernata mit-trasferiment, liema kuntratt jew relazzjoni ta' impjieg huwa fil-proċess fid-"data ta' trasferiment", b'differenza ta' dawk li ma kinux iktar impjegati ta' min għamel it-trasferiment f'dik id-data (ara s-sentenza tas-7 ta' Frar 1985, Wendelboe et, 19/83, Ġabra p. 457, punti 13 u 15) kif ukoll dawk li ġew ingaġġati minn dak li lilu sarlu trasferiment wara l-imsemmija data (ara s-sentenza Ny Mølle Kro, iktar 'il fuq, punti 24 sa 26).
30 Kemm l-għażla tat-terminu "data" kif ukoll il-motivi ta' ċertezza legali jwasslu biex jiġi kkunsidrat li, fil-ħsieb tal-leġiżlatur komunitarju, l-impjegati intitolati li jibbenefikaw mill-protezzjoni mogħtija fl-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 77/187 iridu jiġu ddeterminati f'mument preċiż tat-tranżazzjoni ta' trasferiment u mhux mqabbla mal-perijodu ta' żmien ftit jew wisq twil li fuqu ġiet mifruxa din ta' l-aħħar.
31 Hekk kif joħroġ mit-termini stess ta' l-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 77/187, il-kunċett ta' trasferiment li jinsab fil-frażi "data tat-trasferiment" speċifikata f'din id-dispożizzjoni testendi ruħha "fis-sens ta' l-Artikolu 1(1) [ta' din id-Direttiva]".
32 Minn din l-aħħar dispożizzjoni joħroġ ċar li d-Direttiva 77/187 hija applikabbli fit-trasferimenti ta' impriżi, negozji jew partijiet ta' negozji "lill-persuna oħra li timpjega ta' impriża". Fit-termini tat-tieni premessa tagħha, l-imsemmija Direttiva tara li tipproteġi l-impjegati "f'każ ta' bidla fil-persuna li timpjega ta' impriża". Fl-Artikolu 2 ta' l-istess Direttiva, il-kunċetti ta' "min jagħmel it-trasferiment" u ta' "min lilu jsir trasferiment" huma ddefiniti permezz ta' riferiment, rispettivament, għat-telfa u għall-kisba tal-"kwalità ta' kap ta' impriża fir-rigward ta' l-impriża, negozju jew parti ta' negozju".
33 Barra dan kien ġie deċiż kemm il-darba li d-direttiva 77/187 hija applikabbli kif ikun hemm bidla fil-persuna, fiżika jew ġuridika, responsabbli mit-tmexxija ta' l-impriża, mingħajr ma hemm bżonn li jkun magħruf jekk kienx hemm trasferiment fis-sid tal-proprjetà (ara s-sentenzi Ny Mølle Kro, iktar 'il fuq, punt 12; ta' l-10 ta' Frar 1988, Daddy’s Dance Hall, 324/86, Ġabra p. 739, punt 9, u tal-5 ta' Mejju 1988, Berg u Busschers, 144/87 u 145/87, Ġabra p. 2559, punt 17).
34 Biex tiġi stabbilita l-eżistenza jew le ta' trasferiment fis-sens tad-Direttiva 77/187, għandu jiġi ddeterminat jekk l-entità in kwistjoni żżommx l-identità tagħha, li joħroġ b'mod partikolari mill-fatt li t-tmexxija tagħha hijiex mwettqa jew kontinwata mill-kap ġdid ta' impriża, bl-istess attivitajiet ekonomiċi jew xi attivitajiet analogi (ara s-sentenzi tat-18 ta' Marzu 1986, Spijkers, 24/85, Ġabra p. 1119, punti 11, 12 u 15, kif ukoll tad-19 ta' Settembru 1995, Rygaard, C-48/94, Ġabra p. I‑2745, punti 15 u 16).
35 Isegwi li l-kriterju determinanti biex tiġi vverifikata l-eżistenza ta' trasferiment fis-sens ta' l-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 77/187 jinsab fil-fatt li l-kap ġdid ta' impriża jwettaqx jew ikomplix fit-tmexxija ta' l-entità fi kwistjoni waqt li jippreżerva l-identità ta' din ta' l-aħħar.
36 F'dawn iċ-ċirkustanzi, il-kunċett ta' "data ta' trasferiment" pprovduta fl-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 77/187 trid tiġi miftehma bħala li tqis id-data meta saret it-trasferiment, minn min jagħmel it-trasferiment għal min lilu jsir trasferiment, fil-kwalità ta' kap ta' impriża responsabbli għat-tmexxija ta' l-entità in kwistjoni.
