Υπόθεση C-555/03
Magali Warbecq
κατά
Ryanair Ltd
(αίτηση του Tribunal du travail de Charleroi για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως)
«Κανονισμός (ΕΚ) 44/2001 – Διεθνής δικαιοδοσία σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις – Δικαστήριο έχον την εξουσία, κατά την έννοια του άρθρου 68 ΕΚ, να υποβάλει προδικαστικό ερώτημα στο Δικαστήριο – Αναρμοδιότητα του Δικαστηρίου»
Περίληψη της διατάξεως
Προδικαστικά ερωτήματα – Αρμοδιότητα του Δικαστηρίου – Πράξη εκδοθείσα βάσει του τίτλου IV του τρίτου μέρους της Συνθήκης – Κανονισμός 44/2001 σχετικά με τη διεθνή δικαιοδοσία και την εκτέλεση των αποφάσεων – Εθνικά δικαστήρια δυνάμενα να ζητήσουν από το Δικαστήριο την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως – Δικαστήρια εκδίδοντα αποφάσεις μη υποκείμενες σε ένδικα μέσα του εσωτερικού δικαίου
(Άρθρο 61,στοιχ.γ΄,ΕΚ, και68 ΕΚ· κανονισμός 44/2001 του Συμβουλίου)
ΔΙΑΤΑΞΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (τέταρτο τμήμα)
της 10ης Ιουνίου 2004(1)
Κανονισμός (ΕΚ) 44/2001 – Διεθνής δικαιοδοσία σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις – Δικαστήριο έχον την εξουσία, κατά την έννοια του άρθρου 68 ΕΚ, να υποβάλει προδικαστικό ερώτημα στο Δικαστήριο – Αναρμοδιότητα του Δικαστηρίου
Στην υπόθεση C-555/03
που έχει ως αντικείμενο αίτηση του Tribunal du travail de Charleroi (Βέλγιο) προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογήν του άρθρου 68 ΕΚ, με την οποία ζητείται, στο πλαίσιο της διαφοράς που εκκρεμεί ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου μεταξύ
Magali Warbecq
και
Ryanair Ltd,
η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως προς την ερμηνεία του κανονισμού (ΕΚ) 44/2001 του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 2000, για τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις (ΕΕ 2001, L 12, σ. 1),
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τέταρτο τμήμα),
συγκείμενο από τους J. N. Cunha Rodrigues (εισηγητή), πρόεδρο τμήματος, K. Schiemann και E. Juhász, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: A. Tizzano
γραμματέας: R. Grass
αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα,
εκδίδει την ακόλουθη
Διάταξη
1 Με διάταξη της 15ης Δεκεμβρίου 2003, που περιήλθε στο Δικαστήριο στις 24 Δεκεμβρίου 2003, το Tribunal du travail de Charleroi υπέβαλε, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 68 ΕΚ, δύο προδικαστικά ερωτήματα ως προς την ερμηνεία του κανονισμού (ΕΚ) 44/2001 του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 2000, για τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις (ΕΕ 2001, L 12, σ. 1).
2 Τα ερωτήματα αυτά ανέκυψαν στο πλαίσιο διαφοράς μεταξύ της M. Warbecq, Βελγίδας υπηκόου, και της εταιρίας ιρλανδικού δικαίου Ryanair Ltd (στο εξής: Ryanair), με έδρα το Δουβλίνο (Ιρλανδία).
Νομικό πλαίσιο
3 Το άρθρο 61 ΕΚ ορίζει τα εξής:
«Για την προοδευτική εγκαθίδρυση ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, το Συμβούλιο θεσπίζει:
[...]
γ) μέτρα στον τομέα της δικαστικής συνεργασίας σε αστικές υποθέσεις όπως προβλέπονται στο άρθρο 65·
[...]».