37 Hekk kif il-Qorti diġa ddeċidiet, l-implementazzjoni tad-drittijiet mogħtija lill-ħaddiema permezz ta' l-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 77/187 ma tistax tkun subordinata għall-kunsens la ta' min jagħmel it-trasferiment jew ta' min lilu jsir trasferiment, la tar-rappreżentanti ta' l-impjegati, u lanqas ta' l-impjegati nfishom, taħt l-unika kundizzjoni, f'dak li jirrigwarda dawn ta' l-aħħar, tal-possibilità li hija miftuħa lilhom li jiddeċiedu liberament li ma jkomplux ir-relazzjoni ta' impjieg mal-kap ġdid ta' impriża wara l-imsemmi trasferiment (ara s-sentenzi tal-11 ta' Lulju 1985, Danmols Inventar, 105/84, Ġabra p. 2639, punt 16, u D’Urso et, iktar 'il fuq, punt 11).
38 Minn dan jsegwi, li taħt din l-unika riżerva, il-kuntratti jew ir-relazzjonijiet ta' impjieg eżistenti, fid-data ta' trasferiment speċifikata fl-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 77/187, bejn min jagħmel it-trasferiment u l-impjegati assenjati lill-impriża trasferita huma trażmessi ipso jure bejn dan ta' l-aħħar lil min lilu jsir trasferiment mill-fatt waħdu ta' l-impriża (ara s-sentenzi D'Urso et, iktar 'il fuq, punt 20, u ta' l-14 ta' Novembru 1996, Rotsart de Hertaing, C-305/94, Ġabra p. I‑5927, punt 18).
39 Barra minn dan, fil-punt 26 tas-sentenza Rotsart de Hertaing, iċċitata iktar 'il fuq, il-Qorti ddeċidiet li t-trasferiment tal-kuntratti jew relazzjonijiet ta' impjieg fl-applikazzjoni ta' l-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 77/187 neċessarjament iseħħ fl-istess data ta' dik tat-trasferiment ta' l-impriża u ma jistax jiġi pospost, skond il-konvenjenza ta' min jagħmel it-trasferiment u min lilu jsir trasferiment, għal xi data oħra.
40 Skond din l-interpretazzjoni, il-Qorti mill-bidu stabbiliet li t-tieni inċiż ta' l-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 77/187 jattribwixxi lill-Istati Membri l-fakultà li jipprovdu li min jagħmel it-trasferiment ikun, wara d-data ta' trasferiment ta' l-impriża, marbut flimkien ma' min lilu jsir trasferiment, fir-rigward ta' l-obbligi li joħorġu mill-kuntratt jew relazzjoni ta' impjieg, li jimplika, fi kwalunkwe stadju tal-proċedimenti, li l-imsemmija obbligi jiġu ttrasferiti lil min lilu jsir trasferiment f'dik l-istess data (ara s-sentenza Rotsart de Hertaing, iċċitata iktar 'il fuq, punt 23).
41 Sussegwentement, waqt li għamlet riferiment għall-punt 14 tas-sentenza Burg et Busschers, iċċitata iktar 'il fuq, li fih l-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 77/187 kien ġie interpretat fis-sens li, wara d-data ta' trasferiment ta' l-impriża, min jagħmel it-trasferiment huwa bħala prinċipju meħlus mill-obbligi li joħorġu mill-kuntratt jew mir-relazzjoni ta' impjieg minħabba l-fatt waħdu ta' dan it-trasferiment, il-Qorti sostniet li, waqt li jiġi kkunsidrat l-għan ta' protezzjoni ta' l-impjegati wara l-imsemmija Direttiva, tali effett ma jistax jipproduċi ruħu, ħlief jekk l-obbligi in kwistjoni ma jkunux trasferiti lil min lilu jsir trasferiment mid-data tat-trasferiment (sentenza Rotsart de Hertaing, iċċitata iktar 'il fuq, punt 24).
42 Fl-aħħar nett, il-Qorti qieset li, kieku kellha tirrikonoxxi lil min jagħmel it-trasferiment u lil min lilu jsir trasferiment il-fakultà ta' għażla tad-data minn meta l-kuntratt jew ir-relazzjoni ta' impjieg jkunu trasferiti, tkun qed tammetti li dawk li jimpjegaw jistgħu jitbiegħdu, almenu taħt titolu temporanju, mid-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 77/187, waqt li dawn ta' l-aħħar jassumu natura imperattiva u ma jistgħux jiġu interpretati f'sens mhux favorevoli għall-impjegati (sentenza Rotsart de Hertaing, iċċitata iktar 'il fuq, punti 17 u 25).