4 Το άρθρο 19 του κανονισμού 44/2001 προβλέπει τα εξής:
«Εργοδότης που έχει την κατοικία του στο έδαφος κράτους μέλους μπορεί να εναχθεί:
1) ενώπιον των δικαστηρίων του κράτους μέλους όπου έχει την κατοικία του ή
2) σε άλλο κράτος μέλος:
α) ενώπιον των δικαστηρίων του τόπου όπου ο εργαζόμενος συνήθως εκτελεί την εργασία του ή των δικαστηρίων του τελευταίου τόπου όπου συνήθως εκτελούσε την εργασία του, ή
[...]».
Η διαφορά της κύριας δίκης και τα προδικαστικά ερωτήματα
5 Με σύμβαση εργασίας που υπογράφηκε στο Δουβλίνο στις 19 Απριλίου 2001, η M. Warbecq προσελήφθη από τη Ryanair ως «customer services agent-inflight».
6 Η Ryanair έθεσε τέρμα στη σύμβαση αυτή στις 10 Απριλίου 2002 και κατέβαλε στην M. Warbecq αποζημίωση λόγω καταγγελίας ίση προς την αμοιβή 7 ημερών.
7 Η M. Warbecq, σε ημερομηνία η οποία δεν προσδιορίζεται στην απόφαση περί παραπομπής, άσκησε αγωγή κατά της Ryanair ενώπιον του Tribunal du travail de Charleroi. Με την αγωγή ζητείται να υποχρεωθεί η εναγομένη στο πλαίσιο της κύριας δίκης στην καταβολή ορισμένων ποσών που αντιστοιχούν σε επίδομα αδείας λόγω αποχωρήσεως, σε συμπληρωματική αποζημίωση λόγω καταγγελίας και σε διάφορες άλλες αποζημιώσεις.
8 Η ενάγουσα στο πλαίσιο της κύριας δίκης ισχυρίζεται ότι, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 19 του κανονισμού 44/2001, είχε την επιλογή να ασκήσει αγωγή κατά του εργοδότη της ενώπιον των δικαστηρίων της κατοικίας του εργοδότη ή ενώπιον των δικαστηρίων του τόπου όπου εκτελούσε συνήθως την εργασία της, ο οποίος εν προκειμένω ήταν το αεροδρόμιο του Charleroi.
9 Η Ryanair υποστηρίζει ότι τα βελγικά δικαστήρια δεν είναι αρμόδια να δικάσουν την αγωγή που άσκησε η M. Warbecq.
10 Το Tribunal du travail, θεωρώντας ότι για τη λύση της διαφοράς που εκκρεμεί ενώπιόν του απαιτείται η ερμηνεία του άρθρου 19 του κανονισμού 44/2001, αποφάσισε να αναστείλει τη διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:
«1) Ενόψει της εφαρμογής του άρθρου 19, σημείο 2, του κανονισμού 44/2001 […], ποια είναι τα κατάλληλα κριτήρια που επιτρέπουν να προσδιοριστεί το συμβαλλόμενο κράτος στο έδαφος του οποίου ένας εργαζόμενος εκτελεί συνήθως την εργασία του όταν ο εργαζόμενος αυτός έχει προσληφθεί ως μέλος του ιπτάμενου προσωπικού επιχειρήσεως πραγματοποιούσας εναέρια διεθνή μεταφορά επιβατών;
2) Ποιο μέρος πρέπει να θεωρηθεί ως ο τόπος όπου ή από τον οποίο ο εν λόγω εργαζόμενος εκπληρώνει πράγματι το ουσιώδες μέρος των υποχρεώσεών του προς τον εργοδότη του όταν τα προκύπτοντα από τη σχετική σύμβαση εργασίας καθήκοντα εκτελούνται εν μέρει στο έδαφος (αεροδρόμιο) συμβαλλομένου κράτους και εν μέρει εντός αεροσκάφους έχοντος την ιθαγένεια άλλου συμβαλλομένου κράτους το οποίο και έχει, εξάλλου, προσλάβει τον εργαζόμενο αυτόν;»
Επί της αρμοδιότητας του Δικαστηρίου
11 Σύμφωνα με το άρθρο 92, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας, όταν το Δικαστήριο είναι προδήλως αναρμόδιο να επιληφθεί της προσφυγής ή όταν η προσφυγή είναι προδήλως απαράδεκτη, το Δικαστήριο, αφού ακούσει τον γενικό εισαγγελέα, μπορεί, χωρίς να συνεχίσει τη διαδικασία, να αποφανθεί με αιτιολογημένη διάταξη.
12 Πρέπει να τονιστεί ότι, σύμφωνα με το άρθρο 68, παράγραφος 1, ΕΚ, «το άρθρο 234 εφαρμόζεται στον παρόντα τίτλο [IV που αφορά “Θεωρήσεις, άσυλο, μετανάστευση και λοιπές πολιτικές σχετικές με την ελεύθερη κυκλοφορίας των προσώπων”] κατά τις εξής περιστάσεις και υπό τις εξής προϋποθέσεις: εάν ανακύπτει ζήτημα επί της ερμηνείας […] πράξεων των οργάνων της Κοινότητας βάσει του παρόντος τίτλου σε υπόθεση η οποία εκκρεμεί ενώπιον δικαστηρίου κράτους μέλους οι αποφάσεις του οποίου δεν υπόκεινται σε ένδικα μέσα του εσωτερικού δικαίου, το δικαστήριο αυτό, εάν κρίνει ότι απόφαση επί του ζητήματος είναι αναγκαία για την έκδοση της δικής του απόφασης, παραπέμπει το ζήτημα στο Δικαστήριο για να αποφανθεί επ’ αυτού».
13 Ο κανονισμός 44/2001 εκδόθηκε βάσει του άρθρου 61, στοιχείο γ΄, ΕΚ, το οποίο περιλαμβάνεται στο τρίτο μέρος, τίτλος IV, της Συνθήκης ΕΚ. Υπό τις συνθήκες αυτές, μόνο δικαστήριο κράτους μέλους του οποίου οι αποφάσεις δεν υπόκεινται σε ένδικα μέσα του εσωτερικού δικαίου μπορεί να ζητήσει από το Δικαστήριο να αποφανθεί επί ζητήματος ερμηνείας του κανονισμού αυτού.
14 Εν προκειμένω, δεν αμφισβητείται ότι κατά των αποφάσεων που εκδίδει το Tribunal du travail de Charleroi στο πλαίσιο διαφοράς όπως αυτή της υποθέσεως της κύριας δίκης μπορεί να ασκηθεί ένδικο μέσο του εσωτερικού δικαίου.
15 Επομένως, το Δικαστήριο, δεδομένου ότι δεν του υποβλήθηκε προδικαστικό ερώτημα από δικαστήριο υπό την έννοια του άρθρου 68 ΕΚ, δεν είναι αρμόδιο να αποφανθεί επί της ερμηνείας του κανονισμού 44/2001.
16 Κατά συνέπεια, πρέπει να εφαρμοστεί το άρθρο 92, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας και να διαπιστωθεί ότι το Δικαστήριο είναι προδήλως αναρμόδιο να επιληφθεί των ερωτημάτων που υπέβαλε το Tribunal du travail de Charleroi.
Επί των δικαστικών εξόδων
17 Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τέταρτο τμήμα)
διατάσσει:
Το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων είναι προδήλως αναρμόδιο να απαντήσει στα ερωτήματα που υπέβαλε το Tribunal du travail de Charleroi (Βέλγιο) με απόφαση της 15ης Δεκεμβρίου 2003.
Λουξεμβούργο, 10 Ιουνίου 2004.
Ο Γραμματέας
Ο Πρόεδρος του τετάρτου τμήματος
R. Grass
J. N. Cunha Rodrigues
1 – Γλώσσα διαδικασίας: η γαλλική.
Full & Egal Universal Law Academy