43 Għal l-istess motivi bħal dawk esposti fil-punti 40 sa 42 tal-preżenti sentenza, għandu jiġi konkluż li, għall-finijiet ta' l-applikazzjoni ta' l-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 77/187, il-kuntratti jew relazzjonijiet ta' xogħol eżistenti, fid-data ta' trasferiment ipprovduta minn din id-dispożizzjoni, bejn min jagħmel it-trasferiment u l-impjegati allokati lill-impriża trasferita huma meqjusa li jkunu ġew trasmessi, fl-imsemmija data, minn min jagħmel it-trasferiment għal min lilu jsir trasferiment, irrispettivament mill-arranġamenti li jkunu ġew miftehma f'dan ir-rigward bejn il-partijiet u t-transazzjoni ta' trasferiment.
44 Fid-dawl ta' dak li ntqal qabel, hemm lok li jingħataw ir-risposti segwenti lill-ewwel żewġ domandi:
– L-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 77/187 għandu jiġi interpretat li d-data ta' trasferiment fis-sens ta' din id-dispożizzjoni tikkorrispondi għad-data ta' meta tiġi effettwata t-trasmissjoni, minn min jagħmel it-trasferiment għal min lilu jsir trasferiment, tal-kwalità ta' kap ta' l-impriża responsabbli mit-tmexxija ta' l-entità ttrasferita. Din id-data hija mument preċiż, li ma tistax tiġi posposta, skond il-konvenjenza ta' min jagħmel it-trasferiment u min lilu jsir trasferiment, għal xi data oħra.
– Għall-finijiet ta' l-applikazzjoni ta' l-imsemmija dispożizzjoni, il-kuntratti u r-relazzjonijiet ta' impjieg eżistenti, fid-data ta' trasferiment fis-sens li għadu kif ġie ppreċiżat iktar il-fuq, bejn min jagħmel it-trasferiment u l-impjegati allokati lill-impriża trasferita jitqiesu li huma trasmessi, fl-imsemmija data, minn min jagħmel it-trasferiment għal min lilu jsir trasferiment, irrispettivament mill-arranġamenti li jkunu ġew miftehma f'dan ir-rigward bejn dawn ta' l-aħħar.
45 Fid-dawl tar-risposti mogħtija lill-ewwel żewġ domandi, ma hemmx bżonn li tingħata risposta għat-tielet domanda.
Fuq l-ispejjeż
46 Peress li l-proċedura preżenti għandha, fir-rigward tal-partijiet prinċipali, in-natura ta' kwistjoni mressqa quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li għandha tiddeċiedi dwar l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni ta' osservazzjonijiet lill-Qorti, minbarra minn dawk ta' l-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (l-Ewwel Awla) taqta' u tiddeċiedi li:
1) L-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 77/187/KEE tal-Kunsill, ta' l-14 ta' Frar 1977, dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet ta' l-Istati Membri relatati mas-salvagwardja tad-drittijiet ta' l-impjegati fil-każ ta' trasferiment ta' impriżi, negozji jew partijiet ta' negozji, irid jiġi interpretat li d-data tat-trasferiment fis-sens ta' din id-dispożizzjoni tikkorrispondi għad-data meta jiġi magħmul it-trasferiment, minn min jagħmel it-trasferiment għal min lilu jsir trasferiment, tal-kwalità ta' kap ta' impriża responsabbli mit-tmexxija ta' l-entità trasferita. Din id-data hija mument preċiż, li ma tistax tiġi postposta, skond il-konvenjenza ta' min jagħmel it-trasferiment u min lilu jsir trasferiment, għal xi data oħra.
2) Għall-finijiet ta' l-applikazzjoni ta' l-imsemmija dispożizzjoni, il-kuntratti jew relazzjonijiet ta' impjieg eżistenti, fid-data ta' trasferiment fis-sens preċiżat fil-punt 1 tal-preżenti sentenza, bejn min jagħmel it-trasferiment u l-impjegati allokati lill-impriża ttrasferita jitqiesu li ġew trażmessi, fl-imsemmija data, minn min jagħmel it-trasferiment u min lilu jsir trasferiment, irrispettivament mill-arranġamenti li jkunu ġew miftehma f'dan ir-rigward bejn dawn ta' l-aħħar.
Firem
* Lingwa tal-kawża: l-Ingliż.
Full & Egal Universal Law Academy